*قطعنامه شوراي حكام و نقض توافقنامه تهران ازسوي اروپا* باوند،قشقاوي،دهنمكي، قديري ابيانه،سنايي،قابل،منتجبنيا،فلاحت پيشه،فاكر،هاشمي،مولايي،صفاييفر،الله كرم
پيشنويس قطعنامهي ارايه شده از سوي سه كشور اروپايي كه با اعتراض شديد كشورهاي غيرمتعهد مواجه شده بود، پس از جنجالهاي فراوان بدون رايگيري به تصويب رسيد.
به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، آلمان، انگليس و فرانسه پيشنويس قطعنامهشان دربارهي برنامه هستهيي ايران را بدون توجه به اعترافهاي مديركل آژانس بينالمللي انرژي اتمي ارايه كردند.
تصويب اين قطعنامه كه تخلف اروپا از تعهداتش در قبال ايران محسوب ميشود، بازتاب گستردهاي در بين چهرههاي سياسي كشور داشت.
** هرميداس باوند درخصوص تصويب پيشنويس قطعنامهي ارايه شده از سوي سه كشور اروپايي در مورد مسالهي هستهيي ايران گفت: قطعنامهي اخير كشورهاي اروپايي، نسبت به قطعنامههاي پيشين، با توجه به جو موجود و فشارهاي مطروحه، از جهاتي ملايمتر است.
داود هرميداس باوند، استاد دانشگاه، در گفتوگو با خبرنگار سياسي خارجي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) اظهار داشت: اين قطعنامه تا حدودي قابل پيش بيني بود؛ طرح اين قطعنامه به نحوي بود كه ايران را تقبيح يا محكوم نميكرد و حاوي سرزنشي ضمني بود و از اين منظر نسبت به گذشته ملايمتر بود؛ فرآيند اين قطعنامه اين است كه آمريكا، اتحاديهي اروپا و سايرين مايل نيستند كه ماجراي دسترسي ايران به فناوري هستهيي مختومه اعلام شود؛ آنها مايلاند اين پرونده باز بماند تا در شرايط خاص از آن به عنوان اهرم سياسي سود جويند.
وي درادامه افزود: در مورد مذاكرات كشورهاي اروپايي با ايران بايد به نكتهيي توجه كنيم و آن مسالهي تعهد اروپاييهاست؛ عدهايي معتقدند اروپاييها تعهداتي را در تهران و بروكسل به جمهوري اسلامي دادند كه به آنها عمل نكردند، از سويي نيز خود اروپاييها بر اين باورند كه تعهد خاصي را نپذيرفتهاند و تنها گفتهاند در قبال برخي مسايل برخي كارها را انجام ميدهند كه درحال حاظر مدعياند ايران آن چنان كه بايد و شايد تعهدات لازم را انجام نداده است.
اين استاد دانشگاه در ادامه افزود: جمهوري اسلامي ايران در اين ميان بايد از ديپلماسي Play off سود جويد و در حقيقت از شكافي كه بين آمريكا و اتحاديهي اروپا وجود دارد استفاده كند.اصليترين هدف سياسي آنها بازماندن پروندهي ايران است كه بايد با آن مقابله كرد.
هرميداس باوند همچنين گفت: در كل ميتوان چنين نتيجه گرفت كه طرف مقابل چنين اعتقادي دارد: پايدار ماندن پروندهي ايران چون گذشته و علاوه بر آن همان گونه كه اعلام كردند در كنار گفتوگوهاي انتقادي، انجام گفتوگو و رايزني با جمهوري اسلامي ايران.
** قشقاوي نيز در اين باره به خبرنگار ايسنا گفت: قطعنامهي اخير شوراي حكام چه به لحاظ بار امنيتي و چه حقوقي نسبت به قطعنامههاي قبلي،از اهميت كمتري برخوردار است.
حسن قشقاوي، عضو سابق كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس شوراي اسلامي در گفتوگو با خبرنگار سياسي خارجي خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا)، اظهار داشت:« در اين قطعنامه از نكاتي كه دلالت بر احتمال ارجاع پروندهي ايران به شوراي امنيت كند، مطلقا خبري نيست. به دليل الزامات حقوقي نيز اين قطعنامه به دليل آن كه چندين بار اصلاح شد، چندان قابل توجه نيست.»
وي با اشاره به اين كه اروپا به ويژه نسبت به تعهد بروكسل عمل نكرد، گفت:« قطعنامه از اين جهت كه در آن پيش بيني شدهاست كه پروندهي ايران تا چند ماه آينده بسته خواهدشد،نكتهاي مثبت است.»
قشقاوي با تصريح براين امر كه تنها نكتهي منفي اين قطعنامه تجديدنظر در مورد بحث UCF اصفهان و آب سنگين اراك است،افزود:« ممكن است ايران نيز به دليل نقض پيمان اروپاييها در خصوص تعليق غني سازي و حوزههاي تعليق تجديد نظر صورت دهد.»
وي افزود:« در حوزههاي ديگر بار امنيتي و حقوقي الزام آوري عليه ايران وجود ندارد و عبارات خشن در آن ميتوانست به عبارات ملايمتري تبديل شود.»
اين عضو سابق كميسيون امنيت ملي در پايان تاكيد كرد:« چالش اين قطعنامه مبين ادامهي چالش هستهيي ما در آينده است، اما از اين ناحيه خطراتي نسبت به حوزهي امنيت ملي ما وجود نخواهد داشت.»
**دهنمكي با اشاره به قطعنامهي كشورهاي اروپايي در جلسهي شوراي حكام آژانس بينالمللي انرژي هستهيي به خبرنگار ايسنا گفت: مخالفان دستيابي ايران به انرژي هستهيي، همگي در يك جبههاند و اين قطعنامه هم در راستاي اهداف همان جبهه است.
مسعود ده نمكي، سردبير هفته نامهي صبح دو كوهه، در گفتوگو با خبرنگار سياسي خارجي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) اظهار داشت: به نظر ميرسد ميان عملكرد آژانس، اروپا و آمريكا جز در لحن بيانشان، تفاوتي وجود ندارد؛ بهعبارتي غربيها به نوعي تقسيم وظيفه كردهاند؛ در نشست قبلي، آمريكا قطعنامهاي ارايه كرد و اين بار اين وظيفه بر عهدهي اروپاييها است.
وي همچنين اظهار داشت: ارايهي گزارش اشتباه از سوي البرادعي، از سويي براي اجتناب ايران از دستزدن به اقدامي غيرقابل پيش بيني توام با دلجويي از ايران بود كه در نهايت راهكار همكاري ايران را نيز با آژانس مسدود كرد و البته در نهايت مشخص شد هدف موردنظر سه ضلع اين مثلث آژانس، آمريكا و اروپا عدم دسترسي ايران به تكنولوژي است.
ده نمكي در ادامه افزود: ايران از سويي با فرصت سوزي تا زمان انتخابات آمريكا و از سوي ديگر با تلاش براي رسيدن به نقطهي مطلوب كه همان عدم وابستگي به قدرتهاي تكنولوژيك هستهيي در دنيا است، ميتواند با غربيها و آمريكاييها بازي كند، به نحوي كه با تامين سوخت نيروگاههاي خودي، آمريكا و غربيها را در مقابل عملي انجام شده، قرار دهد؛ در اين صورت آنها مجبور خواهند شد ايران را به عنوان يكي از قدرتهاي مطرح هستهيي در دنيا به رسميت بشناسند كه در آن صورت غربيها مجبور به دادن امتياز به ما خواهند شد.
**قديري ابيانه نيز ضمن اشاره به قطعنامهي كشورهاي اروپايي درخصوص برنامهي هستهيي ايران گفت: اقدام اروپا در ارايهي قطعنامهي تند عليه جمهوري اسلامي ايران، باعث شد تا اگر اروپا حيثيتي هم نزد مردم ما داشت، بهكلي از بين برود.
محمد حسين قديري ابيانه، كارشناس مسايل استراتژيك در گفتوگو با خبرنگار سياسي خارجي خبرگزاري دانشجويان (ايسنا)، اظهار داشت: اين اقدام اروپا، از نظر من امري كاملا طبيعي بود و اصلا دور از انتظار نبود؛ چرا كه اروپا و كلا كشورهاي غربي به تعهداتشان پايبند نبوده و همواره با تمسك به حربههاي مختلف تنها براي پيشبرد اهدافشان تلاش ميكنند.
وي در ادامه افزود: فراموش نكنيم متعهدان جمهوري اسلامي ايران در تهران، همانهايي بودند كه در فروش اسلحه به صدام نقش داشتند و از سويي هم سابقهيي استعماري دارند؛ اين كشورها و آمريكا جز به منافعشان به چيزي نميانديشند و اين نخستين باري نيست كه پس از انقلاب اسلامي عليه ما عمل ميكنند.
اين كارشناس مسايل استراتژيك همچنين گفت: عهدشكني اروپاييها درس خوبي است براي ديپلماسي و ديپلماتهاي ما تا پس از اين، ديگر به قول و قرارهاي غربيها و تعهداتشان اعتماد نكنند.
قديري ابيانه در خصوص اعتراف البرادعي به اشتباه در گزارش اظهار داشت: اشتباه آقاي البرادعي، تنها به آن بندي كه نوشته شده بود، خلاصه نميشود؛ آن موضوع مسالهاي فني بود كه براي خنثي سازي آن جز اعتراف راهي باقي نمانده بود و نميشد از آن اجتناب ورزيد؛ اشتباه اصلي البرادعي و ساير سازمانهاي بينالمللي اين است كه تحت نفوذ و ارعاب قدرتها قرار گرفته و در سايهي اين ارعاب و نفوذ به اظهار نظر ميپردازند. آقاي البراعي بايد به اين نفوذ غربيها در سازمانهاي بينالمللي و تاثيرگذاري آنها اعتراف كند؛ كه البته او چنين نخواهد كرد، چرا كه در آن صورت جايگاهش را به زودي از دست خواهد داد و از طرفي هم بنده چنين شجاعتي را در ايشان سراغ ندارم.
وي دربارهي رويكرد جمهوري اسلامي ايران نسبت به اين رفتارها گفت: اگر ما تمامي پايگاههاي توليد انرژي هستهييمان را هم نابود كنيم، باز آنها دست از سرمان بر نخواهند داشت؛ آنها هر روز بهانهاي نو ميآورند تا همواره بر ما مسلط باشند. مشكل آنها اين است كه نميخواهند شاهد پيشرفت كشورهاي اسلامي يا جهان سوم باشند؛ وگرنه آنها تمامي حقايق را ميدانند. آنها ميدانند ما در پي چه هستيم و در پي چه چيزي نيستيم، ولي هر طور منافعشان اقتضا كند، همانگونه عمل ميكنند؛ بنابراين اگر ما از حق مسلممان هم دست برداريم، باز كفايت نخواهد كرد.
اين كارشناس مسايل بينالملل همچنين گفت: ما نبايد هيچ گونه تعهد جديدي را بر عهده بگيريم. تاكنون مجلس هفتم عملكرد خوبي داشته، مجلس به هيچ وجه نبايد پروتكل را امضا كند. مگر اينكه حسن نيت جهان برايمان اثبات شود و راه دستيابي به انرژي صلحآميز هستهيي نيز برايمان هموار باشد البته همانگونه كه شاهديم، اكنون اصلا اينگونه نيست. فكر ميكنم در برههي فعلي هيچ ضرورتي به خروج ايران از NPT نيست، اما جمهوري اسلامي ايران بايد اعلام دارد كه چنانچه جهان بخواهد مانع دسترسي ما به انرژي صلح آميز هستهيي شود، راه خروج از NPT براي ايران هموار خواهد شد.
**يك كارشناس مسايل بينالملل هم با اعلام اين كه قطعنامهي صادره از سوي شوراي حكام آژانس بينالمللي انرژي اتمي ميتوانست شديدالحنتر باشد، به خبرنگار ايسنا گفت: نميتوان از كشورهاي اروپايي انتظار داشت كه به نفع جمهوري اسلامي ايران حركت كنند.
دكتر اردشير سنايي، كارشناس مسايل سياسي خارجي و بينالملل در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) در تحليل خود از تصويب قطعنامهي شوراي حكام آژانس بينالمللي انرژي اتمي گفت: از همان ابتدا هم بحث خروج پروندهي ايران از شوراي حكام ـ آنچنان كه تبليغ شده بود ـ مطرح نبوده است و ديديم كه چگونه اين اتفاق بهوقوع پيوست.
وي افزود: در دو موضوع تعليق غنيسازي اورانيوم و بحث دستگاههاي سانتريفوژ P2 نيز همانطور كه انتظار ميرفت، نظر جمهوري اسلامي پذيرفته نشد و بحث ايران براي رسيدگي در آينده باز گذاشته شد، همينطور در قطعنامه در عين اينكه از برخي اقدامات و فعاليتهاي جمهوري اسلامي ايران ابراز تاسف و انتقاد شد، از برخي از همكاريهاي ايران نيز تقدير و تشكر شده است.
وي افزود: با مشاهدهي روند حاكم بر قطعنامه در شوراي حكام آژانس بينالمللي انرژي اتمي توقع حركت كشورهاي اروپايي در آژانس به نفع ايران، دور از انتظار است.
اين كارشناس مسايل بينالملل در ادامه يادآور شد: پيشبيني ميشد كه قطعنامهي مصوب آژانس شديدالحنتر از اين قطعنامه باشد كه خوشبختانه چنين نشد.
وي سپس اين قطعنامه را در ادامهي روند اقدامات قبلي كه در خصوص پروندهي اتمي ايران صورت گرفته، دانست و گفت: اين قطعنامه نكتهي خاصي نداشت و خود در ادامهي روند اقدامات قبلي آژانس دربارهي پروندهي اتمي ايران صورت گرفت.
وي ابراز عقيده كرد كه اين قطعنامه با توجه به جو حاكم نسبت به ايران، در نظام بينالملل ميتوانست شديدالحنتر صادر شود.
سنايي درخصوص تعهدات اروپاييان افزود: جمهوري اسلامي ايران معتقد بود كه كشورهاي اروپايي خلاف تعهدات گذشتهي خودشان عمل كردهاند كه البته من معتقدم ايران در اين قضيه نيز بيدليل چشم به اين مساله دوخته بود كه كشورهاي اروپايي نظير انگليس، آلمان فرانسه منافع ملي جمهوري اسلامي ايران را تامين كنند.
دكتر سنايي در ادامه افزود: معتقدم كه ايران به تعهدات خود در جهت اعتمادسازي كشورهاي اروپايي عمل كرده است،اما تبليغات گسترده در نظام بينالملل عليه جمهوري اسلامي ايران، جوي منفي را براي جمهوري اسلامي ايران به وجود آوردهاست، به همين خاطر در حالي كه ايران اعلام ميكند به كليهي تعهداتش عمل كرده است، مشكلات و مسايلي از سوي نظام بينالملل به وجود ميآيد، به هرحال مقداري جا براي تلاش بيشتر و بهبود وجههي ايران در نظام بينالملل گنجانده شده است.
**هادي قابل نيز با اشاره به اينكه پروندهي ايران در شوراي حكام در مرحلهاي است كه ادامهي روند آن براي ايران خسارتبار خواهد بود، به خبرنگار ايسنا گفت: بايد ماجراي اين پرونده هر چه سريعتر خاتمه يابد.
هادي قابل، رييس جبههي مشاركت شاخهي قم، در گفتوگو با خبرنگار سياسي خارجي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) در ارزيابي خود از قطعنامهي ديروز شوراي حكام در خصوص ايران اظهار داشت: طبيعتا قطعنامهي مثبتي نيست و تبليغات سوء رسانههاي گروهي تحت سيطرهي مخالفان جمهوري اسلامي و فشارهاي آمريكا، در شوراي حكام تاثير گذاشت.
وي با تاكيد بر اين كه اين قطعنامه تامينكنندهي اهداف مورد انتظار نظام جمهوري اسلامي ايران نيست، افزود: البته ممكن است در اين رابطه كوتاهيهايي هم از ناحيهي مسوولان ذيربط در رابطه با دادن اطلاعاتي كه مورد نياز آژانس بوده صورت گرفته باشد، اما به نظر نميرسد اين كوتاهيها در آن حد باشد كه اين قطعنامهي بسيار ناپسند و نا مربوط عليه ايران صادر شود.
قابل ادامه داد: در مرحلهي بررسي پرونده در شوراي حكام، ديپلماسي آمريكا بر ديپلماسي ايران غلبه كرده و توانسته بر اروپاييان به ويژه سه كشور آلمان، فرانسه و انگليس تاثير بگذارد، البته اين در حالياست كه ديپلماسي ما در رفع اتهام از جامعهي اروپا و به ويژه اين سه كشور، موفق عمل نكرده است.
وي تاكيد كرد: با در نظر گرفتن اين امر كه مطلوب نهايي آمريكا ارجاع پروندهي ايران به شوراي امنيت است، ايران بايد در فرصت باقيمانده تا نشست بعدي آژانس با استفاده از فرصتها نقاط مبهم آژانس را برطرف كند و از اين طريق به غائلهي اين پرونده خاتمه دهد؛ چراكه اين پرونده در مرحلهاي است كه ادامهي آن براي ايران خسارت بار است و بايد ايران هر چه سريعتر تدبيري بينديشد كه اين پرونده خاتمه يابد.
رييس شاخهي قم جبههي مشاركت ادامه داد: اروپاييها به هيچ عنوان حق تحميل خواستههايي نظير تعطيلي UCF اصفهان يا آب سنگين اراك و يا درخواست ادامهي تعليق غني سازي اورانيوم را به لحاظ پروتكل و معاهدهي NPT ندارند؛ چراكه ايران حق دارد از فناوري هستهيي در جهت صلح آميز استفاده كند.
وي تصريح كرد: نميتوان هيچ كشوري را به شائبهي هراس از اينكه ممكن است چنين و چنان بكنند، از دستيابي به فناوري هستهيي باز داشت.
قابل با بيان اين كه هدف از تشكيل آژانس بينالمللي انرژي اتمي چيز ديگري است، گفت: آژانس موظف است ترديدهاي جامعهي جهاني را برطرف كند، زيرا آژانس يك دستگاه كنترل كننده است.
وي افزود: فشار آمريكا باعث شده است جامعهي اروپايي عليه ايران بسيج شود.
** منتجب نيا نيز به خبرنگار ايسنا گفت:« اگر قطعنامه را بپذيريم چهبسا كه آنها الزامات ديگري را عليه ما اعمال كنند و در اين صورت جمهوري اسلامي بايد دائما تابع شرايط آنها باشد.»
عضو مجمع روحانيون مبارز ، در گفتوگو با خبرنگار سياسي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) در خصوص قطعنامهي شوراي حكام دربارهي ايران، اظهار داشت:« در نهايت فشارهاي آمريكا و لابيهاي صهيونيست بر اعضاء شوراي حكام مؤثر واقع شده و اروپاييها نتوانستند به تعهدات متقابلي كه با ايران داشتند عمل كنند. در مجموع آمريكاييها و اروپاييها وحدت نظر پيدا كردند كه فشار را بر ايران زياد كنند تا منجر به محروميت ايران از بهرهبرداري از تكنولوژي هستهيي شود.»
وي افزود:« علاوه بر اينكه اين قطعنامه بر خلاف تعهدات بين ايران و اروپاست يك خواستهي غيرمنطقي است كه ملتي را از بهرهمندي از تكنولوژي پيشرفتهي روز محروم كنيم.»
منتجبنيا گفت:« جمهوري اسلامي نبايد از مواضع اصولي و منطقي خود كوتاه بيايد. البته نسبت به تعهداتي كه داشته و الزاماتي كه آژانس دارد مثل پروتكل الحاقي لازم است كه تبعيت كند؛ اما مازاد بر آن را نبايد بپذيريم و بايد افكار عمومي دنيا را روشن كنيم كه ظلم مرتكب ميشوند و ميخواهند يك سيستم تاريخي را نسبت به يك ملت روا بدارند تا آمريكا و ديگران نتواند يك اجماع جهاني را عليه ايران شكل دهند و افكار عمومي را آماده مقابله با ايران كنند. »
وي تاكيد كرد:« اينها در قطعنامهشان بر تعهداتي كه ما داشتهايم افزودهاند. اقدامات ايران در اصفهان و اراك مربوط به سلاح اتمي نميشود و نميتواند بهانهاي براي آژانس يا آمريكا باشد. »
اين عضو مجمع روحانيون مبارز افزود:« ايران نبايد به الزامات زائدي كه نسبت به ايران دارند تن دهد.»
**حشمتالله فلاحتپيشه ، عضو كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس ، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) گفت:« ايران غنيسازي اورانيوم را در چارچوب آژانس بينالمللي انرژي اتمي دوباره آغاز كند.»
وي گفت:« قطعنامهاي كه در شوراي حكام تصويب شد، نسخهي رسمي پيشنويس قطعنامهي كشورهاي اروپايي است كه در قبال ايران مطرح شد.لحن و لفظ اين قطعنامه شديدتر از قطعنامههاي گذشته است؛ چون در آن به يكسري از برنامههاي هستهاي ايران اشاره شده كه بر سر آن سرمايهگذاريهاي زيادي داشتهايم، اما الان بحث تجديدنظر در آن را مطرح كردهاند. بعد از چند ماه آنها عنوان تجديدنظر را به چيزي شبيه توقف تعريف ميكنند و توقف برنامههاي هستهاي ايران هدف اصلي كشورهاي آمريكايي و چند كشور اروپايي هستند كه به پروسهي سياسي موجود پيوستند.»
وي تاكيد كرد:« فضاي سياسي كه آمريكاييها ميخواستند بر شوراي حكام ايجاد كنند، به شدت پررنگ شده و ممكن است همين مساله بر روابط ايران و آژانس تاثير منفي بگذارد.»
نايب رييس كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس هفتم افزود:« معتقدم اين قطعنامه، قطعنامهاي نيست كه اكنون تنظيم شده باشد. آنها يك پيشنويس سياسي را از قبل تنظيم كرده بودند، طوري كه وقتي البرادعي به اشتباه خود اعتراف كرد؛ اينها توجهي به اين مساله نكردند و همان پيشنويس را صادر كردند.»
وي تاكيد كرد:« واقعيت اين است كه اينها قصد دارند چرخه سوخت را متوقف كنند و بسيار زيركانه هم صحبت كردهاند. اينكه ميگويند ايران بايد پروژهي ucf و آب سنگين را متوقف كند به معناي متوقف كردن كل چرخهي سوخت است، چون ucf خود مقدمهاي است بر پروژهي نطنز يعني توليدي كه در پروژهي اصفهان داريم مقدمهي چرخهي بعدي است. يعني بحث غنيسازي در نطنز.»
فلاحتپيشه اظهار داشت:« اينها با اين اقداماتشان نشان دادند كه قصد متوقف كردن كل پروژه را دارند كه اين خلاف بيانيهي تهران است. در بيانيهي تهران كشورهاي اروپايي تعهد كردند كه توقف چرخهي سوخت هستهاي ايران مطرح نشود، اما الان بحث در اين جهت پيش ميرود و اگر به همين ترتيب ادامه پيدا كند در آينده به وضوح به جاي "تجديد نظر" از واژهي "توقف" استفاده خواهند كرد.»
وي با تاكيد بر اينكه ايران حسن نيت خود را ثابت كرده است، گفت:« بايد طرف مقابل هم با حسن نيت برخورد كند كه ما شاهد اين مساله نبودهايم. مقامات رسمي جمهوري اسلامي بر سر ضربالعجل غيررسمي كه مبني بر شروع دوباره غنيسازي هستهاي و پرهيز از تعليق در كشور داده شد، بايد سياستي را اتخاذ كنند و از آنجا كه كل چرخهي سوخت هستهاي ما يك چرخهي صنعتي سالم است، غنيسازي را در قالب مقررات آژانس از نو آغاز كنيم.»
وي با تاكيد بر اينكه مخالف خروج ايران از آژانس است گفت:« بايد در قالب آژانس و حتي قبل از تصويب پروتكل الحاقي در مجلس ايران غنيسازي را آغاز كنيم، اين حقي است كه از بيانيهي تهران براي ايران استخراج ميشود.»
فلاحتپيشه تصريح كرد:« ايران بايد برنامهي هستهاي خود را ادامه دهد. سياستي كه توسط آمريكا و چند كشور اروپايي اعمال شده ايجاد ركود در برنامهي هستهاي ايران است. تكنيسينهاي برنامهي هستهاي ايران و جوانان متخصص كه كار صنعتي سالمي را براي ايران انجام ميدادهاند بيكار شدهاند بايد اين متخصصان را در قالب همان برنامهي سالم بكار گرفت.»
وي تاكيد كرد:« اينكه ايران پروژهي خود را براي اثبات حس نيتش متوقف كند خلاف مفاد كنوانسيون منع اشاعهي تسهيلات هستهاي است.چون ايرانيها در گذشته حسن نيت خود را نشان دادهاند. اما اجباري نداشتيم كه پروتكل الحاقي را پيش از تصويب مجلس اجرا كنيم. يعني ايران حسن نيت خود را نشان داده اما از آن سو شاهد حسن نيتي نبودهايم اما در كل بايد منتظر ماند و ديد كه مسؤولان چه موضعي را اتخاذ ميكنند. اما هر موضعي كه اتخاذ ميكنيم نبايد مبناي آن محروم كردن سنل آينده از اين فناوري روز دنيا باشد.»
**نمايندهي مردم مشهد در مجلس شوراي اسلامي، نيز گفت:« بايد فعاليتهاي هستهايمان را در جهت صلحآميزش ادامه دهيم و مجلس هم بايد از تصويب الحاق به NPT خودداري كند.»
محمدرضا فاكر، در گفتوگو با خبرنگار پارلماني خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا)، با اشاره به عهدشكني دولتهاي اروپايي از تعهداتشان نسبت به بسته شدن پروندهي ايران در آژانس انرژي اتمي، اظهار داشت:« انتظار ما براي وفاداري اين كشورها نسبت به تعهداتشان انتظار بيهودهاي است، بنابرين بايد مشخص شود كشورهاي اروپايي نسبت به موضعگيريشان در اين قطعنامه چه برخوردي ميكنند.»
فاكر با اشاره به هدفهاي اين كشورها نسبت به عدم دسترسي ايران به انرژي هستهاي گفت:« بايد توجه داشته باشيم كه اگر بيش از اين كوتاه بياييم و احتياط كنيم آنها بيشتر جلو خواهند آمد.»
فاكر افزود:« آنها هرگز توقع اين همه پيشرفت علمي را در ابعاد گوناگون و در اين عرصه از ما نداشتند، اما با نسل جديد دانشگاهي و متدين كه در اين پيشرفتها سهيم هستند، احساس خطر كردند، از اين نظر نميخواهند در خاورميانه كشوري مثل ايران قدمهاي بلند را در عرصههاي علمي و صنعتي بگذارد.»
عضو كميسيون سياست خارجي و امنيت ملي مجلس ابراز داشت:« به تعبير رييس جمهور محترم در صحبتهاي قبليمان با كشورهاي اروپايي و آژانس تعهد اخلاقياي را مبني بر تعليق غنيسازي جهت تسهيل كار اروپاييها در بستن پروندهي ايران در آژانس داده بوديم، اما در حال حاضر آنها از اين تعهد اخلاقي سر باز زدند، بنابراين بايد اكنون مسائل كشور را در نظر گرفته و با قاطعيت عمل كنيم.»
وي در عينحال تصريح كرد:« آنچه كه مهم است اينكه هر تصميمگيري صورت ميگيرد با تدبير باشد. ايران همچنان بر تصميم خود براي استفادهي صلحآميز از انرژي هستهاي تاكيد دارد و بنابراين دليلي وجود ندارد كه ما طوري رفتار كنيم كه آنها اين مساله را وسيلهاي براي تبليغات سوء جهانيشان قرار دهند و افكار عمومي جهان را بر عليه ما تحريك كنند.ظ
وي افزود:« آنچه مهم است اينكه برنامههاي صنعتي، چرخهي سوخت و استقلالمان را در اين عرصه حفظ كنيم تا حقانيتمان ثابت شود.»
** طه هاشمي، كارشناس مسايل سياسي نيز در گفتوگو با خبرنگار سياسي - خارجي ايسنا، اظهار داشت:«قطعنامهي اخير شوراي حكام، بيشتر مايهي شرمساري اروپاست؛ چرا كه عدم استقلال آنها از آمريكا و وابستگيشان به آمريكا را اثبات ميكند
وي گفت:« پيش بيني ميشد با توجه به تصميمي كه آمريكاييها دارند كه به طور جدي بر ايران فشار وارد كنند، اروپاييها هم به تعهدات خودشان بيتوجهي نشان دهند و همان مسيري را كه آمريكا پيش روي آنها گذاشته پيش ببرند.»
وي با اشاره به تصويب قطعنامهي اخير شوراي حكام گفت:« اين اتفاق به هر حال يك نتيجه براي ايران داشت كه خيلي به هم پيمانان آمريكا دلخوش نباشد؛ چرا كه برغم اينكه وزراي خارجهي اين سه كشور به ايران آمدند و يكسال قبل سران آنها به خاتمي نامه نوشتند كه ايران پروتكل الحاقي را امضا كند كه در اين صورت آنها به توسعهي فن آوري ايران از نظر علمي كمك كنند و از حق مشروع ايران دفاع كنند و بين مسوولان يك اميدواري جدي را ايجاد كند.»
هاشمي افزود:« اما اين قطعنامه نشان ميدهد كه در حقيقت اروپا هم به نوعي تحت تاثير ارادهي آمريكا ناگزير است همان مسير آنها را طي كند. در شرايط حساس و در مواقعي كه دنيا انتظار دارد اروپاييها استقلال خود را حفظ كنند، آنها كاملا تحت تاثير آمريكا حركت ميكنند.»
وي با اشاره به اينكه انگليس همواره در مقابل آمريكا ملايمت نشان داده، تصريح كرد:« از آلمان و فرانسه انتظار نميرفت به اين شكل عمل كنند و همگام آمريكا حركت نمايند و تحت فشار او نرم شوند.»
وي تاكيد كرد:« بدون ترديد آمريكاييها تا انتخابات رياست جمهوري آيندهشان بر ايران فشار وارد خواهند كرد و براي اين كار به دنبال يك بحث پرجاذبهي تبليغاتي هستند كه اين همان بحث سلاح هستهيي ايران است و پروندهي ايران تا انتخابات آتي آمريكا همچنان مفتوح خواهد ماند.»
وي با بيان اينكه ”ساده انگارانه بود كه تصور كنيم اروپا بدون نظر آمريكا عمل كند“ گفت:« ايران نبايد به هيچ وجه از حقوق خودش كوتاه آيد؛ چرا كه آمريكاييها و اروپاييها همان طور كه از اظهارات مقامات آنها پيداست، به طور كلي با تحقيقات هستهيي ايران مخالفند و اين به نوعي دخالت مستقيم در حق حاكميت ملي ايران است.»
وي ادامه داد:« ايران به تمام تعهدات خود عمل كرده و دليلي ندارد كه ملت ايران از اين حق مشروع خود محروم شود.»
طه هاشمي تاكيد كرد:« اگر از اين حق خود كوتاه آييم، قطعا در آينده بايد يكي پس از ديگري از حقوق مشروع خود كوتاه بياييم.»
** دكتر يوسف مولايي، مدرس حقوق بين الملل دانشگاه تهران، با اشاره به شيوههاي تصميمگيري در سازمانهاي بينالمللي، گفت: « اتخاذ تصميم و صدور قطعنامه به صورت اجماع يكي از شيوههاي تصميمگيري در سازمانهاي بين المللي است، لذا نميتوان آن را برخلاف مقررات سازمانهاي بينالمللي از جمله آژانس بينالمللي دانست.»
دكتر مولايي تصريح كرد: « مسوولان و تيم فني بايد مسايل را به طور كامل در اختيار مقامات تصميمگير داخلي قرار دهند تا مسوولان با توجه به واقعيتهاي موجود تصميم درستي اتخاذ كنند و از مسامحه بپرهيزند.»
وي گفت: « بسياري از سازمانهاي ديگر نيز در سالهاي اخير از روش اجماعي استفاده كردهاند، لذا ايراد قانوني بر اينكه به صورت اجماع اتخاذ و قطعنامه صادر شده وارد نيست زيرا پس از بحثهاي مختلف و رايزنيها و انتقال مطالب در نهايت به اين توافق رسيدهاند.»
وي صدور قطعنامهي آژانس بينالمللي انرژي اتمي را شكستي براي ديپلماسي ايران در حل بحران انرژي هستهاي دانست و گفت:« شكست ديپلماسي ايران كه از دو سال پيش آغاز شد در اجلاس سران سه كشور اروپايي با مقامات ايران به اوج خود رسيد.»
اين حقوقدان اظهار داشت:« لحن بيانيه و اخطار شديد به ايران مبني بر ناقص بودن اطلاعات و موثر نبودن همكاري ايران ، به لحاظ حقوقي و ديپلماسي اخطارهاي شديدي است كه حاكي از عدم وجود هيچ نوع مسامحهاي از سوي آژانس براي ايران است.»
مولايي با اظهار داشت:« گرچه در متن بيانيه نيامده است اما روح حاكم بر قطعنامه نشان ميدهد اگر ايران به صورتي كه آژانس انرژي اتمي خواسته و برنامه داده است، همكاري و ارايه اطلاعات و اعتمادسازي نكند و يا خود را با الزامات آژانس هماهنگ نكند احتمال فرستادن پرونده ايران براي شوراي امنيت در آينده بسيار قوي است. »
** عباس صفاييفر، دبير انجمن دفاع از آزادي مطبوعات نيز گفت: « آمريكا و اروپا به يك نقطه نظر مشترك رسيدهاند و ميخواهند ايران انرژي هستهيي صلح آميز نداشته باشد.»
وي اظهار داشت: « اتحاديهي اروپا از ابتدا هم دنبال بستن پروندهي ايران نبود و اعلام ميكند هيچ تعهدي به ايران نداده و داشتن تعهد نسبت به ايران از سوي آنها تفاسير زبان فارسي است.»
وي افزود: « آنها ميخواهند اين روند ادامه يابد تا در نهايت يا ما موقتا از همه چيز صرف نظر كنيم يا اينكه پرونده را به شوراي امنيت ارجاع دهند.»
صفايي فر با بيان اينكه ايران با اين موضوع ژلاتيني برخورد كرده گفت: «در اين مورد يك راي ثابت در همهي اركان كشور وجود ندارد و مجموعهي صحبتهاي داخلي عاملي شد كه آنها از آن استفاده كردند و اعلام نمودند اين صحبتها نشانگر عدم پايبندي است.»
به اعتقاد وي، ايران بايد در درجهي اول يك راي واحد را در مورد اين قضيه بدست آورد و بعد به عنوان يك دستورالعمل ملي، همهي دست اندكاران با نگاه ملي به قضيه نگاه كنند.
دبير انجمن دفاع از آزادي مطبوعات، ياد آور شد: « آنچه در اين قطعنامه در مورد اراك و اصفهان آمده، اين است كه آنها ميخواهند هيج نوع اقدام جديدي در ايران صورت نگيرد و همه چيز متوقف شود تا آنها به نقطهي مورد نظرشان برسند.»
صفايي فر تصريح كرد: « آنها مصمم هستند كه اين پروژهها را به تعطيلي بكشانند تا حداقل براي 2 تا 3 دهه ايران را حتي از فنآوري هستهيي صلحآميز محروم كنند و در شرايط موجود ما هر اقدامي كنيم آنها از طريقي ديگر فشار وارد ميكنند.»
** اللهكرم نيز گفت: « قطعنامهي اخير شوراي حكام نشاندهندهي هماهنگي غرب در دو جبههي اتحاديهي اروپا و آمريكا با دو نقش جداگانه ولي مكمل است.»
وي افزود: « آمريكا مدام ميخواهد پروندهي هستهيي ايران را به شوراي امنيت ارايه كند و در كنار آن متوسل به فشارهاي اروپاييان ميشود.»
اللهكرم اين اقدام را حركتي دوگانه از سوي اروپا و آمريكا، ولي مكمل دانست و گفت:« در قطعنامهي اخير مسايلي چون آب سنگين اراك و سانتريفوژهاي P2 در اصفهان عليرغم آنكه به اطلاع آژانس رسيده بود، ناديده گرفته شده و جزو انحرافات از بيانيهي تهران خوانده شدهاند.»
وي افزود:« اين در حالي است كه البرادعي روز گذشته اشتباه خود را اعلام كرد ولي اين امر جز در تغيير لحن در بيانيهي سه كشور اروپايي چيزي را تغيير نداد.»
به گفتهي اللهكرم، صادركنندگان قطعنامهي اخير ميخواستند پذيرش قعطنامه را از التزام به درخواست تبديل كرده و در مجمع بعدي اعلام كنند كه درخواستهاي انجام شده از سوي ايران اجابت نشد.
وي تاكيد كرد:« اتحاديهي اروپا و آمريكا در يك هماهنگي سياسي خواستار فشار بر ايران هستند.»
اللهكرم با بيان اينكه تنها دستاورد ايران در اين زمينه افكار عمومي جهاني است، گفت:« پس از آن همه تهمتها در زمينهي بهكارگيري غيرصلحآميز انرژي هستهيي و تخلفات فراوان نسبت داده شده تنها 2 مورد باقي ماند كه ميتوانست در چارچوب دستور كار دبيرخانه آژانس قرار گيرد كه باقي ماندن پرونده در دستور كار سران نشاندهندهي سياسي بودن و هماهنگي و همكاري اتحاديهي اروپا و آمريكا است.»
وي با بيان اينكه طرح كلان و اساسي ايران دستيابي به انرژي صلحآميز هستهيي است، گفت:« ايران ميتواند همكاري خود را بر اساس شفافسازي بيشتر درخصوص تحت تاثير قرار دادن افكار عمومي ادامه دهد ولي در كنار اين مساله نبايد از خواستهي اساسي خود كه دستيابي به انرژي صلحآميز هستهيي است، برگردد و هيچ وقت نبايد تسليم بازيهاي سياسي غرب در دو جبههي آمريكا و اتحاديهي اروپا شود.»
اللهكرم ادامه داد:« حالت ديگر آن است كه ايران در مقابل واكنشهاي سياسي غرب واكنش سياسي از خود نشان دهد؛ واكنشهايي از قبيل ارتباطات با كشورهاي اروپايي و تقويت ديدگاه نگاه به شرق در جايگزيني نگاه به اروپا. »
وي افزود:« بدين ترتيب كه هرچه حركتهاي سياسي اتحاديهي اروپا نزديك به حركتهاي آمريكايي ميشود ايران تقويت نگاه به شرق و منطقهيي را جايگزين آن كند.»
اللهكرم خاطرنشان كرد:« حالت سوم همچنان خروج از NPT است كه بايد به عنوان يك اهرم در دست ما قرار بگيرد كه هرگاه فشارهاي سياسي در قالب خارج از واقعيتها عمل كرد از آن اهرم در هر وضعيتي استفاده كنيم.
به گفتهي وي، از روشهاي ذكر شده در موقعيت كنوني در مقابل عملكرد سياسي اتحاديهي اروپا بايد رويكرد نگاه به شرق را در روابط ديپلماتيك، اقتصادي و ساير روابط تقويت و جايگزين كنيم. ضمن اينكه سياست شفافسازي و دنبال كردن دستيابي به غنيسازي كامل اورانيوم براي استفادهي صلحآميز را تقويت كنيم.»
انتهاي پيام
- در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
- -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
- -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
- - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بیاحترامی به اشخاص، قومیتها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزههای دین مبین اسلام باشد معذور است.
- - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر میشود.
نظرات