در آذرماه سال ‌1382 سياستهاي كلي برنامه بيست‌ساله آينده كشور تحت عنوان «چشم‌انداز جمهوري اسلامي ايران در افق ‌1404 هجري شمسي» از سوي مقام معظم رهبري به رئيس‌جمهور ابلاغ شد.

به گزارش گروه دريافت خبر خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا) به نقل از پايگاه اطلاع رساني مقام معظم رهبري با توجه به اهميت محتواي اين سند و تأكيدي كه رهبر معظم انقلاب اسلامي در ديدار جوانان و دانشجويان دانشگاههاي استان همدان به جوانان داشتند كه:

«شما جوانهاي عزيز اين سند چشم‌انداز را مطالعه كنيد. اگر كسي دقت نكند، ممكن است خيال كند افرادي نشسته‌اند و انشاء نوشته‌اند؛ ولي نه، بدانيد انشاء نيست. كلمه كلمه اين چشم‌انداز - با تأكيد مي‌گويم - محاسبه شده است. اينكه ما گفتيم در بيست سال آينده مي‌خواهيم كشور اول منطقه در اين خصوصيات باشيم و اين شاخصها را داشته باشيم - كه در سند دو صفحه‌يي چشم‌انداز ذكر شده - كلمه كلمه‌ اينها بررسي و محاسبه و كارشناسي شده است. ما مي‌توانيم؛ منتها اين توانستن شروطي دارد.

ببينيد عزيزان من! همه شما مثل فرزندان من هستيد. من يك يك شما جوانهاي عزيز را از ته دل دوست مي‌دارم و معتقدم هر كاري در اين مملكت بايد بشود و بتوان كرد، بايد به دست شماها انجام شود. البته هر كاري ساز و كار دارد. مايلم صادقانه مطلب براي شما روشن شود. ما معتقديم اين چشم‌انداز، تحقق يافتني است؛ اما بايد برنامه‌ريزي و راه حركت را پيدا كرد. كسي هم كه عامل و مباشر اين كار است، نسل جوان است.»

نامه‌ معظم‌له به رياست محترم جمهوري و متن كامل چشم‌انداز به شرح ذيل براي علاقه‌مندان منتشر مي‌شود:

جناب آقاي خاتمي رياست محترم جمهوري اسلامي ايران‌

با سلام و تحيت‌

در پي ابلاغ سند چشم‌انداز بيست‌ساله كه به حول و قوه‌ الهي و توجهات حضرت بقيه‌الله ارواحنافداه خواهد توانست مسير توسعه و سازندگي كشور را در جهت هدفهاي والاي جمهوري اسلامي نمايان و مشخص سازد، اينك سياستهاي كلي برنامه چهارم كه نخستين برنامه دوران ‌20 ساله است برابر اصل ‌110 قانون اساسي ابلاغ مي‌گردد.

انتظار مي‌رود چارچوب اين سياستها و نقاط مورد تكيه در آن بتواند به تدوين برنامه‌اي جامع و عملياتي براي دوره پنج ساله بينجامد. بي‌گمان اهتمام و دقت‌نظر جنابعالي و هيأت محترم دولت و از آن پس مجلس محترم شوراي اسلامي مي‌توانند در اين‌باره نقش تعيين كننده خود را ايفا كنند.

تأكيد بر اين معنا بدين علت ضرورت مي‌يابد كه برخي از سياستهاي كلي مصرح در برنامه سوم از توجه كافي در تقنين و اجرا برخوردار نگشت. مجمع محترم تشخيص مصلحت و نيز خود دستگاههاي تقنيني و اجرايي مي‌توانند اين كمبود را به نحو شايسته‌اي در اين برنامه برطرف كنند. لازم مي‌دانم از مجمع محترم تشخيص مصلحت و هيأت محترم دولت و سازمان مديريت و برنامه‌ريزي و دبيرخانه مجمع و نيز كارشناسان فعال و همكار با اين مجموعه‌ها كه در تنظيم سياستهاي كلي برنامه چهارم نقش‌آفريني كردند، صميمانه سپاسگزاري كنم.

نسخه حاوي مجموعه سياستها، همزمان براي مجلس شوراي اسلامي و مجمع تشخيص مصلحت ارسال مي‌شود.

سيدعلي خامنه‌اي‌

11 / 9 / 82

بسم‌ الله الرحمن الرحيم‌

چشم‌انداز جمهوري اسلامي ايران در افق ‌1404 هجري شمسي

با اتكال به قدرت لايزال الهي و در پرتو ايمان و عزم ملي و كوشش برنامه‌ريزي شده و مدبرانه جمعي و در مسير تحقق آرمانها و اصول قانون اساسي، در چشم‌انداز بيست ساله:

ايران كشوري است توسعه‌يافته با جايگاه اول اقتصادي، علمي و فناوري در سطح منطقه، با هويت اسلامي و انقلابي، الهام‌بخش در جهان اسلام و با تعامل سازنده و مؤثر در روابط بين‌الملل.

جامعه‌ي ايراني در افق اين چشم‌انداز چنين ويژگيهايي خواهد داشت:

توسعه يافته، متناسب با مقتضيات فرهنگي، جغرافيايي و تاريخي خود، و متكي بر اصول اخلاقي و ارزشهاي اسلامي، ملي و انقلابي، با تأكيد بر: مردم‌سالاري ديني، عدالت اجتماعي، آزاديهاي مشروع، حفظ كرامت و حقوق انسانها، و بهره‌مند از امنيت اجتماعي و قضايي.

برخوردار از دانش پيشرفته، توانا در توليد علم و فناوري، متكي بر سهم برتر منابع انساني و سرمايه اجتماعي در توليد ملي.

امن، مستقل و مقتدر با سامان دفاعي مبتني بر بازدارندگي همه‌جانبه و پيوستگي مردم و حكومت.

برخوردار از سلامت، رفاه، امنيت قضايي، تأمين اجتماعي، فرصتهاي برابر، توزيع مناسب درآمد، نهاد مستحكم خانواده، به دور از فقر، فساد، تبعيض و بهره‌مند از محيط زيست مطلوب.

فعال، مسؤوليت‌پذير، ايثارگر، مؤمن، رضايت‌مند، برخوردار از وجدان كاري، انضباط، روحيه‌ي تعاون و سازگاري اجتماعي، متعهد به انقلاب و نظام اسلامي و شكوفايي ايران و مفتخر به ايراني بودن.

دست يافته به جايگاه اول اقتصادي، علمي و فناوري در سطح منطقه‌ي آسياي جنوب غربي (شامل آسياي ميانه، قفقاز، خاورميانه و كشورهاي همسايه) با تأكيد بر جنبش نرم‌افزاري توليد علم، رشد پرشتاب و مستمر اقتصادي، ارتقاء نسبي سطح درآمد سرانه و رسيدن به اشتغال كامل.

الهام‌بخش، فعال و مؤثر در جهان اسلام با تحكيم الگوي مردم‌سالاري ديني،توسعه‌ي كارآمد، جامعه‌ اخلاقي، نوانديشي و پويايي فكري و اجتماعي، تأثيرگذار بر همگرايي اسلامي و منطقه‌اي بر اساس تعاليم اسلامي و انديشه‌هاي امام خميني (ره).

داراي تعامل سازنده و مؤثر با جهان بر اساس اصول عزت، حكمت و مصلحت.

ملاحظه: در تهيه، تدوين و تصويب برنامه‌هاي توسعه و بودجه‌هاي ساليانه، اين نكته مورد توجه قرار گيرد كه: شاخصهاي كمي كلان آنها از قبيل نرخ سرمايه‌گذاري، درآمد سرانه، توليد ناخالص ملي، نرخ اشتغال و تورم، كاهش فاصله‌ي درآمد ميان دهك‌هاي بالا و پايين جامعه، فرهنگ و آموزش و تواناييهاي دفاعي و امنيتي، بايد متناسب با سياستهاي توسعه و اهداف و الزامات چشم‌انداز، تنظيم و تعيين گردد و اين سياستها و هدفها به‌صورت كامل مراعات شود.

سيدعلي خامنه‌اي‌

سياست‌هاي كلي برنامه‌ي چهارم توسعه‌ي جمهوري اسلامي ايران‌

امور فرهنگي، علمي و فن‌آوري:

‌1- اعتلا و عمق و گسترش دادن معرفت و بصيرت ديني بر پايه قرآن و مكتب اهل‌بيت (ع).

- استوار كردن ارزشهاي انقلاب اسلامي در انديشه و عمل.

- تقويت فضايل اخلاقي و ايمان، روحيه ايثار و اميد به آينده.

- برنامه‌ريزي براي بهبود رفتارهاي فردي و اجتماعي.

‌2- زنده و نمايان نگه داشتن انديشه ديني و سياسي حضرت امام خميني (ره) و برجسته‌كردن نقش آن به‌عنوان يك معيار اساسي در تمام سياستگذاريها و برنامه‌ريزيها.

‌3- تقويت وجدان كاري و انضباط اجتماعي و روحيه كار و ابتكار، كارآفريني، درستكاري و قناعت و اهتمام به ارتقاي كيفيت توليد - فرهنگ‌سازي براي استفاده از توليدات داخلي، افزايش توليد و صادرات كالا و خدمات.

‌4- ايجاد انگيزه و عزم ملي براي دستيابي به اهداف مورد نظر در افق چشم‌انداز.

‌5- تقويت وحدت و هويت ملي مبتني بر اسلام و انقلاب اسلامي و نظام جمهوري اسلامي و آگاهي كافي درباره‌ تاريخ ايران، فرهنگ، تمدن و هنر ايراني، اسلامي و اهتمام جدي به زبان فارسي.

‌6- تعميق روحيه دشمن‌شناسي و شناخت ترفندها و توطئه‌هاي دشمنان عليه انقلاب اسلامي و منافع ملي، ترويج روحيه ظلم‌ستيزي و مخالفت با سلطه‌گري استكبار جهاني.

‌7- سالم‌سازي فضاي فرهنگي، رشد آگاهي‌ها و فضايل اخلاقي و اهتمام به امر به معروف و نهي از منكر.

- اطلاع‌رساني مناسب براي تحقق ويژگيهاي مورد نظر در افق چشم‌انداز.

‌8- مقابله با تهاجم فرهنگي.

- گسترش فعاليت‌هاي رسانه‌هاي ملي در جهت تبيين اهداف و دستاوردهاي ايران اسلامي براي جهانيان.

‌9- سازماندهي و بسيج امكانات و ظرفيتهاي كشور در جهت افزايش سهم كشور در توليدات علمي جهان.

- تقويت نهضت نرم‌افزاري و ترويج پژوهش.

- كسب فن‌آوري، به‌ويژه فن‌آوريهاي نو شامل ريز فن‌آوري و فن‌آوريهاي زيستي، اطلاعات و ارتباطات، زيست محيطي، هوافضا و هسته‌اي.

‌10- اصلاح نظام آموزشي كشور، شامل: آموزش و پرورش، آموزش فني و حرفه‌اي، آموزش عالي و كارآمد كردن آن براي تأمين منابع انساني مورد نياز در جهت تحقق اهداف چشم‌انداز.

‌11- تلاش در جهت تبيين و استحكام مباني مردم‌سالاري ديني و نهادينه كردن آزاديهاي مشروع از طريق آموزش، آگاهي‌بخشي و قانونمند كردن آن.

امور اجتماعي، سياسي دفاعي و امنيتي:

‌12- تلاش در جهت تحقق عدالت اجتماعي و ايجاد فرصتهاي برابر و ارتقاي سطح شاخصهايي از قبيل آموزش، سلامت، تأمين غذا، افزايش درآمد سرانه و مبارزه با فساد.

‌13- ايجاد نظام جامع تأمين اجتماعي براي حمايت از حقوق محرومان و مستضعفان و مبارزه با فقر و حمايت از نهادهاي عمومي و مؤسسات و خيريه‌هاي مردمي با رعايت ملاحظات ديني و انقلابي.

‌14- تقويت نهاد خانواده و جايگاه زن در آن و در صحنه‌هاي اجتماعي و استيفاي حقوق شرعي و قانوني بانوان در همه عرصه‌ها و توجه ويژه به نقش سازنده آنان.

‌15- تقويت هويت ملي جوانان متناسب با آرمانهاي انقلاب اسلامي.

- فراهم كردن محيط رشد فكري و علمي و تلاش در جهت رفع دغدغه‌هاي شغلي، ازدواج، مسكن و آسيبهاي اجتماعي آنان.

- توجه به مقتضيات دوره جواني و نيازها و تواناييهاي آنان.

‌16- ايجاد محيط و ساختار مناسب حقوقي، قضايي و اداري براي تحقق اهداف چشم‌انداز.

‌17- اصلاح نظام اداري و قضايي در جهت: افزايش تحرك و كارآيي، بهبود خدمت‌رساني به مردم، تأمين كرامت و معيشت كاركنان، به كارگيري مديران و قضات لايق و امين و تأمين شغلي آنان، حذف يا ادغام مديريتهاي موازي، تأكيد بر تمركززدايي در حوزه‌هاي اداري و اجرايي، پيشگيري از فساد اداري و مبارزه با آن و تنظيم قوانين مورد نياز.

‌18- گسترش و عمق بخشيدن به روحيه تعاون و مشاركت عمومي و بهره‌مند ساختن دولت از همدلي و تواناييهاي عظيم مردم.

‌19- آمايش سرزميني مبتني بر اصول ذيل:

- ملاحظات امنيتي و دفاعي.

- كارآيي و بازدهي اقتصادي.

- وحدت و يكپارچگي سرزمين.

- گسترش عدالت اجتماعي و تعادلهاي منطقه‌اي.

- حفاظت محيط زيست و احياي منابع طبيعي.

- حفظ هويت اسلامي، ايراني و حراست از ميراث فرهنگي.

- تسهيل و تنظيم روابط دروني و بيروني اقتصاد كشور.

- رفع محروميتها خصوصا در مناطق روستايي كشور.

‌20- تقويت امنيت و اقتدار ملي با تأكيد بر رشد علمي و فناوري، مشاركت و ثبات سياسي، ايجاد تعادل ميان مناطق مختلف كشور، وحدت و هويت ملي، قدرت اقتصادي و دفاعي و ارتقاي جايگاه جهاني ايران.

‌21- هويت‌بخشي به سيماي شهر و روستا.

- بازآفريني و روزآمدسازي معماري ايراني، اسلامي.

- رعايت معيارهاي پيشرفته براي ايمني بناها و استحكام ساخت و سازها.

‌22- تقويت و كارآمد كردن نظام بازرسي و نظارت.

- اصلاح قوانين و مقررات در جهت رفع تداخل ميان وظايف نهادهاي نظارتي و بازرسي.

‌23- اولويت دادن به ايثارگران انقلاب اسلامي در عرصه منابع مالي و فرصتها و امكانات و مسؤوليتهاي دولتي در صحنه‌هاي مختلف فرهنگي و اقتصادي.

‌24- ارتقاي توان دفاعي نيروهاي مسلح براي بازدارندگي، ابتكار عمل و مقابله مؤثر در برابر تهديدها و حفاظت از منافع ملي و انقلاب اسلامي و منابع حياتي كشور.

‌25- توجه ويژه به حضور و سهم نيروهاي مردمي در استقرار امنيت و دفاع از كشور و انقلاب با تقويت كمي و كيفي بسيج مستضعفين.

‌26- تقويت، توسعه و نوسازي صنايع دفاعي كشور با تأكيد بر گسترش تحقيقات و سرعت دادن به انتقال فن‌آوريهاي پيشرفته.

‌27- توسعه نظم و امنيت عمومي و پيشگيري و مقابله مؤثر با جرايم و مفاسد اجتماعي و امنيتي از طريق تقويت و هماهنگي دستگاههاي قضايي، امنيتي و نظامي و توجه جدي در تخصيص منابع به وظايف مربوط به اعمال حاكميت دولت.

امور مربوط به مناسبات سياسي و روابط خارجي:

‌28- ثبات در سياست خارجي بر اساس قانون اساسي و رعايت عزت، حكمت و مصلحت و تقويت روابط خارجي از طريق:

- گسترش همكاري‌هاي دوجانبه، منطقه‌اي و بين‌المللي.

- ادامه پرهيز از تشنج در روابط با كشورها.

- تقويت روابط سازنده با كشورهاي غيرمتخاصم.

- بهره‌گيري از روابط براي افزايش توان ملي.

- مقابله با فزون‌خواهي و اقدام متجاوزانه در روابط خارجي.

- تلاش براي رهايي منطقه از حضور نظامي بيگانگان.

- مبارزه با تك‌قطبي‌شدن جهان.

- حمايت از مسلمانان و ملتهاي مظلوم و مستضعف به‌ويژه ملت فلسطين.

- تلاش براي همگرايي بيشتر ميان كشورهاي اسلامي.

- تلاش براي اصلاح ساختار سازمان ملل.

‌29- بهره‌گيري از روابط سياسي با كشورها براي نهادينه كردن روابط اقتصادي، افزايش جذب منابع و سرمايه‌گذاري خارجي و فن‌آوري پيشرفته و گسترش بازارهاي صادراتي ايران و افزايش سهم ايران از تجارت جهاني و رشد پرشتاب اقتصادي مورد نظر در چشم‌انداز.

‌30- تحكيم روابط با جهان اسلام و ارائه تصوير روشن از انقلاب اسلامي و تبيين دستاوردها و تجربيات سياسي، فرهنگي و اقتصادي جمهوري اسلامي و معرفي فرهنگ غني و هنر و تمدن ايراني و مردم‌سالاري ديني.

‌31- تلاش براي تبديل مجموعه كشورهاي اسلامي و كشورهاي دوست منطقه به يك قطب منطقه‌اي اقتصادي، علمي، فن‌آوري و صنعتي.

‌32- تقويت و تسهيل حضور فرهنگي جمهوري اسلامي ايران در مجامع جهاني و سازمانهاي فرهنگي بين‌المللي.

‌33- تقويت هويت اسلامي و ايراني ايرانيان خارج از كشور، كمك به ترويج زبان فارسي در ميان آنان، حمايت از حقوق آنان و تسهيل مشاركت آنان در توسعه ملي.

امور اقتصادي:

‌34- تحقق رشد اقتصادي پيوسته، با ثبات و پرشتاب متناسب با اهداف چشم‌انداز.

- ايجاد اشتغال مولد و كاهش نرخ بيكاري.

‌35- فراهم نمودن زمينه‌هاي لازم براي تحقق رقابت‌پذيري كالاها و خدمات كشور در سطح بازارهاي داخلي و خارجي و ايجاد ساز و كارهاي مناسب براي رفع موانع توسعه صادرات غيرنفتي.

‌36- تلاش براي دستيابي به اقتصاد متنوع و متكي بر منابع دانش و آگاهي، سرمايه انساني و فن‌آوري نوين.

‌37- ايجاد ساز و كار مناسب براي رشد بهره‌وري عوامل توليد (انرژي، سرمايه، نيروي كار، آب و خاك و ...) پشتيباني از كارآفريني، نوآوري و استعدادهاي فني و پژوهشي.

‌38- تأمين امنيت غذايي كشور با تكيه بر توليد از منابع داخلي و تأكيد بر خودكفايي در توليد محصولات اساسي كشاورزي.

‌39- مهار تورم و افزايش قدرت خريد گروه‌هاي كم‌درآمد و محروم و مستضعف و كاهش فاصله بين دهك‌هاي بالا و پايين درآمدي جامعه و اجراي سياستهاي مناسب جبراني.

‌40- توجه به ارزش اقتصادي، امنيتي، سياسي و زيست محيطي آب در استحصال، عرضه، نگهداري و مصرف آن.

- مهار آبهايي كه از كشور خارج مي‌شود و اولويت استفاده از منابع آبي مشترك.

‌41- حمايت از تأمين مسكن نيروهاي كم‌درآمد و نيازمند.

‌42- حركت در جهت درآمد نفت و گاز به دارايي‌هاي مولد به منظور پايدارسازي فرآيند توسعه و تخصيص و بهره‌برداري بهينه از منابع.

‌43- توسعه روستاها.

- ارتقاي سطح درآمد و زندگي روستاييان و كشاورزان و رفع فقر، با تقويت زيرساختهاي مناسب توليد و تنوع‌بخشي و گسترش فعاليتهاي مكمل به‌ويژه صنايع تبديلي و كوچك و خدمات نوين، با تأكيد بر اصلاح نظام قيمت‌گذاري محصولات.

‌44- هم‌افزايي و گسترش فعاليتهاي اقتصادي در زمينه‌هايي كه داراي مزيت نسبي هستند از جمله صنعت، معدن، تجارت، مخابرات، حمل و نقل و گردشگري، به‌ويژه صنايع نفت، گاز و پتروشيمي و خدمات مهندسي پشتيبان آن، صنايع انرژي بر و زنجيره پايين دستي آنها با اولويت سرمايه‌گذاري در ايجاد زيربناها و زيرساختهاي مورد نياز و ساماندهي سواحل و جزاير ايراني خليج فارس در چارچوب سياستهاي آمايش سرزمين.

‌45- تثبيت فضاي اطمينان‌بخش براي فعالان اقتصادي و سرمايه‌گذاران با اتكا به مزيتهاي نسبي و رقابتي و خلق مزيتهاي جديد و حمايت از مالكيت و كليه حقوق ناشي از آن.

‌46- ارتقاي بازار سرمايه ايران و اصلاح ساختار بانكي و بيمه‌اي كشور با تأكيد بر كارآيي، شفافيت، سلامت و بهره‌مندي از فن‌آوريهاي نوين.

- ايجاد اعتماد و حمايت از سرمايه‌گذاران با حفظ مسؤوليت‌پذيري آنان.

- تشويق رقابت و پيشگيري از وقوع بحرانها و مقابله با جرمهاي مالي.

‌47- توانمندسازي بخشهاي خصوصي و تعاوني به‌عنوان محرك اصلي رشد اقتصادي و كاهش تصدي دولت همراه با حضور كارآمد آن در قلمرو امور حاكميتي در چارچوب سياستهاي كلي اصل ‌44 قانون اساسي كه ابلاغ خواهد شد.

‌48- ارتقاي ظرفيت و توانمنديهاي بخش تعاون از طريق تسهيل فرآيند دستيابي به منابع، اطلاعات، فن‌آوري، ارتباطات و توسعه پيوندهاي فني، اقتصادي و مالي آن.

‌49- توجه و عنايت جدي بر مشاركت عامه مردم در فعاليتهاب اقتصادي كشور و رعايت جهات زير در امر واگذاري مؤسسات اقتصادي دولت به مردم.

- امر واگذاري در جهت تحقق اهداف برنامه باشد و خود هدف قرار نگيرد.

- در چارچوب قانون اساسي صورت پذيرد.

- موجب تهديد امنيت ملي و يا تزلزل حاكميت ارزشهاي اسلامي و انقلابي نگردد.

- به خدشه‌دار شدن حاكميت نظام يا تضييع حق مردم و يا ايجاد انحصار نينجامد.

- به مديريت سالم و اداره درست كار توجه شود.

‌50- اهتمام به نظم و انضباط مالي و بودجه‌اي و تعادل بين منابع و مصارف دولت.

‌51- تلاش براي قطع اتكاي هزينه‌هاي جاري نفت و تأمين آن از محل درآمدهاي مالياتي و اختصاص عوايد نفت براي توسعه سرمايه‌گذاري بر اساس كارآيي و بازدهي.

‌52- تنظيم سياستهاي پولي، مالي و ارزي با هدف دستيابي به ثبات اقتصادي و مهار نوسانات.

ملاحظه: شاخصهاي كمي و نحوه انطباق محتواي برنامه‌ها و بودجه‌هاي سالانه متناسب با سياستهاي كلي برنامه چهارم تهيه و ارائه شود.

انتهاي پيام