مخبركميسيون آموزش: آزمون دستياري به دانشگاهها واگذارشود نگاه هزينهاي بايد به سرمايهاي تغييركند ماهواره و اينترنت واقعيتهاي اجتماعي مدارس هستند
اگر اين نگاه كه هر ريالي كه در آموزش و پرورش صرف ميكنيم، نوعي سرمايهگذاري بر روي منابع انساني است تغيير كند، بسياري از مشكلات حل خواهد شد.
دكتر حسين اميريخامكاني، مخبر كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس شوراي اسلامي در گفتوگو با خبرنگار پارلماني خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، در مورد مسكوت ماندن قانون واگذاري آموزش پزشكي به وزارت علوم در مجلس گفت: بحث انتزاع آموزش پزشكي از وزارت بهداشت و درمان اكنون در دستور كار ما نيست. اين پيشنهاد در مجلس ششم در لايحه اهداف و وظايف وزارت علوم در صحن علني مجلس مطرح، ولي راي نياورد.
وي افزود: اين پيشنهاد از طرحها و لوايحي است كه نظرات كارشناسي موافق و مخالف زيادي دارد. كمتر طرح و لايحهيي مثل اين پيشنهاد تاكنون وجود داشته كه به صورت جدي نظرات موافق و مخالف به صورت كارشناسي بر روي آن ارائه شده باشد. در وزارت بهداشت و درمان تعدادي از متخصصان كه پزشك بوده و يا كارهاي اجرايي تخصصي را در امر بهداشت و درمان انجام ميدهند، موافق با اين هستند كه آموزش پزشكي زير نظر وزارت علوم بيايد، اما تعدادي از متخصصان آنها نيز مخالف اين قضيه هستند. در مجلس هم نيز تعدادي از نمايندگان پزشك موافق اين كار و تعدادي مخالف آن هستند.
نمايندهي مردم زرند اظهار كرد: از همان مجلس ششم در كميسيون و فراكسيونها بحث در اين رابطه زياد شد، ولي به نتيجه نرسيد. به نظرميرسد فضايي كه در بين كارشناسان وجود دارد بيشتر به نفع اين است كه آموزش پزشكي زير نظر وزارت بهداشت و درمان باقي بماند، منتهي بررسي آن در دستور كار كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس هفتم نيست، مگر آن كه بار ديگر بحثي در اين خصوص مطرح شود.
وي در ارزيابي از برگزار كردن تمامي آزمونهاي پزشكي توسط سازمان سنجش، گفت: كنكور پزشكي هم اكنون نيز توسط سازمان سنجش انجام ميشود، اما آزمونهاي تخصصي اكثرا توسط دانشگاهها صورت ميگيرد و با توجه به ظرفيت هر دانشگاه، آن دانشگاه دانشجوي خود را ميگيرد، فقط مجوز دوره را از وزارتخانه ميگيرد و ساير كارها را خود انجام ميدهند، ولي يك مورد خاص امتحان «برد تخصصي» است كه چون داوطلب زياد دارد، دانشگاه علوم پزشكي به صورت متمركز آن را برگزار ميكند و بعضا نيز مشكلي ايجاد ميشود و دليل آن نيز زيادي داوطلبان است.
وي به مشكل ايجاد شده در آزمون دستياري امسال اشاره و خاطر نشان كرد: اين آزمون حدود 13 هزار نفر داوطلب داشت كه در اين راستا بحثي پيش آمده به اعتراض تعدادي از داوطلبان منجر شد و تعدادي از همكاران پزشك ما در مجلس از وزير در اين رابطه سوال كردند و اين سوال نيز مدتي در دستور كار بود و در كميسيون رفت و آمد ميشد، كه كميتهايي در اين راستا براي بررسي آن تشكيل شد و در نهايت به توافق نرسيدند. اين كميته معتقد بود وزارت بهداشت اطلاعات مورد نياز را در اختيار ما قرار نداده، اما وزارتخانه مدعي شد كه اين كار صورت گرفته است. در نهايت كميته با وزارت بهداشت به توافق نرسيدند و سوال كنندگان پيشنهاد خود را به تحقيق و تفحص تغيير دادند. اين مساله در كميسيون و در صحن مجلس راي آورد و در حال حاضر تحقيق و تفحص در حال شكلگيري است.
اين استاد دانشگاه اظهار داشت: به نظر بنده با توجه به آن كه اين آزمون تنها آزمون تخصصي است كه تعداد داوطلبان آن زياد است بهتر است شكسته شود و مثل دورههاي دكتري وزارت علوم، به دانشگاهها واگذار شود و هر دانشگاه بر اساس ظرفيت خود اين امتحان را برگزار كند و كار نظارت و كنترل را خود انجام دهند، چرا كه در اين امتحان با اين حساسيت و تعداد زياد داوطلبان، چنين معضلاتي نيز پيش ميآيد. شايد بهتر است اين آزمون شكسته شود و به خود دانشگاهها واگذار شود.
مخبر كميسيون آموزش و تحقيقات در خصوص تحقيق و تفحص از كنكورهاي سراسري، اظهار كرد: هنوز در اين رابطه پيشنهادي به كميسيون ما داده نشده است. يكي از مشكلات كشور بحث كنكور است كه تمام سال تعداد زيادي از داوطلبان و دانش آموزان و حتي تعداد زيادي از خانوادههاي ما را مضطرب نگه ميدارد و با توجه به اين كه خانوادهها علاقهمند به ورود فرزندانشان به دانشگاه هستند؛ هزينه زيادي خرج ميكنند و لذا در بازار كنكور پول زياد رفت و آمد ميشود و اين مساله عدهيي را وسوسه كرده و عدهيي از راه سالم وارد عمل ميشوند و كلاسهاي كنكور ميگذارند، ولي متاسفانه عدهيي نيز در اين راستا سوء استفاده ميكنند كه اين مساله دو جنبه دارد. يكي اين كه عدهيي كلاسهايي ميگذارند و تبليغاتي بيجا ميكنند و قبولي تضميني را مطرح ميكند و مردم را وسوسه ميكنند، ولي چيزي از آن در نميآيد.
وي ادامه داد: عدهيي نيز با توجه به آن كه پولي گرفتهاند و اين تبليغات كاذب را انجام داده و به مردم تضمين دادهاند؛ مجبورند دست و پا بزنند و در اين رابطه ممكن است تلاش كنند به سيستم يا به بانك اطلاعات نفوذ شود و در اين راستا حتي ممكن است عدهيي موفق شوند. امسال صحبتها و شائباتي در كنكور دانشگاه سراسري و آزاد و حتي در پيام نور انجام شد.
مخبر كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس، از بررسي اين مسائل در كميسيون خبر داد و خاطر نشان كرد: در چند جسله مسوولان امر با حضور در كميسيون در خصوص اين شائبات پاسخگو بودند. برداشتي كه تعداد زيادي از نمايندگان كميسيون داشتند اين بود كه امسال چيز خاصي وجود نداشت كه مردم را نگران كند و يا حقي از كسي ضايع شده باشد، لذا سريعا اين بحث را جمع كردند، ولي كل كنكور نيز يكسري معضلات را دارد كه بايد به نحوي حل شود.
اميري در پاسخ به سوالي در مورد علت عدم توجه به بحث تحقيقات در مدارس، گفت: آن چه در كل ميتوان از خروجي مدارسمان يا آموزش عمومي ارزيابي كنيم اين است كه در تئوري و نظري قويتر از تحقيقات هستيم، يعني فارغالتحصيلان ما از سيستم آموزش عمومي در بحث تئوري نظري تا بخش تحقيقات و پژوهش قويتر هستند. دليل آن نيز اين است كه به تحقيقات كمتر بهاد داده ميشود. البته چند سالي است كه با بحثهايي مثل جشنواره خوارزمي يا المپيادها و پژوهشكدههايي كه آموزش و پرورش تشكيل داده، مقداري شاهد بهاء دادن به بحث تحقيقات هستيم، ولي مشكل اصلي ما كه ريشه كم توجهي به تحقيقات است بايد بررسي شود. بايد در اين راستا اصوليتر فكر كنيم، اگر بخواهيم مشكل تحقيقات را در آموزش و پرورش حل كنيم، مهمترين راهكار در اين زمينه توجه به بحث روش تدريس و تقويت كنجكاوي دانش آموزان از كودكي است.
اين استاد دانشگاه معتقد است: در نظام آموزشي با چند مشكل مواجهايم؛ يكي از آنها روش تحقيق است كه با توجه به آن كه در نظام آموزش ما معلمي را با 50 الي 40 هزار تومان از يك شهر به شهر ديگر به صورت حقالتدريسي ميفرستيم و يا سر كلاس سرباز معلم ميفرستيم يا حتي معلمي كه استخدام است، از نظر معيشتي وضعيت خوبي ندارد و در كلاس ذهن و فكرش دنبال مشكلات شخصي است، با اين مسائل و با توجه به آن كه روش تدريس را نيز استاندارد نكردهايم چنين مسائلي را نيز شاهد خواهيم بود. اخيرا آموزش و پرورش تاكيد بر آموزش ضمن خدمت معلمان و ارتقاء آنها دارد، اين حركت نيز از سوي وزارتخانه در حال شكلگيري است ولي واقعيت اين است كه در روش تدريس در چند سال گذشته ارزيابي درستي نكردهايم. همچنين فضاي تدريس نيز جاي بحث دارد.
وي اظهار عقيده كرد: در روستاها و شهرهاي كوچك و حتي برخي كلان شهرها مدارسي وجود دارند كه فضاي مدرسه اصلا مناسب نيست. در برخي مدارس حتي يك تخته سياه مناسب كه بتوان روي آن مطالبي نوشته شود، وجود ندارد. در واقع آرامش و فضاي فرهنگي و هنري كه بايد بر مدارس حاكم باشد وجود ندارد و از اين باب در حال ضربه خوردن هستيم. دانش آموزان مستعد و كنجكاو زيادي در اختيار داريم كه اگر ابزار تدريس داشته باشيم ميتوان آنها را در آينده به نيروهاي فكري و انديشمند تبديل كرد، اما متاسفانه فضاي مناسب وجود ندارد. همچنين ابزار تدريس نيز كافي نيست. تمام اين مسائل دست به دست هم داده و كنجكاوي دانش آموزان ما را به سمت بروز استعداد سوق نميدهد.
نماينده زرند ادامه داد: بعضا دانش آموزي كه زياد سوال ميكند ممكن است از نظر معلمان فرد شيطان و
اذيت كننده تلقي شود و برخوردهايي با وي ميشود كه دانش آموز ديگر رغبتي براي سوال كردن ندارد و اين شروع نقطه كور كردن استعداد وي است. وقتي اين كنجكاوي از همان ابتدا ارضاء نشود، ديگر حس پژوهش و تحقيق در وي به وجود نخواهد آمد و اين شروع ضعف تحقيقات در آموزش و پرورش است. حتي اگر بخشنامهيي نيز در اين راستا صادر شود، اما دانشآموز علاقهايي به تحقيقات نداشته باشد، راه به جايي نميبريم.
اميري گفت: لازم است كه از ابتدا فضايي ايجاد كنيم كه از پيش دبستاني كنجكاوي در بچهها تقويت شود و آنها را تشويق به سوال كردن نماييم.
مخبر كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس، ايجاد يك تحول اساسي در آموزش و پرورش را از ضروريات دانست و افزود: اين تحول نياز به فرهنگسازي دارد. فرهنگ تعليم و آموزش و تدريس بايد به نحوي متحول شود. نوع نگاه كشور، مسوولان، والدين و خود دانش آموز و معلمان به تعليم و تربيت بايد عوض شود. اين كه دستگاه آموزش و پرورش ما يك دستگاه مصرفي است، اين يك مساله اساسي است كه تمام مسوولان كشور به آن رسيدگي نكردهاند. در واقع خريد يك جعبه گچ براي تدريس هزينه نيست، بلكه سرمايهگذاري است، ولي ما هنوز به اين نقطه نرسيدهايم كه اگر نوع نگاه به آموزش و پرورش عوض شود، مشكلات زيادي حل خواهد شد.
وي گفت: تحول ديگري كه در آموزش و پرورش بايد به وجود آيد و نياز به فرهنگ سازي و رسانهها، مجلس و آموزش و پرورش دارد، اين است كه امروز نظام آموزشي ما مدرك گراست، يعني مدارس ما از ابتدا كه دانش آموز اول دبيرستان را ميپذيرند، ابتدا در فكر كنكور وي هستند و راههايي را در پيش ميگيرند كه دانش آموز در كنكور قبول شود. ولي كاري ندارند كه در اين چند سال كنجكاوي، استعداد و غريزه تحقيق و پژوهش دانش آموز چه خواهد شد. چنين نظامي نياز به تحول نرمافزاري و سختافزاري دارد ولي قطعا اگر در اين زمينه كاري صورت نگيرد، چنين نظامي در خصوص تحقيقات به جايي نميرسد.
اميري ادامه داد: اين مسائل تنها با يك قانون در مجلس حل نميشود، چرا كه قانون در اين راستا وجود دارد و در برنامه سوم هم بر ايجاد تحول در دانشگاهها و مدارس و آموزش و پرورش تاكيد شده، اما آن چه مهم است يك اراده ملي در اينباره است كه بايد اين اراده ملي در خانوادهها و تمام دستگاهها به وجود آيد.
وي در ارزيابي از وضعيت اجتماعي مدارس كشور با توجه به افزايش جرايم و مصرف دخانيات در مدارس و عدم نظارت بر مدارس و به دليل كمبود مشاوره در سيستم آموزشي كشور، گفت: دانش آموز چند ساعتي وقت خود را در مدرسه ميگذراند و چند ساعتي نيز خارج از مدرسه به سر ميبرد و شاهديم خانوادهها فرزندان خود را در كلاسهاي مختلف ثبت نام ميكنند و در اين مورد كه ذهن اين دانشآموز بايد بر چند جا متمركز شود كاري نداريم، اما بايد توجه داشت كه اين گونه مسايل بر آموزش عمومي تاثير ميگذارد.
عضو فراكسيون خط امام مجلس ادامه داد: بايد تقسيمبندي كرد چند درصد وقت اين دانش آموز در اختيار مدرسه است و تا چه ميزان دانشآموز از بيرون مدرسه و داخل آن اثربخشي دارد. اينها بحثهايي است كه بايد در نظر گرفته شود. منتهي كنترل از سوي مدرسه نيز قطعا بايد توسط معلم، مدير و معاون و مشاور مدرسه صورت گيرد. هر چند كه آنها ممكن است بگويند اين دانش آموز مدت محدودي در اختيار ماست، ولي آنها بايد مسوول ارتقاء فكري و روحي دانش آموز در مدرسه باشند و هرگونه ناهنجاري كه در مدرسه مشاهده ميكنند بايد سريعا وارد عمل شوند. هم خود در اين راستا بايد اقدام كنند هم با خانوادهها در ارتباط باشند و خانوادهها را حساس كنند. يعني ارتباط خانواده با آموزشگاه يك بحث اساسي است كه بايد مورد توجه بيشتر قرار گيرد تا خانواده و مدرسه ارتباط مستمر با هم داشته باشند.
وي افزود: اگر در مورد ناهنجاري كه در مدرسه مشاهده ميشود سريعا با روش كارشناسي و نظر مشاوره هم فكري شود، جلو خيلي مسائل گرفته ميشود. در اين راستا خانوادهها نيز بايد همينگونه حساس باشند يعني با مشاهده كوچكترين ناهنجاري سريعا با مدرسه و مسوولان مدرسه در ارتباط بوده و در جهت رفع آن اقدام كنند. بحث ديگري كه بايد در اين راستا انجام شود، استاندارد كردن آموزش و فضاي مدرسه است. اين مساله نيز به علاقه بچه به مدرسه كمك ميكند، يعني وقتي استاندارد آموزشي رعايت شود و فضاي مدرسه استاندارد و جاذب باشد؛ اين موارد دانشآموز را علاقهمند ميكند كه فكر و ذهنش بيشتر به سمت تحصيل و مدرسه سوق داده شود و اگر او بيانگيزه شود به همان اندازه هم به سمت ناهنجاريها گرايش پيدا ميكند.
اميري تصريح كرد: هر اندازه دانش آموز از حال و هواي درس و تدريس، تحقيقات و كنجكاوي عقب كشيده شود به همان اندازه به سمت انحرافات اجتماعي، مصرف دخانيات و... ميرود و اين يك واقعيت است. لذا استانداردسازي مدارس ميتواند در كاهش جرائم و امثال آن موثر باشد. در واقع ساختار فيزيكي نظام آموزشي ما چه از نظر نرمافزاري و سختافزاري عاملي است كه از خيلي مسائل جلوگيري ميكند.
مخبر كميسيون آموزش و تحقيقات، در خصوص وضعيت اجتماعي مدارس، گفت: در بعد اجتماعي مدارس چالشهاي متفاوتي داريم، يعني چالش مدارس روستايي و مناطق محروم و عشايري و شهري همه با هم متفاوت است و حتي اين چالشها با مشكلات و چالشهاي شهر تهران تفاوت دارد. هر كدام از اينها مشكل خاص خود را دارند، يعني بايد با كارشناسي خاص خود حل شود. در مناطق محروم، فضاي مدرسه، نوع تحصيل دانش آموز فرق دارد يعني بخشي از كار دانش آموز در مدرسه و بخشي ديگر در مزرعه يا دامداري يا فضاهاي كاري است كه اين يك چالشي در نظام آموزشي ما ايجاد ميكند. در اين مناطق حتي مطالبي كه در كتب درسي ميخواند با فضاي زندگي وي ممكن است همخواني نداشته باشد و ابراز تحصيلي كه در فضاي آموزشي مناطق محروم و روستاهاست مناسب نيست و همه اين عوامل دست به دست هم ميدهد اولا يك دنياي كوچك براي فرد ميسازد و به همين اندازه هم در رشد وي موثر است و اگر فضاي بزرگتري را در ذهن وي ايجاد كند آن فضا آرماني است.
نمايندهي مردم زرند اظهار كرد: متاسفانه به دليل اين مشكلات استعداد اين دانش آموز بروز نميكند و از اين باب ضربه ميخوريم.
وي با بيان اينكه اكثر مسوولان ما از بچههاي روستايي و بزرگ شده روستاها هستند، افزود: اين مساله نشان ميدهد در روستاهاي ما استعدادهاي بالايي داريم و پتانسيلهايي داريم كه بايد بروز كند كه متاسفانه با اين فضاي آموزشي و اين وضعيت مدارس روستايي خيلي از اين استعدادها را از دست ميدهيم، منتهي در شهرهاي بزرگ و تهران مشكل و چالش ديگري شاهديم. در واقع نوع زندگي و نوع نگاه جوانان به دنيا و نوع نگاه دنيا به زندگي در حال تغيير است. از نظر تكنولوژي و نگاه اجتماعي به زندگي و حتي روستا به زندگي، دنياي امروز با 20 سال پيش قابل مقايسه نيست و يك واقعيت اين كه امواج ماهوارهايي، اينترنت، كامپيوتر و وسايل ارتباط جمعي هم طوري است كه هر چند كه فكر كنيم ممكن است ضد ارزش باشد، اما يك واقعيتي هستند و همه اينها با آن نوع نگاه به زندگي دست به دست هم داده و به خصوص در كلان شهرها اصلا فضاي فكري بچهها را تغيير داده است.
اميري اظهار كرد: متاسفانه خانوادهها و فضاهاي آموزشي و مسوولان تصميمساز ما به اين مسائل دقت نميكنند و مدام تلاش داريم جلو امواج و ماهوارهها را بگيريم؛ در حالي كه نميتوان جلو آنها را گرفت. در زندگي مردم و جوان امروز شاهديم كه آنها با مردم و جوان 20 سال پيش قابل مقايسه نيست، اما متاسفانه نميخواهيم اين واقعيت را بپذيريم.
عضو هيات رييسه كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس ادامه داد: در مدارس و روش تدريس و كتب بايد به نحوي اين مسائل را ببينيم. نميدانيم آيا واقعا حسنك كجايي، گاو شيرده و عمو حسين يا تصميم كبري و مسائلي از اين قبيل در جايي مثل تهران و كلان شهر براي نوع نگاه بچهها يا محيط اطراف آنها جوابگو است يا خير؟ اگر بخواهيم بچهها رشد كنند بايد اين واقعيتها را بپذيريم و در روش تدريس و آموزش و پرورش تغييراتي ايجاد كنيم و با توجه به اين واقعيتها كتاب و روش تدريس را تنظيم كنيم. در مناطق روستايي و عشايري و هم در شهرها نميدانيم آن چه دانش آموز در كتاب فارسي ميخواند يا در انشاي خود مينويسد آيا حداقل اينها 50 درصد با آن چيزي كه در منزل با آن مواجه است، همخواني دارد.
وي در پايان گفت: دانش آموز بايد بداند آن چه ميآموزد يا ياد ميگيرد ارزشي است يا ضد ارزشي است. با روش غير مستقيم بايد اين واقعيتها را در مسائل ديد. بايد بپذيريم وضعيت اجتماعي مدارس متاثر از بيرون و از خانوادههاست و بايد بپذيريم كه با ماهواره، اينترنت و امثال آن با دنيا در ارتباط هستيم و همه اين جزيي از واقعيتهاي اجتماعي مدارس امروز است كه بايد فكري براي آنها كرد.
انتهاي پيام
- در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
- -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
- -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
- - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بیاحترامی به اشخاص، قومیتها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزههای دین مبین اسلام باشد معذور است.
- - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر میشود.
نظرات