رييس سازمان انرژي اتمي كشورمان در حالي كه مدت چنداني تا رسيدن به دور نهايي مذاكرات ايران و سه كشور اروپايي باقي نمانده است، با ابراز اين كه "ابتدا بايد شرايط مذاكره براي دو طرف يكسان شود" ميگويد كه هنوز شرايط برابر بين ايران و اروپا در روند مذاكرات هستهيي برقرار نيست.
مهندس غلامرضا آقازاده كه در دولت خاتمي رياست سازمان انرژي اتمي را به عهده گرفته است، در بخشي از گفتوگوي تفصيلياش با خبرنگار ايسنا خبر داد كه با رفتن به سوي مراحل پاياني بهرهبرداري تجاري از نيروگاه هستهيي بوشهر، پايان كار وي در سازمان انرژي اتمي نيز فرا ميرسد.
وي انتقادي جدي نسبت به مذاكرات هستهيي ايران و اتحاديهي اروپا دارد و با اظهار اين كه "انعطاف در خارج از مرزها به ما آسيب ميرساند"، ميگويد: ظرفيت اروپاييها براي حل و فصل مسالهي هستهييمان بسيار پايين است و چندان نسبت به اينكه پيشنهادات آتي اروپا قابل توجه باشد، خوشبين نيستم
آقازاده در رد اين نظر كه ايران با دريافت مشوقهاي اقتصادي، سياسي و امنيتي از فنآوري چرخهي سوخت هستهيي صرفنظر كند، ميگويد: ما حتي حاضريم امتياز بدهيم تا فعاليت هستهييمان را حفظ كنيم.
معاون خاتمي تاكيد دارد كه "وقت كشي ديگر نه به سود اروپاست و نه ايران" و پيشبيني ميكند: از اين پس مذاكرات به سختي پيش خواهد رفت.
آقازاده كه معتقد است، از نظر فني مسالهي هستهيي ايران حل شده تلقي ميشود، با بيان اين كه "عملا همكاري ما با آژانس به پايان رسيده است" سياسي بودن رويكرد غرب به موضوع هستهيي كشورمان را خاطرنشان كرده و اظهار ميدارد: اگر كساني در داخل بر اين تصورند كه مسالهي هستهيي ايران بدون حل مباحث سياسي ما با دنيا حل ميشود، در اشتباه و بسيار خوشبيناند.
وي همچنين در اين گفتوگوي مفصل از آغاز به كار طرح تحقيقاتي جوش هستهيي توسط متخصصين داخلي در سازمان انرژي اتمي كه در حال حاضر منحصر به كشورهاي هستهيي دنياست، خبر داد و نسبت به تحقق كامل اين طرح در چند سال آينده اظهار اميدواري كرد.
آنچه در پي ميآيد متن كامل اين گفتوگوست كه در دو قسمت ارسال ميشود.
مهندس غلامرضا آقازاده، رييس سازمان انرژي اتمي ايران دربارهي ادامه روند مذاكرات هستهيي پس از انتخابات رياست جمهوري و در چارچوب دولت جديد در گفتوگويي اختصاصي با خبرنگار انرژي هستهيي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) با اشاره به ارايهي پيشنهاد اروپاييها در اواخر ماه ژوئيه اظهار داشت: امروز ايران منتظر است پيشنهاد اروپاييها را دريافت كند.
وي گفت: معتقدم اروپاييها در شرايط فعلي هنوز از نظر سياسي انتخابات رياست جمهوري ايران را هضم نكردهاند و نيز به يك جمعبندي مشخص نرسيدهاند، لذا اين احتمال وجود دارد كه نتوانند پيشنهادي كه مدنظرشان بوده است را ارايه دهند.
آقازاده در خصوص چگونگي ادامهي سياستهاي هستهيي كشور در روند مذاكرات و در دولت جديد، گفت: سياستهاي هستهيي كلا در نظام تصميمگيري ميشود و بعيد ميدانم اين سياستها در دوره آقاي احمدي نژاد تغيير كند. از سويي معتقدم اروپاييها نيز بايد در چارچوب همان سياستهايي كه تاكنون با تيم مذاكره كننده ايراني داشتند، كار را ادامه دهند، هر چند شخصا خيلي نسبت به اينكه پيشنهادات اروپايي قابل توجه باشد، خوشبين نيستم.
وي در پاسخ به اينكه عدم خوشبيني او به محتواي پيشنهاد اروپاييها از نتيجه انتخابات ناشي ميشود و يا اينكه اروپايي از ابتدا در پيشنهادشان خيلي جدي نبودهاند، گفت: ارتباطي بين انتخابات ايران و نوع پيشنهاد اروپاييها وجود ندارد؛ اساسا معتقدم پروندهي هستهيي ايران موضوع بزرگي است و ظرفيت اروپاييها براي حل و فصل آن بسيار پايين است.
رييس سازمان انرژي اتمي با اشاره به صحبتهايي كه مذاكرهكنندگان ايراني پيش از انتخابات داشتند، ابراز داشت: اروپاييها از چند ماه قبل بر اين كه پيشنهاداتشان را به بعد از انتخابات رياست جمهوري ايران موكول كنند، تاكيد داشتند و بر اين نظر بودند كه ميخواهند طرف مذاكره خود را در دولت آينده ايران بشناسند، اما معتقدم مبناي كار اروپاييها محدود به انتخابات نيست، چرا كه اروپاييها محدوديتها و محذوريتهاي متعددي دارند. خيلي برايشان راحت نيست كه همزمان منافع ايران، آمريكا و اتحاديهي اروپا را در مسير مذاكرات پروندهي هستهيي تامين كنند، بنابراين اروپاييها در مرحلهي سخت و پيچيدهاي قرار دارند، از سويي علاقهمندند پروسهي مذاكرات با موفقيت انجام شود و از سوي ديگر در پي رضايت طرفين هستند.
آقازاده افزود: در كنار همه اين مسايل آنها منتظر بودند رييس جمهور ايران مشخص شود تا پيشنهاداتشان را به تناسب كسي كه انتخاب ميشود ارايه دهند، لذا معتقدم از اين پس مذاكرات به سختي پيش خواهد رفت.
وي در پاسخ به اين كه آيا اين احتمال وجود دارد كار بررسي پروندهي هستهيي از شوراي عالي امنيت ملي به وزارت خارجه و دولت سپرده شود؟ تصريح كرد: اينكه موضوع در كجا پيگيري شود، خيلي مهم نيست، بلكه مهم اين است كه يكدستي و علامت واحدي درباره رويكرد و اقدامات ايران به خارج از كشور ارسال شود كه البته اين احتمال وجود دارد كه اين مساله در دولت جديد پررنگتر شود.
وزير نفت سابق كشورمان با بيان اين كه اگر اروپايي نتوانند علامتهاي ايران را به درستي بفهمند، نميتوانند سياستهاي درستي را پيش بگيرند، افزود: بايد بحث مساله هستهيي شفاف و روشن از سوي نظام تبيين شود تا اروپاييها بدانند با چه چارچوبي مواجهند.
آقازاده تاكيد كرد: هر چند كه سياستهاي هستهيي ايران اتخاذ شده و چارچوب آن روشن است، اما با علم به اين چارچوب معتقدم ادامهي مذاكرات در آينده دشوار خواهد بود.
وي ابرازعقيده كرد: هر چه توانمندي و انسجام داخلي بيشتر باشد و افكار عمومي جامعه را پشت پرونده هستهيي داشته باشيم و نظر واحدي را به دنيا اعلام كنيم، به موفقيت بيشتري خواهيم رسيد.
وي با بيان اينكه "نبايد خيلي به بيرون از مرزها اميدوار بود، چرا كه انعطاف در خارج از مرزها به ما آسيب رسانده و بر چگونگي انسجام داخلي، اتخاذ سياستي واحد و حمايت افكار عمومي از پروسه بررسي مسالهي هستهيي تاثير ميگذارد"، افزود: اگر خارجيها در جايي احساس كنند نقطه ضعفي وجود دارد، از همان نقطه اعمال فشار ميكنند.
رييس سازمان انرژي اتمي با اشاره به مطلب فوق افزود: مقام معظم رهبري نيز به نحو مطلوبي بر اين نظر هستند كه بايد بر قابليتها وتوانمندي داخلي تكيه نمود.
وي در ادامهي اين گفتوگو با بيان اين كه در يكي، دو سال گذشته بيشتر به گفتوگوهاي اوليه و رفع ابهامات با آژانس بينالمللي انرژي اتمي و اتحاديهي اروپا پرداختهايم، اظهار داشت: ما هنوز وارد مرحلهي حساس و جدي مذاكرات نشدهايم و معتقدم از اين پس با روندي بسيار حساس و پيچيده روبه رو خواهيم بود و ما عملا وارد مراحل حساس پرونده ميشويم، لذا ماههاي آينده بسيار مهم هستند.
وي افزود: امروز در جايي قرار داريم كه آژانس پس از بازرسيهاي متعدد، تصوير روشني از فعاليتهاي هستهيي ايران دارد و عملا همكاري ما با آژانس به پايان رسيده است و آژانس منتظر نتيجهي مذاكرات سياسي اين پرونده است.
آقازاده ابراز عقيده كرد: اگر كساني در داخل بر اين تصورند كه مسالهي هستهيي ايران بدون حل مباحث سياسي ما با دنيا حل ميشود، در اشتباه و بسيار خوشبيناند.
رييس سازمان انرژي اتمي با تاكيد بر اين كه ما بايد تكليف پرونده هستهيي كشور را در ماههاي آينده مشخص كنيم، گفت: بعد از اين اروپاييها برسر پرونده وقتكشي نخواهند كرد و دو طرف وارد مباحث اصلي و جدي ميشوند، چرا كه وقت كشي ديگر نه به سود اروپاست و نه ايران، بنابراين ضرورت ايجاب ميكند دو طرف بر سر ميز مذاكره نيات و اهداف واقعي خود را مطرح كنند.
وي خاطر نشان كرد: تصميمگيري و برون رفت از مذاكرات هستهيي به تدبير عميقي از سوي مسوولان كشور احتياج دارد و اگر اين پروسه به نحو مطلوبي به سرانجام برسد، ماندگاري تاريخي بزرگي را براي ملت ايران به همراه خواهد داشت.
وي افزود: سياست قطعي جمهوري اسلامي ايران صرفنظر نكردن از مباحث هستهيي است، لذا اگر غربيها تضمين لازم را براي فعاليتهاي صلحآميز هستهيي ايران ميخواهند، اين امكان وجود دارد و اگر هم به لحاظ موقعيت ممتازو استراتژيك ايران در منطقه و سطح بينالملل از ما توقع امتياز دارند، ما آمادگي ارايه آن را هم داريم.
وي گفت: اين علامت غلطي است كه پيوستن ما به سازمان تجارت جهاني و يا چيزهاي ديگري را از اروپا توقع داريم، چرا كه اين مسايل در برابر چرخهي سوخت هستهيي امري ناچيز است. اگر دولت آينده و مذاكره كنندگان اين مساله را كه ما از فعاليتهاي هستهييمان همراه با اعتماد سازي صرفنظر نميكنيم براي اروپاييها تبيين كنند، موفق خواهيم شد.
آقازاده افزود: نبايد اين توقع را كه ميخواهيم از غربيها امتياز بگيريم، براي افكار عمومي ايجاد كنيم، بلكه بنابر اعتقاد و ديدگاه مقام معظم رهبري ما ميخواهيم امتياز بدهيم تا فعاليت هستهييمان را حفظ كنيم.
وي با اشاره به رويكرد دولت جديد به مسالهي هستهيي و روند مذاكرات تصريح كرد: دولت جديد مقطع بسيار خوبي را تجربه ميكند، نظام ميتواند با اتخاذ تدابيرلازم استراتژي جديدي را در اين روند اتخاذ كند. فرصت مغتنمي است كه در روش برخورد با سه كشور اروپايي و تدبير پيشبرد مذاكرات هستهيي راهكار جديدي اتخاذ شود.
رييس سازمان انرژي اتمي افزود: معتقدم فرصت خوبي در اختيار دولت جديد در مرور آنچه در گذشته روي داده است، قرار دارد.
آقازاده در پاسخ به اين سوال كه تا چه اندازه تيم مذاكره كننده با رويكرد شفاف سازي و اعتماد سازي فعاليتهاي هستهيي كشور در روند مذاكرات موفق بوده است؟ گفت: در آغاز كار مذاكرات هستهيي اختلاف نظرهايي وجود داشت، اما با گذشت زمان مقداري انسجام در بين دو نظر شكل گرفت و در نهايت با تكيه بر توانايي و قابليتهاي داخلي با اروپاييها روبرو شدند و نتايج خوبي نيز به دست آوردند.
وي با بيان اينكه "نفس مذاكره امتياز نيست" و "هر چه مذاكره كنندگان افرادي قوي و زيركي باشند، نميتوانند بدون پشتوانه كار را به سرانجام برسانند" گفت: در چند ماه گذشته در روند مذاكرات شاهد بوديم كه مذاكرهكنندگان بر قابليتها و پتانسيلهاي كشور تكيه كردند و اروپاييها هم به آن اعتراف داشتند.
رييس سازمان انرژي اتمي با اشاره به آنچه در روند مذاكرات تاكنون صورت گرفته است، گفت: حقيقت اين است كه هنوز توازني بين ما و آنها برقرار نيست و جناب آقاي روحاني، دبير شوراي عالي امنيت ملي نيز از ابتداي مذاكرات بر اين نظر بودند كه ابتدا بايد شرايط مذاكره براي دو طرف يكسان شود و سپس به چانهزني و مذاكره بپردازيم، لذا بر اساس اين رويكرد ايران خواست بخشي از فعاليتهاي UCF اصفهان را شروع كند، اما اروپاييها به طور جدي با آن مخالفت كردند و اين مساله فعلا به ارائه پيشنهاد جامع اروپاييها موكول شده است.
آقازاده مهمترين قدم در ادامه مذاكرات را "متوجه كردن اروپاييها نسبت به عدم نگراني ايران از ارجاع پرونده هستهيياش به شوراي امنيت" دانست و گفت: بايد از اين مسير افكار عمومي را در داخل توجيه كنيم كه اگر بخواهيم چرخه سوخت هستهيي را حفظ كنيم، بايد زمينههاي پايداري و اسقامت آن را هم فراهم كنيم، گرچه معتقدم جامعه از قابليت و پتانسيل بالايي در اين خصوص برخوردار است.
وزير نفت سابق كشورمان دربارهي سياست خارجي مورد نظر دولت جديد گفت: بايد به رييس جمهوري منتخب فرصت دهيم تا به جمعبندي مناسبي در اين خصوص و ديگر ابعاد جامعه برسند.
وي درباره توسعه روابط اقتصادي و فرهنگي در كنار توسعه روابط سياسي در عرصه روابط بينالملل در دولت جديد اظهار داشت: تصور ميكنم ما پتانسيلها و ظرفيتهاي زيادي در كشور داريم تا از آن براي افزايش ظرفيت قدرت و چانهزني خود در مذاكرات هستهيي و ديگر چالشهاي بينالمللي استفاده كنيم كه البته به نحو مطلوبي از اين فرصتها استفاده نشده است.
وي افزود: موقعيت تاريخي و سياسي ايران در خاورميانه و گرفتاريهاي آمريكا در منطقه و يا مباحثي چون احداث خط لوله نفت و گاز ميان ايران، پاكستان و هند و موقعيت ويژه ايران به لحاظ استقلالاش در منطقه، زمينهي استفاده از ظرفيتهاي اقتصادي و فرهنگي را ايجاد ميكند.
رييس سازمان انرژي اتمي كشورمان در ادامهي گفتوگوي تفصيلياش با خبرنگار انرژي هستهيي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) دربارهي نوع و سطح ارتباط اين سازمان با ديگر ارگانهاي مرتبط، مانند ارتباطي كه در بخش كشاورزي هستهيي با وزارت جهاد كشاورزي وجود دارد، گفت: سازمان انرژي اتمي چند سالي است كه جاي خود را در جامعه و دستگاههاي مختلف كشور پيدا كرده است.
آقازاده با بيان اينكه اگر بخواهد موانع بر سر راه سازمان در دو سال گذشته را روزي بيان كند، يك كتاب خواهد شد، گفت: اما امروز آن موانع رفع شده است، ما براي اين كه فعاليتهايمان را در زمينهي انرژي هستهيي به باور برسانيم، مجبور به باز كردن درهاي مراكز تحقيقاتي و نيروگاهيمان شديم تا آنچه اتفاق افتاده است را به متخصصين و مديران و مسوولان كشور نشان دهيم. در اين روند در مواقعي ميشنيديم كه برخي افراد موجه و سرشناس مطرح ميكردند كه ما در برابر رسيدن به چنين فعاليتهايي چه هزينهاي بايد بپردازيم و يا اينكه رسيدن به چنين مقاطعي ايجاد چالشهاي بزرگ بينالمللي براي كشور است، اما آشنايي آنها از نزديك با نوع كار و دستاوردها اطمينان و آرامش عميقي را به وجود آورد.
آقازاده با بيان اين اعتقاد كه "باورها را نميتوان تصنعي به وجود آورد" گفت: سازمان انرژي اتمي در زمينهي حل و فصل مسايل حقوقي و فني با آژانس بينالمللي انرژي اتمي مسووليت سنگيني را به دوش داشت. بيش از 1000 نفر روز - بازرسي يعني تقريبا هر روز به طور متوسط 3 بازرس آژانس در كشور در طول يكسال و نيم گذشته حضور داشتهاند، بنابراين معتقدم اگر پتانسيل ايجاد چنين فضايي در سازمان وجود نداشت، نميتوانستيم بر تمام مسايل فني پرونده هستهيي تسلط بيابيم، تا جايي كه مديركل آژانس در گزارش خود اعلام كند كه هيچ انحرافي در روند فعاليتهاي هستهيي ايران مشاهده نشده است.
وزير نفت سابق كشورمان افزود: امروز هيچ نگراني از آيندهي پرونده هستهيي از نظر حقوقي و فني در آژانس نداريم.
رييس سازمان انرژي اتمي مجموعهي مديريت سازمان، جذب بيش از 1000 فارغالتحصيل برجستهي كشور و اعتماد دولت به فعاليتهاي هستهيي كشور را از مهمترين عوامل موفقيت سازمان انرژي اتمي در ايجاد فضايي مطلوب براي رسيدگي به مسالهي هستهيي كشور عنوان كرد و گفت: تصور اين كه روزي بتوانيم UCF اصفهان، رآكتور 40 مگاواتي و پروژهي آب سنگين اراك را خودمان طراحي كنيم و چرخهي سوخت را فعال كنيم، امري غيرقابل دسترس مينمود، اما امروز نه تنها به اين سطح رسيديم، بلكه توانستيم پيچيده و سختترين تكنولوژي را در اين مسير به دست جوانانمان بسپاريم.
آقازاده گفت: در كنار اين مسايل نميتوان از فعاليتهاي شبانهروزي جناب آقاي خاتمي و شوراي عالي فنآوري كه به رياست ايشان تشكيل شد، چشمپوشي كرد.
وي اظهار اميدواري كرد كه دولت جديد نيز حركت در اين مسير را جدي بگيرد و اين فعاليت و نهال به وجود آمده را به يك درخت تنومند تبديل كند.
وي در ادامه گفت: رييس جمهوري منتخب نيز در آينده از نزديك با تاسيسات و دستاوردهاي كشور در زمينه مسايل هستهيي آشنا خواهند شد. در عين حال كه معتقدم هر كس اين جوانها و دستاوردهاي آنها را ببيند با تمام وجود با آنها همراه خواهد شد.
رييس سازمان انرژي اتمي درباره تاثير تعليق غني سازي بر كار و روحيهي متخصصين اين بخش گفت: تعليق براي اين جوانها سخت است، اما با اعتقادي كه دارند تمام تلاش خودشان را جهت تحقق اهداف نظام به كار ميبرند.
وي افزود: هر كدام از اين جوانها ارزشي غيرقابل ارزيابي دارند، با اينكه سرويسها و كشورهاي خارجي تلاش زيادي جهت جذب اين جوانها به كار ميبرند، اما آنها با تمام اعتقاد دست رد به سينهي آنها ميزنند.
آقازاده با بيان اينكه "من از اين جوانها ياد گرفتم كه در هيج شرايطي نبايد از فعاليت هستهيي و چرخهي سوخت گذشت"، گفت: آنها به من ياد دادند كه اگر از در بيرونشان كردند از پنجره داخل شوند، اين همان چيزي است كه حساسيت غربيها را برانگيخته است، چرا كه ميبينند فعاليت هستهيي ما بومي شده و توسط جوانهايي معتقد به دست آمده است.
وي تاكيد كرد: اگر اين باور را داشته باشيم كه چرخهي سوخت در ايران غيرقابل برگشت است، همانطور كه اروپاييها متوجه اين مساله هستند آن را حفظ خواهيم كرد.
آقازاده افزود: اروپاييها به دنبال اين هستند كه ما را متقاعد كنند خودمان از چرخه سوخت دست بكشيم،چرا كه ميدانند امكان ندارد بتوانند با زور فعاليت هستهيي را از ما بگيرند.
رييس سازمان انرژي اتمي بزرگترين اشتباه تاريخي احتمالي كشور را دست كشيدن از چرخه سوخت به ارادهي خودمان دانست و افزود: هر دولتي كه روي كار بيايد بايد سعي كند اين روند را كامل كند.
وي در خصوص زمان شروع به كار نيروگاه هستهيي بوشهر گفت: بر اساس تعهدات روسها تا پايان سال جاري كارهاي نصب در نيروگاه اتمام مييابد و اين نيروگاه سال آينده طبق برنامه افتتاح ميشود.
وي با بيان اين كه با رفتن به سوي مراحل پاياني بهرهبرداري تجاري از نيروگاه هستهيي بوشهر، پايان كار وي در سازمان انرژي اتمي نيز فرا ميرسد، گفت: تصور ميكنم آنچه را بايد انجام ميدادم، انجام يافته است و ديگر خيلي نيازي به من نيست، در هر حال احساسي براي ماندن نميبينم.
آقازاده به تلخترين تجربهي خود در طول دوران مسووليتش در سازمان انرژي اتمي اشاره كرد و گفت: بيش از 30 سال است كه نيروگاه بوشهر را در دست ساخت داريم و بيش از 12 سال است كه اين پروسه را با روسها آغاز كردهايم، اگر از ابتدا بر استعدادهاي داخلي تكيه ميكرديم، موفقيت مان بيشتر بود. به طور مثال در رابطه با چرخه سوخت و ساخت پروژه آب سنگين و راكتور 40 مگاواتي هزينهاي كه تا به حال شده كمتر از يك سوم هزينهيي است كه تاكنون در نيروگاه بوشهر صرف شده است. من اين خاطره را از ديداري با امام راحل به ياد دارم كه ايشان ميفرمودند هر وقت خودتان را باور كرديد آن روز، روز موفقيت شماست.
رييس سازمان انرژي اتمي كشورمان گفت: اين باور را در مدت زمان مسووليتام در سازمان انرژي اتمي بيش از پيش احساس كردم، امروز در شرايط بسيار خوبي براي طراحي نيروگاه هستيم و فقط بايد خودمان را باور كنيم، چرا كه معتقدم اين قابليت در متخصصينمان وجود دارد.
وي گفت: امروز ليسانس پروژهي آب سنگين و رآكتور40 مگاواتي كه طراحي آن به اتمام رسيده است را متعلق به ايران و به نام ايران ثبت خواهيم كرد.
آقازاده همچنين با اشاره به شروع به كار نيروگاه برق هستهيي بوشهر در سال 85 گفت: خطوط انتقال برق آماده است و از ابتداي راهاندازي نيروگاه و توليد برق در آن، برق هستهيي را به خانههاي مردم ميبريم.
رييس سازمان انرژي اتمي درباره پروژه تحقيقاتي جوش هستهيي گفت: يكي از پروژه هاي مهم در سازمان انرژي اتمي كه در چند سال گذشته شروع شده است، پروژهي گداخت هستهيي بود، ابتدا با روسها قراردادي براي جوش هستهيي با قدرت 12 كيلو ژول امضاء شد، اما در موقع انتقال تجهيزات آمريكاييها با فشار به روسيه از ادامه اين كارجلوگيري كردند، اما جمعي از متخصصين در اين رابطه به تحقيق در اين باره پرداختند و به موفقيتهاي خوبي نيز رسيدند.
وي اظهار اميدواري كرد در چند سال آينده، پروژه تحقيقاتي جوش هستهيي در ايران تحقق يابد.
گفتوگو از خبرنگار ايسنا: زهرا اصغري
انتهاي پيام



نظرات