حميدرضا حاجي بابايي عضو هيات رييسه‌ و كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس است كه در تشريح مسائل هسته‌يي ايران، اقدامات اخير اتحاديه‌ي اروپا را هم‌راستا با تصميمات آمريكا و نوعي شيطنت مي‌داند كه نشانگر عدم استقلال اروپا در تصميم‌گيري است و نهايتا دود آن نيز به چشم خود اروپا خواهد رفت، چرا كه اروپا را به عنوان يك مركز منفعل و غيرتصميم‌گير در جهان معرفي كرده و اقتصاد و به ويژه بازار بورس آن را متضرر خواهد كرد.

او در عين حال كه به اتحاديه‌ي اروپا نصحيت مي‌كند از مشي‌اي كه اخيرا در پيش گرفته است و آن را به عمله‌ي آمريكا بدل كرده است، صرف‌نظر كند اظهار مي‌دارد كه بايد با نهادهاي تصميم‌گير هم‌چون آژانس از اين پس مذاكره كنيم. اين در حالي است كه وي به سايه‌ي آمريكا بر تصميم‌گيري آژانس و اروپا اذعان دارد و مذاكره با آمريكا را تنها در صورت ارائه‌ي سيگنال‌هاي مبتني بر حسن نيت آن نسبت به ايران ممكن مي‌داند.

آنچه كه در پي مي‌آيد مشروح مصاحبه‌ي تفصيلي نماينده‌ي مردم همدان در خانه‌ي ملت، با خبرنگار پارلماني خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) است:

خبرنگار ايسنا: پس از اعلام آغاز به كار تاسيسات UCF اصفهان و نامه‌ي سه كشور اروپايي به جمهوري اسلامي ايران و تهديدي مبني بر ارجاع پرونده‌ي هسته‌يي ايران به شوراي حكام، وضعيت اين پرونده را در عرصه‌ي بين‌الملل چگونه ارزيابي مي‌كنيد؟

حاجي‌بابايي: بازي‌اي كه آمريكا توسط اروپا شروع كرد و فشارهايي كه اروپا وارد آورد تا آن را در موضع غيرمستقل و منفعل قرار دهد، از ابتدا براي ما شناخته شده بود. آنها قائل به آنند كه ما نبايد حتي فناوري صلح‌آميز هسته‌يي، آب سنگين و چرخه‌ي سوخت داشته باشيم. حتي نمي‌خواهند كه ما فرآوري آماده‌سازي غني‌سازي را هم داشته باشيم.

ديدگاه مشترك اروپا و آمريكا از ابتدا براي ما مشخص بود، ولي براي آن‌كه موضع آنان را در دنيا فاش كنيم با آنها به مذاكره پرداختيم تا موضع خودمان نيز مبني بر اصرار بر برخورداري از فناوري صلح‌آميز هسته‌يي بر همگان آشكار شود و ديگر بهانه‌اي به دست آنها نيفتد. علي‌رغم تمامي همكاري‌هايي كه ما با اتحاديه‌ي اروپا داشتيم (توقف آب سنگين، UCF اصفهان و غني‌سازي در نطنز و اجازه‌ي حضور بازرسان آژانس) و علي‌رغم آنچه كه در ماده‌ي 112 گزارش البرادعي مبني بر اين‌كه هيچ اثري از عملكرد غيرصلح‌آميز در فعاليت‌هاي هسته‌يي ايران مشهود نبوده است، آنان به تعهدات خود عمل نكردند. حتي البرادعي علي‌رغم آنچه كه در گزارش خود آورده بود در مورد آغاز فعاليت UCF اصفهان تعلل كرد.

درخواست سه كشور اروپايي كه براي تشكيل جلسه‌ي اضطراري شوراي حكام انجام گرفت، نوعي شيطنت سياسي بود. اين‌كه آژانس نيز تا همان روز فرصت خواست هم در همين راستا است. آنها در پي آن بودند تا شوراي حكام قطعنامه‌اي عليه ايران صادر كند و ما ديگر نتوانيم برخلاف آن عمل كنيم. تاكيد ما به آغاز فعاليت تاسيسات اصفهان نيز به علت خط بطلان كشيدن بر همين شيطنت‌ها بود.

خبرنگار ايسنا: به نظر شما پس از سرگيري فعاليت نيروگاه اصفهان چه بايد بكنيم؟

حاجي بابايي: همين كه ساخت UCF اصفهان را قبل از جلسه‌ي شوراي حكام به راه انداختيم، كار بزرگي بود. ما بايد هم‌چنان تصميم قاطع خود را مبني بر برخورداري از فناوري صلح‌آميز هسته‌يي اعلام كنيم و براي آغاز به كار پروژه‌ي نطنز علي‌رغم تهديدات آمريكا و اروپا زمان تعيين كنيم.

اروپا بايد بداند كه در برخورد غيرمنطقي و غيرعقلاني و غيردوستانه با ايران بيش از همه در اين معادله ضرر خواهد كرد. چرا كه ارتباطات تنگاتنگي در زمينه‌هاي اقتصادي با ايران دارد و كوچك‌ترين سردي در روابط ايران و اروپا، آنها را دچار مشكلات عديده‌اي خواهد كرد. علاوه بر اين به دنيا نشان مي‌دهد كه اروپا در پيگيري يك پروسه با جمهوري اسلامي ايران، شكست خورد و نتوانست نقشي مستقل در اين زمينه ايفا كند. چرا كه تحت تاثير فشارهاي آمريكا و صهيونيست‌ها از مواضع واقع‌بينانه‌ي خود چشم‌پوشي كرد و همين هزينه‌ي بالايي را بر آنها مترتب مي‌كند.

اروپا و آمريكا بايد بدانند كه پروژه‌ي هسته‌يي ما با امنيت ملي‌مان گره خورده است، بر همين اساس ما تحت هر شرايطي بر حقوق هسته‌يي خود پافشاري خواهيم كرد. هم‌چنان كه در حال حاضر نيز مردم ما در مورد برخورداري صلح‌آميز از انرژي هسته‌يي متحدالنظر هستند و به مسوولان اجازه‌ي عقب‌نشيني نمي‌دهند. به همين دليل اروپا و آمريكا بايد محتاط‌تر از اين اظهارنظر كنند تا مردم ما را نسبت به رفتار غيرعاقلانه‌ي خود حساس نكنند. آن هم در شرايطي كه تمامي مسوولان نظام و گروه‌هاي سياسي مختلف با گرايش‌هاي فكري متفاوت، زورگويي اروپا را كاملا احساس كرده و بيان مي‌كنند.

امروز ديگر شيطنت اروپايي‌ها و غرض‌ورزي و كينه‌توزي آنها نسبت به جمهوري اسلامي ايران آشكار شده و جامعه‌ي بين‌الملل مي‌داند كه آنها در مذاكرات خود نسبت به ايران صادق نبودند و نگاه منصفانه‌اي به ما نداشتند.

خبرنگار ايسنا: با توجه به اينكه بنيه‌هاي اقتصادي ما ضعيف‌تر از پايه‌هاي اقتصادي اروپاست، در صورت عدم ارتباط اروپا با ايران كدام بيشتر متضرر خواهند شد‌؟

حاجي‌بابايي: هر كس به اندازه‌ي ظرفيتش از تحريم‌ها متضرر مي‌شود. در صورت عدم ارتباط ميان ايران و اروپا هم ما متضرر مي‌شويم و هم آنها. همان طور كه شما اشاره كرديد ظرفيت اقتصادي اروپا بيشتر از ما است و قطعا بيشتر از ما هم ضرر خواهد كرد.

مردم ما 27 سال است كه با تحريم‌هاي اقتصادي آمريكا و اروپا دست و پنجه نرم مي‌كنند. اگر چه ادامه‌ي اين تحريم‌ها و حتي افزودن آنها زحماتي را براي مردم ما به بار خواهد داشت، ولي مردم ما حاضر به تحمل آنها و مقاومت در برابر آنها هستند. اين هم به غيرت ملي مردم ما برمي‌گردد. چرا كه آنها به خوبي واقفند كه اروپا و آمريكا به دنبال تحقير ملت ما هستند. اين تحريم‌هاي اقتصادي شايد در كوتاه مدت ما را در برخي سرمايه‌گذاري‌ها محدود كند، ولي اروپا به مراتب آسيب‌هاي بيش از اين خواهد ديد. هم‌چنان كه در حال حاضر اروپا و آمريكا از نفت بشكه‌ي 60 دلار زمين‌گير شده‌اند و قطعا با ادامه‌ي چالش‌هاي سياسي و اقتصادي با جمهوري اسلامي ايران قيمت نفت به شدت افزايش يافته و حتي به بيش از 100 دلار هم خواهد رسيد.

يك نكته ديگر را هم نبايد فراموش كرد و آن اين‌كه شكست اروپا در مذاكراتش با ايران به شدت بازار بورس اروپا را ورشكسته خواهد كرد. اين موضوعي است كه اروپا توان مقابله در برابر آن را ندارد. به همين دليل هم ما به اروپا نصحيت مي‌كنيم كه وارد اين فضا نشود چرا كه پس از آن عقب‌نشيني برايش ميسر نيست.

به نظر من بنيه‌ي اقتصادي ما در حال حاضر خوب است و در كوتاه مدت مي‌توانيم در برابر فشار تحريم‌ها مقاومت كنيم و چرخ اقتصاد خود را بچرخانيم. در عين حال اروپا نيز بايد اذعان كند كه جمهوري اسلامي ايران از سنخ برخي كشورها نيست كه به راحتي بتوان با آن برخورد و آن را منزوي كرد و به هر بهانه‌اي آن را مخالف حقوق بشر ناميد.

مردم ما هم به خوبي به زورگويي‌هايي آمريكا و اروپا در زمينه‌ي فناوري هسته‌يي آگاه هستند. جامعه‌ي بين‌الملل نيز نسبت به آن اشراف دارد. همين‌ها اثرات منفي در موقعيت اروپا و آمريكا در جهان مي‌گذارد. اميدواريم كه مجموعه‌ي اين خطرات كشورهاي اروپايي مذاكره كننده با ايران را سر عقل بياورد.

خبرنگار ايسنا: سه كشور مذاكره كننده‌ي اروپايي ما را تهديد كرده‌اند كه از اين پس راهي جز مذاكره را در پيش خواهند گرفت. به نظر شما در صورت قطع اين روند چه بايد كنيم؟

حاجي بابايي: آنها گفته بودند كه در صورت از سرگيري غني‌سازي اورانيوم مذاكرات‌شان را با ما قطع خواهند كرد، ولي فعاليت ساخت UCF در اصفهان، نوعي فرآوري است كه به غني‌سازي برنمي‌گردد از اين رو فكر نمي‌كنم روند مذاكره‌ي ايران با اروپا قطع شود. ولي اگر به هر دليلي اتحاديه‌ي اروپا مايل به عدم مذاكره با ما باشد، وارد فاز جديدي مي‌شويم كه از آن پس بايد با آژانس هسته‌يي مستقيما وارد عمل شويم.

فرصت چند ماهه‌ي سياست‌بازي اروپا به ما نشان داد كه آنها قابل اعتماد نيستند و بايد با اعضاي آژانس مستقيما به مذاكره بنشينيم.

خبرنگار ايسنا: شما در صحبت‌هايتان اشاره كرديد كه ما از ابتدا نسبت به شيطنت اروپا و آمريكا واقف بوده‌ايم، پس چرا از ابتدا سعي نكرديم با خود آژانس مذاكره كنيم؟

حاجي بابايي: متاسفانه آژانس بين‌المللي هسته‌يي از قدرت كافي برخوردار نيست و سياست آمريكا بر آن سايه دوانيده است، اروپايي‌ها هم از آنها تبعيت مي‌كنند. در ابتدا قرار شد با كساني به مذاكره بنشينيم كه تصميم‌گير هستند به همين دليل با اروپايي‌ها كه هم‌پيمان آمريكا بودند به مذاكره پرداختيم. امروز هم كه مي‌بينيد به جاي اروپا با آژانس مذاكره خواهيم كرد در صورتي است كه آژانس حق قانوني ما مبني بر برخورداري از فناوري صلح‌آميز هسته‌يي را بپذيرد. البته هم‌چنان فشارها بر ما وارد خواهد آمد و حتي بيشتر هم خواهد شد.

خبرنگار ايسنا: گفتيد كه به علت سايه‌ي آمريكا بر آژانس، به جاي مذاكره با آن با اروپايي‌ها مذاكره مي‌كرديم. در حال حاضر فكر مي‌كنيد كه ديگر آمريكا بر آژانس سايه ندارد كه مي‌گوييد از اين پس به جاي اروپا با آژانس مذاكره كنيم؟

حاجي بابايي: ما معتقديم علي‌رغم اين‌كه آژانس از قدرت لازم در تصميم‌گيري برخوردار نيست، ولي مواضعي منطقي دارد. ما نيز بر اساس همين مواضع منطقي با آنها مذاكره خواهيم كرد. اگر در آينده نخواهد منطقي عمل كند، ما راه ديگري در پيش خواهيم گرفت. ولي در حال حاضر راهي جز اين نداريم كه به تمامي دنيا به ويژه كشورهاي ذي‌نفوذ اعلام كنيم كه در چارچوب آژانس عمل كرده و مي‌كنيم و هر تضمين عيني و عملي را به آنها خواهيم داد. البته تحت هيچ شرايطي غني‌سازي را متوقف نخواهيم كرد، چرا كه اين خواست ملت ما است. آنها نيز ناگريز از پذيرش اين واقعيت هستند. چون در غير اين صورت هم‌چنان كه در قبل گفتم آنها بيشتر از ما متضرر مي‌شوند.

فكر مي‌كنم اروپا عاقل‌تر از آن است كه وارد اين اصل شود چون منافع مالي آنها از همه چيز برايشان مهم‌تر است. البته اين بدان معنا نيست كه آنها برخوردي عاقلانه و يا در راستاي منافع ما خواهند داشت.

يك نكته را هم نبايد از نظر دور داشت و آن اين‌كه علي‌رغم تمامي توافقاتي كه ميان اروپا و آمريكا مبني بر توقف غني‌سازي در ايران وجود دارد، اروپايي‌ها اختلاف‌نظري هم با آمريكا دارند و آن اين‌كه نمي‌خواهند آمريكا، تنها تصميم‌گير در عرصه‌ي بين‌الملل باشد. اگر پرونده‌ي ما به شوراي امنيت برود، تنها آمريكاست كه مي‌تواند تصميم‌گيري كند. اين هم به منزله‌ي ضعف و انفعال اروپاست كه از آن پس آن‌را در وضعيت نامطلوبي قرار مي‌دهد.

معتقدم به محض آن‌كه پرونده‌ي ما به شوراي امنيت راه يافت بايد غني‌سازي اورانيوم را از سر بگيريم، چرا كه اين حق ما است. وقتي كساني حرف ما را نمي‌شنوند، ما هم نبايد حرف آنها را بشنويم.

ادامه دارد...