ساعات آغازين ششمين روز نشست شوراي حكام آژانس بينالمللي انرژي اتمي را نيز با خبر تعويق نشست مربوط به بررسي پروندهي هستهيي كشورمان پشت سر گذارديم؛ ولي عليرغم تداوم روند فرسايشي نشستهاي شوراي حكام، مذاكرات، لابيها و اعلام مواضع طرفهاي درگير با اين مساله همچنان به شدت ادامه دارد. مهمترين رويداد در اين خصوص ثبت قطعنامهي پيشنهادي سه كشور اروپايي در دبيرخانهي شوراي حكام بوده كه واكنشهاي متفاوتي را در بر داشته است.
پس از ثبت قطعنامهي مذكور در آژانس، واكنشهاي متفاوتي و بعضا تندي را از جانب كشورهاي مختلف شاهد بودهايم؛ البته بايد خاطرنشان شود كه اروپا با اندكي محافظه كاري دست به ثبت قطعنامهاش زده، چرا كه اعضاي جبههي هوادار مواضع كشورمان، همچنان برعقايدشان پا ميفشارند و حتي تهديد كردهاند كه "در جلسهي راي گيري قطعنامهي اروپا حاضر نخواهيم شد".
به هر صورت نگاهها بيشتر به جلسهي بعدازظهر شوراي حكام است كه قرار است با توجه به پارامترهاي مختلف از جمله قطعنامهي اروپاييها، تصميم نهايي را در خصوص پروندهي هستهيي كشورمان اتخاد نمايد.
به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، آنچه در پي ميآيد خلاصهي مهمترين تحولات، مواضع، نقطهنظرات و بازتابها در خصوص نشست شوراي حكام با محوريت پروندهي هستهيي كشورمان است.
باز هم وقفه و موضع قاطع ايران
جلسهي شوراي حكام تا ساعت 15 امروز (شنبه) به تعويق افتاد.
مليسا فلمينگ، سخنگوي آژانس بينالمللي انرژي اتمي پس از پايان نشست شوراي حكام كه ساعت 20 و 30 دقيقهيي روز جمعه پس از يك وقفهي يك ساعته برگزار شده بود، گفت: جلسهي فردا (شنبه) قطعا به تصميمگيري در خصوص پيشنويس سه كشور اروپايي دربارهي مسالهي هستهيي ايران ميپردازد.
به گفتهي وي هيچ مخالفت رسمي با پيشنويس قطعنامهي سه كشور اروپايي عليه ايران در اين نشست ابراز نشده است.
بر اساس اين گزارش، جلسهي عصر روز گذشته شوراي حكام به درخواست اعضاي عدم تعهد به مدت يك ساعت متوقف شد تا به اين ترتيب اين اعضا كه از حمايت چين و روسيه نيز برخوردارند، در خصوص قطعنامهي اروپاييها با يكديگر بحث و گفتوگو كنند.
اعضاي عدم تعهد، چين و روسيه پيش از برگزاري نشست شوراي حكام بر مخالفت خود با قطعنامهي ارايه شدهي اروپاييها تاكيد كردند.
نمايندگان عدم تعهد در جلسهشان با رييس جلسهي شوراي حكام اعلام كردند با متن ارايه شده از سوي سه كشور اروپايي مخالفت دارند با اين حال قطعنامه اروپا در شوراي حكام ثبت شد.
سخنگوي هيات ايراني نيز متن جديد قطعنامهي ثبت شده در آژانس را انتخاب مسير رويارويي از سوي اروپاييها خواند.
جواد وعيدي، معاون امور امنيت بينالملل شوراي عالي امنيت ملي كشورمان پس از توقف نشست شب روز گذشته شوراي حكام تصريح كرد: متني كه اروپاييها در دبيرخانهي شوراي حكام ثبت كردهاند، تغييرات مختصري نسبت به متن دوم عناصر ارايه شده از سوي اروپا داشته است.
وي تصريح كرد: عدم تعهد، چين و روسيه با ارايه اين قطعنامه مخالفت داشتند؛ چرا كه ميگفتند ارايه اين طرح ديرهنگام صورت گرفته است.
تداوم موج مخالفتها با مواضع بياساس اروپا
يك ديپلمات گفت كه روسيه همچنان با طرحي كه اروپاييها دربارهي قطعنامهي عليه ايران دارند، مخالفت ميورزد.
اين ديپلمات عضو عدم تعهد به خبرنگار اعزامي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) به وين گفت كه اروپاييها در حال تلاش براي آن هستند كه تغييراتي شكلي و ظاهري را در قطعنامهشان دربارهي برنامهي هستهيي ايران ايجاد كنند. اين تغييرات شكلي با هدف جلب نظر اعضاي عدم تعهد، چين و روسيه شكل گرفته است تا آنها با تصويب قطعنامهاي عليه ايران موافقت كنند.
روسيه اعلام كرده است كه با صدور قطعنامهاي كه فقط تغييراتي ظاهري در آن لحاظ شده باشد مخالفت ميكند.
اعضاي عدم تعهد نيز ساعت 14 امروز به وقت محلي و درست يك ساعت پيش از برگزاري نشست شوراي حكام به بررسي موضعشان در قبال اين مساله خواهند پرداخت.
به گفتهي منابع ديپلماتيك، اروپاييها به صراحت اعلام كردهاند صرفا به دنبال تغييرات شكلي و ظاهري در قطعنامهشان در قبال ايران هستند.
جلسهي شوراي حكام امروز ساعت 15 در مقر آژانس بينالمللي انرژي اتمي تشكيل ميشود تا دربارهي قطعنامهاي كه انگليس شب گذشته در دبيرخانهي اين شورا به ثبت رساند، تصميمگيري كند.
هر چند هيچ كشوري به صورت رسمي با اين امر مخالفت نكرد كه جلسهي امروز براي بررسي قطعنامه تشكيل شود، اما بسياري از كشورها به صورتي بيسابقه در مقابل اظهارات بياساس و غيرحقوقي نمايندهي انگليس در شوراي حكام مقاومت به خرج داده و عليه آن به سخنراني پرداختند.
نامههاي ايران به آژانس در خصوص عواقب تصويب قطعنامهي اروپا
نيويورك تايمز نوشت: هيات ايراني حاضر در آژانس دو نامهي امضا شده را در جلسات ديروز شوراي حكام به شورا ارايه كرده است.
اين روزنامه آمريكايي ادامه داد: مقامات ايران در نشست روز گذشته (جمعه) شوراي حكام صحبتي نكردند اما ديپلماتها در وين گفتهاند كه آنها دو نامهي امضا نشده را به برخي اعضاي شورا نشان دادهاند كه در يكي دولت ايران اعلام كرده است در صورت تصويب قطعنامه اين كشور غني سازي اورانيوم در نطنز را از سر ميگيرد و در ديگري آمده است: در صورت تصويب اين قطعنامه ايران از برخي توافقات با آژانس بينالمللي انرژي اتمي كه بازرسيهاي غيرمنتظره را در اختيار بازرسان قرار ميگيرد كناره گيري خواهد كرد.
اين گزارش آمده است انگليس روز گذشته به طور رسمي پيشنهاد كرد كه دولت ايران براي قصور در پايبندي به تعهدات هستهيي به شوراي امنيت سازمان ملل گزارش شود، اما در نهايت در نشانهي تعميق شكاف شوراي حكام بر سر برنامهي هستهيي ايران لندن قطعنامهي ضعيفتري را كه زمان چنين ارجاعي را باز ميگذارد به شورا ارايه كرد.
اين روزنامه به نقل از ديپلماتها افزود كه انتظار دارند قطعنامه با اكثريت قاطع به رغم مخالفتهاي روسيه، چين و ديگر كشورها به تصويب برسد.
اين روزنامه نوشت: اقدام تهاجمي كشورهاي اروپايي منعكس كنندهي خشمشان از ايران بود كه ماه گذشته اعلام كرد تعهدش به تعليق در تاسيسات فرآوري اورانيوم را كنار ميگذارد.
اين روزنامه به نقل از يك ديپلمات غربي كه به دليل احساسيت موضوع خواست نامش فاش نشود افزود: هدف ما (از ارجاع) مجازات ايران نيست بلكه اعمال فشار عليه اين كشور است.
وي ادامه داد: ما هيچ گونه قصدي مبني بر طرح ايران نداريم ما متوجه شديم كه تهديد ايران به روسيه و چين صدمه خواهد زد.
اين گزارش حاكي است مقامات آژانس اين قطعنامهي ثبت شده را با تاسف مينگرند.
اين روزنامه نوشت: اوايل ماه جاري وقتي محمد البرادعي گزارش آخرش را ارايه كرد صبرها روبه پايان رفت.
اين گزارش كه از لحن معمول و بي طرفانهي آژانس فاصله گرفته بود اعلام ميكرد: با توجه به اين واقعيت كه آژانس پس از دو سال و نيم بازرسي و تحقيقات فشرده در شرايطي نيست برخي مسايل مهم باقي مانده را روشن سازد شفافيت ايران ضروري و مقتضي است.
مذاكرهي عنان و رايس دربارهي ايران
كوفي عنان در ديدار با كاندوليزا رايس دربارهي ايران گفتوگو كرد.
پايگاه اينترنتي سازمان ملل با مخابرهي اين خبر افزود: كوفي عنان، دبيركل سازمان ملل روز گذشته (جمعه) پس از ديدار و مذاكره با كاندوليزا رايس، وزير امور خارجهي آمريكا به خبرنگاران گفت: ما دربارهي ايران، عراق و افغانستان كه اخيرا انتخابات موفقيتآميزي در آن انجام شده گفتوگو كرديم.
اظهارات متناقض وزير امور خارجهي فرانسه
فيليپ دوست بلازي، وزير امور خارجهي فرانسه در گفتوگو با روزنامه الشرق الاوسط در پاسخ به اين سوال كه اقدامات براي واداشتن ايران به رها كردن قابليتهاي هستهيياش را با چه دلايل حقوقي دنبال ميكند، گفت: ايران مانند هر كشور ديگري حق دارد فعاليتهاي هستهيي داشته باشد؛ مشروط بر آنكه اين فعاليتها داراي ماهيت غير نظامي و صلح آميز باشد و به همين علت است كه ما پيشنهاداتي را دربارهي برنامهي هستهيي ايران ارايه كردهايم.
وي ادامه داد: اينكه ميان ايران و جامعه بينالمللي اعتماد وجود داشته باشد داراي اهميت است و به همين علت است كه ما با آژانس بينالمللي انرژي اتمي ارتباط داريم؛ زيرا آژانس طرفي واقعبين و خنثي است.
وي در پاسخ به اين سوال كه عقيدهي اروپا حمايت از ارجاع پرونده هستهيي ايران به شوراي امنيت است و با توجه به اينكه ايران به برنامهي تضمينهاي خاص آژانس پادماني پايبند است، آيا اين استاندارد دوگانه نيست با طفرهروي از پاسخگويي گفت: خير زيرا ما همگي معتقديم كه نبايد فعاليت هستهيي براي اهداف نظامي وجود داشته باشد و اين ميتواند به اعتبار معاهدهي منع گسترش سلاحهاي هستهيي كه ايران آن را امضا كرده است صدمه بزند و به علاوه چنين موقعيتي براي ثبات منطقه خطرناك است.
تاكيد مجدد پاكستان بر مخالفت با سركوب
نخست وزير پاكستان يك بار ديگر تاكيد كرد كه كشورش با استفاده از ابزارهاي سركوب گرايانه براي حل مساله هستهيي ايران مخالف است.
روزنامهي ديلي تايمز نوشت، شوكت عزيز، نخست وزير پاكستان از اقدامات اروپا در حل برنامهي هستهيي ايران حمايت كرد.
وي اظهار داشت كه پاكستان داراي روابط فرهنگي باستاني با ايران است و با استفاده از ابزارهاي سركوب گرايانه براي پاسخگويي به برنامهي هستهيي اين كشور مخالف است.
اميدواري چين براي مصالحه
سخنگوي وزير امور خارجهي چين ابراز اميدواري كرد، ايران و اروپا هر چه سريعتر بر سر ميز مذاكرات درباره برنامهي هستهيي تهران باز گردند.
شبكهي تلويزيوني سي.سي.تي.وي به نقل از كين گانك، سخنگوي وزارت امور خارجهي چين افزود: اميدواريم ايران و اتحاديهي اروپا هر چه سريعتر براي حل اين مشاجره از طريق گفتوگو بر سر ميز مذاكرات بازگردند و به توافقي كه براي همه قابل پذيرش باشند برسند.
وي ادامه داد: تمامي طرفهاي مربوط بايد آرام باشند و اين مساله را از طريق ديپلماسي و در چارچوب آژانس بينالمللي انرژي اتمي حل و فصل كنند.
دانمارك و مواضع ناهمگون
خبرگزاري شينهوا به نقل از وزير امور خارجهي دانمارك گزارش داد: ديپلماتهاي غربي در را براي اين كه ايران درخصوص برنامهي هستهيياش مصالحه كند، باز كردهاند.
اين خبرگزاري به نقل از پراستيگ مولر، وزير امور خارجهي دانمارك گزارش داد: ما بايد اطمينان يابيم كه آيا ايران سلاح هستهيي توليد ميكند يا خير.
مولر با ذكر اين كه نشست بعدي آژانس بينالمللي انرژي اتمي در ماه نوامبر برگزار ميشود، افزود: اين اقدام به معناي آن است كه ارجاع پروندهي هستهيي ايران به شوراي امنيت سازمان ملل به تاخير بيفتد و اين كار زمان بيشتري را براي رسيدن به مصالحه فراهم ميسازد.
وزير امور خارجهي دانمارك گفت كه اقدام بعدي برعهدهي ايران خواهد بود.
وي افزود: در غير اين صورت لازم است شوراي امنيت بگويد كه زمان آنها به پايان رسيده و ما اقدام خواهيم كرد.
وزير امور خارجهي دانمارك به اين كه شوراي امنيت چه اقداماتي ممكن است انجام دهد اشارهاي نكرد اما گفت كه گزينههاي بسيار ديگري به غير از اقدام نظامي وجود دارد.
مولر گفت كه احتمال زيادي وجود دارد كه تحريمهاي اقتصادي عليه ايران اعمال شود.
تاكيد مسكو بر مواضع پيشين
وزير امور خارجهي روسيه ضمن اعلام مجدد كشورش با ارجاع پروندهي هستهيي كشورمان به شوراي امنيت سازمان ملل متحد تاكيد كرد: به اعتقاد ما اين مساله هنوز به بنبست نرسيده است.
خبرگزاري روسي نووستي اعلام كرد كه سرگئي لاوروف، وزير امور خارجهي روسيه بار ديگر مخالفت خود را با ارجاع پروندهي هستهيي كشورمان به شوراي امنيت سازمان ملل متحد ابراز داشت.
وي در مصاحبهي روز جمعهاش در اين خصوص به خبرنگاران گفت: به نظر ما هنوز اين مساله در آژانس بينالمللي انرژي اتمي به بن بست نرسيده است.
وزير امورخارجهي روسيه تاكيد كرد: آژانس مسلما حق دارد که بر اساس دلايلي از ايران انتقاد کرده و ايران را به همکاري فعالتر در حل مشکلات اين پرونده دعوت نمايد.
مخالفت ونزوئلا با ارجاع
خبرگزاري آسوشيتدپرس به نقل از وزير تجارت و هماهنگي خارجي ونزوئلا گزارش داد كه ايران نبايد به علت دنبال كردن برنامهي انرژي هستهيي، به شوراي امنيت سازمان ملل ارجاع شود.
اين خبرگزاري به نقل از گوستاو ماركز، وزير تجارت و هماهنگي خارجي ونزوئلا افزود كه آژانس بينالمللي انرژي اتمي هيچ دليلي براي اثبات اين كه ايران دنبال برنامهي توليد سلاح هستهيي است در اختيار ندارد.
وي در نامهاي كه براي شوراي حكام آژانس بينالمللي انرژي اتمي ارسال كرد، گفت كه برنامهي هستهيي ايران بايد از ديدگاه متوازنتري ارزيابي شود.
اين مقام عالي رتبهي دولتي كه از متحدين نزديك هوگو چاوز، رييس جمهور ونزوئلاست به خبرگزاري بوليواريان اين كشور گفت كه كشورهاي داراي برنامههاي انرژي هستهيي به شكلي ناعادلانه ديگران را از توسعهي ابتكاراتي مشابه دور نگه ميدارند.
ياس صهيونيستها
رييس كميتهي روابط خارجي و دفاعي كنست گفت، از اين كه اروپا و روسيه به تعهد براي ارجاع پروندهي هستهيي ايران به شوراي امنيت عمل نميكنند بسيار مايوس شده است.
پايگاه اينترنتي سي.ان.اس.نيوز با اعلام اين خبر افزود: يو وال اشتاينيتز رييس كميتهي روابط خارجي و دفاعي كنست درباره اين كه آيا فكر ميكند زمان براي اقدام عليه ايران به پايان رسيده اظهارنظر نكرد و فقط گفت: زمان روبه پايان است.
براساس اين گزارش مارك رگو، سخنگوي وزارت امور خارجهي رژيم صهيونيستي نيز اعلام كرد تل آويو مذاكرات در وين بر سر برنامهي هستهيي ايران را با دقت بسيار دنبال ميكند.
وي در ادامه مدعي شد: ايران سالهاست استراتژي به دراز كشاندن موضوعات تا بيشترين زمان ممكن را با هدف توسعهي برنامهي هستهيي و رسيدن به جايي كه نتوان آنها را متوقف كرد ادامه ميدهد.
تعميق شكاف بين موافقان و مخالفان مسالهي ايران
روزنامهي گاردين نوشت: بحران بر سر برنامهي هستهيي ايران شب گذشته و زماني كه آلمان، فرانسه و انگليس خواستند پروندهي هستهيي اين كشور به شوراي امنيت گزارش داده شود به بروز شكافهايي بينالمللي انجاميد.
اين روزنامهي انگليسي ادامه داد: سه كشور اروپايي در نشستي پشت درهاي بسته كه حاضران آن را تنشزا توصيف كردهاند قطعنامهاي را در شوراي حكام آژانس بينالمللي انرژي اتمي به ثبت رساندند كه ايران را به معاهدهي منع گسترش سلاحهاي هستهيي پايبند نميداند و به طور تلويحي جريان هستهيي اين كشور را تهديدي براي صلح و ثبات بينالمللي ميداند.
گاردين افزود: حركت حساب شدهي اروپا در اواخر شب گذشته و پس از يك روز مذاكرات پر تب و تاب انجام شد.
اين روزنامه به نقل از مقامات عالي رتبهي حاضر در اين نشست افزود: به رغم اين كه اتحاديهي اروپا خود را متحد نشان ميدهد انگليس و فرانسه و آلمانها در خصوص اين اقدام دچار اختلاف بودند. زيرا انگليسيها خط مشي سخت حمايت شده از سوي آمريكا را دنبال ميكردند همچنان مشخص نيست كه آيا اروپاييها براي به راي گذاشتن قطعنامه كه تمهيدي بي سابقه است اعمال فشار خواهند كرد يا خير و اين كه اگر چنين شود چه رخ خواهد داد هنوز مشخص نيست.
اين گزارش حاكي است براساس برنامه نشست شوراي حكام قرار بود روز گذشته پايان يابد اما بازهم ادامه يافت.
گاردين به نقل از يك مقام وزارت امور خارجه آمريكا كه نامي از وي نبرد افزود: ما فكر ميكنيم اگر راي گيري امروز انجام شود اكثريت آرا موافق با ارجاع به شوراي امنيت خواهد بود.
به نوشتهي اين روزنامه مخالفان موضع آمريكا اروپا تهديد كردهاند كه غيبت خواهند كرد تا هرگونه راي حاصل شده فاقد اكثريت آرا باشد.
يك مقام آفريقاي جنوبي گفت كه نشست شب گذشته كه براي به دست آوردن اكثريت آرا دربارهي ايران اعمال فشار ميكند به معناي تفكيك براي شوراي حكام است.
مقامات عالي رتبهي آمريكايي و اروپايي ميگويند اين طور محاسبه ميكنند كه موضع روسيه در آژانس به حمايت در شوراي امنيت تغيير خواهد كرد در صورتي كه ايرانيها ارجاع به شوراي امنيت را با جديت تلافي كنند.
انتهاي پيام
نظرات