ديپلماسي ايران و آمريكا براي به چالش كشيدن طرف مقابل در عرصهي مسالهي هستهيي كشورمان شديدا فعال شده است. دو طرف رايزنيهايشان را در سطوح عاليرتبه دنبال ميكنند تا در آوردگاه نشست آتي شوراي حكام ياران بيشتري را در طرف خود داشته باشند. منوچهر متكي، وزير امور خارجهي كشورمان در حالي هفتهي گذشته به چين سفر و با مقامات اين كشور دربارهي مسالهي هستهيي تهران مذاكره كرد كه كاندوليزا رايس، وزير امور خارجهي آمريكا در سفر غيرمنتظرهاش به روسيه در ماموريت ديپلماتيكش شكست خورد و در گفتوگوي اخير مطبوعاتياش تلاش كرد تا نقش اين حريف را ناديده گرفته و سفرش به انگليس كه عمدتا با واشنگتن همراه بوده است را بزرگنمايي كند؛ وي همچنين هفتهي گذشته سفري به پاريس داشت كه در آنجا نيز توانست تا حدي به جلب حمايت پاريسيها عليه ايران بپردازد.
آنچه در پي ميآيد گفتوگوهايي است كه خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) با كارشناسان در اين خصوص به انجام رسانده است.
يك تحليلگر مسايل بينالملل:
اختلاف ديدگاه قوي بر سر ايران بين چين و روسيه با آمريكا و اروپا وجود دارد
يك تحليلگر مسايل بينالملل گفت: مذاكرات هدف محور و موثر تاكيد بر نتايج عملي داشتن مذاكرات دو جانبه است تا تحت تاثير فشارهاي سياسي قدرتهاي بزرگ قرار نگيرد.
امرالله عنادي، تحليلگر مسايل سياسي و بينالمللي در گفتوگو با خبرنگار انرژي هستهيي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) با بيان اين كه دو طرف ايران و اروپا به حل و فصل موضوع هستهيي ايران از طريق گفتوگو و مذاكره اعتقاد دارند، اظهار داشت: البته تاكتيكهاي هر يك از طرفين متفاوت است.
وي با اشاره به شرايط حال حاضر مذاكرات هستهيي، ابراز عقيده كرد: دو طرف در روند بررسي مسالهي هستهيي وارد خطوط قرمز يكديگر شدهاند.
اين كارشناس مسايل بينالملل اظهار داشت: اروپا از ابتدا در پي اين بود كه ايران را از داشتن چرخهي سوخت هستهيي محروم كند و از سويي ايران خط قرمزش دست يافتن به چرخهي سوخت بود، اما اين مواضع در روند مذاكرات به ويژه از سوي اروپا شفاف مطرح نميشد.
عنادي خاطرنشان كرد: معتقدم دو طرف در روند مذاكرات به مرحلهي چانهزني بر سر خطوط قرمز رسيدهاند.
اين كارشناس مسايل سياسي با بيان اين كه يارگيري و ايجاد تعامل سازنده و موثر با كشورهاي مختلف در مقطع فعلي بسيار مهم است، گفت: اختلاف ديدگاه قوي بين چين و روسيه با آمريكا و اروپا وجود دارد.
وي با اشاره به تعاملات ديپلماتيك اخير اين كشورها با يكديگر گفت: صرف انجام مذاكرات دوجانبه و چندجانبه از سوي آمريكا و اروپا با اين كشور حاكي از آن است كه هنوز اختلافنظر جدي براي ارجاع پروندهي هستهيي ايران به شوراي امنيت وجود دارد.
عنادي با اشاره به تركيب جديد و ورود برخي از كشورهاي حامي ايران به شوراي حكام گفت: كشورهايي مثل سوريه، كوبا و غيره در همراهي ايران در شوراي حكام قابل توجه هستند و احتمال زيادي وجود دارد كه آراي منفي عليه مواضع كشورهاي اروپايي افزايش يابد و از تعداد آراي موافق نيز كاسته شود و در عين حال تعاملات ديپلماتيك تا قبل از اجلاس آتي شوراي حكام از جايگاه قابل توجهي برخوردار است.
وي در خصوص مذاكرات هدف محور و موثر كه از سوي وزير امور خارجهي كشورمان مطرح شده است، گفت: تصور ميكنم اين رويكرد در پي آن است كه مذاكرات دو جانبه با كشورها به نتايج عملي دست يابد، به نوعي كه تحت تاثير فشارهاي آمريكا قرار نگيرند و تجربهي تعاملات غيرسازنده و غيرموثر ايران با هند قبل از اجلاس اخير شوراي حكام تكرار نشود.
اكبري:
يارگيري براي نشست آتي شوراي حكام به يك محاسبهي دقيق لگاريتمي ديپلماتيك نياز دارد
يك معاون وزير دفاع سابق گفت: يارگيري، تعامل و جلب آرا و نظرات كشورها از راه دور امكان پذير نيست، بلكه به يك محاسبهي دقيق لگاريتمي ديپلماتيك نياز دارد.
عليرضا اكبري، از معاونان وزير دفاع سابق و رييس مركز مطالعات تصميم در گفتوگو با خبرنگار انرژي هستهيي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) با انتقاد از روند بررسي پروندهي هستهيي ايران ابراز عقيده كرد: هنوز به درستي روشن نيست كه مسوولان كشور در اين روند به دنبال ايجاد مشروعيت در حل مسالهي هستهيي ايران هستند يا مديريت شرايط و محيط.
وي با طرح اين سوال كه بايد ديد دستگاه ديپلماسي كشور در بحث هستهيي چه استنباطي از شرايط امنيتي و سياسي دارد و عوامل موثر محيط بينالمللي بر موضوع هستهيي را چه ميداند؟ اظهار داشت: همچنين جاي اين سوال وجود دارد كه در ادامهي روند بررسي مسالهي هستهيي ايران آيا كليت آژانس بينالمللي انرژي اتمي موثرتر است يا اعضاي موثرتر آژانس و آيا از نظر ايران كشورهاي اروپايي در شوراي حكام يك پيكر واحد تلقي ميشوند يا اتحاديهاي نه چندان متحد؟
وي در خصوص ديپلماسي ايران در ارتباط با كشورهاي روسيه و چين افزود: بايد ديد پايداري كشورهايي مثل چين و روسيه نسبت به مواضع اعلاميشان دربارهي انرژي هستهيي ايران به چه ميزان است؟
اكبري گفت: بايد ديد به اين كه چقدر ميتوانيم در نشست آتي در شوراي حكام آژانس به عدد 18 در مقابل 17 به نفع ايران دست يابيم، فكر كردهايم؟
اين كارشناس مسايل سياسي با بيان اين كه دستگاه ديپلماسي كشور بايد بداند كه با چه پشتوانه و توان ملي ميتواند بر اساس ديپلماسي موجود به عرصه وارد شود، افزود: اين سوال به طور جدي مطرح است كه آيا هدف گذاري معين و منظمي صورت ميگيرد.
وي با اشاره به رويكرد وزير امور خارجه در سفر خود به چين گفت: منظور از مذاكرات هدف محور و موثر چيست و چه جايگاهي دارد و در تعاملات ديپلماتيك چه كشورها و بازيگران موثري را تا اجلاس آتي در نظر گرفتهايم.
وي با اشاره به جدال ديپلماتيكي كه از سوي ايران با آمريكا و اروپا صورت ميگيرد، گفت: توقعي كه از دستگاه ديپلماسي كشور در خصوص مهمترين مسالهي امنيت ملي كشور ميرود، اين است كه حداقلهاي اجرايي شدن اين خواست ملي را فراهم كنند.
اكبري افزود: صرفنظر از تركيب اعضاي جديد شوراي حكام، دستگاه ديپلماسي كشور بايد كشورها و محيط بينالمللي موثر در مسالهي هستهيي ايران را شناسايي كند و اينكه با اين كشورها چگونه ميتوان روابطي دوجانبه و يا چند جانبه اتخاذ كرد.
وي خاطر نشان كرد: برنامهريزان و تصميمگيران كشور بايد بدانند كه چه درصدي از توان ديپلماسي كشور را ميخواهند با ايجاد مشروعيت و دريافت مجوز لازم در محيط بينالمللي صرف حق حفظ توليد سوخت هستهيي كنند.
اكبري با بيان اين عقيده كه رويكرد ايران در روند بررسي پرونده هستهيي روشن نيست، گفت: مسوولان كشور بايد مشخص كنند كه براي حل اين مساله به دنبال كسب مجوز و ايجاد مشروعيت هستند يا مديريت شرايط و محيط تا بر اساس هر يك از آنها اقدامات مشخصي را صورت دهند.
معاون سابق وزارت دفاع ابراز داشت: متاسفانه مسوولان و تيم مذاكره كننده هستهيي هنوز نتوانستهاند اقدامات كم حجم يكي - دو ماه اخير در روند اجلاس اخير شوراي حكام جبران كنند، لذا به شدت احساس خطر و نگراني ميكنم كه مبادا شرايط بسيار سختي در كشور در حال ساخته و پرداخته شدن باشد و با غفلت مواجه شود.
وي ابراز عقيده كرد: بايد كارهاي اقتصادي در سطح بينالملل و سياسي در ابعاد پيچيده محيطهاي داخلي و خارجي هدف مورد نظر در دستور كار قرار گيرد.
اكبري همچنين تاكيد كرد: دستگاه ديپلماسي كشور بايد فهم كافي از قدرت موجآفريني امنيتي در دنيا داشته باشد و نقاط تحريكپذير كشورهاي موثر مثل آمريكا و انگليس، فرانسه، آلمان، كانادا، استراليا و غيره را بشناسد.
اين كارشناس مسايل سياسي تصريح كرد: بايد راههاي بازتنظيم كشورهاي موثر در روند بررسي پرونده هستهيي ايران را شناخت و در فرصت باقي مانده تا اجلاس آتي شوراي حكام به تحريك مثبت اين كشورها در جهت منافع ايران مبادرت ورزيد.
يك استاد دانشگاه:
بايد نگاهي واقع نگر و مثبت را در ديپلماسي هستهيي كشور دنبال كرد
يك استاد دانشگاه با اشاره به پيگيري مذاكرات هدف محور و موثر از سوي دستگاه ديپلماسي كشور گفت: مذاكراتي هدف محور است كه هيچ گونه فشاري از سوي طرفهاي ثالث را نپذيرد و نتيجهي عملي آن نيز باقي بماند.
دكتر اردشير سنايي، استاد دانشگاه در گفتوگو با خبرنگار انرژي هستهيي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) با اشاره به رويكرد دستگاه ديپلماسي كشور براي پيشبرد مذاكراتي هدف محور و موثر اظهار داشت: بيشك در اين دور از مذاكرات فضاي جديدي در عرصهي ديپلماتيك به وجود خواهد آمد و تا اجلاس آتي شوراي حكام ديپلماسي فعالانهيي در قبال ارجاع پرونده هستهيي ايران به شوراي امنيت اتخاذ خواهد شد.
وي گفت: بايد مذاكرات را به گونهاي پيش برد كه بدون هيچگونه فشاري از سوي طرفهاي ثالث نتيجهي عملي مذاكرات باقي بماند.
سنايي با تاكيد بر تقويت توان و ظرفيت دستگاه ديپلماسي كشور در هدايت مذاكراتي هدف محور و موثر در مسالهي هستهيي كشور ابراز عقيده كرد: متاسفانه تجربهي تعامل دو جانبهي هند و ايران قبل از نشست اخير شوراي حكام آژانس نشان داد ظرفيت مناسبي وجود ندارد.
اين استاد دانشگاه ادامه داد: تجربهي مذاكرات سياسي - اقتصادي ايران و هند نشان داد كه هنوز در دستگاه ديپلماسي كشور در برخي از سياستهايمان خوشبيني صرف وجود دارد، بنابراين معتقدم بايد نگاهي واقعنگر و در عين حال مثبت را در ديپلماسي كشور به ويژه مسالهي هستهيي جايگزين كرد.
سنايي خاطر نشان كرد: در شرايط كنوني روابط بينالملل، كشورها اهل بده بستان هستند و حرف اول و آخر در تعاملات دو جانبه و چند جانبه را منافع ملي كشورها ميزند.
سنايي گفت: اساسا بايد خوشبينانه نگريستن به مسايل بينالمللي را در دستگاه ديپلماسي كشور كنار گذاشته شود.
وي افزود: بزرگترين كاري كه در شرايط فعلي و تا قبل از اجلاس نوامبر شوراي حكام بايد از سوي دستگاه ديپلماسي كشور صورت گيرد، رفع هر گونه سوءظن نسبت به ايران در جامعهي جهاني است.
اين كارشناس مسايل سياسي گفت: دستگاه ديپلماسي كشور نبايد در اجراي مذاكراتي هدف محور و موثر نقش افكار عمومي داخلي را ناديده بگيرد.
انتهاي پيام
نظرات