سرگئي ايوانوف، وزير دفاع روسيه در ديدار رييس جمهور سوريه با هيات دولت اين كشور گفت كه روز 23 آبان در وزارت امور خارجه‌ي روسيه، جلسه‌ي نمايندگان تمام كشورهاي حاشيه درياي خزر درباره‌ي تشكيل نيروهايي تحت عنوان "كاسفور" كه وظيفه‌ي آنان مقابله با گسترش تهديدات در درياي خزر است، برگزار خواهد شد.
ايده‌ي تشكيل گروه ويژه همكاري‌هاي فعال نظامي - دريايي كاسفور كه شبيه به بلوك "سي فور" در درياي سياه مي‌باشد، توسط روسيه در ماه ژوئيه سال جاري ميلادي مطرح شد.
هدف از تشكيل چنين نيروي چند مليتي، همكاري و عكس‌العمل در مقابل تهديدات تروريسم و گسترش سلاح كشتار جمعي اعلام شده است.
آن‌چه در پي مي‌آيد، گفت‌وگوهاي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) با دكتر پيروز مجتهدزاده، دكتر هرميداس باوند، حسن بهشتي‌پور و محمد علي طالبي خاكياني با موضوع پيشنهاد روسيه براي عضويت در سازمان كاسفور مي‌باشد.

مجتهدزاده:
طرح تشكيلات امنيتي خزر اهميت بسياري دارد
روسيه بايد بپذيرد منطقه نبايد جايي براي تاخت‌وتاز بيگانگان باشد

رييس موسسه يوروسويك لندن گفت: "سازمان كاسفور" بايد تشكيلاتي براي همكاري پنج كشور در حفظ صيانت منطقه باشد و براي واقعيت بخشيدن به اين تشكيلات بايد از تك‌روي‌هاي روسيه خودداري شود.

دكتر پيروز مجتهدزاده، رييس موسسه يوروسويك لندن و استاد دانشگاه در گفت‌وگو با خبرنگار سياسي - خارجي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) درباره پيشنهاد روسيه مبني بر مشاركت كشورمان در سازمان امنيتي خزر (كاسفور) اظهار داشت: اين پيشنهاد ارايه شده از سوي روسيه بار ديگر براي ما فرصتي پيش مي‌آورد براي بازگشت به مسايل خزر كه در چند سال اخير تا حدودي به دست فراموشي سپرده شده است.

وي با اشاره به حياتي بودن مساله امنيت خزر افزود: مساله امنيت منطقه خزر، مساله عدم دخالت كشورهاي قدرت خارج منطقه در امور خزر، مساله محيط زيست و آلودگي خزر فوق‌العاده مهم است و جنبه حياتي پيدا كرده است.

مجتهدزاده با اشاره به طرح اين پيشنهاد از سوي ايران گفت: تشكيل يك سازمان از پنج كشور كرانه‌اي اين دريا در همان ابتداي هياهوي مربوط به درياي خزر از طرف ايران مطرح شد كه متاسفانه به دليل تلاش‌هاي عظيم آمريكا در زمينه منابع سوختي خزر براي كشاندن تشكيلات نظامي غرب؛ يعني ناتو به اين منطقه، طرح ايران مورد بي‌توجهي قرار گرفت.

وي افزود: روسيه پس از سال‌ها به اين نتيجه دست يافت كه طرح آمريكايي مشاركت براي صلح جز به زيان منطقه و باز كردن پاي قدرت‌هاي فرامنطقه‌يي به منطقه حاصل ديگري ندارد؛ بنابراين بايد با شركت كشورهاي همسايه براي حفظ امنيت منطقه همكاري كند.

وي در زمينه مسايلي كه روسيه بايد در نظر داشته باشد، گفت: روسيه بايد از تك‌روي‌هايي كه در گذشته انجام دادند و اغلب اشتباه بود، دوري كند و نيز آن‌ها نبايد اين استنباط را داشته باشند كه از ديگر كشورها براي توقف انتقالات نظامي يا تروريستي منطقه كمك بگيرند.

وي در ادامه گفت: روسيه بايد طوري عمل كند كه هيچ گونه فاصله و تفاوتي بين مساله امنيتي درياي خزر، مساله محيط زيست و ‌آلودگي خفقان‌آور درياي خزر وجود نداشته باشد.

مجتهدزاده با بيان ضرورت ارايه پيش‌شرط‌هايي از سوي ايران گفت: روسيه بايد بپذيرد كه اين منطقه بايد يك منطقه انحصاري قلمداد شود و جايي براي تاخت و تاز نيروهاي بيگانه منظور نيروهايي غير از پنج كشور وجود نداشته باشد.

وي مورد ديگر را عدم روي آوردن سابقه نظامي و تسهيلاتي در منطقه از طريق خودداري از مانورهاي نظامي يك جانبه در منطقه دانست.

مجتهدزاده در اين باره افزود: سر و سامان دادن به مساله همكاري‌هاي كشورهاي خارج از منطقه با كشورهاي منطقه تحت هر عنواني كه باشد، بايد داراي حساب مشخصي باشد.

رئيس موسسه يوروسويك لندن در زمينه برقراري صلح و امنيت خزر گفت: تشكيل چنين نظامي در حفظ امنيت اين منطقه بسيار موثر است.

مجتهدزاده در ادامه گفت: براي مقابله با هر خطري اين پنج كشور بايد با يكديگر بسيج و هماهنگ شوند؛ زيرا هر موضوعي كه ايجاد مي‌گردد هر پنج كشور را درگير مي‌نمايد.

وي در خصوص افزايش ايجاد امنيت در اين منطقه افزود: بايد طوري وارد عمل شد كه روسيه به فكر تقبل هزينه‌هاي گسترده از ساير كشورها نيفتد و بر اساس استنباط قلبي خود عمل نكند.

مجتهدزاده درباره عملكرد ديگر كشورها گفت: اين پنج منطقه بايد طي جلساتي متعدد با روسيه، مساله امنيت منطقه را به صورتي كه استنباط درستي از موضوع امنيت مي‌شود و مورد اعتقاد به صورت يك تفسير همه جانبه درآورند؛ نه به صورت كمك به يك كشور در رابطه با تفسير خاص آن كشور.

رييس موسسه يوروسويك لندن در خاتمه با اشاره به مساله محيط زيست و آلودگي درياي خزر گفت: درياي خزر از همه درياهاي دنيا آلوده‌تر است و محيط زيست درياي خزر در خطر نابودي شديد است. ايجاد يك تشكيلات امنيتي براي منطقه مي‌تواند درياي خزر را از مرگ دائمي نجات بخشد.

هرميداس باوند:
بايد ديد چقدر در اين پيشنهاد مشاركت متناسب و موثر بين كشورها پيش بيني مي‌شود

هرميداس باوند با اشاره به سازمان پيشنهادي كاسفور گفت كه نظرات ديگر كشورهاي ساحلي ازجمله ايران كه بعد از روسيه بزرگترين قدرت ساحلي است در تصميم‌گيري‌هاي اين سازمان بايد موثر باشد.

دكتر داود هرميراس باوند، كارشناس مسايل بين الملل و استاد دانشگاه در گفت‌وگو با خبرنگار سياسي - خارجي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) با اشاره به پيشنهاد روسيه براي عضويت كشورمان در سازمان امنيتي خزر (كاسفور) افزود: ايران در برابر عمل انجام شده قرار گرفته است و به رغم ميل قبلي خود كه شديدا خواهان غير نظامي كردن درياي خزر بود اقدامااتي را در اين زمينه در پيش خواهد گرفت و احتمالا پيشنهاد شركت در اين تجمع را خواهد پذيرفت.

وي هدف روسيه از اين پيشنهاد را علاوه بر ايجاد نوعي همكاري بين كشورهاي ساحلي درياي خزر مشروعيت بخشيدن به گسترش قدرت نظامي خود در اين دريا و همچنين ممانعت از ورود كشورهاي فرامنطقه‌يي ( غيرساحلي) ارزيابي كرد و افزود: پايگاه‌هايي كه روسيه در كشورهاي آسياي مركزي و قفقاز دارد مدت‌شان محدود است و مشمول تحولات سياسي مي‌شود؛ بنابراين روسيه براي ايجاد پايگاه ثابت در درياي خزر تعدادي از ناوگان‌هاي خود را از درياي سياه به درياي خزر منتقل كرده است.

وي ادامه داد: درباره جمهوري آذربايجان هم كه وارث قسمتي از نيروي دريايي شوروي سابق است، اين خصوصيت صادق است؛ تركمنستان و قزاقستان در ابتدا تمايلي براي مشاركت نداشتند ولي با توجه به شرايط پيش آمده قزاقستان اقداماتي را جهت تشكيل يك نيروي دريايي محدود آغاز كرده كه البته آمريكا هم چند ناو به آن هديه داده است.

اين كارشناس مسايل بين‌الملل خاطرنشان كرد: كارآيي اين سازمان در وهله اول متوجه روسيه است و اين روسيه است كه از تشكيل اين سازمان سود مي‌برد؛ چون نيروي دريايي قابل توجهي دارد و شايد براي بقيه كشورهاي ساحلي آن كارآيي مورد نظر را نداشته باشد.

وي افزود: البته اين نكته قابل بررسي است كه چقدر در اين پيشنهاد همكاري دو جانبه و مشاركت متناسب و موثر بين كشورها پيش بيني مي‌شود؛ يعني تنها تسلط يك جانبه روسيه را در پي نداشته باشد و نظرات ديگر كشورهاي ساحلي ازجمله ايران كه بعد از روسيه بزرگترين قدرت ساحلي است در تصميم‌گيري‌ها موثر باشد.

بهشتي‌پور:
نبايد تنها يك كشور قدرت را در تصميم‌گيري‌هاي سازمان در دست گيرد

يك كارشناس مسايل بين‌الملل گفت: نفس ارايه پيشنهاد روسيه براي عضويت كشورمان در سازمان امنيت خزر (كاسفور) خوب است و ايران بايد از آن استقبال كند.

بهشتي‌پور، كارشناس مسائل بين‌الملل در گفت‌وگو با خبرنگار سياسي - خارجي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) پيشنهاد روسيه براي مشاركت ايران در سازمان امنيتي خزر (كاسفور) را به طور كلي مثبت ارزيابي كرد و گفت: شكل‌گيري همكاري سياسي، نظامي و امنيتي بين كشورهاي ساحلي مي‌تواند زمينه‌ساز توافقات و همكاري‌هاي بيشتر براي حل مسايل مهم منطقه گردد.

وي با اشاره به اينكه هنوز جزئيات اين طرح كاملا ارائه نشده است خاطرنشان كرد: روسيه هدف كلي خود را از اين طرح مبارزه با ترويسم بيان كرده است. مشاركت ايران در اين سازمان از دو جهت مفيد خواهد بود؛ اول اينكه اين پيشنهاد هر پنج كشور منطقه (ايران، تركمنستان، قزاقستان، آذربايجان و روسيه) را شامل مي‌شود كه اين حسن بزرگي است و ثانيا تشكيل اين سازمان از ورود كشورهاي ديگر از جمله آمريكا كه به دنبال منافع خود است به اين منطقه جلوگيري مي‌كند.

وي در ادامه گفت: البته اين گمان كه روسيه به دنبال اين است كه رهبري جريان را در دست بگيرد ترديدهايي را براي ايران به وجود مي‌آورد كه اين مساله با گرفتن تضمين‌هاي متقابل مبني بر اينكه تنها يك كشور قدرت را در دست نگيرد و نظر كشورهاي ديگر نيز در تصميم‌گيري‌ها لحاظ گردد، قابل حل است.

يك كارشناس مسايل خزر:
تشكيل سازمان امنيتي خزر به همگرايي كشورهاي منطقه كمك مي‌كند

يك كارشناس مسايل خزر گفت: تاسيس سازمان امنيتي خزر (كاسفور) مي‌تواند تاثير زيادي در امنيت درياي خزر داشته باشد.

محمد علي طالبي خاكياني، كارشناس مسايل خزر در گفت‌وگو با خبرنگار سياسي - خارجي خبرگزاري ايران (ايسنا) درباره‌ي اهميت تاسيس سازمان امنيتي خزر (كاسفور) اظهار داشت: تشكيل اين همكاري‌هاي جمعي بسيار مثبت است و مي‌تواند از مداخلات بيگانگان در اين گستره‌ي آبي كه به درياي صلح و دوستي معروف است، جلوگيري كند.

وي با اشاره به كمبود نقش نظامي ايران در درياي خزر افزود: جمهوري اسلامي ايران در درياي خزر حضور نظامي رسمي ندارد، ايران در درياي خزر داراي كشتي‌هاي مسافرتي و تجاري است كه در بعضي موارد كاربرد نظامي و صلح آميز دارد.

طالبي افزود:‌ ايران به دنبال همگرايي حاشيه‌اي درياي خزر مي‌باشد، چون تنها راه براي جلوگيري از مداخلات بيگانگان، به ويژه آمريكا مي‌باشد.

وي در زمينه‌ي ارايه پيش‌شرطي توسط ايران براي تشكيل چنين سازمان امنيتي گفت: روسيه به عنوان پيشنهاد‌دهنده‌ي تاسيس سازمان امنيتي درياي خزر در مشاركت با پنج كشور ساحلي، بايد بخش ايران و جايگاه ايران را در اين پيشنهاد در نظر بگيرد.

او افزود: بايد سهم كشورها در امنيت خزر در چنين طرحي مشخص شود.

طالبي با اشاره به كلي بودن اين طرح گفت: اين پيشنهاد به صورت كلي مطرح شده است و جزييات اين پيشنهاد هنوز فاش نشده است.

وي در اين رابطه افزود: نيروهاي نظامي كشورهاي ساحلي بايد از جايگاه مساوي برخوردار باشند.

اين كارشناس مسايل خزر درباره‌ي برقراري صلح و امنيت خزر گفت: تاثير اين سازمان در برقراري امنيت درياي خزر بسيار مثبت است و از حضور بيگانگان در اين منطقه جلوگيري مي‌كند و باعث نزديكي كشورها از نظر مسايل حقوقي مي‌شود.

طالبي در خاتمه در خصوص افزايش ميزان امنيت كشورهاي ساحلي خزر در صورت وجود چنين سازماني افزود: همگرايي كشورهاي ساحلي در صورتي كه هر پنج كشور اهداف مشتركي را در درياي خزر دنبال كنند، طبيعي است.

انتهاي پيام