اقدامات ايران درهمكاري با آژانس بينالمللي انرژي اتمي و در اختيارگذاري اطلاعات به گونهاي بوده است كه كمتر احتمال ميرود مستمسكي فني عليه ايران در نشست آتي شوراي حكام قابل استفاده باشد، اما با اين حال گمان ميرود كه اين گزارش همچنان به ايجاد فضايي سياسي عليه كشورمان دراين نشست نيز كمك كند.
به گزارش خبرنگار انرژي هستهيي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، گزارش روز جمعهي محمد البرادعي، مديركل آژانس بينالمللي انرژي اتمي دربارهي عملكرد ايران از پس از قطعنامهي سپتامبر شوراي حكام كه در اختيار اعضاي اين شورا قرار گرفته است، گرچه همچنان دوپهلوست و باب اعمال فشار غرب عليه ايران را بازگذاشته است، اما نميتوان به طور قطع گفت موضع كاملا منفي در اين گزارش نسبت به ايران وجود دارد.
اين گزارش در عين حال اذعان ميكند كه ايران همكاري مناسبي در زمينهي ارايهي اطلاعات پس از قطعنامهي اخير شوراي حكام با آژانس داشته است.
تفاوت در گزارش جديد البرادعي
گزارش پنج صفحهيي مديركل آژانس بينالمللي انرژي اتمي كه بر اساس مصوبه شوراي حكام در سپتامبر تهيه شده است، اين تفاوت را با گزارشهاي پيشين دارد كه در آن تنها به عملكرد و فعاليتهاي ايران پس از قطعنامهي سپتامبر پرداخته شده است و نه تمامي فعاليتهاي پيشين كشورمان.
آنچه آمريكا و اروپا پس از قطعنامهي سپتامبر از رفتار ايران انتظار داشتهاند، اين بود كه ايران همكاريهاي خود با آژانس را كاهش و يا متوقف كند، اما پس از آن، نه تنها ايران اين همكاريها را كاهش نداد، بلكه آنها را گسترش نيز داده است.
درخواستهاي بيشتر از سوي آژانس
در بخشي از گزارش مديركل درخواست شده است تا بازرسيهايي از برخي سايتهاي نظامي ايران صورت بگيرد و اين در حالي است كه هنوز نتايج نمونهبرداريها از سايت پارچين كه پيش از اين بازرسان از آن بازديد كردهاند، به طور كامل بررسي و اعلام نشده است.
بازديد از سايتهاي نظامي ايران مثل پارچين و يا لويزان و شيان از جمله درخواستهاي پيشين آژانس بوده است كه شرايط براي برآوردن برخي از اين درخواستها در هفتههاي گذشته براي ايران فراهم شد و ايران اطلاعاتي را دربارهي برخي ديگر از فعاليتهايش نيز به آژانس داد. از سويي در اين گزارش بر اين كه آژانس هنوز به اطلاعاتي ديگر از سوي ايران نياز دارد، اشاره شده است.
بنابراين گزارش، ايران درخواستهاي قبلي و فعلي آژانس براي بازرسي از برخي سايتهاي نظامي را رد نكرده بوده است، البته اعلام كرده بوده كه بايد نسبت به دلايل اين بازرسيها قانع شود تا منطبق بر خواستهاي حقوقي، فني و قانوني باشد.
امكان بروز فضايي سياسي در شوراي حكام
بنا بر اين گزارش، تنها گزارش مديركل آژانس نيست كه براي تصميمگيري اعضاي شوراي حكام تعيينكننده به حساب ميآيد، با توجه به اين كه مهمترين درخواست قطعنامهي سپتامبر، تعليق مجدد فعاليتهاي UCF اصفهان بوده كه از سوي ايران پذيرفته نشده، ممكن است فضايي سياسي براي تصميمگيري اعضا نيز وجود داشته باشد.
همچنين پيشنهاد روسيه كه اخيرا مباحثي از آن در رسانهها مطرح شده، محل بحث است.
با اين حال، با توجه به همكاريهاي ايران با آژانس تا حدودي فضا براي ايران تلطيف شده است.
براساس اين گزارش، برخي مقامات كشور در بحث هستهيي با توجه به همكاريهاي مثبت ايران معتقدند كه اساسا هيچ زمينهاي براي تندتر شدن موضوع ايران در آژانس وجود ندارد، اما برخي ديگر پيشبيني ميكنند كه احتمال تصويب قطعنامهي ديگري مبني بر آنكه مسالهي ايران همچنان در كشاكش ارجاع به شوراي امنيت باقي بماند، وجود دارد. قطعنامهي پيشين، موضوع ايران را به شوراي امنيت ارجاع نميكرد، بلكه نقش آن را برجستهتر كرده بود، لذا امكان دارد در قطعنامهاي ديگر و در آينده همچنان اين موضع حفظ شود.
پيشنهادات منسوب به روسيه با چه هدفي؟
همچنين پيشنهاداتي كه از سوي اروپا و آمريكا و روسيه براي ايران در هفتههاي گذشته مطرح شده، نشان ميدهد كه اين كشورها به ويژه آمريكا، قصد دارند ايران را در وضعيتي قرار دهند كه نشاندهندهي عدم همكاري آن با آژانس و جامعهي بينالمللي است و در اين راستا خط خبري و سياسي عميقي را دنبال ميكند؛ اما واقعيت اين است كه هيچ پيشنهاد مشخصي حداقل از سوي روسيه به طور رسمي به ايران داده نشده است و تنها يك سري ايده و فكر در بحث هستهيي مطرح شده است.
مخالفت با دستيابي ايران به فنآوري هستهيي عميقتر و كيفيتر ميشود
گزارش خبرنگار ايسنا حاكي است، به نظر ميآيد كشورهاي مخالف با دستيابي ايران به فنآوري صلحآميز هستهيي آرام آرام به سمت عميقتر و كيفي كردن تهديدات و محدوديتهاي دستيابي ايران به فنآوري صلحآميز هستهيي هستند، آنها در ابتدا با اصل موضوع، يعني دستيابي ايران به اين فنآوري مخالف بودند، پس از مدتي اين حق را براي ايران پذيرفتند و پس از آن غنيسازي را در خارج از خاك ايران مطرح كردند، لذا اين روند حاكي از آن است كه حاكميت و استقلال كشور در بحث هستهيي در اعماق سياستهاي كشورهاي مخالف، مورد تهديد قرار گرفته است.
اين درحالي است كه استقلال كشور و حق غنيسازي اورانيوم در خاك ايران، از اصول كلي تحت پيمان منع گسترش سلاحهاي هستهيي است كه بايد هر فكر و ايدهاي در اين راستا بررسي شود.
بر اساس اين گزارش، برخي رسانهها به دنبال آن هستند كه نشان دهند هر نوع پيشنهادي كه به ايران داده ميشود با مخالفت اين كشور رو به رو شده، لذا ايران قصد همكاري ندارد؛ اما بنا به گفتهي برخي از مقامات رسمي كشور هيچ پيشنهاد مشخصي تا به حال به ايران داده نشده است.
فضاي حاكم بر مسالهي هستهيي سياه و سفيد ديده نميشود
بنابراين گزارش، شايد فضايي كه ميتوان پس از گزارش مديركل آژانس ترسيم كرد اين باشد كه ديگر به بحث هستهيي سفيد و سياه نگاه نميشود. نامهي علي لاريجاني، دبير شوراي عالي امنيت ملي به سه كشور اروپايي براي ازسرگيري مذاكرات، تاثير بسيار زيادي بر اين موضوع داشت كه هر گونه تصميم تند نسبت به ايران در شورا محدود شود.
اين گزارش حاكي است، عدم پاسخ اروپا به نامهي لاريجاني به معني منفي بودن نظر آنها نيست. برخي مقامات معتقدند طبعا نياز به وقت بيشتري براي فكر و تصميمگيري از سوي اروپا نسبت به خواست ايران وجود دارد و در اين فضا همچنان ايران به همكاريهايش ادامه ميدهد.
بحث دربارهي شوراي امنيت غيرمنطقي است
با توجه به اين كه بحث ارجاع ايران به شوراي امنيت در قطعنامهي سپتامبر مطرح شده است، به نظر ميآيد با وجود همكاريهاي خوبي كه ايران پس از اين قطعنامه با آژانس داشته است، بحث شوراي امنيت غيرمنطقي باشد.
موقعيت حساس ايران
بر اساس گزارش خبرنگار ايسنا، در بحث پذيرش درخواست آژانس براي بازديد از مناطق نظامي ايران، ايران مسووليتي سنگين را برعهده دارد؛ چرا كه اجراي چنين درخواست كار آساني نيست، اجراي اين امر بايد در چارچوبي باشد كه آن از مذاكرات و اعتماد دو طرف به دست ميآيد.
زمينهاي براي تند شدن موضوع ايران وجود ندارد
در نتيجه ميتوان بر اساس گزارش خبرنگار ايسنا گفت، به طور كلي هيچ زمينهاي براي تندتر كردن موضوع ايران در حال حاضر وجود ندارد، بلكه طرف مقابل ايران بايد نشان دهد كه همكاري ايران را مورد توجه قرار ميدهد. اگر ايران پاسخي براي اين مساله دريافت نكند، اين احتمال به وجود ميآيد كه ميخواهند قطعنامه تندي عليه ايران تصويب كنند كه اين امر نيز طبيعتا در آيندهي همكاريها تاثير ميگذارد.
انتهاي پيام
نظرات