نشست 24 نوامبر شوراي حكام بدون صدور قطعنامه، يك روزه به بررسي مساله‌ي هسته‌يي ايران پايان داد.
به گزارش خبرنگار اعزامي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) از وين، آن‌چه در پي مي‌آيد متن كامل بيانيه‌ي رييس شوراي حكام در خصوص فعاليت‌هاي هسته‌يي ايران و سخنان نمايندگان ايران، انگليس و آمريكا در آستانه‌ي پايان يافتن جلسه‌ي دوم روز پنجشنبه‌ي شوراي حكام است.

بيانيه‌ي رييس شوراي حكام در خصوص فعاليت هسته‌يي ايران

رييس ژاپني شوراي حكام در پايان نشست دوم شوراي حكام كه بعدازظهر روز پنجشنبه در مقر آژانس بين‌المللي انرژي اتمي برگزار شد، جمع‌بندي‌اي را از مباحث مطرح شده در خصوص فعاليت‌هاي صلح‌آميز هسته‌يي كشورمان اعلام كرد.

به گزارش خبرنگار اعزامي ايسنا از وين، متن كامل بيانيه‌ي يوكيو آمانو، رييس ژاپني شوراي حكام در خصوص ايران به شرح زير است:

نتيجه‌گيري رييس درباره‌ي موضوع 3 (ب)

ساير موضوعات اجراي پادمان‌ها

من هيچ سخنران ديگري را در ليستم ندارم. تمام توضيحات به قدر لازم در خلاصه سوابق جلسه منعكس خواهند شد. بنابراين، من مباحثات را به صورت جزيي آنها جمع‌بندي نمي‌كنم.

شورا گزارش مديركل در خصوص اجراي توافق پادماني ان.پي.تي با جمهوري اسلامي ايران تحت سند GOV/87/2005 را در نظر گرفت.

برخي اعضا اعلام كردند كه فقط پيشرفت نسبتا كمي از سپتامبر به سوي حل سوالات مطرح شده در خصوص قصورهاي چندگانه‌ي ايران، طي دوره‌ي زماني گسترده‌يي، براي اعلام مواد و فعاليت‌هاي هسته‌يي مطابق با الزامات پادماني‌اش حاصل شده است. آنها تاكيد كردند كه همكاري صورت گرفته از جانب ايران ناكافي بوده كه اين تداوم نبود شفافيت كامل مساله‌اي بسيار نگران‌كننده است. آنها از ايران خواستند تا شفافيت كاملي را فراتر از توافقات موقت پادماني ان.پي.تي و پروتكل الحاقي فراهم كند كه شامل ارايه اطلاعات و اسناد مربوط به سانتريفوژهاي پي-1 و پي-2 و تجهيزات داراي كاربرد دوگانه، هم‌چنين تسهيلي بازديدها از كارگاه‌هاي مرتبط نظامي و امكان تحقيق و توسعه مي‌شود. آنها نگراني را نسبت به سندي كه مرتبط با قالب‌ريزي و ماشين كردن فلز اورانيوم غني‌شده به اشكال نيم كروي بوده است، اعلام كردند و از مديركل خواستند تا به اين تحقيقات اولويت بدهد.

برخي اعضا بالاترين اهميت را براي تعليق كامل فعاليت‌هاي مرتبط با غني‌سازي مادامي كه موضوعات باقي‌مانده در حال بررسي است و اعتماد در اين خصوص كه برنامه‌ي هسته‌يي ايران صرفا صلح‌آميز است، ايجاد شده، قايل شدند. آنها تاسف‌شان را نسبت به اين كه ايران به عمليات در يو.سي.اف (تاسيسات فرآوري اورانيوم) ادامه داده است و هم‌چنين هنوز به دنبال ساخت يك رآكتور تحقيقاتي آب سنگين است، اعلام كردند. آنها قطعنامه‌ي 24 سپتامبر 2005 را خاطرنشان كرده و اعلام داشتند كه در حال حاضر پنجره‌اي از فرصت بايد براي ايران باز بماند تا يك رويكرد واكنشي به اجراي اقدامات اعتمادساز مورد درخواست شورا براي بازداشتن از هرگونه اقدام يكجانبه‌ي ديگر، مانند ازسرگيري فعاليت‌هاي غني‌سازي در نطنز كه مي‌تواند وضعيت را بدتر كند، داشته باشد، و وفادارانه به درخواست‌هاي ارايه‌شده در قطعنامه‌هاي پيشين شوراي حكام پيش از آن كه شورا با زمانبندي و محتوي ارتباطات با شوراي امنيت در آن قطعنامه مواجه شود، پاسخ دهد. درخواست‌هاي از ايران براي ادامه دادن به روند مذاكرات با سه كشور اروپايي مطرح شد و حمايت از تلاش سه كشور اروپايي براي گسترش دادن بنياني براي اجماعي بين‌المللي از طريق عناصر مضاعف در روند مذاكرات، مانند پيشنهاد اخير روسي، اعلام گرديد.

برخي اعضا خاطرنشان كردند كه ايران پروتكل الحاقي را اجرا كرده است و در رابطه با اقدامات شفاف‌ساز بيشتر كار كرده است. ايران دسترسي به اسناد مضاعف، اشخاص و سايت‌ها را تسهيل كرده است. آنها تقديرشان را براي تمام ابتكارات از جانب ديگر كشورهاي عضو كه هدف‌شان تسهيل تسريع نتيجه‌گيري از مساله‌ي هسته‌يي ايران در چارچوب آژانس بوده است، اعلام كردند. آنها تشخيص دادند كه كار آژانس در راستي‌آزمايي از برنامه‌ي صلح‌آميز هسته‌يي ايران در جريان است و ايران را به همكاري بيشتر به عنوان اقدامي اعتمادساز ترغيب كردند. اين مساله مورد تاكيد قرار گرفت كه آنها كه اطلاعاتي درباره‌ي شبكه‌هاي غيرقانوني تامين‌كننده دارند، به ويژه كشورهايي كه اين شبكه‌ها درون آنها عمليات داشته‌اند يا منبع فن‌آوري محسوب مي‌شوند، مي‌بايست تمام چنين اطلاعاتي را با آژانس به شراكت بگذارند و آژانس را براي رسيدن به هر راهي كه به دركي از چگونگي عملكرد اين شبكه‌ها مي‌رساند، ياري رسانند. آنها بر حق بنيادين و لاينفك تمام كشورهاي عضو براي توسعه‌ي فن‌آوري هسته‌يي براي مقاصد صلح‌آميز در تطابق با الزامات حقوقي‌شان تاكيد كردند. آنها به ارتباط ميان عدم اشاعه و خلع سلاح اشاره كردند و بر نگراني عميق از سرعت پايين پيشرفت به سوي خلع سلاح هسته‌يي تاكيد نمودند. آنها مجددا بر جدا بودن مقوله‌ي اقدامات داوطلبانه‌ي اعتمادساز الزامات پادماني حقوقي تاكيد كردند. آنها ازسرگيري مذاكرات و همكاري ميان ايران و سه كشور اروپايي را براي ارتقاي اعتماد با رويكردي براي تسهيل كار آژانس در خصوص برنامه‌ي هسته‌يي ايران مورد ترغيب قرار دادند. اهميت خودداري و انعطاف از جانب تمام طرف‌ها نيز مورد اشاره قرار گرفت.

برخي كشورها تاكيد كردند كه بررسي مساله‌ي اجراي توافق پادماني ايران به صورتي تنگاتنگ متصل به ايجاد منطقه‌اي عاري از سلاح‌هاي هسته‌يي در خاورميانه است، و اين ارجاعي بود به بيانيه‌ي تهران در سال 2003 ميلادي. لزوم اجراي قطعنامه‌هاي بين‌المللي در رابطه با اين موضوع مورد تاكيد قرار گرفت.

شورا بر اين درخواست تاكيد كرد كه ايران پروتكل الحاقي را به عنوان يك مساله‌ي اضطراري تصويب كند. شورا هم‌چنين بر حمايتش از ازسرگيري مذاكرات ميان ايران و سه كشور اروپايي تاكيد كرد. شورا ايران را ترغيب كرد كه اسناد حمايت‌آميز مضاعفي را آنگونه كه از سوي آژانس درخواست شده است فراهم كند و اقدامات شفاف‌سازي فراهم شده براي آژانس را گسترش دهد.

يك كشور عضو درخواست كرد كه اجراي توافق پادماني ان.پي.تي ايران به صورت رسمي در دستور كار جلسه‌ي آتي شوراي حكام قرار بگيرد و اين كه مديركل يك گزارش كتبي ديگر را پيش از آن نشست ارايه كند.

شورا از مديركل خواست تا به اطلاع دادن توسعه‌ها به گونه‌ي مقتضي ادامه دهد.

آيا اين جمع‌بندي قابل قبول است؟

بنابراين تصويب شد.

آيا من اجازه دارم اعلام كنم كه شورا گزارش مديركل مورخ 18 نوامبر 2005 را به صورت عمومي منتشر كند؟

تصويب شد.

سخنان معاون امنيت بين‌الملل شوراي عالي امنيت ملي

جواد وعيدي تاكيد كرد: فكر مي‌كنم براي هر مذاكره‌اي لازم است ابتدا بر سر چگونگي مذاكرات توافق شود.

به گزارش خبرنگار اعزامي خبرگزاري دانشجويان ايران از وين، جواد وعيدي، معاون امنيت بين‌الملل شوراي عالي امنيت ملي كشورمان شب گذشته (پنجشنبه) پيش از پايان رسمي نشست شوراي حكام در بيان موضع ايران در خصوص نشست شوراي حكام گفت: اين نشست شوراي حكام در محيطي متفاوت كارش را انجام داد كه از آن استقبال مي‌كنم.

وي تصريح كرد: گزارش شفاهي مديركل آژانس بين‌المللي انرژي اتمي نشان مي‌دهد كه آژانس قادر بوده است ماهيت و گستره‌ي برنامه‌ي هسته‌يي ايران را راستي‌آزمايي و تصريح كند و آژانس گزارش كرده است كه ايران همكاري داشته است.

اين عضو ارشد هيات ديپلماتيك ايران اظهار داشت: گزارش آژانس تاييد مي‌كند كه ايران دسترسي مضاعفي را براي آژانس بين‌المللي انرژي اتمي فراهم كرده و نيز اجازه داده است مصاحبه‌هايي با اشخاص حقيقي مرتبط انجام پذيرد.

وعيدي تاكيد كرد: اميدواريم فضاي آرام شوراي حكام ادامه يابد تا آژانس امكان يابد به مسير فني خود براي رسيدن به نتيجه‌گيري ادامه دهد.

وي ادامه داد: در اين چارچوب ما معتقديم كه گزارش اخير مديركل آژانس بين‌المللي انرژي اتمي اين زمينه را فراهم مي‌كند كه موضوعات باقي‌مانده در مساله‌ي هسته‌يي ايران در چارچوب آژانس بين‌المللي انرژي اتمي مورد پيگيري قرار بگيرد.

اين عضو ارشد هيات ايراني در شوراي حكام با تاكيد بر همكاري كامل ايران با آژانس گفت: ما آماده‌ي پيگيري مسير گفت‌وگو و مذاكره با ساير كشورها از جمله سه كشور اروپايي هستيم.

وعيدي در بخش ديگري از اظهاراتش با اشاره به نامه‌ي دكتر علي لاريجاني، دبير شوراي عالي امنيت ملي كشورمان براي وزيران امور خارجه‌ي سه كشور اروپايي براي ازسرگيري مذاكرات، گفت: مذاكرات منتظر پاسخ سه كشور اروپايي است.

معاون شوراي عالي امنيت ملي كشورمان با ضروري دانستن توافق بر سر چگونگي انجام مذاكرات گفت: بنابراين دستور كار، جدول زماني و مبناي مذاكره عناصر لاينفكي هستند كه بايد پيش از مذاكره مورد توافق قرار بگيرند.

وي هم‌چنين بر تصميم ايران براي ادامه دادن به فعاليت در زمينه‌ي فن‌آوري صلح‌آميز هسته‌يي تاكيد كرد و هشدار داد: ارجاع مساله‌ي هسته‌يي ايران به شوراي امنيت كمك كننده نيست.

اظهارات نماينده‌ي انگليس در شوراي حكام

به گزارش خبرنگار اعزامي خبرگزاري دانشجويان ايران از وين، پيتر جينكينز، نماينده‌ي انگليس در شوراي حكام نيز پيش از پايان نشست شوراي حكام گفت: تمام اعضاي شوراي حكام از همكاري بهبود يافته‌ي ايران در بخشي از حيطه‌ها استقبال كردند.

وي كه شب گذشته پيش از پايان نشست بعدازظهر شوراي حكام در جمع خبرنگاران صحبت مي‌كرد، اظهار داشت: هم‌چنين نگراني در خصوص نتيجه‌گيري البرادعي مبني بر آن وجود داشت كه شفافيت كامل ايران ديرهنگام و صرف‌نظر نكردني بوده است، وجود داشت.

نماينده‌ي انگليس در شوراي حكام مدعي شد: انتقاد زيادي از ايران در اين خصوص وجود داشت كه درخواست‌هاي مكرر آژانس را ناديده گرفته است و بايد تمام فعاليت‌هاي مربوط به غني‌سازي و بازفرآوري را در حالي كه بازرسي از فعاليت‌هايش ادامه دارد، تعليق كند.

جينكينز ادعا كرد: تصميم ايران براي آغاز مرحله‌ي دوم فرآوري در اصفهان سوالاتي را در خصوص نيات ايران پيش آورده است.

نماينده انگليس هم‌چنين مدعي شد: بسياري از اعضاي شوراي حكام نگراني عميق‌شان را در خصوص در اختيار داشتن سندي كه شبكه‌ي عبدالقدير خان آن را فراهم كرده است، ابراز داشتند. ما از دبيركل خواسته‌ايم تا به صورت فوري اين موضوع را مورد تحقيق قرار دهد و ايران نيز با اين تحقيقات همكاري نمايد.

وي با بيان اين ادعا كه نشست اخير شوراي حكام قادر بود مساله‌ي هسته‌يي ايران را به شوراي امنيت سازمان ملل ارجاع دهد، گفت: اما خلاف اين امر تصميم گرفتيم و اين اقدام دلايل چندي داشت.

جينكينز تصريح كرد: مي‌دانيد كه روسيه برخي ايده‌ها را مرتبط با آينده برنامه‌ي هسته‌يي ايران ارايه كرده است كه از نظر ما اين مساله محق ملاحظات جدي است.

نماينده‌ي انگليس در شوراي حكام گفت: با توجه به حمايت بين‌المللي شورا، اجازه دادن به گذشت زمان براي اين كه مشخص شود آيا ايران آماده‌ي درگير شدن با اين ايده‌هاست، منطقي به نظر مي‌آيد.

وي گفت: اما زمان در حال از دست رفتن است.

جينكينز ادامه داد: ما از ايران مي‌خواهيم تا ايده‌ي روس‌ها را به صورت جدي مورد ملاحظه قرار دهد و هم‌چنين با آژانس همكاري كند.

نماينده‌ي انگليس در آژانس بين‌المللي انرژي اتمي گفت: در شورا گفتم كه انگليس اين حق را براي خود محفوظ مي‌داند كه در صورت لزوم در فاصله‌ي زماني ميان اين جلسه تا جلسه‌ي آتي شوراي حكام خواستار تشكيل جلسه‌اي ويژه شود.

وي سپس در پاسخ به سوال خبرنگار ايسنا اظهار داشت: تاريخي براي انجام مذاكرات ميان ايران و سه كشور اروپايي قطعي نشده است.

نماينده‌ي انگليس در شوراي حكام هم‌چنين در پاسخ به سوال ديگر خبرنگار اعزامي ايسنا مبني بر اين كه سه كشور اروپايي چه نظري درباره‌ي ساير ايده‌هاي احتمالي خواهند داشت؟ گفت: از نگاه ما عملي‌ترين ايده‌اي كه شنيده‌ايم ايده‌ي روس‌هاست، اما اين احتمال را نفي نمي‌كنيم كه كس ديگري با ايده‌ي ديگري بيايد كه احتمالا با همين ايده برابري كند و به همان اندازه جذاب باشد.

جينكينز درباره‌ي اين كه منظورش از اين كه گفت "زمان در حال از دست رفتن است" چه بوده؟ ابراز داشت: پنجره‌ي فرصتي كه براي ايران گشوده شده است، براي هميشه و تمام شرايط باز نخواهد ماند.

وي هم‌چنين ادعا كرد: در صورتي كه ايران فعاليت غني‌سازي و بازفرآوري مرتبط با نطنز را ازسربگيرد، به شوراي امنيت ارجاع خواهد شد.

نماينده‌ي انگليس هم‌چنين مدعي حقوقي بودن قطعنامه ماه سپتامبر شوراي حكام كه ايران را به عدم پايبندي به الزامات حقوقي‌اش در زمينه‌ي توافقات پادماني متهم كرده است، شد.

جينكينز در پاسخ به اين سوال خبرنگار ايسنا كه سه كشور اروپايي چه نظري در خصوص طرح ابتكاري رييس جمهور ايران براي مشاركت بخش‌هاي خصوصي و دولتي ساير كشورهاي در فعاليت‌هاي غني‌سازي ايران دارند؟ مدعي شد: اين ايده مشتمل بر ايجاد يك تاسيسات غني‌سازي در خاك ايران است كه با شرايط موجود بايد بگوييم پس از 18 سال پيگيري سياست پنهان‌كاري و اين كه آژانس ايران را ناقض توافقات پادماني خوانده است، اين ريسكي غيرقابل پذيرش است كه تاسيسات در خاك ايران باشد.

اظهارات نماينده‌ي آمريكا در شوراي حكام

هم چنين به گزارش خبرنگار اعزامي خبرگزاري دانشجويان ايران از وين، گرگوري شولتي، نماينده‌ي آمريكا در شوراي حكام پيش از نشست عصر روز گذشته‌ي شوراي حكام در جمع خبرنگاران در اظهاراتي بي‌اساس ايران را به حمايت از تروريسم بين‌الملل متهم كرد و با اشاره به سندي كه ايران به آژانس تسليم كرده است، گفت: اين اطلاعاتي نيست كه ايران از اينترنت دانلود كرده باشد، اين اطلاعاتي است كه از يك شبكه‌ي قاچاق هسته‌يي كسب شده است.

وي با بيان اين كه شوراي حكام قويا از سه كشور اروپايي براي پيگيري مذاكرات هسته‌يي با ايران حمايت كرده است، مدعي شد: سه كشور اروپايي مي‌خواهند ايران را متقاعد كنند كه از گام برداشتن در راهي خطرناك صرف‌نظر كند. اين مهم است كه روسيه در اين تلاش‌ها دخيل شده است.

نماينده‌ي آمريكا با ادعاي اين كه ايران نزد جامعه‌ي بين‌المللي منزوي شده است، ادامه داد: آنها خود را درون چاه عميقي انداخته‌اند و سه كشور اروپايي براي بيرون آمدن‌شان نردباني را پيشنهاد كرده‌اند.

شولتي با ادعاي اين كه "دلايل مفصلي" براي ارجاع مساله‌ي هسته‌يي ايران به شوراي امنيت وجود دارد، مدعي شد: زماني كه خودمان تصميم بگيريم اين ارجاع صورت مي‌گيرد و چنانچه ايران درخواست شورا براي همكاري كامل با آژانس را ناديده بگيرد و فعاليت‌هايش را در بخش‌هاي مورد نگراني تعليق ننمايد و مذاكرات با سه كشور اروپايي را از سر نگيرد، اين زمان به زودي فرا خواهد رسيد.

وي گفت: آمريكا براي ارجاع مساله‌ي ايران به شوراي امنيت ضرب‌الاجلي را تعيين نمي‌كند، اما به ايران فرصت داده‌ايم تا از ايده‌ي مطرح شده استفاده كند و اميدواريم آنها اين پيام شوراي را شنيده باشند كه با آژانس همكاري كند و به الزاماتش پايبند باشد.

نماينده‌ي آمريكا در پاسخ به سوال خبرنگار اعزامي خبرگزاري دانشجويان ايران مبني بر آن كه با وجود بيانيه‌ي حمايت‌آميز عدم تعهد از فعاليت‌هاي صلح‌آميز هسته‌يي ايران وي مي‌تواند چه پاسخي به تعداد عظيمي از كشورهاي در حال توسعه كه نگرانند مساله‌ي ايران موردي باشد كه بر خود آنها نيز اعمال شود، بدهد؟ گفت: اگر صادق باشم ! من به بيانيه‌ي خوانده شده از جانب عدم تعهد گوش دادم، اما با خيال راحت بر سر جايم نشستم؛ چرا كه كشورهاي منفرد عضو عدم تعهد در بيانيه‌هايي كه قرائت كردند مواضع متفاوتي را اتخاذ نمودند و از ايران خواستند تا به جامعه‌ي بين‌المللي پاسخ دهد و مذاكره كند.

وي مدعي شد: نمي‌توان گفت اين بيانيه از جانب عدم تعهد كه نماينده‌ي بسياري از كشورهاست، صادر شده است.

شولتي در پاسخ به اين سوال كه "چه شده است آمريكا كه حدود 10 سال پيش با هرگونه همكاري هسته‌يي روسيه با ايران مخالفت مي‌كرد، امروز از طرح روسيه براي مشاركت در بخش غني‌سازي ايران استقبال مي‌كند؟" گفت: من تاريخ شناس خوبي نيستم ولي ظرف چهار ماه اخير كه به اينجا آمده‌ام مي‌گويم كه در اين دوره حامي سه كشور اروپايي بوده‌ايم تا ايراني‌ها متقاعد شوند راه ديگري را برگزينند.

وي ادعا كرد: پيشنهاد اروپايي‌ها به ايران سخاوتمندانه بوده است. به اين ترتيب ايران اجازه مي‌يابد كه به برق هسته‌يي دسترسي داشته باشد و به قابليتي كه به آن نيازي ندارد، دست نيابد. اگر اين پيشنهاد براي مذاكرات را نپذيرند، بايد به شوراي امنيت رفت.

شولتي هم‌چنين ايده‌ي روس‌ها براي حل مساله‌ي هسته‌يي ايران را "بدون ابهام" توصيف كرد و ادعا كرد: روس‌ها از فعاليت‌ها و نيات هسته‌يي ايران نگرانند و به دنبال تشويق انجام مذاكرات هستند. موفقيت راه حل ديپلماتيك به رهبران تهران بستگي دارد.

قرائت بيانيه‌ها

در جلسه‌ي روز پنجشنبه‌ي شوراي حكام 34 عضو از 35 عضو شوراي حكام در خصوص فعاليت‌هاي صلح‌آميز هسته‌يي ايران بيانيه‌هاي‌شان را قرائت و طي آن مواضع‌شان را در خصوص اين فعاليت‌هاي اعلام كردند. پس از قرائت اين بيانيه‌ها سه كشور غير عضو شوراي حكام شامل پاكستان، مكزيك و ايران به قرائت بيانيه‌هاي‌شان پرداختند و در نهايت يوكيو آمانو، رييس ژاپني شوراي حكام به قرائت بيانيه‌اش به عنوان جمع‌بندي در خصوص مساله‌ي هسته‌يي ايران پرداخت.

يك ديپلمات عضو عدم تعهد در پاسخ به ادعاي نماينده‌ي آمريكا در شوراي حكام در گفت‌وگو با خبرنگار ايسنا تصريح كرد: فقط سه كشور سنگاپور، كلمبيا و اكوادور در همراهي با غرب عليه ايران بيانيه قرائت كردند و ساير كشورهاي عضو عدم تعهد موضعي مشابه با بيانيه‌ي عدم تعهد داشتند.

انتهاي پيام