غربيها چند روز ديگر كريسمسشان را جشن ميگيرند، اما به نظر نميرسد در اين مدت فكر كردن به موضوع هستهيي ايران را تعطيل كنند.
به گزارش خبرنگار خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، رنگ و لعاب روزهاي كريسمس سراسر كشورهاي غربي را در بر گرفته است و اين در حالي است كه حدود يك ماه تا جشن سال نو آنها باقي است. در اين يك ماه باقيمانده، سه كشور اروپايي كه طرف اصلي مذاكرات هستهيي غرب با ايران به حساب ميآيند، نامهاي را به تهران ارسال كردهاند كه حاكي از اعلام آمادگي طرف غربي براي از سرگيري مذاكرات به حال تعليق در آمده ميان ايران و آلمان، انگليس و فرانسه است.
در نگاهي انتقادي به مهمترين مسالهي كشورمان در عرصهي جهاني كه ارتباطي مستقيم با منافع مليمان پيدا كرده است، عناصر مهمي پيش رويمان قرار ميگيرد كه مهمترين آن به دست آمدن فرصتي براي بيرون آمدن از چالشهاي پيشين است.
در نشست سوم آذرماه شوراي حكام، مسالهي هستهيي ايران كه هميشه بررسياش حدود يك هفته به طول ميانجاميد و التهاب خاصي را به اين نشست فني، حقوقي – سياسي در وين ميداد، يك روزه و پس از آن پايان يافت كه يوكيو آمانو، رييس ژاپني شورا بيانيهي جمعبندي را كه منعكس كنندهي ديدگاههاي 34 عضو از 35 عضو شوراي حكام بود، قرائت كرد.
ديپلماتهاي ايراني اين نشست و بيانيه را مثبت و داراي جوي آرام و مثبت ارزيابي كردند، در عين حال تاكيد داشتند كه بايد راهي براي حل ريشهيي مسالهي هستهيي ايران كه به اهرمي براي اعمال فشار از سوي غرب تبديل شده است، يافت.
مساله اينجاست كه ايران همچنان بايد با قطعنامهي صادرشده در نشست پيشين شوراي حكام يعني در ماه سپتامبر دست و پنجه نرم كند و اين همان قطعنامهاي است كه بر اساس مباني غيرحقوقي و با فشار آمريكا و سه كشور اروپايي صادر شد و بررسي مسالهي هستهيي را در صلاحيت و چارچوب شوراي امنيت سازمان ملل تلقي كرد.
موضوع قابل توجه در نشست اخير شوراي حكام اين بود كه ايران توانست اعضاي جنبش عدم تعهد را همچنان به عنوان حامي خود حفظ كند و حتي آنها را به عرصهي نقشآفريني در شوراي حكام بكشد؛ چرا كه بخشي از بيانيهي رييس شوراي حكام برآمده از نظر اعضاي عدم تعهد است كه از همكاري گستردهي ايران با آژانس بينالمللي انرژي اتمي تقدير كرده است.
اين را نيز نبايد از نظر دور داشت كه در عرصهي وزنكشي جلسهي اخير شوراي حكام سه كشور اروپايي باز هم توانستند نظرشان را در بخشي از بيانيهي رييس بگنجانند و در اين بخش از ايران خواسته شده است تا اطلاعات بيشتري را فراهم كند؛ اما اگر دقيقتر به بيانيهي رييس شوراي حكام نگاه كنيم، متوجه نكتهي جالبي ميشويم و آن اين كه رييس شوراي حكام در بخش پاياني بيانيهاش، نظر تنها "يك كشور" يعني آمريكا را نيز قابل درج در جمعبندي نهايياش در خصوص مسالهي هستهيي ايران لازم ميبيند و آن را به هر صورت ممكن و با وجود نظرات متعدد در گزارش خود ميگنجاند.
اگر اين بيانيه را به دقت مد نظر قرار دهيم، تا حدودي متوجه ميزان قدرت هر يك از طرفهاي دخيل در مسالهي هستهيي كشورمان خواهيم شد. پس چه بهتر كه با شناخت هر يك از عوامل و پيگيري بهترين شيوههاي مقابله، تلاش كنيم از فرصت به دست آمده طي نشست نوامبر از تشديد جبههاي عليه فعاليتهاي صلحآميز هستهيي كشورمان كه به ناحق از سوي قدرتهايي كه تلاش ميكنند اين برتري را از دستهايمان خارج كنند، ايجاد شده است، به سوي حل نهايي مسالهي هستهيي كشورمان گام برداريم.
شايد اين كه لحن گزارش رييس شوراي حكام در خصوص مسالهي هستهيي ايران مثبت باشد، فينفسه مشكلگشاي اين موضوع نباشد، اما قطعا توانسته است فرصتي را فراهم كند كه مسوولان امر قادر باشند با بهرهگيري از عنصر زمان، هم تلاش نمايند ايران از قافلهي پيشرفت هستهيي عقب نماند و هم سعي كنند با تلطيف فضا و نگاه واقعگرايانه به موضوعاتي كه مسالهي هستهيي كشورمان را احاطه كردهاند، به حل اين موضوع بينالمللي بپردازند.
امروزه با وجود تندرويهاي دولت حاكم بر آمريكا ميتوان گسستي را ميان واشنگتن و كشورهاي اروپايي شاهد بود. ماجراي زندانهاي مخفي سازمان اطلاعات مركزي آمريكا (سيا) در كشورهاي اروپاي شرقي كه رفته رفته به سوي تبديل شدن به يك رسوايي ديگر براي كاخ سفيد پيش ميرود، به اندازهي كافي اروپاييها را از وعده و وعيدهاي آمريكا دلسرد كرده است كه بتوان با "برنامهريزي دقيق و پيگيري و اعلام حقايق" عاري از صحت بودن ساير ادعاهاي واشنگتن را اثبات كرد، چرا كه به خودي خود و پس از آن كه مشخص شد ادعاهاي آمريكا در خصوص وجود سلاحهاي كشتار جمعي در عراق كذب بوده است و نيز پس از آن كه روشن شود كاخ سفيد فقط دنبال سوءاستفاده از شعار "ارتقاي دموكراسي در سرتاسر عالم هستي" است و از اين راه اهداف خود را دنبال ميكند، ميتوان اين را ممكن دانست كه ادعاهاي واشنگتن عليه تهران با ديدهي ترديد جدي از سوي جامعهي جهاني نگريسته ميشود كه اين به معناي باز بودن گوش جامعهي جهاني براي دفاعيهي ايران خواهد بود.
اين را نبايد از ياد برد كه اكنون صورت مسالهي موضوع هستهيي ايران تغيير كرده است. ديگر حرفي دربارهي كارخانهي فرآوري اورانيوم اصفهان زده نميشود. چالش اصلي از گمان غربيها آغاز فعاليتهاي غنيسازي در نطنز است. اكنون كه محل دعوا تغيير كرده است، بايد هشيار بود و از گذشته درس گرفت؛ بايد از مقطعي كه برخي هراس داشتند با ازسرگيري فعاليتهاي تبديل اورانيوم در اصفهان مسالهي هستهيي ايران به شوراي امنيت كشانده خواهد شد، تجربه اندوخت.
اكنون با شرايط جديدي مواجهيم كه اگر چه همچنان تهديد شوراي امنيت بالاي سرمان است، اما اندوختهي با ارزشي داريم. اندوختهاي با ارزش، چه از نظر فني و چه از نظر سياسي. اكنون زمان نشان دادن آن است كه واقعا چيزي آموختهايم.
گزارش از خبرنگار اعزامي ايسنا به وين: علي كربلائي حسيني
انتهاي پيام
نظرات