• چهارشنبه / ۳۰ آذر ۱۳۸۴ / ۱۴:۵۳
  • دسته‌بندی: فرهنگ عمومی
  • کد خبر: 8409-17136

همايش «بررسي جريان‌هاي فكري زنان در جهان اسلام» برگزار شد

همايش "بررسي جريان‌هاي فكري زنان در جهان اسلام" عصر ديروز در موسسه تحقيقات و توسعه علوم انساني و با حضور جمعي از صاحب‌نظران برگزار شد. به گزارش خبرنگار خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، در ابتداي اين همايش، دكتر قربان بهزاديان‌نژاد گفت: جهان اسلام داراي مشكلات كم و بيش مشابهي است و داراي چالش‌هايي است كه در آن ترديد نمي‌توان داشت. وي گفت: اين مسائل شرايط خاصي پيدا كرده و عواملي چون فروپاشي اتحاديه جماهير شوروي، جنگ سرد و از بين رفتن نظام دوقطبي و جايگزين شدن نظام چندقطبي اتفاقاتي را در مسائل مختلف جهان به‌وجود آورده است. او گفت: اين اتفاقات مسائل بنياد‌گرايي را برجسته كرده و غالبا نگرش‌هاي مختلفي ازسوي انديشمندان و سياستمداران مطرح شده است. بهزاديان‌نژاد اظهار كرد: گسترش سريع تكنولوژي اطلاعاتي و دسترسي به آن‌ها، با تمام ارزش‌ها، به كاهش فرهنگي كمك كرده است. وي در ادامه گفت: هدف ايجاد هم‌گرايي و تلاش براي تعريف فرهنگي و ارتقاي انديشه‌ها در جهان اسلام تلاش مي‌خواهد كه در كارگاه‌هاي بعدي از صاحبان انديشه‌ دعوت مي‌كنيم، اما درباره اين كارگاه مقدماتي در رابطه با شكل‌گيري فمنيست در جهان، و نه مسائل تقابل فرهنگ توليد و بازتوليد‏، مطرح مي‌شود. او در ادامه گفت: نقش زنان مي‌تواند در راس موضوعات قرار گيرد و مهم‌ترين چالش اسلام و غرب مساله جنسيتي، مسائل حقوق بشر، تعداد زوجات و ارث مي‌تواند باشد. در ادامه اين سمينار، دكتر زهرا نژادبهرام - دبير علمي همايش - گفت: ما دو جلسه هم‌انديشي داشتيم و شرايط كنوني كشورهاي اسلامي به‌ويژه منطقه خاورميانه و منطقه آسيا اين الزام را براي جوامع ايجاد كرده كه نسبت به اتفاقات جهان بي‌توجه نباشند. وي اظهار كرد: منظور ما از جهان اسلام كليه كشورهايي است كه دولت اسلامي و زيرساخت ديني دارد، مثلا در جوامع اسلامي شنيدن اذان يك چيز طبيعي است، نحوه ازدواج و طلاق يك چيز نرمال است. او افزود: در جهان اسلام و كشورهاي اسلامي كه با اين روند كشورهايش را اداره مي‌كنند، هيچ جرياني توليد نمي‌شود، مگر اين‌كه در سرش فكري باشد. نژادبهرام افزود: اولين كارگاه‌هاي 14 گانه به موضوع زنان اختصاص داده شده و مسائل و مشكلات زنان را بررسي كرده و به كل جامعه بستگي دارد. وي افزود: در اين راستا نوشتن ادبيات انديشه‌هاي زنان تنها با يك رويكرد، پاسخ‌گو و كامل نبوده و ضرورت دارد ادبيات انديشه‌هاي زنان نيز مطرح شود. او گفت: از اين جهت نوعي از رفتارهاي موجود و جريان فكري در ايران وجود دارد كه بايد تحليل شود. همچنين دكتر فاطمه صادقي نيز مقدمه‌اي را بر رويكردهاي موجود در جهان اسلام در نظريه‌پردازي درباره زنان بيان كرد و افزود: كليه جريان‌هاي فكري كه در جهان اسلام وجود دارد، از متون اسلامي به‌ويژه از قرآن است. وي گفت: در جهان اسلام، رويكردهاي بسيار متفاوتي نسبت به زنان داريم و بحث فمينيسم و سكولاريم را بعضي حوزه جدايي دين از سياست مطرح مي‌كنند. وي افزود: سكولاريم در بحث زنان صرفا به سياست منتهي نمي‌شود و در مورد اين موضوع بحث‌هاي خيلي جدي‌تري نيز وجود دارد. او در ادامه گفت: دو رويكرد محافظه‌گر و سنت‌گرايانه وجود دارد و خيلي از محافظه‌كاران كه درباره زنان ديدگاه متفاوتي دارند، حتا اين رويكرد را به قبل از مشروطيت نيز ربط مي‌دهند. دكتر صادقي گفت: رويكرد بنيادگرايانه اسلامي با رويكرد سنت‌گرايي بسيار متفاوت است؛ رويكرد بنيادگرايي يك رويكرد مدرن است. وي همچنين به فمينيسم اسلامي اشاره كرد و گفت: اين رويكرد يك جريان نظري است و از كمبود رنج مي‌برد و در مورد مسايل زنان مخصوصا حجاب اساسا فكري ندارند و ميلي براي چانه‌زني ندارند. وي گفت: قابل توجه بعضي از روشنفكران ديني بوده كه به مسايل زنان پرداخته و بحث زن هسته‌ي اصلي مسالشان بوده است. صادقي افزود: فمينيسم مسلمان به دو دسته تقسيم مي‌شود: متن‌گرايان و زمينه‌گرايان. وي گفت: متن‌گرايان كساني هستند كه متن برايشان بسيار مهم و تكيه‌گاه محكمي است و به متن قرآن و متون مقدس توجه ويژه‌اي دارند و زمينه‌گرايان به تفسير اعتقاد خاصي داشتند. او افزود: اين رويكردها كاملا با سه جريان شكل گرفته: بنيادگرايي اسلامي، سنت‌گرايي و فمينيسم غربي و استعماري. وي همچنين گفت: يكي از آن‌ها يعني مسلمان عمدتا در كشورهاي اسلامي شكل گرفته كه مسير مدرنيزاسيون به سبك غربي را طي مي‌كنند و ديگري يعني فمينسيم اسلامي در ايران به‌وجود آمده است. او افزود: مساله اصلي براي هر دو جريان آن بوده كه در بسياري از جوامع اسلامي مساله عدالت يا به فراموشي سپرده شده يا به عدالت طبقاتي محدود شده است. صادقي همچنين رفعت حسن، عزيزه و فاطمه ونيتي را از متن‌گرايان و امنيه ودود، ليلا احمد وم نظيره زين‌الديني را از زمينه‌گرايان نام برد. وي همچنين با بيان بحث فضل‌الله مبني بر اين‌كه تعداد مردان از زنان بيشتر است، به يهوديان كه معتقدند صبح كه از خواب بيدار مي‌شوند خدا را براي مرد بودنشان شكر مي‌كنند و مي‌گويند تو را شكر كه من را زن نيافريدي، اشاره كرد. او افزود: زمينه‌گرايان معتقدند وحي و زبان آن خيلي مهم است و به ظاهر آيه توجه دارند كه ظاهر وحي زمان‌مند و مكان‌مند است. وي در ادامه صحبتش گفت: آيه 33 احزاب اشاره به اختلافاتي بين شيعيان و سني‌هاست. او در ادامه گفت: خود وحي براي ما امروزه قابل درك نيست و حتا كساني كه شاعر بودند فكر مي‌كردند بهشان وحي مي‌شود. وي همچنين گفت: امروزه منطق وحي براي ما قابل درك نيست و حتا تفاوتي نيز بين آيات مكي و مدني وجود دارد. همچنين در حاشيه اين سمينار، محبوبه عباسقلي‌زاده به بررسي جريان‌هاي فكري زنان در جهان اسلام از منظر جامعه‌شناختي پرداخت و گفت: بحث جنبش زنان و فعاليت‌هاي زنان چيزي جدا از رويكرد اهالي ديني است و فرهنگ، آداب، سنن و عقيده در جنبش زنان موثر بوده است. وي گفت: سه گفتمان غالب وجود دارد: گفتمان هويت‌گرايانه، تكليف‌مدارانه و حق‌گرايانه كه كشورهاي مسلمان از اين سه گفتمان جدا نيست. او گفت: سه گفتمان در حركت‌هاي زنان وجود دارد: حركت، نيازها و خواسته خودآگاه يا ناخودآگاه. عباسقلي‌زاده گفت: از پنج دهه اخير اسلام‌گرايي به تاريخ سياسي منطقه وارد شد و اولين گفتماني كه در جنبش زنان در ايران مطرح شد در دهه 50 بوده است. وي همچنين به جنبش‌هاي افرادي چون علي شريعتي، زهرا رهنورد و اعظم طالقاني نيز اشاره كرد. او گفت: گفتمان هويت يك گفتمان نسبي است، ولي فرزند اسلام‌گرايي سياسي درواقع تكثرگرا است. وي افزود: كساني كه در نگاه هويت حركت مي‌كنند، آدم‌هاي بسيار سياسي هستند و تيپ اسلامي را بسيار جارمي‌زنند. او همچنين گفت: گفتمان تكليف‌گرا گفتماني است كه فرزند اصول‌گرايي اسلامي است و زناني كه به وضع موجود اعتراض دارند از شريعت پايشان را آن ورتر نمي‌گذارند و زن مسلمان در گفتمان تكليف به دنبال اين نيست كه خودش را مطرح كند؛ به دنبال تاييد و تاكيد خودش است. وي افزود: گفتمان تكليف‌گرا در دهه قبل نگاه انتقادي‌اش بيشتر بوده و هويت‌هاي مختلفي داشته و اصلي‌ترين هويت، هويت مسلمان بوده است و آنها دين را به عنوان يك مقوله اصلي به حساب مي‌آورند. او در پايان گفت: گفتمان تكليف‌گرا گفتماني است كه اصولا نمي‌تواند ارتباطي با فمينيسم برقرار كند، ولي گفتمان حق‌گرايانه مي‌تواند آدم‌هايي از فمينيسم داشته باشد. همچنين در ادامه دكتر عزت‌السادات ميرخاني درباره جريان‌هاي فكري زنان در جهان اسلام در 100 سال اخير صحبت كرد و گفت: آن‌چه كه مي‌شود در طول تاريخ صد ساله ايران جست‌وجو كنيم، خاستگاه دو خصيصه اصلي است: اين‌كه ما چه نگاهي به دين داريم و چه نگاهي به زن داريم. به گفته او، انديشه نظريه ما تئوري رفتارهاي عملي ماست. وي در ادامه گفت: ما در گذر تاريخ 100 ساله خودمان، به‌ويژه بعد ازتحولات عصر رنسانس در ايران و هم‌زمان با حكومت قاجار، تحولات گسترده‌يي داشتيم. او افزود: سه بحث عقل‌گرايي در انديشه‌هاي كانت و دوره حس‌گرايي و تجربه‌گرايي بسيار مهم بوده است. وي اضافه كرد: محور انديشه‌هاي زنان تكليف‌گرايي بوده است. او همچنين گفت: انديشه‌هاي اصول‌گرايي مثل محمد باقر صدر، امام موسي صدر و انديشه‌هاي امام خميني (ره) و شهيد مطهري تئوري دارند و پردازش جديدي در تاريخ حركت شيعي داشتند. همچنين فاطمه گوارايي نيز با بررسي آراي روشنفكري ديني درباره جريان‌هاي فكري زنان در جهان اسلام بحث كرد و گفت: گروهي متن را به عنوان يك موضوع اصلي مي‌بينند و با يك نگاه تعبيري مي‌انديشند. همچنين در پايان اين سمينار دكتر علي‌اصغر مهاجري به بررسي جامعه‌ شناختي جريان‌هاي فكري زنان در جهان اسلام پرداخت و افزود: جامعه آماري كه من از آن سخن مي‌گويم جهان اسلام است و نظام فكري زنان به بنيادهاي زندگي اجتماعي و تجربه انسان از چشم‌انداز زن است كه هم عمل‌كننده زن و هم زاينده زن است. وي گفت: اگر از چشم‌انداز زنان نگاه كنيم، صاحب فكر مي‌شويم. او همچنين به طرح اين پرسش‌ها پرداخت كه تفاوت بين زنان و مردان چقدر است، نابرابري‌ها چقدر است و ستم‌گري جنبشي چگونه است. وي هچنين تفكري را كه نظام فكري زنان از آن منبعث مي‌شود، سه مورد دانست: جريان تفكري غرب به نام فمينيسم، تفكر پدرسالاري و تفكرهاي مرسوم موجود در منطقه. انتهاي پيام
  • در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
  • - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

نظرات

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.