روزنامهي نيويوركتايمز به نقل از مقامات اروپايي نوشت: در نخستين روز نشست شوراي حكام آژانس بينالمللي انرژي اتمي زماني كه روسيه پيشنهاد دقيقهي نودش را كه به تهران اجازه ميدهد، به توليد مقادير اندكي سوخت هستهيي بپردازد، ارايه كرد، شكافي جدي ميان روسيه و آمريكا و اروپا بر سر برنامهي هستهيي ايران پديد آمد.
به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، اين روزنامهي آمريكايي به نقل از يك مقام دولت آمريكا افزود: گزارشهاي مربوط به ارايهي چنين پيشنهادي باعث شد تا كاندوليزا رايس، وزير امور خارجهي آمريكا با محمد البرادعي، مديركل آژانس بينالمللي انرژي اتمي تماس بگيرد و بگويد «نميتواند از اين پيشنهاد حمايت كند.»
بر اساس اين گزارش، تماس رايس با البرادعي پس از آن انجام شد كه مديركل آژانس به خبرنگاران گفت: «مسالهي هستهيي ايران ميتواند در حدود يك هفتهي آينده حل شود» و ظاهرا به پيشنهاد روسيه اشاره داشت.
نيويورك تايمز نوشت: استراتژي آمريكا اين است كه نشست شوراي حكام كه دوشنبه آغاز شده است، به بررسي قطعنامهي مصوبهي بهمنماه شورا بپردازد و ايران را به فورا به شوراي امنيت سازمان ملل ارجاع دهد، اما مقامات آمريكا به وضوح از آن بيم دارند كه هدف از پيشنهاد روسيه آهسته كردن اين روند باشد.
مقامات آمريكايي گفتند كه مقامات روس به آنها اطمينان دادهاند، هيچ پيشنهاد رسمي روي ميز قرار ندارد.
سرگي لاوروف، وزير امور خارجهي روسيه دوشنبه شب با رايس و استفان هادلي، مشاور امنيت ملي كاخ سفيد شام خورد و قرار است امروز با جورج بوش، رييسجمهور آمريكا ديدار كند.
به گفتهي مقامات اروپايي كه خواستند نامشان فاش نشود، بر اساس پيشنهاد روسيه، ايران به طور موقت تمامي فعاليتهاي مربوط به غنيسازي در نطنز را تعليق ميكند، اما اجازه مييابد آنچه كه روسها آن را فعاليتهاي محدود تحقيقاتي در غنيسازي ميخوانند، انجام دهد.
بر اساس اين گزارش، مقامات ياد شده ادعا كردند، ايران بايد با تعليق توليد اورانيوم غني شده در سطح صنعتي به مدت هفت تا 9 سال موافقت كند، معيارهاي بيشتري كه به آژانس انرژي اتمي اجازه ميدهد بازرسيهاي فشردهتري انجام دهد را تصويب كند و شركت سهامي مشترك غنيسازي اورانيوم در خاك روسيه را تاسيس كند.
يك مقام آگاه از نظرات البرادعي در اين خصوص گفت: اين پيشنهاد كه هنوز علني نشده است، باعث شد البرادعي ارزيابي خوشبينانهيي درباره حل احتمالي برنامهي هستهيي ايران داشته باشد.
اين در حالي است كه نيكلاس برنز، معاون امور سياسي وزارت امور خارجهي آمريكا در مصاحبهاي گفت كه دولت متبوعش هيچ گونه پيشنهاد را كه مستلزم توقف غنيسازي داخلي در ايران نباشد، نخواهد پذيرفت.
به گزارش ايسنا، اين گزارش به نقل از يك مقام آگاه از مذاكرات رايس و البرادعي نوشت: رايس به البرادعي گفته است كه واشنگتن ميخواهد شاهد ارجاع مورد ايران به شوراي امنيت ظرف يك هفته پس از نشست جاري شوراي حكام باشد كه در آن يك بيانيهي رييس شوراي امنيت درخواست شود و به نقصهاي گذشتهي ايران در بر آوردن تعهدات بينالمللياش اشاره ميكند و پس از آن مورد ايران براي بررسي ببيشتر به شوراي حكام بازگردد.
براساس گزارش نيويورك تايمز، پيشنهاد روسيه برعكس موضع پيشينش است و به نظر ميرسد از قصدش براي حمايت از ايران در برابر شوراي امنيت ناشي شده باشد.
اين گزارش حاكي است، اين پيشنهاد هفتهي گذشته پديدار شد يعني زماني كه سرگي كيسلياك، مذاكرهكنندهي هستهيي روسيه آن را به مقامات انگليس، فرانسه و آلمان ارايه كرد.
وي گفته بود: ايران بايد تعليق كامل تمامي فعاليتهاي مربوط به غنيسازي از جمله تحقيق و توسعه را مادامي كه دربارهي اين مجموعه مذاكره ميشود، به حالت تعليق كامل درآورد و زماني كه توافق حاصل شود ايران مجاز خواهد بود فعاليتهاي محدود تحقيقاتي مربوط به غنيسازي را تحت برنامهي پيلوت انجام دهد. به محض آنكه ايران و آژانس بينالمللي انرژي اتمي دربارهي غنيسازي در مقياس كوچك توافق كنند، مجلس ايران نيز بايست پروتكل الحاقي را تصويب كند.
به گفتهي يكي از مقامات، وقتي يكي از اروپاييها از كيسيلياك پرسيد، تعريفش از برنامهي پيلوت چيست؟ گفت كه تعريفي واقعي براي آن ندارد.
اين گزارش حاكي است، تعليق فعاليتهاي غنيسازي صنعتي و بازفرآوري دو تا سه سال طول خواهد كشيد و در اين زمان آژانس دربارهي فعاليتهاي گذشتهي ايران تحقيق ميكند و پنج تا شش سال ديگر طول ميكشد تا اعتماد به ايران احيا شود.
كيسلياك گفته است كه يكي از خطرات اين مجموعه ميتواند اين باشد كه ايران به تسلط بر اين فنآوري اندكي نزديك شود. وي همچنين حدس زده است كه ايران بعيد است با اين پيشنهاد موافقت كند، زيرا غنيسازي صنعتي را در بلند مدت محدود ميكند.
نيويورك تايمز نوشت: با وجود آن كه زمان بندي مشخصي براي اعمال تحريم عليه ايران مطرح نيست چين و روسيه با چنين كاري مخالفند.
نيويورك تايمز به نقل از يك مقام اروپايي نوشت: البرادعي در گفتوگو با وزيران خارجهي آلمان، فرانسه و فرستادهي عالي رتبهي وزارت خارجهي انگليس و رييس سياست خارجي اتحاديهي اروپا در وين كه جمعه گذشته انجام شد ابراز داشت كه لازم است ايران براي حفظ ظاهر به برخي فعاليتهاي غنيسازي ادامه دهد.
اروپاييها كه با علي لاريجاني، دبير شوراي عالي امنيت ملي ايران ديدار كرده بودند، گفتند مساله حفظ ظاهر نيست بلكه حفظ اعتماد به آژانس اتمي و موضع قاطع در برابر ايران است.
نيويورك تايمز نوشت: مسالهي حياتي براي ايران تسلط بر چرخهي سوخت با انجام غنيسازي است. در واقع لاريجاني يكشنبه تاكيد كرد كه ايران توليد در مقياس كوچك سوخت هستهيي را حتي اگر به شوراي امنيت برود، رها نخواهد كرد.
خبرگزاري رويتر نيز در گزارشي به نقل از يك ديپلمات نزديك به مذاكرات ايران - اتحاديهي اروپا ادعا كرد: ممكن است ايران با بسط دادن تعليق توليد صنعتي سوخت هستهيي در صورتي كه مجاز به انجام غنيسازي تحقيقاتي شود، موافقت كند.
وي گفت: ايران آماده است در خصوص زمان تعليق غنيسازي در مقياس بزرگتر مصالحه كند، در صورتي كه بتواند فعاليتهاي تحقيقاتي هستهيي را حفظ كند. برخي كشورها نظير روسيه و المان از اين ايده حمايت كردهاند.
در همين حال خبرگزاري فرانسه نيز گزارش كرد، يك ديپلمات ايراني در وين گفت كه روسها از ايرانيها درخواست نكردهاند كه فعاليتهاي تحقيقاتياش را براي مدتي كوتاه به حال تعليق در آورد.
اين در حالي بود كه به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) به نقل از خبرگزاري آسوشيتدپرس، نيكلاس برنز ادعا كرد: اگر ايران تغيير موضع ندهد و تمامي فعاليتهاي هستهيياش را به حالت تعليق در نياورد، شوراي امنيت به شكل كاملا فعال در اين باره دخالت خواهد كرد.
معاون امور سياسي وزير امور خارجهي آمريكا گفت: پيام ما به ايران اين است كه از خط قرمز بينالمللي عبور كرده و به فعاليت غيرقابلپذيرش غنيسازي پرداخته و بنابراين بايد براي رويارويي با آن يك روند شوراي امنيت سازمان ملل وجود داشته باشد.
وي به اين كه واشنگتن از شوراي امنيت در خواست انجام چه اقدامي را خواهد كرد، اشارهاي نكرد.
اظهارات وي در پي آن بيان شد كه تام كيسي، سخنگوي وزارت امور خارجهي آمريكا گزارشها درباره امكان رسيدن به معاملهاي دربارهي برنامهي هستهيي ايران را رد كرد و گفت راه براي بررسي اين موضوع در شوراي امنيت روشن است.
كيسي گفت: از هيچ گونه پيشنهاد خاصي يا ايدهي خاصي كه مستلزم هر گونه تاخير در اقدام شوراي امنيت باشد، يا ما را به آن مجبور سازد، اطلاعي ندارم.
وي پيشنهاد روسيه كه ديپلماتها گفتهاند بر اساس آن آژانس بينالمللي انرژي اتمي غنيسازي در مقياس كوچك را در ايران برقرار مي سازد و ايران مجاز به انجام آن در خاك خود ميباشد، كم اهميت جلوه داد و گفت كه آژانس بينالمللي انرژي اتمي براي گزارش ايران به شوراي امنيت راي داد. بنابراين هيچ مانعي براي انجام چنين مذاكراتي وجود ندارد و ما قاطعانه معتقديم كه به زودي اين اتفاق رخ خواهد داد.
براساس گزارش بي.بي.سي نيز كيسي گفت: نميتوان اجازه داد اين رژيم كه غنيسازي را در هر سطحي كه باشد، دنبال كند.
براساس گزارش خبرگزاري فرانسه، اسكات مك كللان، سخنگوي كاخ سفيد نيز گفته است: مهم است كه جامعهي جهاني به اقدام خود ادامه دهد و اطمينان يابد ايران به توليد قابليت سلاح هستهيي نميپردازد.
وي افزود: ما با شوراي حكام آژانس بينالمللي انرژي اتمي و اعضاي شوراي امنيت دربارهي راهي براي پاسخگويي به اين مساله و جلوگيري از توليد سلاحهاي هستهيي تحت پوشش برنامهي غير نظامي گفتوگو خواهيم كرد.
خبرگزاري آسوشيتدپرس نيز به نقل از جان بولتون، نمايندهي آمريكا در سازمان ملل نوشت كه واشنگتن با هر گونه غنيسازي در خاك ايران مخالفت خواهد كرد.
بولتون به خبرنگاران گفت: اين عنصر محوري ديدگاه ما و سه كشور اروپايي و قطعا فدراسيون روسيه است كه هيچ گونه غنيسازي در ايران مجاز نيست.
بولتون گفت: حتي برنامههاي كوچك غنيسازي تحقيقاتي ميتواند به ايران قابليت تسلط بر مشكلات فني در برنامهاش و سپس آن را به غنيسازي در مقياس بزرگ تبديل كند.
انتهاي پيام
نظرات