سفر محمد البرادعي به تهران در پايان هفتهي جاري صورت خواهد گرفت و طرف ايراني قصد دارد در اين ديدار به بررسي چشمانداز همكاريهاي آتي با اين نهاد بپردازد.
يك مقام مسوول در گفتوگو با خبرنگار انرژي هستهيي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) با قطعي بودن انجام سفر مديركل آژانس بينالمللي انرژي اتمي به ايران اظهار داشت كه انتظار ميرود محمد البرادعي در اين سفر علاوه بر رضا آقازاده، رييس سازمان انرژي اتمي با علي لاريجاني، دبير شوراي عالي امنيت ملي و همچنين محمود احمدينژاد، رييس جمهور كشورمان ديدار و مذاكره كند.
حميدرضا آصفي، سخنگوي وزارت امور خارجهي كشورمان نيز دربارهي سفر البرادعي به ايران اعلام كرد: اين سفر با تمايل طرفين صورت ميگيرد، ما همكاريهاي تنگاتنگي را با آژانس داشته و داريم و پيرامون اين همكاريها با البرادعي گفتوگو خواهيم كرد.
وي در عين حال، بررسي چشمانداز آيندهي همكاريهاي ايران با آژانس بينالمللي انرژي اتمي را مهمترين محور رايزنيها با مديركل اين نهاد بينالمللي توصيف كرد.
در همين حال، خبرگزاري فرانسه با اعلام اين كه سفر محمد البرادعي به ايران روز چهارشنبه انجام ميگيرد به نقل از ديپلماتها نوشت كه آژانس بينالمللي انرژي اتمي برنامهاي براي برگزاري نشستي در شوراي حكام جهت بررسي گزارش آوريل مديركل آژانس بينالمللي انرژي اتمي از ايران ندارد.
به گزارش ايسنا اين خبرگزاري فرانسوي به نقل از يك ديپلمات نزديك به آژانس بينالمللي انرژي اتمي نوشت كه البرادعي قرار است روز چهارشنبه به تهران سفر كند.
اين گزارش حاكي است: خبر سفر محمد البرادعي به ايران كه براي گفتگو درباره برنامهي هستهيي اين كشور انجام ميگيرد در حالي اعلام شده است كه گروهي از بازرسان آژانس بينالمللي انرژي اتمي وارد ايران شدهاند و روز شنبه از تاسيسات هستهيي نطنز بازديد كردند.
شوراي امنيت سازمان ملل روز 9 فروردين ماه با صدور بيانيهاي كه از نظر حقوقي الزام آور نيست از ايران خواسته ظرف 30 روز تمامي فعاليتهاي مربوط به غني سازي را به حالت تعليق درآورد، اما تهران فورا اين درخواست را رد كرد.
يك ديپلمات نزديك به آژانس روز جمعه اعلام كرد كه سفر البرادعي به ايران فرصتي را فراهم خواهد كرد تا تهران اطلاعات مورد درخواست آژانس را براي پر كردن شكافها در تاريخ فعاليتهاي هستهيياش ارايه كند.
وي مدعي شد كه سفر مديركل آژانس به تهران براي مذاكره درباره يك راهحل نيست و بخشي از فرآيند راستيآزمايي در حال انجام است كه مستلزم تماس از نزديك است.
البرادعي بايد تا پايان دههي اول ارديبهشتماه گزارشي را دربارهي فعاليتهاي هستهيي ايران به شوراي امنيت سازمان ملل و 35 كشور عضو شوراي حكام آژانس بينالمللي انرژي اتمي ارايه كند. اما ديپلماتها گفتند كه براي هيچ نشستي در خصوص اين موضوع در شوراي امنيت برنامهريزي صورت نگرفته است.
اين ديپلماتهاي غربي افزودند كه چنين نشستي فقط ميتواند با درخواست يك كشور عضو آژانس بينالمللي انرژي اتمي برگزار شود، اما اعضاي آمريكايي و اروپايي چنين اقدامي را انجام ندادهاند. يك ديپلمات گفت: از نظر ما اين گزارش بايد در نيويورك بررسي شود.
اين در حالي است كه كارشناسان و تحليلگران داخلي ارزيابيهاي مختلفي را در خصوص سفر البرادعي به ايران دارند.
به اعتقاد دكتر حميدرضا حاجيبابايي، عضو كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس، البرادعي بايد قصه سرودهاش را در سفر به تهران به پايان برساند تا ضعف آژانس را جبران كند.
اين عضو هيات رييسهي مجلس با بيان اينكه آژانس بينالمللي انرژي اتمي وضعيت پروندهي هستهيي ايران را به شكلي پيچيده كرد كه خود نيز دچار مشكل شد، به خبرنگار ايسنا گفت: با توجه به بيراههاي كه آژانس طي كرده است، دو موضوع مورد درخواست ما خواهد بود؛ ابتدا برگشت شوراي حكام، كشورهاي اروپايي و آمريكا به آژانس و دادن مسووليت كامل به شوراي حكام و ديگري قبول راه رفته و بازگشتناپذيري ايران.
وي با تاكيد بر اينكه جمهوري اسلامي ايران سياست عقبنشيني از مواضع و منافع ملي خود را ندارد، افزود: گفتمان مذاكره همراه با بازگشت پرونده به شوراي حكام و قبول بازگشتناپذير بودن راه رفته ايران تنها راه جمعبندي كلي است كه شورا و سازمان را از بنبست بيرون ميآورد.
به اعتقاد نمايندهي مردم همدان در خانهي ملت، آمدن البرادعي به ايران بيانگر راه رفتهي نادرست آژانس و برگشت يك قدم به عقب در مسير گفتمان جديد است.
حاجيبابايي با بيان اينكه گزارش دبيركل آژانس ميتواند نقش برونرفتي را كه خود در مسير پروندهي هستهيي ايران ايجاد كرده ايفا نمايد، افزود: كشورهاي اروپايي و مدعيان گزارش به شوراي امنيت به اين نتيجه رسيدهاند كه راه رفته اشتباه بوده است. بنابراين البرادعي ميتواند گزارش را آماده كند كه مسير را به حالت عادي خود بازگرداند.
اين عضو كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس همچنين با تاكيد بر اينكه بيانيهي شوراي امنيت علاوه بر نداشتن ضمانت اجرايي، قانوني، حقوقي، كارشناسي و مطابق معاهدهي NPT نيست، گفت: بيانيهي اخير صرفا سياسي است. پس بايد در محافل سياسي پاسخ داده شود.
در همين حال، محمدرضا باهنر با اشاره به سفر البرادعي به تهران گفت: از مهمترين مشكلات اساسي ايران با آژانس اين است كه تعدادي از كشورهايي كه آژانس را تحت نفوذ دارند تلاش ميكنند موضوع هستهاي ما را به مقولهاي كاملا سياسي تبديل كنند و حاضر نيستند موضوع را حقوقي و علمي بررسي كنند.
نايب رييس مجلس شوراي اسلامي در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاري دانشجويان ايران افزود: ما تلاش ميكنيم ضمن استيفاي حقوق قطعي مردم ايران، هزينههاي بينالمللي كه ميخواهند به ما تحميل كنند، به حداقل كاهش يابد.
رييس فراكسيون اصولگرايان مجلس خاطرنشان كرد: البته براي استيفاي حق ملت ايران، مردم آماده پرداختن همه نوع هزينهاي هستند و ما نيز پيشبيني ميكنيم كه بايد بخشي از اين هزينه را بپردازيم، اما تلاش ميكنيم پرداخت اين هزينه به حداقل تقليل يابد.
باهنر در خصوص نقش و جايگاه آژانس در پروندهي هستهيي ايران، عنوان كرد: ما از آژانس انتظار ديگري داشتيم؛ فكر ميكرديم آژانس به عنوان مرجع حقوقي بينالمللي بايد از حقوق تك تك اعضاي خود دفاع كند. اين روند و حركت كه در خصوص موضوع هستهيي ايران پيش آمد هم به ارتباط ايران با آژانس آسيب ميرساند و هم بقيهي اعضا را در اين نوع پروتكلهاي بينالمللي تحت تاثير قرار ميدهد كه اگر قرار باشد سر بزنگاهها اين نوع مراكز از حقوق اعضاي خودشان حمايت نكنند، انگيزهاي براي ادامهي اين عضويت و يا استقبال از اين عضويتها در اين مجامع بينالمللي نخواهد بود.
وي تاكيد كرد: سناريوهاي مختلفي را پيشروي خود داريم و تلاش ميكنيم با پرداخت هزينهي كمتر استيفاي حقوق كنيم.
نايب رييس مجلس شوراي اسلامي، در خصوص مذاكرهي ايران و آمريكا پيرامون مسايل عراق، گفت: ما دنبال اين مذاكره نبوده و نيستيم و دولت عراق به صورت جدي اصرار دارد كه براي احقاق حق ملت عراق، ايران ميتواند نقش مهمي داشته باشد و اگر بدانيم از اين موضوع ميتوانيم نفعي براي مردم عراق داشته باشيم، از انجام اين كمكها دريغ نداريم. اما طبيعي است كه منافع ملي خود را در نظر ميگيريم، اما اگر قرار به سوء استفاده از اين مقوله باشد و تلاشها به جايي نرسد، در اين موضوع تجديدنظر ميكنيم.
در همين راستا، دكتر محسن جليلوند، استاد دانشگاه نيز گفت: با گزارش پرونده ايران از آژانس بينالمللي به شوراي امنيت، آژانس يك نقش فرعي پيدا كرده و البرادعي نيز وظيفهاش تنظيم گزارش براي اين شورا تعيين شده است.
وي در گفتوگو با خبرنگار ايسنا با اشاره به سفر محمد البرادعي، دبيركل آژانس بينالمللي انرژي هستهيي به تهران افزود: آژانس تا به حال جز سنگ اندازي هيچ كمكي به جمهوري اسلامي ايران نداشته و اكنون اگر قرار است چيزي از البرادعي بخواهيم بايد بخواهيم كه جلوي سنگاندازيها را بگيرد.
جليلوند با بيان اينكه آژانس بينالمللي انرژي هستهيي مانند هر نهاد بينالمللي ديگر تحت تاثير قدرت و گرايشات قدرتهاي بزرگ است تا آنجايي كه به ابزاري براي آنها تبديل شده اظهار داشت: ديگر نميتوان روي آژانس حساب كرد.
وي ادامه داد: زماني كه آژانس پرونده را به شوراي امنيت ميفرستد و شورا بيانيه صادر ميكند و حتي مهلت سي روزه در آن قرار ميدهد اين به معناي اين است كه آژانس نقش فرعي پيدا كرده و البرادعي نيز وظيفهاش تهيه و تنظيم گزارش براي آژانس در نظر گرفته شده است.
اين استاد دانشگاه گفت، نگاه آژانس و شوراي امنيت به پرونده هستهيي ايران يك نگاه كاملا سياسي بوده است و برخورد آنها نيز يك برخورد سياسي بوده است. پرونده ايران ديگر به هيچ وجه جنبه حقوقي ندارد.
اين استاد دانشگاه با اشاره به بيانيه شوراي امنيت و مهلت سي روزه تعيين شده در آن گفت: اساسا بيانيه ضمانت اجرايي ندارد و مهلت تعيين شده در آن بيانگر تدوين يك استراتژي از پيش تعيين شده است.
وي افزود: آنچه مسلم است اين بيانيه آخر كار نيست و بايد ديد در آينده چه اقدامات ديگري با توجه به تحركات آمريكا صورت خواهد گرفت.
جليلوند هم چنين گفت: اگر ما در برابر خواستههاي آمريكا و اروپا و به طور كلي آژانس كوتاه بياييم آنها جلوتر ميآيند؛ لذا ما بايد يك ديپلماسي فعال داشته باشيم كه در طول روند اعتمادسازي خواستههاي كشور را نيز بتواند به كرسي بنشاند.
وي ادامه داد: ما براي كاهش تنشها بايد ارتباط خيلي عميقتري با نيروي موثر در عرصه بينالملل داشته باشيم.
حسين شريعتمداري، مدير مسوول روزنامهي كيهان به خبرنگار ايسنا گفت: سفر البرادعي به تهران در ارتباط با بيانيهي اخير شوراي امنيت و تهيهي گزارش از فعاليتهاي اخير هستهيي ايران است. شوراي امنيت انتظار دارد اجراي پيشنهاداتي را كه در بيانيهي اخيرش به ايران داده است، ببيند، اما ايران اين درخواستها را غيرمنطقي تلقي و رد كرده است.
دكتر علي احمدي، عضو كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس شوراي اسلامي نيز سفر البرادعي به تهران در زماني كه گزارش شوراي امنيت تهيه شده، از دو جهت حائز اهميت است؛ يكي اينكه البرادعي ميتواند فصل جديدي را براي حل موضوع در باب مذاكرات بگشايد و ديگر اينكه ساز و كارهاي سياست را براي حل اختلافات به كار گيرد.
حجتالاسلام علي زادسر، ديگر نمايندهي مجلس نيز سفر البرادعي به ايران را به اين علت دانست كه در اين شرايط خاص به نوعي عمل شود كه هم حق مسلم ايران به رسميت شناخته شود و هم آژانس بيشتر از اين ضايع نشود.
مرتضي تمدن، نمايندهي مردم شهركرد نيز گفت: البرادعي در سفر به ايران بيشتر با فعاليتهاي هستهيي ايران آشنا خواهد شد و ميتواند واقعگرايانه فكر و تصميم بگيرد.
وليالله آذروش، نمايندهي مردم اردبيل در مجلس شوراي اسلامي نيز معقتد است: بايد از البرادعي بخواهيم تا تلاش كند پروندهي هستهيي ايران در مسير درست خود دنبال شود و نه از ناحيهي شوراي امنيت.
همچنين جعفر گلباز، عضو سابق كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس شوراي اسلامي در گفتوگو با خبرنگار اظهار داشت: سفر البرادعي به تهران حاكي از حساسيت كنوني اين مساله و جايگاه خاص آن در اين نهاد بينالمللي دارد. البرادعي در حال انجام آخرين تلاشهايش براي شكستنخوردن نهاد متبوعش است.
حسن كامران، عضو كميسيون امنيت ملي مجلس نيز در گفتوگو با ايسنا به مديركل آژانس بينالمللي انرژي اتمي توصيه كرد از فضاي دوستانه استفاده كند تا با باز شدن باب مذاكره و حل و فصل مشكلات، آژانس به جايگاه پيشين خود بازگردد.
در همين حال، دكتر محمود دهقان، استاد دانشگاه با اشاره به سفر محمد البرادعي به تهران در روزهاي آينده گفت: مديركل آژانس به دليل شخصيت حقيقي و سازمان تحت مديريتش نميخواهد مسالهي هستهيي ايران به تنش و رويارويي بينجامد.
انتهاي پيام
نظرات