مدير گروه علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبايي گفت: كار در صفحات دفاع مقدس روزنامهها و نشريات بسيار مقطعي است و حتي بعضيها، اين موضوع و زمينه كاري را به طور كلي فراموش كردهاند و تنها به مناسبت سالگرد و ساير مراسمات خاص گفتوگويي در اين زمينه انجام ميشود.
دكتر علياصغر كيا كه با خبرنگار «فرهنگ و حماسه» خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، در مورد وضعيت موضوعات مربوط به دفاع مقدس در مطبوعات گفتوگو ميكرد، وظيفه مطبوعات را برجسته كردن مناسبتهاي تاريخي و اجتماعي و فرهنگي به ويژه وقايع مهم تاريخي كشور عنوان كرد و افزود: ما بايد با اين روش، نسل جوان را از وضعيت گذشتگان خود آگاه كنيم.
وي با اشاره به بخش خصوصي مطبوعات و آنهايي كه كمتر جنبه وابستگي به دولت دارند، گفت: در بخش خصوصي، مطبوعات به تنهايي نميتوانند مطالب خبري را پوشش دهند و نشريات تخصصي درون سازماني نيز با محتواي جنگ و دفاع مقدس بيشتر در درون سازمانهاي مربوطه توزيع ميشود و تعداد زيادي را نيز به خود اختصاص نداده است.
دكتر كيا با اشاره به كمبود كار تخصصي در زمينه نشريات دفاع مقدس گفت: چنانچه كاري هم در اين زمينه صورت ميگيرد، بسيار كم است.
وي با اشاره به راهكارهايي براي رونق گرفتن كار نشريات و صفحات دفاع مقدس روزنامهها گفت: بايد با گسترش اين نشريات و ايجاد زمينههاي فرهنگي،احساس مسوليت را در افراد زنده كنيم تا به اين موضوع بپردازند و تنها به ثبت يا انجام يك كار روزمره منتهي نشود.
دكتر كيا تصريح كرد: ما با افتخار به گذشته خود، بايد با اشتياق و انگيزه به اين كار بپردازيم و فقط صرف يك زمان و يك مقطع مثلا براي يك مناسبت ويژه كافي نيست و با توجه به اين كه گذشته ما بخشي حياتي و مهم و از افتخارات گذشته ما بوده، آن را مطرح كرده و با آموزش از طريق مراكز آموزشي، نسل جوان را با اين دوران بيشتر آشنا كنيم.
وي در قياس ميان نشريات تخصصي دفاع مقدس با ديگر نشريات اظهار داشت: بايد به تفاوتهاي ميان اين نشريات دقت كرد و با ايجاد تنوع، مانع از يكنواختي آنان شد.
دكتر كيا با تعريفي از نشريه افزود: توجه به خط مشي نشريه، نوع مطالبي كه نشريه ارائه ميدهد و خصوصياتي كه آن نشريه بايد دارا باشد، علاوه بر دارا بودن هزينه خاص خود، بايد ابتدا حس نياز و سپس ايجاد علاقه را در افراد زياد كند. همچنين بايد توجه داشت كه در اين زمينه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي به عنوان متولي ميتواند كيفيت و استاندارد معمول را تعريف كند و محتواي مطالب را به حد اعلا برساند.
وي سعي روزنامهنگاران و به ويژه دبير سرويسها به همراه توانايي تجربي و علمي آنها در اين زمينه را بسيار چشمگير دانست و گفت: چنانچه بر روي بالابردن محتوا در اين نشريات دقت شود، هيچ رسانهاي با عنوان دفاع مقدس نميتواند در جامعه تاثير منفي بر جاي بگذارد.
دكتر كيا اظهار داشت: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و سازمان تبليغات اسلامي بايد از نشريات دفاع مقدس حمايت كنند. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي بايد با فرهنگسازي زمينهاي فراهم كند تا افرادي نتوانند از نام دفاع مقدس به صورت ابزاري استفاده كنند و با ايجاد تسهيلاتي ميتواند حمايت خود را در اين زمينه افزايش دهد،ولي اگر اين حمايت كيفيت لازم را نداشته باشد، ممكن است باعث تضعيف ذهن افراد در اين مورد شود.
وي در پايان انجام اقدامات تبليغاتي چون راهاندازي كاروانهاي راهيان نور و انتشار كتاب و نشريات گوناگون در زمينه دفاع مقدس را سبب آشنايي بيشتر با ابعاد گوناگون دوران دفاع مقدس دانست.
عليمحمدي، مسول صفحه «پايداري» روزنامه جامجم نيز در اين زمينه گفت: تا زماني كه با دفاع مقدس و نقش مطبوعات اين حوزه به صورت كيفي و تخصصي برخورد نشود، وضعيت به همين شكل باقي ميماند.
وي در گفتوگو با خبرنگار «فرهنگ و حماسه» خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا)افزود: در دنياي امروز تمام كشورهاي پيشرفته رو به يك روزنامهنگاري حرفهاي و تخصصي شدن آوردهاند و اين در حالي است كه در كشور ما با وجود نياز فرهنگي و اجتماعي جامعه امروز، خيلي از ارزشها فقط در حد يك مقدمه بيان شدهاند و اصلا آشكار نيستند.
وي با ارائه تعريفي از روزنامهنگار ادامه داد: روزنامهنگار بايد يك اقيانوس آرام با عمق و دانش يكساني باشد، اما در دل خود داراي حوزه عميقي باشد كه علاوه بر سطح دانشي كه دارد، در يك حوزه تخصصي نيز فعاليت كند.
عليمحمدي با اظهار تاسف گفت:در طول هفته به ندرت در روزنامههاي كشورمان به طور متوالي يك صفحه ثابت در مورد دفاع مقدس مشاهده ميكنيم، اما در تمام آنها صفحاتي چون هنر، ادبيات و سينما و... به چشم ميخورد،ولي براي صفحات دفاع مقدس تنها در سالگرد اتفاقات تاريخي مثل هفته دفاع مقدس و عملياتهاي خاص ويژهنامه يا مطالب كليشهاي منتشر ميكنند.
وي با اشاره به نسل دوره جنگ تحميلي و نسلهاي بعد از آن ادامه داد: در حوزه دفاع مقدس و انقلاب، با سه نسل روبهرو هستيم و نسلهاي اول و دوم بايد ارزشها،اصول و مباني حوزه دفاع مقدس را به نسل سوم انتقال دهند و براي انتقال اين ارزشها و اصول، بايد زبان، نحوه رفتار و ويژگيهاي نسل سوم را درك كرد.
عليمحمدي با اشاره به آسيبهاي موجود در اين زمينه گفت: متاسفانه مخاطبان بيشتر آثار منتشره در زمينههاي علمي، ادبي و هنري تنها نسل اول و دوم هستند و كمتر مطالبي به طور خاص بر روي نسل سوم زوم ميكند و نسل سوم را مخاطب خود قرار ميدهد.
وي با اشاره به چالشها و مشكلات پيش روي نشريات دفاع مقدس ابراز عقيده كرد: برخي نشريات و روزنامههاي موجود در اين حوزه عليرغم اينكه از نظر بودجهاي مشكل چنداني ندارند، اما باز هم ميخواهند همان حالت قديم به قول خودشان ساده و دفاع مقدسي در مطالب را حفظ كنند.
عليمحمدي گفت:تا خودمان نخواهيم و تا بودجه و مصارف مشخصي براي اين كار در نظر گرفته نشود، آسيبهاي موجود در اين حوزه باقي ميماند،چون حتي بيشتر نشريات تخصصي در اين حوزه هم به صورت رنگ و رو رفته و با مطالب و صفحهبنديهاي بسيار ضعيف منتشر ميشوند و اين كار را حتي به صورت يك ارزشگذاري و ويژگي بارز بيان ميكنند.
وي افزود: ما هنوز نميدانيم كه اين ارزشها را به چه كساني ميخواهيم انتقال دهيم و قرار است روي چه مخاطباني تاثير بگذاريم؟.
عليمحمدي دايره استفاده از موضوعات دفاع مقدس را بسيار گسترده دانست و گفت: اين دايره بايد بسيار وسيعتر عمل كند و در انواع هنرها و سبكها مانور دهد و نقش مشخصي را داشته باشد تا اين نقش باز و بررسي شود.
وي ابراز عقيده كرد: كاركردهاي سياسي برخي مطبوعات تبديل به پديده شومي شده كه نقش حوزه دفاع مقدس را كم رنگ و به آن آسيب وارد كرده است.
عليمحمدي اين آسيبها را به عنوان خط قرمزي كه هنوز در دوران دفاع مقدس با آن برخورد نشده، بيان كرد و گفت:در حال حاضر، يك روزنامهنگار و انديشمند كمتر در اين حوزه وارد ميشود و همگي به يكسري گفتوگوهاي كليشهاي، توصيفي و خاطرهگويي ميپردازند و بسيار كم به كار تحقيقي در اين زمينه پرداخته شده است و در نشريات تخصصي نيز به جز برخي كارهاي روتين به كار تحقيقي، درست و حسابي توجه نشده است.
وي انتقال مفاهيم ارزشي در تاريخ ايران زمين را داراي يك سابقه طولاني دانست و افزود: متاسفانه در برخي موارد از ارزشها به عنوان يك ابزار استفاده ميشود.
عليمحمدي با اشاره به ميزان حمايتها در اين زمينه گفت:براي انتقال ارزشها نه تنها دولت،ارگانها و NGOها وظيفه دارند، بلكه تكتك افراد از جمله مسولان كه بودجه را مشخص ميكنند، تا مردمي كه به عنوان مخاطب در مطبوعات و رسانهها سهم دارند وظيفه حمايت دارند.
وي خاطرنشان كرد:از نظر حمايتي، تنها نقطهاي كه آسيب ندارد، حمايت در حوزه دفاع مقدس است، چون خوب حمايت ميشود، اين حمايتها بايد كاناليزه شود يعني به گونهاي هدفمند و خلاق باشد تا به درستي به مخاطب ارائه شود.
عليمحمدي گفت:تجربه نشان داده است آثار فاخر و ارزشمند چه سينما و چه ادبيات وهنرهاي تجسمي و مطبوعات و رسانهها هميشه سالها بعد از پايان جنگ به وجود ميآيد.
وي در پايان گفت:در حوزه دفاع مقدس هنوز جاي كار بسيار زياد است،هنوز زواياي بسيار كشف ناشدهاي وجود دارد كه بايد كار زيادي در اين زمينه انجام شود تا در آينده شاهد آثار بسيار پراهميت، جاذب و خلاقانهاي در اين حوزه باشيم.
يك نويسنده مطبوعات دفاع مقدس نيز با اشاره به انگيزه بعضي از افراد و نهادها براي فعاليت در انتشار نشريات مربوط به دفاع مقدس گفت:اين مطبوعات بيشتر شكل كمي پيدا كرده و به يك حالت نمادين و تنها براي نشان دادن كارنامه فعاليتها تبديل شده است،اما كمتر به اهداف و محتواي آن توجه ميكنند.
مهدي قمصريان در گفتوگو با خبرنگار« فرهنگ و حماسه» خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)اظهار كرد: جداي از نشرياتي كه مربوط به تاريخنگاري جنگ هستند و مقولهاي تخصصي؛ نشريات صرف علمي و تهيه شده توسط برخي مراكز نظامي نيز به دليل حمايتهاي انجام شده داراي كيفيتي روبه بهبود هستند.
وي گفت:نشريات تخصصي دفاع مقدس كه در خارج از ارگانهاي نظامي منتشر ميشوند، چون حاميان مشخصي ندارند و اساسا از يك حمايت ويژه توسط وزارت ارشاد و سازمانهاي ديگر برخوردار نيستند،نميتوانند زياد دوام بياورند.
قمصريان تعيين يك بودجه مشخص چه در برنامههاي توسعهاي كشور و چه در حوزه فرهنگ، جنگ و مقاومت را يك راهكار معين و مشخص براي ارتقاي سطح كيفي نشريات دفاع مقدس بيان كرد و گفت: بايد فرهنگ دفاع مقدس را نسل به نسل منتقل كرد و اين خود احتياج به يك بودجه دارد،اگر بودجه نباشد، برنامهريزي نيست و اگر برنامهريزي نباشد، كارها به صورت ديمي انجام ميشود كه نتيجهاش هم مشخص است.
اين نويسنده مطبوعات دفاع مقدس جايگاه نشريات تخصصي را در ميان ديگر نشريات يك جايگاه خاص دانست و گفت: نشريات تخصصي مخاطبان خاص خود را دارند كه اين مخاطبان مسير خود را مشخص ميكنند، اما مهمترين موضوع، ميزان تبليغات اين نشريات و كاركردي است كه آنها در تعريف خود دارند.
وي خاطرنشان كرد:تا زماني كه يك نهاد متولي مشخص براي متمركز كردن حمايت از نشريات دفاع مقدس نباشد، بودجهاي مشخص نيز به اين زمينه تعلق نميگيرد و يك نهاد نظارتي بر عملكرد نشريات توجه نميكند، در نتيجه آنها جايگاه واقعي خود را نمييابند.اما چنانچه يك برنامهريزي مشخص و معيني وجود داشته باشد تاثيرات مشخصتري نيز در اين زمينه بوجود ميآيد.
قمصريان در ادامه اظهار داشت: به فرهنگ دفاع مقدس آن طور كه شايسته است، توجه نميشود و يا عدهاي خواسته يا ناخواسته براي رسيدن به اهداف خود از دفاع مقدس به عنوان يك ابزار استفاده ميكنند. اين حوزه آنقدر مظلوم واقع شده و در حاشيه قرار گرفته كه مانند ديگر حوزهها به آن توجه نميشود، مثل حوزه فرهنگ و اجتماع و يا سينما.
وي گفت:مطبوعات نبايد تنها به دنبال پر كردن كارنامه خود باشند كه آفت بزرگي در حوزه دفاع مقدس است و ادامه اين كار ما را از اهداف عاليه در اين زمينه غافل ميكند و افراد حقيقي و حقوقي كه در جنگ تاثيرگذار بودهاند گم ميشوند و تنها افرادي كه تنها مدعي ايثارگري هستند وارد ميدان ميشوند و از اين نام استفاده ابزاري ميكنند.
قمصريان با اشاره به جايگاه واقعي نشريات تخصصي دفاع مقدس گفت:بنياد حفظ آثار و نشر ارزشهاي دفاع مقدس نمودار روبه رشدي در حمايت از مطبوعات و نشريات دفاع مقدس داشته است، اما اين گونه مطبوعات نيازمند حمايت جديتر هستند. چون هنوز جايگاه آنها به مردم نشان داده نشده و مخاطبين عام و خاص به دليل وجود ضعفهايي در اين حوزه و عدم اطلاعرساني صحيح، جذب آن نشدهاند.
وي گفت:در اين زمينه بايد حمايت لازم صورت گيرد تا كار با كيفيت توليد شود و نويسنده نيز در كمال آرامش فعاليت كند،اما نشريات هم نبايد از اين حمايتهاي مادي و معنوي سوءاستفاده كنند و از دفاع مقدس تنها به عنوان يك ابزار استفاده كنند،بنابراين، حمايتها بايد با كيفيت و در يك حوزه تخصصي صورت گيرد.
قمصريان با اشاره به رويكردهاي فرهنگي مناسب براي آشنايي نسل جديد با ايثارگريهاي دوران دفاع مقدس گفت: يكي از اين رويكردها، شناساندن چهرهها و فاكتورهاي تاثيرگذار در زمان جنگ تحميلي است.
وي ادامه داد:مهمترين وظيفه در زمينه آشنا كردن با دفاع مقدس بر عهده مديران و فعالان ارشد آن زمان است كه تعداد قابل توجهي از آنها در عرصه كارهاي اجرايي كشور گرفتار شدهاند.
قمصريان در پايان خاطرنشان كرد: اين حوزه رفته رفته در دست فراموشي است و در لابلاي گرد و غبار زمان و كارهاي اجرايي و روزمره به آهستگي به فراموشي سپرده ميشود و در اين زمان چنانچه رسانهها نتوانند از پس شناساندن اين چهرهها بربيايند، در برابر آيندگان تاريخ مديون هستند.
انتهاي پيام
نظرات