مطبوعات دفاع مقدس بنا به دلايل متفاوتي در زمينههايي چون خاطرات، اشارهاي به عملياتها و در كل هشت سال دفاع مقدس داراي نقاط ضعف و قوتي هستند كه به نظر من نقاط ضعف آن پررنگتر است.
علي گرانمايهپور،استاد علوم ارتباطات و عضو هيات علمي دانشگاه آزاد اسلامي با بيان اين مطلب در گفتوگو با خبرنگار سرويس «فرهنگ و حماسه» خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا) افزود: همانطوركه در صنعت فيلمسازي نتوانستهايم تصوير مناسبي از شجاعت استقامت و ايثار رزمندگان و... داشته باشيم مطبوعات دفاع مقدس هم نتوانستهاند در اين زمينه موفقيت مناسبي كسب كنند و در زمينه فيلم، مقايسه سينماي آمريكا در مورد جنگهاي صورت گرفته در كشورهاي كره، ويتنام ، عراق و جنگ جهاني دوم با سينماي دفاع مقدس نوع عملكردها را نشان ميدهد. نكته قابل توجه اينجاست كه آمريكاييها با ذكر جزئيات شجاعت سربازانشان و تواناييهاي رزمي آنها سعي كردهاند تصويري هر چند غير واقعي از رشادتهاي سربازان آمريكايي را به جهانيان معرفي كنند.
بعضي نگاهها در مطبوعات دفاع مقدس سياسي شده است
وي يادآور شد: حدود 18 سال از پايان جنگ تحميلي ميگذرد؛چيزي كه ما در فيلمهاي دفاع مقدس ميبينيم به دليل ضعف در زمينه فيلمنامه،كارگرداني و ...بعضي از جنبههاي دفاع مقدس مورد توجه قرار گرفته است. مطبوعات دفاع مقدس هم به نوعي ديگر دچار اين مشكل هستند. متاسفانه به دليل سياسي شدن بعضي از نگاهها در مطبوعات دفاع مقدس،بسياري از رشادتها به دليل نگاه جناحي و سياسي زير سوال رفته است.آنچه كه ما در مطبوعات دفاع مقدس براي انعكاس خوب و مناسب رشادتها، شجاعتها و فداكاريهاي رزمندگان اسلام نيازمنديم نگاه ملي و ميهني است نه يك نگاه جناحي.
نبايد به صرف مخالفت با شخص از آن ياد نكنيم
گرانمايهپور اظهار داشت: اينكه فلان شخصيت فلان ويژگي را دارد يا ندارد از او ياد نكنيم يا مثلا ما با فلان عمليات مخالف بوديم آن را گرامي نداريم، اشتباه است.جنگ تمام شده و چيزي كه هست فقط و فقط خاطرهها و تصاوير ماندهاند و وظيفهاي كه بر عهده مطبوعات دفاع مقدس آشنا كردن نسلهاي بعد از جنگ با آن وقايع است. فقط در حد بيان تاريخ و خاطرات صرف نباشد. متاسفانه اين ضعف هنوز بعد از گذشت اين سالها ديده ميشود.
اشتباه ما افراط و تفريط است
دفاع مقدس منهدم كردن تانك و پيروزي در يك عمل و ويژگيهاي استراتژيك نبوده بلكه بخشي از دفاع مقدس به افرادي كه در آن شركت داشتهاند و مقاومت كردهاند، برميگردد. ما هنوز بعد از دفاع مقدس نتوانستيم يك روزنامه با تم دفاع مقدس داشته باشيم. اشتباه ما افراط و يا تفريط در كارهايمان است. در آمريكا و اروپا از كساني كه در جنگها شركت داشتهاند به عنوان قهرمان ياد ميكنند و بعد از وفات آنها با برگزاري مراسمي باشكوه ياد آنها را گرامي ميدارند. ما هنوز هنر تقدير و تشكر از رشادتهاي شهدا و جانبازان و در كل ايثارگران را نياموختهايم. بنابراين بايد با نگاهي به پشت سر ميتوانيم جنگ را به صورتي جز خشونت به جوانان معرفي كنيم.
وي ادامه داد: جنگ چيزي است كه بايد به عنوان دفاع از دين و ميهن و سرزمين آبا و اجدادي از آن ياد كرد. به نظرمن اگر مطبوعات دفاع مقدس نتوانستهاند موفق باشند يكي از دلايلش نگاه قشري و سياسي به موضوع است. در حالي كه جنگ براي همه بود. همه جنگيدند و همه از آثار منفي آن صدمه ديدند، پس نميتوان مردم و رزمندگان را از يكديگر تفكيك كرد.
چشمانداز مطبوعات دفاع مقدس نامعلوم است
گرانمايهپور در خصوص چشمانداز مطبوعات دفاع مقدس گفت:از هر حادثهاي هر قدر ميگذرد بيشتراز ذهن و افكار مردم خارج ميشود. آنچه كه باعث تقويت و ماندگاري جنگ در ذهن مردم ميشود اين است كه با چه نگاهي به يك حادثه سياسي، اجتماعي و يا جنگ توجه شود. چشمانداز اين مطبوعات براي من نامعلوم است چون نميدانم دستاندركاران اين نوع مطبوعات چه برنامهاي براي آينده اين مطبوعات دارند و حتي اگر از خودشان سوال شود جواب مشخصي ندارند. اما اگر بپرسيد در مورد تبليغات و نيازهاي مادي رسانهي خودچه برنامهاي دارند حداقل تا يك سال آينده كاملا مشخص شده است.
وي اظهار داشت: به نظر من نگاه به مطبوعات دفاع مقدس مثل يك معماي حل نشدني است كه گاهي برخي نميدانند بايد به آن بپردازنديا خير؟ از سوي ديگر به عقيده من مطبوعات دفاع مقدس دچار روزمرگي شده است. در حالي كه مسائل و موضوعات متفاوتي در جامعه است اما مطبوعات ما به فراخور فصل و زمان اگر بزرگداشتي باشد به اين مطلب ميپردازند. حتي اگر نشريه و مجلهاي در اين حوزه وجود داشته باشد عمدتا در مسائل تخصصي تمركز ميكنند اما چيزي كه ميتواند اين مطالب را قابل درك وپذيرش كند تعميم آن به عموم مردم جامعه است. مطبوعات دفاع مقدس وظيفه تشريح تاكتيكهاي جنگ را ندارند اين حوزه از مطبوعات موظف به معرفي رزمندگان، شهدا، خانوادهي آنها و آرمانهايشان و اين كه چرا و چگونه هشت سال دفاع كردند، است. مطبوعات دفاع مقدس نيازمند اين تغييرات است و پرداختن به اين موضوعات به قدري به عقيده برخي سياهنمايي و برخورد به مشكلات است.
به تعداد تمام كساني كه در جنگ شركت كردهاند سوژه داريم
گرانمايهپور در مورد برخي اظهارات مبني بر وجود فقره سوژه در مطبوعات دفاع مقدس گفت: تا زماني كه به دفاع مقدس نگاه قشري و خاص داشته باشيم و آن را به نفع اشخاص خاص مصادره كنيم و بگوييم كه فقط عدهاي محدود بودند و نه همه؛ قطعا با فقر سوژه مواجه ميشويم. اما اگر اين افتخار متعلق به همه باشد به تعداد تمام كساني كه در جنگ نقش داشتهاند سوژه خواهيم داشت. بعضيها كه در جنگ بودهاند معتقدند كه فقط آنها جنگ را درك كردهاند و صحبت ديگران را پوچ ميانگارند در صورتي كه اينگونه نيست. برخي افراد با استفاده از ذهن خلاق خود با ساخت فليم استفاده از قدرت قلم،برپايي نمايشگاه هنري و كارهايي از اين دست ميتوانند به نشر اين فرهنگ كمك كنند. اما برخي اين اجازه را نميدهند.
وي تاكيد كرد: فقر سوژه داريم چون دفاع مقدس را نشناختهايم. به دفاع مقدس به عنوان يك امر ملي و ميهني و يك كار وطنپرستانه نگاه نميكنيم.
بايد مشخص شود براي دفاع مقدس مينويسيم يا به بهانه دفاع مقدس
عضو هيات علمي دانشگاه آزاد اسلامي در مورد ميزان و حمايت نهادها و ارگانها از اين گونه مطبوعات گفت: مطبوعات دفاع مقدس حمايت نميخواهد قلم به دستاني ميخواهد كه دور از هرگونه نگاه خاص مطلب بنويسند. مطبوعات دفاع مقدس نياز به حمايت ندارند بلكه بايد خط مشي آنها مشخص شود يعني اينكه براي دفاع مقدس مينويسند يا به بهانه دفاع مقدس؟.
وي گفت: بعد از اينكه مجله، نشريه يا روزنامهاي درحوزه دفاع مقدس منتشر كرديم با يك نظرسنجي متوجه ميشويم كه به خصوص قشر جوان بعد از گذشت 18 سال از دفاع مقدس تمام خاطرات مربوط به آن 8 سال را فراموش كردهاند. شايد به اين دليل است كه مطبوعات ما بيشتر روي جنبهي خشونتهاي جنگ كار كردهاند و يا اين كه نويسندگان فعال در اين حوزه مهارت نداشتهاند. در حالي كه بعد از گذشت حدود سي سال از جنگ آمريكا در ويتنام هنوز آمريكا در قالب اسطورهها و سمبلها مارك و اتيكتها خاطرات جنگ خود را حفظ كردهاند بدون اينكه باعث كدورت و افسردگي شود و پشت اين موضوع غرور ملي هست. ما بايد از نمادهايي در مطبوعات دفاع مقدس استفاده كنيم كه باعث تقويت غرور ملي ما باشد. اينكه بگوييم جنگ و جنگيدن براي دفاع نبوده يا رزمندگان افكاري خشونتآميز داشتهاند پيامدي جز فاصله گرفتن افكارعمومي از اين قشر نخواهد داشت.
انتهاي پيام
نظرات