رييس دفتر مطالعات و تدوين تاريخ ايران گفت: اصلاح الگوي مصرف در جامعه، هم به عادت‌هاي جامعه بر مي‌گردد و هم به برخي رويه‌هاي اشراف گرايانه‌اي كه توسط برخي مديران دنبال مي‌شود. عباس سليمي‌نمين در گفت‌وگو با خبرنگار سياسي خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا) با اشاره به اين‌كه " از دو جهت مي‌توان به موضوع مصرف در جامعه نگاه كرد" افزود: مساله اول عادت‌هاي جامعه است و آن‌چه طي ساليان متمادي در جامعه جا افتاده و مساله ديگر الگويي است كه از جانب مديران به جامعه منتقل مي‌شود. وي هر دو جهت ذكر شده را نيازمند بازنگري جدي دانست و اظهار كرد: در گذشته جامعه‌اي بوديم كه نفت ما صادر مي‌شد؛ بخش اعظم آن را بيگانگان مي‌بردند و بخشي هم صرف واردات مي‌شد كه باز هم طي آن بيگانگان سود مي‌كردند و جامعه هم عادت به نوع مصرفي داشت كه از محل صادرات نفت تامين مي‌كرد. اين الگو يك الگوي تخريب كننده اقتصاد بود؛ چراكه هيچ كس سرمايه ملي خود را در مسير مصرف قرار نمي‌دهد، بلكه به عنوان يك سرمايه به كار مي‌گيرد و از محل توليدي كه از قبل اين سرمايه به دست مي‌آيد مصرف خود را تنظيم مي‌كند و هيچ انسان عاقل و مدبري سرمايه خود را هزينه نمي‌كند. وي ادامه داد: ما به اين نوع مصرف عادت كرده بوديم و هيچ ارزشي براي منابع خدادادي قائل نبوديم و ملت هم از ميزان غارت منابع ملي اطلاع نداشت؛ بنابراين حساسيت هم به خرج نمي‌داد بعد از انقلاب جامعه متوجه اين مساله شد و به اين سو گرايش پيدا كرد كه ميزان صادرات را كم كند. به طوري كه صادرات نفت به طور حسابگرانه‌اي از 6 و 7 ميليون بشكه به دو ميليون بشكه كاهش يافت تا اين منابع خدادادي را به سرعت تمام نكنيم و نسل‌هاي آينده از اين جهت دچار مشكل نشوند. رييس دفتر مطالعات و تدوين تاريخ ايران با اشاره به اين‌كه " بعد از انقلاب تلاش شد درآمد نفت را به كار سرمايه‌گذاري اختصاص دهيم و كمتر در بودجه جاري لحاظ كنيم" خاطرنشان كرد: تلاش‌هاي چشم‌گيري بعد از انقلاب در اين زمينه صورت گرفت. براي اولين بار در طول تاريخ معاصر صادرات غير نفتي مجدداد شكوفا شد، البته پيش از دوران پهلوي صادرات غيرنفتي بساير مناسبي داشتيم ولي يكي از سياست‌هاي ضدملي در دوران پهلوي اين بود كه صادرات ما محدود به نفت شود و يك كشور تك‌محصولي شويم و نتوانيم مثل نهضت ملي، مجددا نسبت به ملي شدن صنعت نفت قيام كنيم؛ چراكه وقتي ملتي متكي به نفت باشد بايد آن را بفروشد. وي يادآور شد: بعد از انقلاب اقداماتي در جهت توليدات غيرنفتي صورت گرفت ولي در زمينه مصرف نتوانستيم جامعه را تصحيح كنيم. مثلا الان در ارتباط با مساله انرژي در جهت دوجداره كردن پنجره‌هاي ساختمان‌ها يا سيستم‌هايي كه بتواند گرمايش را متمركز كند، گام‌هاي موثري برنداشته‌ايم، يا مثلا اين‌كه ما كشوري هستيم كه انرژي خورشيدي بسيار قابل توجهي داريم و تلاش قابل توجهي در جهت استفاده از انرژي خورشيدي نكرده‌ايم، در حالي كه اين انرژي مي‌تواند منشا تحول بزرگي در كشور باشد. ما مي بينيم كه كشورهاي اروپايي دقت بسيار بيشتري در اين زمينه به خرج مي‌دهند. وي در ادامه بر تلاش براي الگوسازي در جامعه تاكيد كرد و گفت: بايد الگوسازي توسط مديران جامعه صورت بگيرد البته نه فقط مديران بلكه كل جامعه؛ يعني صاحبان فكر، دانشگاه‌ها، حوزه‌ها و رسانه‌ها بايد در اين وادي بسيج شوند تا يك الگوي درست را ترويج كنند، نبايد تصور كنيم كه اين مساله تنها مربوط به يكي از قواي كشور ماست. سليمي نمين ادامه داد: دومين مساله‌اي كه در تنظيم الگوي مصرف تاثير قابل توجهي دارد، الگويي است كه مردم از مديران مي‌گيرند. ما در سال‌هاي گذشته از اين جهت دچار تناقضاتي بوده‌ايم، يعني به ويژه بعد از دوران جنگ جامعه را دعوت به مصرف كم مي‌كرديم، ولي چيزي كه از جانب مديران ارايه مي‌شد، با اين دعوت سنخيت نداشت. مثلا در مهماني‌هاي وزارتخانه‌ها چندين نوع غذا و دسر ارايه مي‌شد و بخش قابل توجهي از آن‌ها نيم خورده يا حتي دست نخورده دور ريخته مي‌شد و طبيعي است كه اين‌ها به جامعه الگو مي‌دهد. وي اصلاح الگوي مصرف را با دو مساله عاد ت‌هاي جامعه و برخي رويه‌هاي اشراف گرايانه برخي مديران مرتبط دانست وي تصريح كرد: طي سال‌هاي اخير اين مساله كمتر شده است، ولي به نظر مي‌رسد كه بايد حساسيت بيشتري در اين زمينه اعمال و با همه كساني كه از محل پول ملت به جامعه ضربه مي‌زنند برخورد شود و به جامعه شناسانده شوند. سليمي‌نمين هم‌چنين بر ضرورت وجود نظارت بر توليد كالا در كشور تاكيد كرد و افزود: اگر مي‌خواهيم مصرف اصلاح شود بايد كالاي با كيفيت بالا به جامعه عرضه كنيم تا دوام داشته باشد. اگر كالاهاي بي‌كيفيت به مردم بدهيم همين مساله بهانه‌اي مي‌شود كه هر روز به دنبال يك كالاي جديدي براي مصرف باشيم. اگر اين مساله را اصلاح كنيم، آن وقت در صدا و سيما و رسانه‌هاي ديگر به دنبال تشويق ديگران به مصرف نيز نخواهيم بود. الان بسياري از كالاهايي كه تبليغ مي‌شود، نقض غرض است؛ چراكه اگر مي‌خواهيم اصلاح الگوي مصرف را دنبال كنيم، نبايد نياز به مصرف بيشتر را به ديگران القا كنيم. وي با بيان اين‌كه " اگر مي‌خواهيم الگوي مصرف را در جامعه اصلاح كنيم بايد تبليغات را هم در جامعه اصلاح كنيم" خاطرنشان كرد: نمي‌توانيم تبليغات را بي‌محابا داشته باشيم و بعد حرف از مصرف كمتر بزنيم. وقتي بيشتر از حد توليد مصرف كنيم، مجبور مي‌شويم به بازارهاي خارجي روي بياوريم و اين جامعه را تخريب مي‌كند. حتي اگر جامعه‌اي به اندازه مصرف خود توليد داشته باشد، نبايد توليد خود را بدون حساب و كتاب مصرف كند. وي بر هدايت جامعه به سمت مصرف درست تاكيد كرد و گفت: وقتي جامعه را به سمت مصرف درست هدايت نكنيم مفاسد زيادي به وجود مي‌آيد و محل تامين بسياري از رويكردهاي مصرفي ناسالم مي‌شود. اين مساله آسيب‌هاي اجتماعي فراواني ايجاد مي‌كند و بسياري از مشكلات خانواده‌ها و جامعه ما به دليل اين است كه در زمينه مصرف دقت لازم را اعمال نمي‌كنيم. رييس دفتر مطالعات وتدوين تاريخ ايران معتقد است: الان تلويزيون يك عامل تشويق به مصرف شده است؛ شما يك سريال نمي‌بيند كه در آن مثلا يك زوج جوان يك خانه لوكس پر از كالاهاي مصرفي نداشته باشند و اين يعني الگوي متوسطي كه به جامعه ارايه مي‌دهيم به گونه‌اي است كه يك فرد معمولي بعد از 20 سال كار هم نمي‌تواند آن را تامين كند. وي تاكيد كرد: تنظيم الگوي مصرف يك ضرورت و البته يك ضرورت ديرهنگام است. ما جامعه‌اي هستيم كه مي‌تواند متاثر از نوسانات بيروني قرار بگيرد و اگر سرمايه‌داران حاكم بر بازار جهاني تصميم بگيرند نوساناتي ايجاد كنند، به كشور ما هم سرايت مي‌كند؛ بنابراين مي‌توانيم با اين اصلاح جامعه را بيمه كنيم. انتهاي پيام