محمد البرادعي روز جمعه در تازه‌ترين گزارش خود درباره ايران باز هم در اظهاراتي دوپهلو ضمن تاييد نبود انحراف در برنامه هسته‌يي ايران و افزايش سطح همكاري تهران با آژانس، ادعا كرد كه براي شناخت ماهيت برنامه هسته‌يي ايران به همكاري بيشتر تهران و برخي كشورهاي عضو شورا نياز است. به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، متن كامل گزارش محمد البرادعي مديركل آژانس بين المللي به شرح زير است: «GOV/2009/ 28 August 2009 اجراي موافقتنامه پادمان NPT و مفاد مربوطه قطعنامه‌هاي 1737 (2006)، 1747 (2007)،1803 (2008 ) و 1835 (2008 ) شوراي امنيت در جمهوري اسلامي ايران (گزارش مديرکل آژانس بين المللي انرژي اتمي) 1. مديرکل در تاريخ 5 ژوئن 2009 درباره اجراي موافقتنامه پادمان معاهده منع گسترش تسليحات هسته اي (NPT) و مفاد مربوط به قطعنامه هاي 1737 (2006)، 1747 (2007)، 1803 (2008) و 1835 (2008 ) شوراي امنيت در جمهوري اسلامي ايران به شوراي حکام گزارش داد (GOV/2009/35). اين گزارش تحولات مربوطه پس از آن تاريخ را پوشش ميدهد. A . فعاليتهاي جاري مربوط به غني سازي 2. ايران در 12 اگوست 2009 درحال تزريق UF6 به واحد A24 و ده آبشار از واحد A26 در كارخانه غني سازي سوخت (FEP) در نطنز بوده است. در آن روز هشت آبشار ديگر واحد A26 تحت خلاء بودند. ايران نصب آبشارها در واحد A28 را ادامه داده است؛ چهارده آبشار نصب شده و نصب يك آبشار ديگر ادامه دارد. همه ماشينهاي نصب شده تا به امروز از نوع سانتريفيوژ IR-1 هستند . كار نصب در واحدهاي A25 و A27 نيز ادامه دارد. 3. ايران تخمين زده است كه بين 18 نوامبر 2008 و 31 ژوئيه 2009 مقدار 7942 كيلوگرم از UF6 به داخل آبشارها تزريق شد و در مجموع 669 كيلوگرم از UF6 با غناي كم توليد شد . مواد هسته اي در FEP ( شامل خوراك ، محصول و دورريزها) همچنين همه آبشارهاي نصب شده و ايستگاههاي خوراك و بازگيري خوراك (withdrawal stations) تحت اقدامات نظارتي و مراقبتي آژانس قرار دارند. 4. همانطور كه قبلا اعلام شده ، آژانس ايران را مطلع كرده بود كه با توجه به افزايش تعداد آبشارهاي نصب شده در FEB و سرعت افزايش‌ يافته روند توليد اورانيوم با غناي پايين در تاسيسات، بهبود اقدامات نظاراتي و مراقبتي در FEP به منظور اينكه آژانس به طور كامل اهداف پادماني خود را براي تاسيسات برآورده سازد، لازم است. (GOV/2009/35, para. 3) طي جلساتي ايران و آژانس درخصوص بهينه سازي که در تاريخ 12 آگوست 2009 به اجرا درآمد به توافق دست يافتند. راستي آزمايي فهرست فيزيكي (PIV) در كارخانه غني سازي سوخت براي نوامبر 2009 برنامه ريزي شده است. در آن زمان، آژانس قادر خواهد بود تا فهرست همه مواد هسته‌يي در تاسيسات را راستي آزمايي كرده و تراز مواد هسته‌يي را بعد از پاکسازي تله‌هاي سرد ارزيابي كند. 5. ايران و آژانس همچنين بر روي بهبود مفاد مربوط به پيشينه‌هاي حسابرسي و بهره‌برداري و نيز الزامات مربوط به دسترسي به موقع براي بازرسي‌هاي سرزده (GOV/2009/35, para.5) موافقت كرده‌اند. 6. بين 24 مه 2009 و 13 اوت 2009 در مجموع مقدار تقريبي 37 كيلو گرم از گاز UF6 به يک آبشار ده ماشيني IR-4 ، يک آبشار ده ماشيني IR-2m و سانتريفيوژهاي منفرد IR-1 ، IR-2m و IR-4 در كارخانه غني سازي سوخت پيلوت (PFEP) تزريق شده است. مواد هسته‌يي در PFEP به علاوه منطقه آبشار و ايستگاه‌هاي خوراك و كنارگذاشته شده تحت اقدامات نظارتي و مراقبتي آژانس قرار دارند. 7. نتايج نمونه‌هاي محيطي اخذ شده در كارخانه غني سازي سوخت FEP و كارخانه غني سازي سوخت پيلوت (PFEP) نشان مي دهد كه اين دو كارخانه همانگونه كه اعلام شده در حال فعاليت هستند (يعني اورانيوم 235 با غناي كمتر از 5 درصد) از زمان آخرين گزارش تاكنون، آژانس سه بازرسي سرزده را با موفقيت انجام داده است. در مجموع از مارس 2007 تا كنون، 29 بازرسي سرزده در FEP انجام شده است. B . فعاليتهاي بازفرآوري 8. آژانس به نظارت خود در استفاده و ساخت سلولهاي داغ در راكتور تحقيقاتي تهران (TRR) و موسسه توليد راديو ايزوتوپ هاي موليبدن، يد و و زينان (MIX) ادامه داده است. هيچ گونه شواهدي حاكي از فعاليت هاي در حال انجام مرتبط با باز فرآوري در آن تاسيسات وجود نداشته است. در حاليكه ايران اعلام كرده است كه هيچ گونه فعاليت توسعه و تحقيقات مرتبط با بازفرآوري در ايران وجود نداشته است از آنجا كه اقدامات مربوط به پروتكل الحاقي اجرا نمي شود آژانس تنها مي تواند اين موضوع را در رابطه با اين دو تاسيسات تاييد كند. C. پروژه هاي مربوط به رآكتور آب سنگين 9. آژانس در 19 ژوئن 2009‌ از ايران درخواست كرد تا پرسشنامه اطلاعات طرح (DIQ) را در خصوص كارخانه توليد سوخت(FMP) و رآكتور تحقيقات هسته اي ايران (IR-40) به منظور انعكاس ويژگي‌هاي طرح مجتمع سوخت كه در بازرسي مه 2009 توسط آژانس در كارخانه توليد سوخت(FMP) مورد راستي آزمايي قرار گرفت، به‌روز كند.(GOV/2009/35,para.9) ايران طي نامه مورخ 21 اوت 2009 يك پرسشنامه اطلاعات طرح به‌روز‌شده را درخصوص كارخانه توليد سوخت(FMP) تحويل داد كه آژانس اكنون در حال بررسي آن مي باشد. 10. آژانس در 11 اوت 2009 يك راستي آزمايي فهرست فيزيكي (PIV) و نيز يك راستي آزمايي اطلاعات طرح (DIV) را در كارحانه توليد سوخت انجام داد. در آن زمان ملاحظه گرديد كه تجهيزات كنترل كيفيت نهايي سوخت نصب شده بود و مجتمع سوخت فوق الذكر تحت آزمايش كنترل كيفيت قرار داشت. ارزيابي نتايج راستي آزمايي موجودي فيزيكي هنوز معلق است. 11. در 17 اوت 2009 ايران درپي درخواست‌هاي مكرر آژانس ‌دسترسي به رآكتور IR-40 در اراك را براي آژانس فراهم آورد. در آن زمان آژانس توانست يك راستي آزمايي اطلاعات طرح (DIV) را انجام دهد. آژانس راستي آزمايي كرد كه احداث تاسيسات در حال انجام است. آژانس بويژه ملاحظه نمود كه هيچ مخزن راكتوري هنوز وجود ندارد. اپراتور بيان داشت كه مخزن هنوز در حال ساخت است و در سال 2011 نصب خواهد شد. ايران همچنين اظهار داشت كه هيچ كدام از پنجره‌هاي سلول داغ يا دستك‌هاي مكانيكي را نمي تواند از منابع خارجي خريداري كند و بنابراين در حال در نظر گرفتن امكان توليد داخلي آن است. ايران تخمين مي زند كه حدود 95% كارهاي ساختماني كامل شده و 63 درصد خود كارخانه تكميل شده است. اين تاسيسات در مرحله كنوني ساخت آن با اطلاعات طرحي كه ايران تا 24 ژانويه 2007 ارائه كرده بود، مطابقت دارد. با اين حال هنوز نياز است كه ايران اطلاعات طرح به‌روزشده با جزئيات بيشتري را بويژه در خصوص مشخصات سوخت هسته‌يي، به كارگيري سوخت و تجهيزات نقل و انتقال و حسابرسي مواد هسته‌يي و سيستم كنترل را فراهم آورد. آژانس استفاده از تصويرات ماهواره‌يي را براي نظارت بر وضعيت كارخانه توليد آب سنگين كه به نظر نمي رسد از زمان آخرين گزارش عملياتي تاكنون فعال بوده باشد، ادامه مي دهد. D. ديگر مسائل اجرا D.1 . تبديل اورانيوم 12. آژانس ارزيابي خود از نتايج راستي آزمايي فهرست فيزيكي (PIV) را كه در مارس 2009 در تاسيسات تبديل اورانيوم انجام شد (UCF) ( GOV/2009/35, para.11) نهايي كرده و نتيجه گرفته است كه در چارچوب ابهامات مربوط به اندازه‌گيري كه بطور معمول با كارخانه هاي تبديل توان عملياتي مشابه مرتبط است، فهرست مواد هسته اي در تاسيسات تبديل اورانيوم همانطور كه توسط ايران اعلام شده ،‌ مطابق با آن نتايج است. بين 8 مارس 2009 و 10 اوت 2009 تقريبا 11 تن اورانيوم به شكل UF6 در تاسيسات تبديل اورانيوم(UCF) توليد شده است. اين مقدار، كل اورانيومي را كه از مارس 2004 به شكل UF6 در تاسيسات تبديل اورانيوم(UCF)توليد شده است به حدود 366 تن مي رساند، كه مقداري از آن به FEP و PFEP منتقل شده و همه آن تحت اقدامات مراقبتي ونظارتي آژانس قرار دارد. بين مارس 2009 و 10 اوت 2009 ، 159 نمونه از دي اورانات آمونيوم، شامل حدود 2 كيلوگرم اورانيوم از كارخانه توليد اورانيوم بندرعباس به تاسيسات تبديل اورانيوم رسيده است. 13. آژانس در 21 ژوئيه 2009 و 10 اوت 2009 راستي آزمايي اطلاعات طرح (PIV)را در تاسيسات تبديل اورانيوم(UCF) انجام داد. آژانس توانست تاييد كند كه اين تاسيسات با اطلاعات طرح ارائه شده از سوي ايران مطابقت دارد. D.2. اطلاعات طرح 14. ايران هنوز اجراي كد اصلاح شده 3/1 از بخش عمومي ترتيبات فرعي در خصوص ارائه زودهنگام اطلاعات طرح را از سر نگرفته است (GOV/2008/59. para.9; GOV/2007/22. para 12-14 ). ايران تنها كشور داراي فعاليتهاي چشمگير هسته‌يي است كه يك موافقتنامه جامع پادمان را به اجرا در آورده، اما هنوز مفاد كد اصلاح شده 3/1 را اجرا نمي كند. فقدان چنين اطلاعاتي منجر به اعلام ديرهنگام احداث تاسيسات جديد و تغييرات در طرح تاسيسات موجود به آژانس مي شود. 15. آژانس هنوز اطلاعات طرح اوليه مورد درخواست مربوط به نيروگاه هسته‌يي كه قرار است در دارخوين ساخته شود را دريافت نكرده است. (GOV/2008/38, para. 11) D 3. موضوعات ديگر 16. با توجه به بارگذاري پيش بيني شده سوخت در نيروگاه هسته‌يي بوشهر (GOV/2009/35, para. 15) كه اكنون انتظار مي رود در اكتبر/ نوامبر 2009 اتفاق بيفتد آژانس در 25-22 اوت 2009 يك سيستم نظارتي و مراقبتي را در آن تاسيسات نصب كرد. 17. ايران در نامه‌اي به تاريخ 12 ژوئيه سال 2009 به آژانس اطلاع داد كه همه مواد هسته‌يي را به خارج از آزمايشگاه شيميايي اورانيوم در اصفهان منتقل كرده است و هيچ فعاليت هسته‌يي ديگري را در اين مكان در برنامه ندارد و از آژانس خواست اين تاسيسات را به عنوان يك تاسيسات غيرفعال قلمداد كند. آژانس يك بازرسي را براي تاييد وضعيت غير فعال اين تاسيسات برنامه ريزي كرده است. E- ابعاد نظامي احتمالي 18. همانگونه که در گزارشهاي قبلي مديرکل (آخرين آن گزارش GOV/2009/35، پاراگراف 17) اشاره شد، شماري از موضوعات حل‌نشده باقي مانده اند که مايه نگراني بوده و نياز به توضيح دارد تا وجود ابعاد نظامي احتمالي برنامه هسته‌يي ايران را رد كند. همانگونه که در آن گزارشها عنوان شد براي ايران اهميت اساسي دارد که به منظور روشن ساختن و پايان بخشيدن به مسائل مرتبط با مطالعات ادعايي، شرايط دستيابي به سند اورانيوم فلزي، فعاليتهاي خريد و تحقيق و توسعه نهادها و شرکتهاي نظامي که مي تواند با موضوع هسته اي مرتبط باشد و همچين توليد تجهيزات و قطعات مرتبط با هسته اي از سوي شرکتهاي متعلق به صنايع دفاع، با آژانس مجددا مشغول کار شود. 19. بايستي توجه داشت اگرچه آژانس شيوه‌هاي محدودي را در اختيار دارد که بتواند مستقلا اسنادي که مبناي مطالعات ادعايي تشکيل مي‌دهند را تصديق نمايد، لکن اين اطلاعات از جمله بواسطه تطبيق آنها با ديگر اطلاعات در دسترس آژانس واصله از ديگر منابع يا ناشي از يافته هاي خود آژانس، بطور جدي مورد ارزيابي قرار مي گيرند. درخصوص تمامي اسناد در دسترس آژانس در مورد مطالعات ادعايي که آژانس مجاز شده است آنها را با ايران به اشتراک گذارد و بطور کافي توسط آژانس مورد بررسي قرار گرفته بودند، توضيحاتي در گزارش مديرکل در ماه مي 2008( GOV/2008/15، ضميمه A) ارائه شده بود. در عين حال بايستي توجه داشت محدوديتهاي اعمال شده از سوي برخي کشورهاي عضو بر فراهم ساختن اطلاعات به ايران کار را براي آژانس در انجام مذاکرات مشروح با ايران در خصوص اين موضوع بيشتر دشوار ساخته بود. معهذا همانگونه که مديرکل مکرراً تاکيد نموده، اطلاعات مندرج در آن اسناد نشان مي دهد که از منابع متعدد طي دوره هاي زماني مختلف حاصل شده‌اند، و به نظر مي رسد که عموما همخوان، و به اندازه کافي جامع و مشروح مي باشند؛ به گونه اي که ضروري است بمنظور مرتفع ساختن شبهاتي که طبيعتاً با مد نظر قرار دادن تمامي موضوعات باقيمانده در مورد ماهيت منحصرا صلح آميز برنامه هسته اي ايران ايجاد مي شود، از سوي ايران مورد بررسي قرار گيرند. 20. در ارتباط با موضوعات باقيمانده، ايران (اين موارد ) را به آژانس ارائه داده است: الف) ارزيابي کلي اش از اسناد مرتبط با مطالعات ادعايي (GOV/2008/15، ضميمه A)، ب ) پاسخهاي جزئي و يک سند در پاسخ به سوالات مشخص مطرح شده توسط آژانس (GOV/2008/15، ضميمه B). ايران همچنين عنوان ساخته اطلاعاتي دارد که مي تواند ماهيت مطالعات ادعايي را بيشتر روشن سازد، لکن اين را هنوز به آژانس ارائه نداده است. در همين حال آژانس اطلاعاتي را که تاکنون از سوي ايران ارائه شده مورد مطالعه قرار داده است لکن باتوجه به پافشاري ايران مبني بر اينکه قبلا پاسخهاي نهايي‌اش را داده است، هنوز از سوي ايران فرصتي براي گفتگوي مشروح در خصوص يافته‌هايش داده نشده است. در عين حال از ديد آژانس هنوز مسائلي وجود دارند که بر مبناي اسناد و اطلاعات ارائه شده از سوي خود ايران که مربوط به اطلاعاتي مي باشند که آژانس مستقلا تاييد نموده است، نيازمند گفتگو مي باشند. نمونه‌هايي از اين اطلاعات مندرج در اسنادي که ايران در مورد آنها به عنوان اينکه واقعا دقيق هستند مناقشه ندارد ، ذيلاً ارائه مي‌شود. 21. اگرچه ايران ادعايي که بر مبناي آن در مطالعات آزمايشهاي انفجاري با قدرت بالاي مرتبط با هسته اي دخيل بوده، را به چالش کشيده است، لکن ايران به آژانس گفته است کاربرد غير نظامي عملکرد همزمان چاشني هاي چندگانه را مورد آزمايش قرار داده است (GOV/2008/15، پاراگراف 20 ) و از سوي آژانس خواسته شده اطلاعاتي را درمورد اينکه ثابت نمايد چنين کاري براي مقاصد غيرنظامي و مقاصد غيرنظامي هسته‌يي بوده است ارائه نمايد. ( GOV/2008/38، پاراگراف 17(c )). ايران هنوز اين اطلاعات را با آژانس در ميان نگذاشته است. آژانس همچنين مايل است با ايران درباره نقش احتمالي که يک تبعه خارجي داراي تخصص در زمينه انفجارات در امور توسعه انفجارات ايفا نموده و ديدار او از ايران از سوي آژانس مورد تاييد قرار گرفته، گفتگو نمايد ( GOV/2008/38، پاراگراف 17(d )). 22. با توجه به نامه حاوي توضيحات دست نويس که بخشي از اسناد مربوط به پروژه ادعايي نمک سبز بود (GOV/2008/15، ضميمه.1 .A. سند 2) ايران وجود نامه در بين اسناد را مورد تاييد قرار داد، نسخه اصلي آنرا به آژانس نشان داد و يک کپي از آن را به آژانس ارائه نمود. وجود اين نسخه اصلي نشاندهنده ارتباط مستقيم اسناد مربوطه با ايران مي‌باشد. همانگونه که قبلا از ايران درخواست شد، آژانس نياز دارد ديگر مکاتبات مربوطه را ملاحظه نمايد و به اشخاصي که در نامه از آنها نام برده شده دسترسي بيابد. 23. در ارتباط با مطالعات ادعايي موشک با قابليت بازگشت، آژانس همچنان مايل است که از کارگاههاي غيرنظامي که ايران به آژانس نشان داده که وجود دارند و در اسناد بعنوان اينکه در توليد مدل نمونه يک محفظه جديد براي موشک دخيل بوده اند شناخته شده اند، بازديد نمايد ( GOV/2008/38، پاراگراف 17(e )). بعلاوه ايران ضمن اينکه اظهار مي‌دارد اسناد در خصوص موشک با قابليت بازگشت جعلي و ساختگي هستند، به آژانس اطلاع داده معلوم است که ايران روي موشک شهاب 3 کار مي کرده است. بدين ترتيب آژانس ضرورت انجام گفتگو با ايران را در خصوص مطالعات مهندسي و مدلسازي مرتبط با طراحي مجدد محفظه مورد اشاره در اين اسناد مطالعات ادعايي، بمنظور مرتفع ساختن احتمال اينکه آنها براي خرج هسته‌اي بوده اند، مورد تاکيد قرار داده است. 24. با توجه به مطالب ياد شده بالا، آژانس مکررا به ايران اطلاع داد چنين ملاحظه نمي کند که ايران در حد کافي محتويات مسائل را مورد بررسي قرار داده بلکه به جاي آن بر شيوه و شکل ارائه اسناد مکتوب مربوط به مطالعات نظامي تمرکز کرده و پاسخهاي محدود يا صرفا تکذيب را در پاسخ به ديگر سوالات ارائه مي دهد. بنابر اين آژانس از ايران درخواست کرد پاسخهاي محتوايي بيشتري را ارائه داده ، فرصت را براي آژانس براي انجام گفتگوهاي مشروح با هدف پيشرفت در خصوص اين موضوعات، شامل اعطاي دسترسي آژانس به افراد، اطلاعات و اماکن شناسايي شده در اسناد فراهم آورد تا آژانس قادر شود که اظهارات ايران را مبني بر اينکه اين اسناد دروغين و ساختگي مي باشند تاييد نمايد. آژانس براي گفتگو درباره مداليتي که بتواند ايران را قادر نمايد اعتبار اين مطلب را که فعاليتهاي مورد اشاره در اسناد مرتبط با هسته اي نيستند را همانگونه که ايران اظهار مي دارد، ثابت نمايد و در عين حال اطلاعات حساس مرتبط با فعاليتهاي نظامي متعارفش را حفاظت نمايد. تمايل خود را مورد تاکيد قرار داده است. 25. براي آژانس به جهت اينکه در موقعيتي قرار بگيرد که در راستي آزمايي اش در خصوص عدم وجود مواد و فعاليتهاي هسته اي اظهار نشده در ايران پيشرفت حاصل نمايد، اهميت اساسي دارد که ايران گامهاي لازم را براي قادر نمودن آژانس در روشن ساختن و پايان بخشيدن به موضوعات باقيمانده بردارد و پروتکل الحاقي را به اجرا درآورد. F- خلاصه 26. آژانس همچنان به راستي آزمايي عدم انحراف مواد اعلام شده هسته‌يي در ايران ادامه مي دهد. ايران براي بهبود اقدامات راستي آزمايي در کارخانه صنعتي غني سازي سوخت (FEP) و اعطاي دسترسي به آژانس به رآکتور آب سنگين اراک (IR-40 ) با هدف راستي آزمايي اطلاعات طراحي، با آژانس همکاري داشته است. در عين حال ايران متن اصلاح شده ترتيبات فرعي، بخش عمومي، كد1/3، در مورد ارائه زود هنگام اطلاعات طراحي را اجرا نكرده است. 27. ايران فعاليتهاي مرتبط با غني سازي يا عملياتش روي پروژه هاي مرتبط با آب سنگين را آنگونه که از سوي شوراي امنيت الزام شده، به حال تعليق درنياورده است. 28. ايران برخلاف درخواستهاي شوراي حکام و شوراي امنيت، نه پروتکل الحاقي را به اجرا درآورده و نه با آژانس در ارتباط با موضوعات باقيمانده مورد ملاحظه که بمنظور مرتفع ساختن احتمال ابعاد نظامي برنامه هسته اي ايران نيازمند توضيح هستند، همکاري داشته است. متاسفانه آژانس قادر نبوده است در طول يکسال ايران را به هيچ گونه مذاکرات محتوايي در باره اين موضوعات باقيمانده وارد نمايد. آژانس بر اين باور است كه دسترسي كافي به اسنادي را كه در اختيار دارد به ايران داده است تا ايران بتواند به طور محتوايي به سوالات مطرح شده توسط آژانس پاسخ دهد. بااين وجود مديركل از كشورهاي عضوي كه به آژانس اين اسناد را ارائه داده اند مصرانه مي خواهد مداليتي جديدي را با آژانس تعيين نمايند تا آژانس بتواند به نحو مقتضي اسناد بيشتري را با ايران به اشتراک گذارد، زيرا ناتواني آژانس براي انجام چنين کاري موجب ايجاد دشواري براي آژانس در پيشرفت بيشتر فرآيند راستي آزمايي اش مي باشد. 29. براي ايران اين امر اهميت اساسي دارد که پروتکل الحاقي را به اجرا درآورده و موضوعات باقيمانده را روشن نمايد تا آژانس را در موقعيتي قرار دهد که تضمين معتبر در خصوص عدم وجود مواد و فعاليتهاي هسته اي اعلام نشده در ايران ارائه نمايد. 30- مديرکل به نحو مقتضي به گزارش دهي ادامه خواهد داد.» انتهاي پيام