*گزارش واشنگتن پست درباره موضوع سوخت راكتور تهران*
روزنامه آمريكايي واشنگتنپست در گزارشي درباره موضوع سوخت راكتور تهران، مدعي نقش آمريكا و روسيه در طراحي اين پيشنهاد شد.
به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) اين روزنامه نوشت: «ايران چهار ماه قبل با آژانس بينالمللي انرژي اتمي تماس گرفت تا موضوع نگران كنندهاي را مطرح كند. سوخت راكتور تحقيقاتي تهران كه ايزوتوپهاي پزشكي توليد ميكند كه به شناسايي و مداواي نزديك به 10 هزار بيمار در هفته كمك ميكند تا پايان سال 2010 به پايان خواهد رسيد. ايران همچنين يك درخواست را مطرح كرد: آيا ميتوانيد كشوري را براي ما پيدا كنيد كه به ما سوخت جديد بفروشد؟»
واشنگتنپست ادامه داد:« درخواست ايران در ظاهر تقاضاي غمانگيز كشوري بود كه به دليل خواستههاي هستهيياش تحت ترديدهاي عميقي قرار دارد؛ اما همچنين تهديدي بيان نشده را در خود جاي داده بود: اگر هيچ كشوري قصد نداشته باشد به ما اورانيوم با غناي متوسط بفروشد، تهران ميتواند بگويد كه چارهاي ندارد جز آنكه خودش به توليد سوخت هستهيي بپردازد.»
در ادامه اين گزارش آمده است:« اين راكتور تحقيقاتي از اورانيوم با غناي 19/75 درصد استفاده ميكند كه غناي آن بسيار بيشتر از اورانيوم 3/5 درصدي است كه ايران توليد كرده است. اكنون اين تقاضاي ايران در مركز توافقي بيسابقه قرار دارد.اگر اين امر كارايي داشته باشد ايران در نهايت سوخت لازم براي مداواي بيمارانش را به دست خواهد آورد – و به ميزان زيادي ذخاير اورانيوم با غناي پايين اين كشور كاهش خواهد داشت، اما منتقدين ميپرسند كه چرا آمريكا بايد به يك چنين كشوري كمك كند و سوختي را در اختيارش قرار دهد كه حتي از سطح فعلي آن هم غناي بيشتري دارد. بدون اينكه حتي توافقي با ايران شده باشد كه براساس آن عمليات در تاسيسات غنيسازي اورانيوم را متوقف كند.»
واشنگتن پس ميافزايد:« مقامات دولت اوباما ميگويند كه اين توافق بايد به عنوان يك اقدام اعتمادساز و نيز آزمايشي براي نيت ايران نگاه شود. آنها ميگويند كه اگر ايران درعمل به اين توافق با شكست روبرو شود آنگاه نشان داده است كه تمايل اندكي به كار كردن با ديگر كشورها براي حتي اهداف بشر دوستانه دارد. جزئيات بيشتر ترتيبات مربوط به اين توافق از جمله جدول زماني در نشست وين در تاريخ 19 اكتبر بررسي و بر روي آن كار خواهد شد.
يك مقام عالي رتبهي دولتي كه خواست به دليل حساسيتهاي ديپلماتيك نامش فاش نشود، گفت: اين يك اقدام اعتمادساز واقعي است.
وي افزود: اگر آنها ميگويند كه براي اهداف پزشكي به آن نياز دارند، ما آن را به آنها ارائه خواهيم كرد. اگر آن را بپذيرند اين اورانيوم با غناي پايين است. اگر آن را رد كنند، نشانهي ديگري خواهد بود از اينكه ميگويند "نگاه كنيد اين آدمها جدي نيستند".
براساس اين گزارش، «اين راكتور بيش از 40 سال قبل به وسيله آمريكا براي ايران ساخته شد و در ابتدا اورانيوم با غناي لازم در حد تسليحاتي (با غناي 93 درصد) در اختيار آن قرار گرفت؛ اما پس از انقلاب ايران در سال 1973 آمريكا از ارائه سوخت خودداري كرد، ايران تاكيد ميكند كه آمريكا همچنان ميليونها دلار بابت سوختي كه به ايران تحويل نداده، به اين كشور بدهكار است. در سال 1987 ايران با كمك آژانس بينالمللي انرژي اتمي با آرژانتين به توافق رسيد تا هستهي اين راكتور را براي استفاده از اورانيوم با غناي نزديك به 20 درصد تغيير دهد. در 1993 حدود 50 پوند سوخت از آرژانتين به ايران منتقل شد.
اكنون سوخت تامين شده به وسيله آرژانتين رو به اتمام است. در يك گزارش خبري ايران در سال 2007 اعلام شد كه اين راكتور ايزتوپهايي را كه در اشعهي ايكس و درمان بيماريهاي تيروئد به كار ميرود، توليد ميكند.»
در ادامه گزارش واشنگتن پست ادعا شده است:« وقتي مقامات آمريكايي از تمايل ايران به سوخت جديد مطلع شدند تهديد بالقوهي آن را متوجه شدند. ايران در تاسيسات غنيسازي نطنز ذخاير 3300 پوندي اورانيوم با غناي پايين را جمعآوري كرده است. اين ذخاير هر روز 41/2 پوند افزايش مييابد بنابراين مقامات آمريكايي فكر كردند كه اين فاجعه خواهد بود اگر ايران بهانهاي براي غنيسازي بيشتر اورانيوم به دست آورد.بنابراين دولت اوباما به طرحي فكر كرد كه بر اساس آن ايران ذخاير اورانيوم خودش را در اختيار كشور ديگري – روسيه – قرار ميدهد تا سوخت اين راكتور تحقيقاتي را تامين كند. ايران ضرورتا بايد از 80 درصد ذخايرش صرفنظر كند تا همان ميزان اورانيوم تامين شده از سوي آرژانين در سال 1993 را به دست آورد و در آهنگ فعلي توليد ايران براي جايگزين كردن اين مواد به دو سال زمان نياز دارد.»
گري سيمور يكي از مقامات كاخ سفيد در سفر باراك اوباما رييسجمهور آمريكا به مسكو در ماه ژوئيه اين ايده را براي سرگي كرينكو رييس آژانس انرژي اتمي روسيه و سرگي ريابكوف معاون وزير امور خارجه روسيه مطرح كرد. يك مقام عالي رتبه آمريكايي گفت: هر دوي آنها فورا گفتند كه اين ايدهاي عالي است. لازم نبود به روسها درباره آنچه كه قطعا به نفعشان بود، حرفي زده شود. هر چيزي كه ساعت هستهيي ايران را به عقب براند به نفع روسيه است.
اما روسيه خواست كه كشور ديگري سوخت غني شده را بگيرد و آن را به ميلههاي فلزي تهيه شده از آلياژ اورانيوم – آلومينيوم – تبديل كند كه ميتواند در راكتور به كار گرفته شود. بنابراين فرانسه براي اين كار در نظر گرفته شد.
آژانس بينالمللي انرژي اتمي و مديركل آن محمد البرادعي به طور كامل در اين طرح مشاركت داشتند و با مقامات ايراني در تماس بودند. اوباما پيش از نشست حساس اول اكتبر در ژنو در اين باره با البرادعي مذاكره كرد.
به اين طرح به طور سري پرداخته شد بنابراين مقامات آمريكايي وقتي كه متوجه شدند محمود احمدينژاد، رييسجمهور ايران مشكل راكتور تحقيقاتي را در مصاحبهاي با واشنگتنپست و نيوزويك در 23 سپتامبر مطرح كرد و گفت كه به خريد سوخت به طور مستقيم از آمريكا تمايل دارد، متعجب شدند.
مقامات آمريكايي از اظهارات وي گيج شدند زيرا خريد مستقيم از آمريكا به لحاظ سياسي غيرممكن بود. آنها زماني خيالشان راحت شد كه در آستانه گفتگوهاي ژنو به نقل از وي گفته شد كه ايران اورانيوم با غناي پايينش را به كشور سومي براي فرآوري ارسال ميكند.
مقامات آمريكايي هنوز در اين مرحله از گفتن اين كه چه شخصي در دولت اين طرح را در سر پروانده است، خودداري ميكنند. يك مقام عالي رتبه ديگر گفت فكر ميكنم ما ميخواهيم ببينيم كه آيا اين طرح به موفقيت منجر ميشود يا خير، پيش از آنكه به منشاء آن بپردازيم.»
دكتر محمد احمدينژاد چندي پيش درباره موضوع راكتور هستهيي تهران گفت:« ما قبلا هم اعلام كردهايم در مورد خريد سوخت بيست درصد (نوزده و هفتاد و پنج صدم درصد) براي رآكتور تهران با هر كسي كه تمايل داشته باشد آن را در اختيار ما قرار دهد گفتوگو ميكنيم؛ يعني كارشناسان ما بروند گفتوگو كنند؛ اين پيشنهاد مورد استقبال قرار گرفت و كشورهاي گوناگوني پيشنهاد دادند. برخي گروهي پيشنهاد دادند، برخي هم فردي پيشنهاد دادند؛ اين هم طراحي شده كه انشاءالله از يكي دو هفته آينده گفتوگوهاي كارشناسياش آغاز شود تا بتوانيم سوخت مورد نياز رآكتور تهران را از مسير درستش تهيه كنيم.»
به گزارش ايسنا رييسجمهور در ادامه سخنانش در پاسخ به اين پرسش كه آيا از آمريكا سوخت خريداري خواهيد كرد؟ گفت:« فرقي نميكند. ما كه براي تعامل حد و مرز نگذاشتهايم؛ جز رژيم صهيونيستي. خب! طبيعي است كه نماينده آمريكا در آنجا خواسته مذاكراتي شود و آقاي جليلي هم استقبال كرده و اتفاقا مذاكراتشان هم مذاكرات خوبي بوده؛ يعني يك چارچوب منطقي روشن دارد كه ما آن را قبول داريم؛ يعني بر پايه احترام و عدالت و پيگيري همين بحثهايي بوده كه در بسته پيشنهادي خود مطرح كردهايم؛ از جمله خلع سلاح جهاني، بهرهمندي همه ملتها از فناوري هستهاي و ديگر فناوريهاي پيشرفته و خريد سوخت براي رآكتور تهران.»
سخنگوي سازمان انرژي اتمي، نيز با اشاره پيشنهاد ارايه سوخت با غناي 3/5 درصد ايران و تحويل گرفتن سوخت با غناي 20درصد به خبرنگار ايسنا گفته بود: اين پيشنهاد عملي است و قرار است در مذاكرات راههاي مختلف براي تامين سوخت بررسي شود.
علي شيرزاديان مديركل روابط عمومي سازمان انرژي اتمي در گفتوگو با خبرنگار انرژي هستهيي ايسنا، اظهار كرد: مقدار سوختي كه اين راكتور نياز دارد بستگي به ميزان عملكرد آن در حدود 150 الي 300 كيلوگرم است. اين راكتور اصليترين تامينكننده راديوداروهاي مورد نياز در كشور است و سوخت موجود آن براي مدتي بيش از يك سال و نيم كفايت ميكند.
شيرزاديان با بيان اينكه در توافق براي تامين سوخت رآكتور تهران، منافع ملي، اصل است، تصريح كرد: ما براساس منافع ملي و پيشرفتهاي تكنولوژيك تصميم ميگيريم و پس از انجام گفتوگوها و بررسيهايي كه صورت ميگيرد، گزارشي فني براي تاييد و تصويب نهايي مقامات كشور تهيه خواهد شد.
سخنگوي سازمان انرژي اتمي، ادامه داد: از اين رو قرار است در نشستي كه در 27 مهر ماه ميان ايران و چند كشور از جمله آمريكا، روسيه و فرانسه و آژانس برگزار ميشود در خصوص چگونگي انجام اين كار گفتوگو شود.
مدير كل روابط عمومي سازمان انرژي اتمي، در پاسخ به اينكه نميشد سوخت 20 درصد را راسا ايران خريداري كند، همانگونه كه 16 سال پيش اين سوخت از آرژانتين خريداري شد، اظهار داشت: يكي از پيشنهادها ارايه سوخت 3/5 درصد و دريافت سوخت 20 درصد است.
وي تصريح كرد: ايران تكنولوژي غنيسازي را به طور كامل در اختيار دارد و از اين رو با دستي پر و با قدرت پاي ميز مذاكرات خواهد نشست.
سخنگوي سازمان انرژي اتمي، در پاسخ به اين سوال كه اگر قرارداد احتمالي تامين سوخت راكتور تهران در آينده به هر نحوي همانند ديگر قراردادهايي كه تاكنون اين كشورها با ايران داشتهاند و لغو و يا به تاخير انداختهاند كان لم يكن بماند تكليف چيست؟ اظهار داشت: آن موقع نامه مينويسيم و به آژانس اعلام ميكنيم كه ايران راسا اقدام به تامين سوخت رآكتور تهران خواهد كرد.
شيرزاديان همچنين گفت: از نظر اقتصادي براي ما بهصرفهتر است كه سوخت راكتور تهران را بطور يكجا خريداري كنيم تا اينكه بخواهيم براي حدود 200 كيلوگرم خط توليد اورانيوم با غناي پنج درصد را براي تامين سوخت با غناي 20 درصد تغيير دهيم. از اينرو به آژانس اعلام كرديم كه به اين مقدار سوخت نياز داريم و مدير كل آژانس اقداماتي را در اين باره انجام داد.
مدير كل روابط عمومي سازمان انرژي اتمي، تاكيد كرد: ايران عضو آژانس است و آژانس در مذاكرات مربوط به تامين سوخت راكتور تهران حضور دارد و اين تضميني است براي اجرايي شدن قرارداد احتمالي سوخت. اينكه چقدر آژانس توانايي دارد از توافقهايي كه در چارچوب اين نهاد بينالمللي بسته ميشود دفاع كند و اجراي آن را تضمين كند به آژانس بازميگردد. اگر فردا روزي آمريكا بخواهد در اين توافق اختلال ايجاد كند بحث ايران و آژانس نيست بلكه مربوط به آژانس و آمريكاست.
وي ادامه داد: ما به عنوان يك سازمان فني وارد اين مذاكرات ميشويم و گفتوگوها را دنبال ميكنيم. اگر توافق شكل گرفت و بعد به هر دليلي اجرا نشد بدنامياش براي آژانس و كشورهاي برهم زنندهي توافق است و ايران نيز اقدام مقتضي را انجام خواهد داد.
سخنگوي سازمان انرژي اتمي، در پاسخ به اينكه در صورت اجرا نشدن توافق ايران خود اقدام به توليد سوخت با غناي 20 درصد براي راكتور تهران ميكند، اظهار داشت: همانگونه كه پيشتر گفتيم ما خود راسا اقدام خواهيم كرد، البته اقدام ايران تحت نظارت آژانس بينالمللي انرژي اتمي خواهد بود.
شيرزاديان در پاسخ به اينكه چه تضميني وجود دارد كه خود آژانس نيز بر سر توافقش بماند در حالي كه بر سر مداليته حلوفصل مسائل باقيمانده با ايران به وظايف خود عمل نكرد، تاكيد كرد: اكثريت اعضاي آژانس بر سر اينكه ايران فعاليتهايش مسالمتآميز، قانوني و همواره با همكاري آژانس بوده است توافق دارند و امكان اعمال فشارهاي سياسي شديد بر ايران و همكاريهايش در آينده با آژانس بسيار كم است. درعين حال ما به اندازه شما بدبين نيستيم و تفعل به خير داريم، ضمن اينكه دستمان نيز از نظر فني پر است.
وي گفت: يقينا قدم مثبت آنها اثري مثبت بر روي همكاريهاي وسيع آينده بين جهان غرب و كشورهاي در حال توسعه خواهد گذاشت، زيرا اين كشورها جمهوري اسلامي ايران را مدافع حق هستهيي خود ميدانند كه استوار در مقابل تحميل شرايط خارج از عرفهاي بينالمللي ايستاده است و بر احقاق حقوق مصرح خود اصرار ميورزد.
انتهاي پيام
- در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
- -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
- -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
- - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بیاحترامی به اشخاص، قومیتها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزههای دین مبین اسلام باشد معذور است.
- - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر میشود.
نظرات