يک نويسنده لبناني تاکيد کرد که توجيهي که شرکت‌هاي «نايل ست» و «عرب ست» براي قطع پخش برنامه‌هاي شبکه ايراني العالم از اين دو ماهواره عربي ارائه کرده‌اند،قانع‌کننده نيست.

به گزارش گروه دريافت خبر ايسنا، غالب قنديل، در مقاله‌اي در روزنامه لبناني النهار افزود: اين توجيه در بيانيه‌ها و سخناني مطرح شده که بهانه‌هاي گوناگون مبهم و ضد و نقيضي تراشيده است و سردرگمي عرب ست دراين زمينه قابل توجه بود.

دو بهانه در قاهره و رياض درباره اين اقدام مطرح شد يکي هزينه‌هاي مالي پرداخت نشده‌است که شبکه العالم آن را تکذيب کرد؛ به ويژه اينکه قرارداد اين شبکه با اين دو شرکت در چارچوب مجموعه‌اي از شبکه‌هاي متعدد ايراني است که پخش برنامه‌هاي اين شبکه‌ها همواره ادامه دارد.

بهانه ديگر متهم کردن شبکه العالم به اتخاذ موضع سياسي عليه مصر و عربستان سعودي است و به نظر مي‌رسد احتمال اينکه اين اقدام به علت بهانه دوم صورت گرفته باشد، بيشتر است و اين با توجه به روابط سياسي متشنج ايران با عربستان و مصر به بررسي دقيق نياز دارد.

کساني که برنامه‌هاي سياسي شبکه العالم را دنبال مي‌کنند مي‌توانند ملاحظه کنند که اين شبکه مواضع و ديدگاههاي متعدد را در مسائل داخلي مصر و عربستان مراعات و منعکس مي‌کند و اين نشان مي‌دهد که شبکه العالم به انعکاس ديدگاههاي مختلف علاقه مند است چرا که العالم در مقابل شخصيت‌هاي مخالف دولت با سخنگويان دولت يا شخصيت هاي نزديک به دولت نيز در برنامه‌ها مصاحبه مي‌کند.

اين از بديهيات حرفه‌اي است که رسانه گروهي بايد در برنامه‌هاي خود متعادل عمل کند تا مخاطب از ديدگاههاي مختلف سياسي مطلع شود. بنابراين متهم کردن يک رسانه گروهي که اين شيوه حرفه‌اي را دنبال مي‌کند به مخالفت با يک نظام غير منطقي است. مشکل بيان شده در اينجا اين است که رسانه مربوطه به طور مساوي به مخالفان و معترضان ديدگاه دولت اجازه اظهار نظر مي‌دهد.

نويسنده در ادامه مقاله مي‌نويسد: تبديل آزادي رسانه در منطقه به ابزاري براي کشمکش سياسي و فشارهاي متقابل اقدامي خطرناک و آزار دهنده به شمار مي‌رود و برخلاف بديهيات آزادي بيان و آداب و رسوم گفتگو است. ما در کشورهاي عربي و به طور کلي در منطقه به تعميق و گسترش گفتگو و پاکسازي آن از ايده لغو و جلوگيري که در زمان انقلاب فناوري و پيشرفت ابزارهاي ارتباط و وجود ماهواره‌هاي متعدد براي پخش برنامه‌ها در سطح بين‌المللي و منطقه‌اي غيرممکن شده است،نياز داريم.

دليل ساده آن اين است شبکه العالم به پوشش و پخش برنامه‌هاي خود از طريق ماهواره اروپايي که در زاويه دريافت ماهواره نايل ست قرار دارد ادامه مي‌دهد و بينندگان عرب اين شبکه توانستند بدون تلاش زياد برنامه هاي آن را دنبال کنند. اين تصميم زمينه را براي تبليغ شبکه العالم فراهم کرد و اين سوال در بينندگان عرب مطرح شد که چرا از دريافت اين شبکه منع شده‌اند.

ممكن است كه بسياري تمايل داشته باشند تا اين موضوع را تفسير کرده و آن را به انگيزه‌هاي سياسي و محاسبات خارج از کار حرفه اي نسبت بدهند؛ لذا ضروري به نظر مي‌رسد که موضوعات با پيشينه‌هاي واقعي خود مورد بررسي قرار گرفته و درباره آن بحث و تبادل نظرگردد.

اول: گستردگي فضاي ماهواره اي جهان عرب صدها شبکه تلويزيوني را در زمينه‌هاي تفريحي، سياسي، فرهنگي و نظاير در اختيار مخاطبان عرب زبان قرار داده‌است و اين شبکه‌ها بدون انحصار، گستره وسيعي از دانش و اطلاعات و بيان ديدگاهها را به مخاطبان ارائه مي‌دهند. درست است که در اين مساله مشکلات زيادي وجود داد ؛ اما برخي مسائل ظاهري که مورد انتقاد و اشکال قرار مي گيرد بايد به طور اصولي و حرفه‌اي مورد بررسي قرار گيرد، نه اينکه اتخاذ رويکرد جلوگيري از پخش يک شبکه و منع آن در پيش گرفته شود به اين دليل که رويکرد مناسب براي پخش برنامه‌هاي يک شبکه تلويزيوني است که در عرصه فرهنگي، سياسي و در چارچوب حرفه‌اي و ادبيات مربوط به آن فعاليت مي‌کند.

جلوگيري از اقدامات تحريک آميز و تلاش براي سالم کردن فعاليت‌هاي رسانه‌اي به پالايش فضاي فعاليت آنها منجر مي‌شود. يکي از ويژگي‌هاي شبکه‌هاي ماهواره‌اي انبوه آن است که اين امر سبب افزايش قدرت انتخاب ببينده‌ها شده‌است؛ بطوري که آنها مي‌توانند شبکه‌هاي مورد نظر خود را با توجه به موضوع‌هاي مورد علاقه خود انتخاب کنند.

اصل تعامل در عرصه رسانه پايبندي به آزادي و مخالفت با ايجاد محدوديت و جلوگيري از پخش آن است.

بين شبکه العالم و شبکه‌هاي بيگانه که به زبان عربي در دو ماهواره عرب ست و نايل ست برنامه پخش مي‌کنند تفاوت وجود دارد.

اين شبکه‌هاي بيگانه از تعبيرهايي استفاده مي‌کنند و رويکردي را در پيش گرفته‌اند که مبتني بر دخالت در امور داخلي کشورهاي عربي و تبليغات سياسي و رسانه‌اي عليه آنها و نيز تلاش براي تحريک مسائل طايفه‌اي و مذهبي هستند که در نتيجه به وحدت ملي کشورهاي عربي و اسلامي لطمه مي‌زند؛ با اين وجود همان رفتاري را که اين دو ماهواره با شبکه خبري العالم داشت با آنها ندارد.

اين موضوع بيانگر آن است که جلوگيري از پخش شبکه العالم رويکرد مغرضانه، غير منطقي و غير قابل پذيرش است.

طرح اين مساله به اين معنا نيست که پخش شبکه‌هاي ماهواره‌اي بيگانه نيز از اين دو ماهواره متوقف شود، چرا که رويکرد ما مبتني بر اصل بي‌طرفي در جهت توسعه دايره انديشه و رقابت سالم افکار و تعامل در مواضع است.

ساده ترين گواه براي اثبات اين مدعا درباره رشد سطح فکر بيننده‌هاي عربي اين است که آمريکا و اسرائيل با تمام تلاشي که براي نفوذ در عرصه رسانه‌اي عربي و اسلامي انجام داده و هزينه‌هاي هنگفتي را در اين عرصه اختصاص داده اند؛ اما موفق به نفوذ در بين رسانه‌هاي عربي و اسلامي نشده‌اند،به شکست خود در اين‌باره اعتراف کرده‌اند و حتي در سال‌هاي گذشته بسياري از طرح‌هاي آنها در اين باره به سرانجام نااميد کننده‌اي رسيده است.

دوم : رفتار حرفه‌اي شبکه العالم همواره از متانت، وقار و استحکام برخوردار است به گونه‌اي که از طريق برنامه‌هاي خود گستره‌اي عملي را براي تماس و گفتگو بين جهان عرب و ايران فراهم کرده‌است.

اين امر متناسب با منافع جهان عرب درتعامل با ايده حسن همجواري و شراکت در آينده با وجود فضاي اختلاف سياسي است که رابطه بين ايران و برخي کشورهاي عربي در وضعيت کنوني را احاطه کرده‌است. اين شرايط نتيجه مسائل انباشته شده گذشته و فشارهاي آمريکا و اسرائيل در منطقه براي مهار شکست راهبردي خود در تجاوزي استعماري است که با اشغال عراق آغاز شد و شاهد جنگ‌هاي اسرائيل عليه لبنان و غزه بود.

راه بيان اختلافات از طريق گفتگو است و رسانه‌هاي عرب زبان جهان عرب و ايران مي‌توانند بستري را براي بيان مناسب دغدغه‌ها و نگراني‌ها و بحث و بررسي آينده روابط تاريخي و جغرافيايي دوطرف مهيا کنند.

اين امر ضرورت در دستورکار قرار دادن يک رويکرد عقلاني و غيرخصمانه را ايجاب مي‌کند و فرضيه بي‌خطر جلوه دادن اسرائيل را که نومحافظه کاران در دولت بوش آن را در بين برخي دولت‌هاي عرب ترويج مي کردند را کنار مي‌زند؛ زيرا خطر اساسي اسرائيل، تجاوزگري و اشغالگري آن است که مقابله با آن اولويت طبيعي جهان عرب بوده و همچنان خواهد بود.

درهمين حال، گفتگوي ميان کشورهاي ترکيه و ايران عرصه‌اي پويا و راهبردي براي شراکت کشورهاي عربي است که مي‌تواند قدرت جهان عرب و حضور اعراب را تقويت کند و شايسته است که اختلافات با گفتگو و تعامل و براساس منافع مشترک حل و فصل شود.

سوم: تعامل لبنان و جهان عرب با پرونده شبکه العالم و مشارکت لبنان در درخواست براي صرف نظر کردن از جلوگيري از پخش برنامه‌هاي آن از روي دو ماهواره «عرب ست» و «نايل ست» به خاطر يک سري ويژگي‌ها است که برجسته‌ترين آنها به شرح زير است:

1) شبکه العالم نقش مهمي در حمايت از لبنان درجريان مقابله خود با اشغالگران اسرائيلي و جنگ‌هاي دشمن صهيونيست عليه لبنان ايفا کرد و به انتقال تصاير و صداي مردم جنوب لبنان کمک کرد. شبکه العالم از نهادهاي اطلاع رساني بود که در شکل دهي به پايداري ملي در لبنان نقش آفريني کرد و اين پايداري مصونيت لبنان و قدرت آن را افزايش داد.

2) شبکه العالم در نگاه خود به وضعيت داخلي لبنان درشرايط تضارب آراي سياسي در سال‌هاي گذشته تمايل فراوان خود را به احترام به تکثرگرايي سياسي نشان داد تا جايي که در بسياري موارد برخي دوستان تاکيد مي‌کردند که اين شبکه بيش از حد رعايت اين جنبه حرفه‌اي خود را کرده‌است.

3) موضع شبکه العالم درقبال مسئله فلسطين و رژيم صهيونيستي است که اين شبکه آن را از طريق بخش گسترده‌اي از برنامه‌ها و اخبار خود بيان و در اين ميان حساسيت‌هاي شکاف و دو دستگي فلسطين را نيز رعايت مي‌کند.

4) يکي از بارزترين شاخصه‌هاي ساختار اداري شبکه العالم حجم خبرنگاران و مسئولان اداري و فني لبناني آن است که از زمان آغاز بکار اين شبکه در آن فعاليت مي‌کنند و در دفتر اصلي آن در بيروت و ساختمان مرکزي آن در تهران حضور دارند لذا اين وضعيت ايجاب مي‌کند تا ما همبستگي مضاعفي با اين شبکه داشته باشيم.

اميدواريم که شرکت‌هاي ماهواره‌اي «عرب ست» و «نايل ست» بزودي در تصميم خود عليه شبکه «العالم» بازنگري کنند و اين امر سرآغاز ابتکاري براي فعال‌سازي گفتگو و تماس در درون جهان عرب و در رابطه جهان عرب و ايران باشد که هر انسان عاقلي به ارتقاي آن براي شراکت برمبناي احترام دوجانبه و منافع مشترک در منطقه‌اي که اسرائيل با جنگ‌هاي مداوم خود از 30 سال پيش تاکنون آن را تهديد مي‌کند، مي‌انديشد.

انتهاي پيام