منوچهر متكي گفت كه زيرساخت‌هاي مورد نظر براي همگرايي كشورهاي آسيايي با تشكيل شوراهايي چون شوراي همكاري خليج فارس، اكو، آ.س.آن و ديگر نهادها مهياست و براي افزايش همكاري‌ها بايد نسبت به تشكيل اتحاديه آسيايي هدفگذاري و سرمايه‌گذاري شود. به گزارش خبرنگار سياسي خارجي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، منوچهر متكي وزير امور خارجه در هفدهمين سمينار بين المللي آسياي مركزي و قفقاز كه در دفتر مطالعات وزارت امور خارجه برگزار شد افزود: اتحاديه آفريقايي و همچنين تشكيل اتحاديه كشورهاي آمريكاي لاتين بر همين اساس تشكيل شده و مقتضي است ما نيز با الگوگيري از اين شيوه نسبت به تشكيل اتحاديه آسيايي وارد عمل شويم. وي گفت: منطقه آسياي مركزي و قفقاز با برخورداري از پيشينه تمدني و ژئوپولتيك خاص خود همواره در تمامي اعصار مورد توجه قدرت هاي موثر عصر خود بوده و در طول تاريخ تحولات اين منطقه حساس بر منافع سايرين اثرگذار بوده است. وي افزود: با بررسي اجمالي تحولات منطقه آسياي مركزي و قفقاز در قرن 18 و 19 ميلادي در مي يابيم كه اين دو منطقه همانند برخي از مناطق ديگر جهان قرباني سياست هاي ناشي از تفكر محافظه كارانه رئاليسم كلاسيك و سيستم موازنه قدرت با منشا اروپايي بوده است. به عنوان مثال منطقه قفقاز همواره مورد تهاجمات گوناگون قدرت‌هاي بزرگ بوده است. ارزيابي از ساختار قدرت و تحولات اين دو منطقه بدون توجه به نقش قدرت هاي بزرگ و موثر امكان پذير نبوده و امروز نيز ما شاهد تاثيرگذاري اين متغير مهم در تحولات اين دو منطقه هستيم. وزير امور خارجه گفت: كشورهاي اروپايي و به طور كلي كشورهاي شمال در نتيجه ايجاد منازعات منطقه‌اي در اروپا و متعاقب آن جنگ‌هاي جهاني اول و دوم به نتايج بسيار مهمي جهت حل و فصل مشكلات خود دست يافته‌اند. كشورهاي شمال در نتيجه اين منازعات منافع خود را برپايه همگرايي منطقه اروپا و ايجاد نظام دو قطبي در آسياي مركزي و قفقاز و يا خاورميانه و به طور كلي در كشورهاي پيراموني به معرض نمايش بگذارند نتيجه اين اقدامات چيزي جز همگرايي درون منطقه‌اي و ايجاد صحنه رقابت در عرصه برون منطقه اي نبود. رييس دستگاه ديپلماسي كشورمان افزود: در نتيجه اين رويكرد است كه قدرت‌هاي بزرگ تمام تلاش خود را در مناطق پيراموني بر پايه ايجاد كانون‌هاي بحراني مصروف داشته و از هر گونه همگرايي كشورهاي پيراموني ناخرسند بوده‌اند و مانع همگرايي منطقه‌اي در بين كشورهاي جنوب شده و هم چنان مي‌شوند. مجموعه تحولات، كشورهاي جنوب را بر آن مي‌دارند تا رويكرد همگرايي را با جديت پيگيري كرده و منافع مشترك خود را در قالب ساختارهاي منطقه‌اي تامين كنند و اختلافات و مشكلات دروني را نيز مستقلا و با توجه به اصل حل و فصل مسالمت آميز اختلافات برطرف كنند. وي با اشاره به برگزاري اين سمينار گفت: اين سمينار با رويكرد همگرايي و با هدف رايزني جهت توسعه هر چه بيشتر روابط و هم چنين بررسي موانع و مشكلات بالقوه و بالفعل در منطقه آسياي مركزي و قفقاز برگزار شده است. موضوعاتي مانند انرژي، آب، غذا و حمل و نقل به نوبه خود مي‌تواند با يك رويكرد واگرا به زمينه‌هاي اختلافي و استراتژي ناهماهنگ و گسيخته و در مقابل ان با يك رويكرد همگرا به توسعه و بسط هر چه بيشتر همكاري‌ها منجر شود. اميد و تلاش ما اين است كه در منطقه آسياي مركزي و قفقاز همچنان شاهد موفقيت روزافزون رويكرد همگرايي باشيم. متكي گفت: كشورهاي منطقه آسياي مركزي و قفقاز داراي ذخاير بسيار غني انرژي هستند. با گذر زمان هر روز بر اهميت درياي خزر به عنوان يكي از مخازن غني انرژي افزوده مي‌شود كه با تدوين يك استراتژي مدون و منسجم منطقه‌يي، مي‌توان از اين مولفه مهم در جهت تامين حداكثري منافع مشترك بهره جست. اتصال خطوط انتقال برق در منطقه براي انجام مبادلات فصلي از ديگر اقدامات مشترك است كه با حمايت و پيگيري كشورهاي آسياي مركزي و قفقازو جمهوري اسلامي ايران زمينه‌هاي بسيار مناسبي را ايجاد كرده است. ايران علاوه بر سرمايه گذاري داخلي در بخش انرژي اقدامات موثري را از طريق شركت‌هاي توانمند خود در بهبود وضعيت توليد انرژي در منطقه انجام داده است. متكي خاطرنشان كرد: لازمه بروز منطقي و فراگير همگرايي منطقه‌يي، دارا بودن كشورها از يك زيربناي ارتباط حمل و نقلي است. در طول چند سال گذشته اقدامات بسيار خوبي از ناحيه كشورها براي توسعه روابط حمل و نقلي صورت گرفته و اين سياست همچنان با شتاب بيشتري ادامه دارد. وي گفت: جمهوري اسلامي ايران به اين مقوله توجه خاصي كرده است، سرمايه گذاري در بخش هاي مختلف جاده‌يي نظير توسعه راه‌هاي جاده‌يي ايران، بازسازي ناوگان حمل و نقلي كشور، صدور قابل توجه خدمات فني و مهندسي ايران در منطقه آسياي مركزي و قفقاز و انعقاد قراردادهاي متعدد حمل و نقلي با كشورها از جمله موارد قابل ذكر در اين زمينه است. وي با بيان اين كه تقويت و توسعه بنادر جنوبي درياي خزر و افزايش ظرفيت بارگيري و تخليه در تقويت ناوگان حمل و نقل دريايي از جمله اقدامات ايران است خاطرنشان كرد: جمهوري اسلامي ايران در بخش حمل و نقل ريلي نيز اقدامات شاياني انجام داده است كه از اين ميان مي‌توان به افزايش ظرفيت حمل و نقل ريلي در داخل و خصوصا به ساخت راه آهن بندر عباس – زاهدان - مشهد - سرخس و هم چنين راه آهن قزوين – رشت – آستارا اشاره كرد. وي اظهار كرد: توسعه كريدور نوستراك همواره به عنوان منشور توسعه روابط حمل و نقلي در منطقه مورد توجه جدي ايران بوده و تمامي اقدامات در همين راستا صورت گرفته است. متكي تاكيد كرد: جمهوري اسلامي ايران ضمن توجه خاص و اقدامات زيربنايي توسعه‌يي تحقق ثبات و اهميت منطقه‌يي را همواره به عنوان پشتوانه توسعه منطقه مدنظر داشته است. ايران پس از فروپاشي اتحاد شوروي در حل و فصل اختلافات و منازعات منطقه اي نقش اساسي داشته است. در اين زمينه مي‌توان به تشكيل كميسيون آشتي ملي تاجيكستان و امضاي قرارداد صلح و هم چنين اقدامات ايران در حل و فصل بحران قره باغ و يا اخيرا به تلاش‌هاي مقامات ايران در خصوص طرح امنيت منطقه قفقاز پس از مناقشه ميان فدراسيون روسيه و گرجستان اشاره كرد. ايران همچنين در خصوص مبارزه با تروريسم، قاچاق مواد مخدر و مبارزه با جرايم و جنايت‌هاي سازمان يافته و هر گونه افراط گرايي با كشورهاي اين منطقه همكاري‌هاي تنگاتنگي داشته است. وي گفت: علاوه بر همه اين اقدامات به نظر مي‌رسد كه راه براي رسيدن به همگرايي مطلوب نسبتا طولاني است و بايستي جهت رسيدن به آن تلاش‌هاي مضاعفي را مبذول كرد. ايران آمادگي خود را براي تحقق اين هدف مهم در تمامي زمينه ها در قالب انجام پروژه هاي مشترك در منطقه آسياي مركزي و قفقاز اعلام داشته و پيشنهاد تشكيل صندوق مشترك سرمايه گذاري را ارايه مي‌كند. وي افزود: طبيعي است بهبود همكاري‌هاي مشترك و برايند انجام سرمايه گذاري‌ها در بخش‌هاي انرژي، حمل و نقل و به طور كلي امور زيربنايي، ساماندهي و ارتقاي كيفيت زندگي مردم ، خصوصا در بخش غذا و بهداشت در آسياي مركزي و قفقاز را به ارمغان خواهد آورد كه اميدواريم در اين زمينه نيز كارگروهي ميان اين كشورها و ايران با هدف بررسي و تدوين استراتژي مشترك همكاري تشكيل شود. متكي گفت: مقوله آب در آسياي مركزي و قفقاز نيز از مباحث بسيار مهم منطقه‌يي است كه در آينده به تناسب رفتار دولت هاي اين منطقه مي‌تواند به يك فرصت يا تهديد مبدل شود. ظرفيت‌هاي بالقوه آب تاكنون برهمگان آَشكار نشده است. آب اين محبت الهي به تنهايي در جاي خود نمي‌تواند به عنوان عامل اختلافي در اين منطقه مطرح باشد. متغيرهايي همچون منافع زودگذر و غيرعلمي ، تحريكات منفعت طلبانه خارجي و هم چنين عدم توجه به منافع طرف مقابل مي‌تواند با اضافه شدن به مقوله آب معضلات اساسي به بار آورد. وزير امور خارجه گفت: بنابراين نوع نگاه كشورها به اين موضوع مي تواند آينده وضعيت آب در منطقه آسياي مركزي و قفقاز را رقم زند، ايران بر اين اعتقاد است كه كشورها بايد در چارچوب رويكرد همگرايي و با توجه به منافع مقابل و انجام مذاكرات دو جانبه و بدون دخالت متغيرهاي ثالث، راهكارهاي علمي و عملي، ميان مدت و دراز مدت را براي اين امر در نظر بگيرند. ادامه دارد...