طالباني: عراق ميتواند به ببري از ببرهاي آسيا تبديل شود براي تشكيل دولت بايد توافق ملي وجود داشته باشد بدترين نظام دموكراسي بهتر از برترين نظام ديكتاتوري است
رئيس جمهور عراق اظهار داشت: بدترين دموكراسي بهتر از برترين نظام ديكتاتوري در جهان است و ايجاد يك ديكتاتوري در عراق بسيار دشوار است.
به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، جلال طالباني رئيس جمهور عراق، در گفتوگو با روزنامهي فرامنطقهاي الحيات، درخصوص روي كار آمدن ديكتاتوري جديد در عراق گفت: روي كار آمدن يك ديكتاتور در عراق بسيار دشوار است. البته طبعا غير ممكن نيست، اما در عراق جديد با توجه به بافت اجتماعي، مذهبي و ملي و گسترش دموكراسي، پيدايش يك نظام ديكتاتوري غير ممكن است.
وي در خصوص اينكه "در قبال تفكر اجراي قانون اساسي چه احساسي داريد و آيا عراق در سايه نبود قانون اساسي ميتواند به كار خود ادامه دهد"، گفت: عراق بدون قانون اساسي نميتواند به حيات خود ادامه دهد. بافت ملي، مذهبي و اجتماعي آن بر اساس قانون اساسي مشخص شده است و بدون قانون اساسي حكومت در عراق دشوار است و همزيستي در عراق مشكل ميشود. ما در عراق نظام ديكتاتوري داشتيم، اما اكنون عراق بر اساس دموكراسي، توافق ملي و بر اساس اجراي قانون اساسي اداره ميشود. به اعتقاد من، بدترين نظام دموكراسي بهتر از برترين نظام ديكتاتوري در جهان است.
رئيس جمهور عراق ادامه داد: تصور ميكنم عراق دموكرات در صورتي كه دو مساله يعني قانون اساسي و تحقق نظام توافق ملي و مشاركت ملي واقعي اجرا شود، قوي باشد. عراق تمام ملزومات قدرت يعني ملت، فرهنگ، امكانات و ثروتهاي عظيم به غير از ثروتهاي نفت و گاز و معادن كه كشف شده را در اختيار دارد و عراق ميتواند به ببري از ببرهاي آسيايي تبديل شود.
وي درخصوص ارزيابي دورهي قبلي رياست جمهورياش گفت: تمامي تجربهها و تمامي حكومتها، داراي اشتباهات و كاستيهايي هستند. در مرحله نخست ما تلاش كرديم توافق ملي در عراق ايجاد كنيم و شوراي رياست جمهوري از سه شخصيت عراقي شكل گرفت. مهمترين نواقص و كاستيهايي كه ما مسئوليتش را بر عهده ميگيريم به اين ترتيب است؛ اولا ما همواره در تمام مواضع متفق نيستيم. مثلا در خصوص عادي سازي اوضاع در استانها، در تمامي استانها صدام تغييراتي را ايجاد كرده بود و مناطقي را به مناطق ديگر اضافه كرده بود. نظير مناطق بغداد، النجف، الاشرف، الحله، ديالي، كركوك و اربيل، اما ميان سه عضو شوراي رياست جمهوري در اين باره به توافق نرسيديم كه درخواستي را به شوراي پارلمان درباره تغيير اين مرزها ارائه دهيم.
وي افزود: مساله ديگر در زمينهي اين كاستيها، اين است كه در برابر برخي اختلافات دولتي سكوت كرديم. ميتوانستيم تلاش بيشتري براي ممانعت از وقوع اختلافات داشته باشيم و مسالهي سوم اين است كه ما با كابينه بر سر برخي برنامهها توافق كرديم و زماني كه برخي بندهاي آن اجرا نشد، ما ميتوانستيم در شوراي رياست جمهوري موضعي را مشخص كنيم. حداقل ميتوانستيم از پارلمان بخواهيم اين مساله را پيگيري كند، اما شوراي رياست جمهوري چنين موضع را اتخاذ نكرد.
طالباني در ادامه گفت: مسالهي چهارم اين است كه شوراي رياست جمهوري ميتوانست مواضع جديتري در مسايلي كه مورد توجه ملت عراق است اتخاذ كند. هم چنين رياست جمهوري از حقوق خود كه در قانون اساسي آمده است، چشم پوشي كرد. بر اساس ماده 66 قانون اساسي، قوه مجريه از رئيس جمهور و كابينه تشكيل شده و اختياراتي دارد، اما هرگز از رياست جمهوري خواسته نشد تا اين ماده را اجرا كند. حد و مرز قوه مقننه چيست؟ نقش رياست جمهوري در آن چيست؟ رياست جمهوري در برابر اين مسائل سكوت كرد. در روابط خارجه نيز رياست جمهوري در بسياري از مسائل سكوت كرد و تنها مسالهاي كه رياست جمهوري دخالت كرد، مسالهي روابط با سوريه بود كه موضعگيري ما متفاوت با موضعگيري كابينه بود.
رئيس جمهور عراق خاطر نشان كرد: اگر نقش رئيس جمهور در حاشيه قرار گيرد، خطر جدي عراق را تهديد ميكند. اگر قانون اساسي اجرا نشود، رئيس جمهور نيز در حاشيه قرار ميگيرد، اما اگر اجرا شود رئيس جمهور اختيارات گستردهاي در مسائل مهم دارد. رئيس جمهور مسئوليتش اين است كه التزام به قانون اساسي را تضمين كند و ميتواند در هر مسالهاي كه تصور ميكند مخالف قانون اساسي است دخالت كند. چيزي كه ما در گذشته صورت نداديم. همچنين مسالهي حفظ استقلال عراق، حاكميت، وحدت و تماميت ارضي آن از ديگر وظايف اوست.
وي در ادامه عنوان داشت: تصميم اعلام جنگ چه خارجي و چه داخلي تنها با موافقت رئيس جمهور ممكن است. تصويب حكم اعدام نيز از اختيارات رئيس جمهور است. من در چهار سال گذشته حتي يك حكم اعدام را نيز امضا نكردم.
رئيس جمهور عراق افزود: با وجود اين كه من كرد هستم، روابط من با مسئولان عرب عراق بسيار خوب است.
جلال طالباني در خصوص روابط عراق و ايران گفت در برخي مسائل روابط عراق با ايران خوب است. روابط من با ايران نيز خوب است. من روابط ايران و عراق را عادي ميدانم. روابط ايران با عراق در خصوص مسالهي مرزها، اجراي توافقنامهي الجزاير و مساله آبها خوب نيست، اما غير از آن روابطمان خوب است.
وي ادامه داد: روابط ما با تركيه نيز خوب است. من نقش مهمي در بهبود روابط تركيه و عراق ايفا كردم.
طالباني خاطر نشان كرد: ما توافق نامه ائتلاف استراتژيك با ايران داريم. هيچكس به آن توجه نميكند، هيچ كس در جهان عرب نميگويد كه عراق توافقنامه استراتژيك با تركيه و مصر امضا كرده و با ايران هيچ توافقنامهاي را امضا نكرده است. با اين وجود تمامي اتهامات از نفوذ ايران در عراق صحبت ميكند.
وي ادامه داد: رقابت تركيه و ايران در قبال عراق چيز جديدي نيست، بلكه مسالهاي قديمي است و مربوط به زمان عباسيها، عثمانيها و صفويها و حتي قبل از آن است. عراق قبلا صحنه كشمكش ميان دو طرف بود. امروز نيز اختلافاتي ميان تركيه و ايران وجود دارد. مثلا آنكارا از فهرست دولت قانون و العراقيه حمايت ميكند، اما تهران آن را تاييد نميكند، بلكه موافق ائتلاف كردستان عراق و ائتلاف ملي است!
وي ادامه داد: ما ميخواهيم سوريه نقش مثبتي را در عراق ايفا كند. اين نقش در مقابل نقش ايران، ايفا نشد. ايرانيها سقوط نظام صدام و تشكيل شوراي "حكومتي" و انتخابات و تمام وقايع مربوط به اقدامات قانون در عراق را تاييد كردند، اما سوريه تاييد نكرد. سوريه آماده استقبال از من در زماني كه در شوراي حكومتي بودم، نبود. من زماني كه رئيس شوراي حكومتي بودم، به ايران و تركيه سفر كردم، اما سوريه از ما استقبال نكرد.
رئيس جمهور عراق خاطر نشان كرد: تمام مسئولان عراقي براي بهبود روابط به دمشق سفر كردهاند، اما اين مساله در طرف مقابل رخ نداد. نقاط اختلافاتمان با دمشق دربارهي نقش حزب بعث و مساله نفوذ شبه نظاميان از سوريه به عراق و موضعگيري آن (سوريه) در خصوص حضور آمريكاييها در عراق است. سوريها معتقدند حضور آمريكا در عراق خطري براي آنها است و عراق اشغال شده است، در حالي كه نيروهاي آمريكايي در ژاپن، كره جنوبي، قطر و چند كشور عربي نيز مستقر هستند. سوريها با اين كشورها به عنوان يك كشور مستقل برخورد ميكنند، اما با عراق نه در حاليكه برادرانمان در ايران اوضاع عراق را درك كردهاند.
وي افزود: ما درخواست جلوگيري از ورود شبه نظاميان به عراق را از سوريه مطرح كرديم. برخي فعاليتهاي تروريستي متوقف شد، اما نفوذ شبه نظاميان همچنان ادامه يافت. من از دمشق خواستم ما را در برقراري آشتي ملي و اخراج نيروهاي آمريكايي ياري كند.
وي در ادامه درباره عزت الدوري تصريح كرد: بر اساس اطلاعات رسمي عراق، عزت الدوري ميان عراق و سوريه در حال رفت و آمد است. ما اين مساله را با سوريه مطرح كرديم، اما آنها اين امر را انكار كردند. او رهبري برخي از گروهها را بر عهده دارد. من تصور نميكنم حزب بعث در اين عملياتها نقش داشته باشد. به اعتقاد من نقش بيشتر را القاعده و سازمانهاي وابسته به آن دارند.
طالباني دربارهي وضعيت القاعده در عراق اظهار داشت: القاعده بعد از ضربههاي قوي تضعيف شده است، اما ضعف بزرگ القاعده مربوط به نبود پناهگاههاي امن در ميان مردم است، بويژه اين كه اهل سنت در عراق دريافتهاند كه اين اقدامات عليه ملت عراق است و عليه آمريكاييها نيست. اين اقدامات تروريستي به ضرر عراق است.
وي درخصوص برخي ادعاها دربارهي روابط القاعده و ايران گفت: تصور نميكنم القاعده با ايران ارتباط داشته باشد. القاعده دست به جنگ در عراق عليه شيعه و دولت شيعي ايران زده است.
طالباني درباره اين كه آيا ايران و آمريكا در بحث هستهاي به توافق ميرسند، گفت: به اعتقاد من آمريكاييها و ايرانيها تمايل دارند به توافق برسند. آمريكا و ايران درخصوص برنامه هستهاي ايران و نيز از قطع روابط خسته شدهاند. دو طرف به برقراري روابط ديپلماتيك و تجاري تمايل دارند!
رئيس جمهور عراق گفت: من آخرين بار دو ماه پيش ايران بودم و دريافتم كه بسياري از مقامات ايران به برقراري روابط و حل مشكلات كنوني با آمريكا از افغانستان گرفته تا لبنان، فلسطين و عراق تمايل دارند.
وي درخصوص اين كه ايران چه ميخواهد و سهم ايران در منطقه به عنوان يك كشور بزرگ چقدر است، تصريح كرد: ايران نميگويد كه سهمي ميخواهد بلكه ميگويد خواهان روابط عادي با آمريكا، پايان خصومت و تحريم و رفع بلوكه كردن اموال ايران در آمريكا است.
طالباني گفت: ايران تاكيد ميكند كه به آمريكا در افغانستان كمك كرده است. منوچهر متكي، وزير امور خارجهي ايران، يكبار به من گفت " به دوستت زلماي خليل زاد، سفير سابق آمريكا در عراق، بگو كه آمريكاييها از ما چه ميخواهند. ما آزادي عراق از دست صدام را تاييد ميكنيم. ما شوراي حكومتي و انتخاب رئيس جمهور و وضع جديدي كه آمريكاييها در عراق ايجاد كردهاند را تاييد كرديم".
وي گفت: من اين حرفها را به خليلزاد گفتم. او به من گفت كه ما خواهان ثبات و امنيت در عراق هستيم. ما تلاش كرديم نشستي را ميان خليل زاد و متكي برقرار كنيم، اما موفق نشديم. ما به توافق اوليه ميان دو طرف رسيديم. سپس كاندوليزا رايس، وزير امور خارجه سابق آمريكا، به كنگره رفت و به اين ديدار كه قرار بود برگزار شود، اشاره كرد، اما ايرانيها عقب نشيني كردند. در كل منظورم اين است كه ايران تمايل به حل مشكلات و ايجاد روابط مثبت با آمريكا دارد.
وي در ادامه افزود: احتمال خطر جنگ داخلي در عراق وجود ندارد.
طالباني درباره نخستوزيري نوري المالكي تصريح كرد: اسامياي براي تصدي اين پست وجود دارد، اما هيچ كس نميتواند به تنهايي دولت تشكيل دهد. بايد يك توافق ملي براي تشكيل دولت وجود داشته باشد.
طالباني تصريح كرد: بسياري تلاش ميكنند كه من را قانع سازند تا براي دومين بار نامزد پست رياست جمهوري شوم. برخي ميگفتند رئيس جمهور اختيارات ندارد. من هيچ تبليغ و تلاشي براي اين پست نكردم. تنها به عراقيها گفتم كه شما از من ميخواهيد خود را براي اين پست نامزد كنم. پس من اين كار را ميكنم.
انتهاي پيام
- در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
- -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
- -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
- - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بیاحترامی به اشخاص، قومیتها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزههای دین مبین اسلام باشد معذور است.
- - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر میشود.



نظرات