سال 89 درحالي آغاز شد كه در فهرست تعهدات روسيه نسبت به تهران، براي شانزدهمين بار راه اندازي نيروگاه بوشهر و براي سومين بار تحويل موشك هاي اس 300 به چشم مي خورد.

به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، اظهارات تكراري مقام‌هاي روسي درباره به تعويق انداختن زمان اجراي تعهداتشان در آغاز سال جاري، اكنون با پرسش‌هاي جدي‌تري روبروست، زيرا روسيه بر خلاف ادعاي حمايت از برنامه هسته‌يي ايران به چهارمين دور تحريم‌ها عليه كشورمان نيز راي مثبت داده است.

دستان برافراشته نماينده روسيه و چين در تصويب قطع‌نامه 1929 شوراي امنيت نه تنها خشم ايران را برانگيخته، بلكه لزوم بازنگري در روابط با اين كشورها را به عنوان يكي از گزينه‌ها پيش‌روي سياست مداران و برنامه نويسان سياست خارجي قرارداده است.

تحويل موشك هاي اس-300 كه ويژه دفاع از موسسات صنعتي، نهادهاي دولتي، پايگاه هاي نظامي و مقرهاي فرماندهي در برابر حملات هوايي و فضايي دشمن هستند، از سال 2007 تاكنون به تعويق افتاده است.

اين سيستم قادر به نابود سازي اهداف بالستيک بوده و از قابليت حمله به اهداف زميني نيز برخوردار است. تازه ترين مدل سيستم اس-300 مي تواند هواپيماهاي دشمن را در فاصله 150 کيلومتري و ارتفاع 27 کيلومتري نابود کند.

پيشتر روسيه به ايران مجموعه هاي ضدهوايي موشکي "تور-ام1" را با برد 12 کيلومتر و ارتفاع 6 کيلومتر عرضه کرده بود و اكنون پس از سه سال قصد دارد بار ديگر با گفته‌هاي متناقض مسئولان ايران را منتظر نگه دارد.

نيروگاه بوشهر نيز كه قرارداد آن در سال 1994 امضا شد هنوز راه اندازي نشده است و اصرار مسولان ايراني بر اجراي تعهدات روسيه هنوز ادامه دارد.

سخنان متناقض روس‌ها را مي‌توان در سه ماه گذشته بار ديگر بررسي كرد تا روشن شود، آيا مقام هاي رسمي مسكو سال 89 را سال راه‌اندازي نيروگاه بوشهر و تحويل موشك‌هاي اس300 به تهران مي‌دانند يا خير؟

به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)،، سرگئي ريابكف معاون وزير امور خارجه در آغاز سال(روز دوم فروردين) با اشاره به پرونده هسته يي ايران و تحريم‌هاي پيشنهادي گفت كه هنوز فرصت يافتن راه‌حلي براي مساله هسته‌يي ايران وجود دارد و چنين تحريم‌هاي گسترده‌اي براي ما كاملا غيرقابل قبول است!

آندره‌اي نسترنكو، سخنگوي وزارت امور خارجه‌ي روسيه نيز در14 فروردين ماه با بيان اينكه مسكو براي شركت در گفت‌وگوهاي شوراي امنيت درباره‌ي تحريم‌هاي جديد آماده است، بار ديگر موضع روسيه مبني بر اينكه تحريم‌ها به ندرت كارگر مي‌افتد را تكرار كرد.

اما پاسخ هاي روسيه براي مسولاني ايراني قانع كننده نبود و به عنوان مثال، كوثري، عضو هيات رييسه كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي درگفت‌وگوباايسنا تاكيد كرد كه بايد "با روسيه شفاف‌تر صحبت كنيم"

از سوي ديگر مهمان‌پرست نيز از تحويل ندادن اس300گلايه كرد ولي درعين حال گفت: هنوز به‌نتيجه نرسيده‌ايم كه براي راه‌اندازي نيروگاه بوشهرمانع‌تراشي مي‌شود.

با وجود نگراني‌ها از مواضع روسيه، ايران به روسيه اعتماد كرد. سرگئي ريابكوف، معاون وزير امور خارجه‌ي روسيه، بيستم فروردين ماه در روز ملي انرژي هسته يي ايران گفت كه مسكو از يك تحريم كامل عليه ارسال محصولات نفت پالايش‌شده به ايران حمايت نخواهد كرد.

در همان روز، اولين دور گفت‌وگوي 1 + 5 درباره‌ي تحريم‌هاي جديد عليه ايران آغاز شد و ويتالي چوركين، نماينده‌ي روسيه در سازمان ملل پس از گفت‌وگوهاي سه ساعته در نيويورك در جمع خبرنگاران، گفت: ما همگي به اين توافق رسيديم كه گفت‌وگوهاي خوبي بوده است.

به گزارش خبرگزاري آسوشيتدپرس، چوركين در عين حال هشدار داد كه مذاكرات مربوط به سه قطعنامه‌ي گذشته كه عليه ايران اعمال شد بسيار دشوار بود و وي انتظار گفت‌وگوي دشواري را در زمينه‌ي قطعنامه‌ي چهارم نيز دارد.

چوركين گفت: من فكر نمي‌كنم هيچ‌يك از ما خواستار اعمال تحريم باشد. آنچه ما مي‌خواهيم يك راه‌حل ديپلماتيك است و انواع مختلف پيشنهادات سازنده به ايران داده شده است. بنابراين اگر ايران خواستار مذاكره است بايد مذاكره را آغاز كند.

از سوي ديگر، ميخاييل دميتريف، رييس آژانس همکاري هاي فني-نظامي روسيه اعلام كرد كه مذاکرات درباره تحويل سيستم هاي پدافند موشکي "اس-300" به ايران ادامه دارد و قراردادها فسخ نشده است. اما تاکنون تحويلي در اين زمينه صورت نگرفته است.

اظهارات روسيه خوش‌بيني ايران را در پي داشت و كوثري، اين بار گفت: راه‌اندازي نيروگاه بوشهر و مساله اس300 پيگيري مي‌شود.

ثمره هاشمي نيز در جمع دانشجويان دانشگاه الزهراء "داستان " بوشهر" را رو به اتمام دانست.

نشانه هاي مساعدت روس‌ها در اواخر فروردين ماه، در نشست روز بيست و هفتم فروردين 1+5 با حاضر نشدن نمايندگان روسيه و چين ديده شد.

اما كمتر از دو هفته، سرگئي لاوروف گفت كه احتمال دارد اعمال تحريم‌هاي هدفمند عليه جمهوري اسلامي ايران به امري "اجتناب‌ناپذير" تبديل شود و افزود كه شوراي امنيت به زودي بررسي مساله‌ي تحريم ايران را آغاز مي‌کند.

خبرگزاري فرانسه گزارش داد كه سرگئي لاوروف، وزير امور خارجه‌ روسيه در مجمع پارلماني شوراي اروپا نيز گفت: ما از اينكه ايران به پيشنهادات" ارايه شده درباره‌ برنامه هسته‌يي‌اش "به شكلي سازنده پاسخ نداده است، دلسرد شده‌ايم".

وي افزود: نمونه‌هاي معدودي وجود دارد كه در آنها تحريم‌ها نتايج مثبتي را به دست داده‌اند. در مورد ايران، در هر حال، ممكن است تحريم‌ها اجتناب‌ناپذير باشند و تصميم‌گيري در اين باره بر عهده شوراي امنيت است.

وزير امور خارجه‌ روسيه هم چنين گفت: در آن مورد، تنها هدف بايد برانگيختن ايران به حل تمامي مشكلاتي باشد كه درباره‌ي برنامه‌اش وجود دارد و نه اينكه از تحريم‌ها براي خاموش كردن ايران استفاده شود كه اين امر به ايجاد بحراني بشردوستانه منجر خواهد شد.

خبرگزاري "نووستي" نيز به نقل از لاوروف گزارش داد كه شوراي امنيت به زودي بررسي اعمال تحريم‌ها عليه ايران را آغاز مي کند.

وي در کنفرانس مطبوعاتي در استراسبورگ نيز گفت كه به خاطرآن چه آن را عدم همکاري از سوي ايران خواند به احتمال زياد اعمال تحريم اجتناب‌ناپذير است و شوراي امنيت به زودي به آن خواهد پرداخت.

در عين حال دميتري مدودف، رييس جمهور روسيه در مصاحبه‌اي با شبكه راديويي دانمارک "DR" نيز رفتار ايران نسبت به نگراني‌هاي جامعه جهاني در رابطه با برنامه هسته‌يي تهران را غيرمسوولانه خوانده و استفاده از تحريم را غيرممکن ندانست و خاطر نشان كرد که مساله‌ي هسته‌يي ايران مدت بسياري است که درحال بررسي شدن است.

مدودف مدعي شد: فعلا ايران درک لازم را نشان نمي‌دهد و رفتاري غيرمسوولانه دارد. اين مسلما باعث تاسف است. از اين رو اگر چنين اوضاعي در آينده نيز ادامه يابد، ما هيچ چيزي، از جمله تحريم را نيز براي خود غيرممکن نمي دانيم.

رييس جمهور روسيه در عين حال اذعان داشت كه تحريم‌ها "به ندرت نتيجه بخش هستند" و افزود: اما زماني که ساير ابزار تاثيرگذاري پايان يافته‌اند، چرا که نه؟

با ظهور نشانه هاي موافقت روس‌ها با تحريم‌ها، لاوروف در پاسخ به يک مقام آمريکايي در پايان ارديبهشت ماه گفت: مسكو درباره تحويل "اس-300 " به ايران به نصيحت کشورهاي آن سوي اقيانوس‎ها نياز ندارد. روسيه پيش از اين که تجهيزات نظامي در اختيار کشوري قرار دهد، اطمينان حاصل مي‎کند اين اقدام صلح منطقه را به خطر نيندازد.

اما نشانه‌هاي حمايت روسيه از قطع نامه در اظهارات رييس جمهور روسيه، مبني بر اينكه نتايج بيانيه تهران پس از مذاكرات با«قدرت‌هاي بزرگ» معلوم مي‌شود، آشكارتر شد و پس از انتشار گزارش‌هايي مبني بر تاثير منفي تحريم‌ها بر فروش موشك‌هاي اس -300 به ايران،«وياچسلاو داويدنكو»، سخنگوي «روس اوبورون اكسپورت» گفت كه از تحريم‌ها پيروي خواهيم كرد. هر گونه تحريمي كه توسط سازمان ملل اعلام شود براي كشورهاي صادركننده سلاح الزامي و اجباري است. روسيه نيز از اين قاعده مستثني نيست و همواره از تحريم‌ها پيروي مي‌كند.

برخي ديپلمات‌هاي غربي نيز روز 31 ارديبهشت ماه در گفت‌وگو با خبرگزاري فرانسه گفتند تحريم‌هاي پيشنهادي آمريكا در سازمان ملل عليه برنامه‌ي هسته‌يي ايران مي‌تواند جلوي فروش موشك‌هاي اس – 300 روسيه به تهران را بگيرد.

آندره‌ئي نسترنكو، سخنگوي وزارت امور خارجه‌ي روسيه نيز در جمع خبرنگاران، گفت: اگر پيش‌نويس قطعنامه را به من نشان دهند آن‌گاه آماده‌ي اظهارنظر درباره‌ي آن خواهم بود.

اما خبرگزاري فرانسه علاوه بر آن در خبري كوتاه به نقل از يك مقام عالي‌رتبه‌ي هسته‌يي روسيه گزارش داده است كه نيروگاه اتمي بوشهر صرف‌نظر از تحريم‌هاي جديد، در ماه اوت راه‌اندازي خواهد شد. سرگئي کرينکو، رييس روس‌اتم نيز با تاكيد بر اينكه "نيروگاه بوشهر ماه اوت راه‌اندازي مي‌شود" گفت: تحريم‌هاي احتمالي جديد تاثيري بر اين موضوع ندارد.

ميخاييل مارگلف، رييس كميته امور خارجي شوراي فدراسيون روسيه نيز در پاسخ به اين‌ پرسش كه آيا تحريم‌ها مانع تحويل موشك‌هاي اس‌-300 به ايران خواهد شد، گفت: پيش‌نويس قطعنامه روي قراردادهاي فعلي بين ايران و روسيه تاثيري نخواهد گذاشت.

صالحي، رييس سازمان انرژي اتمي ايران، از روسيه خواست تا حمايت خود را درعمل نيز نشان دهد، اما روس ها به حرف بسنده كردند و اشماتکو وزير انرژي روسيه در ديدار سجادي، سفير ايران در مسكو، تاكيد كرد نيروگاه بوشهر قطعا تابستان وارد مدار مي‌شود.

سجادي نيز در گفت‌وگو با ايسنا با ابيان اينكه " ممکن است فشار افکارعمومي ايران بر روابط ايران و روسيه تاثير بگذارد" بيان كرد: با وجود تاخير در راه‌اندازي نيروگاه بوشهر و برخي سوء تفاهم‌ها اجراي اين طرح در ذهن متخصصان ايران آثار مثبت داشته است.

وي درباره بدقولي روسيه در تحويل سامانه اس 300 به ايران هم گفت: ايران آمادگي دريافت اين سامانه را براساس قرارداد دارد و فروش سامانه اس 300 که سامانه دفاعي است مغاير با هيچ مقررات بين المللي نيست و انتظار مي رود روسيه به تعهد خود عمل کند. عمل نکردن روسيه به تعهدش درباره سامانه دفاعي اس 300 در هر شرايطي به نفع اين کشور نيست زيرا فروش تسليحات نفع اقتصادي و سياسي دارد. وي افزود: روسيه با عمل به تعهد خود به عنوان يک فروشنده خوب اعتماد ديگران را جلب خواهد کرد.

او هم چنين براي اولين بار مسقيم به روس ها هشدار داد كه"عمل نكردن روسيه به تعهدش درباره"اس 300"به نفعش نيست"

احمدي‌نژاد نيز با انتقاد از روس‌ها درجمع مردم كرمان گفته بود: مسوولان روسيه نبايد كاري كنند كه ملت ايران آن‌ها را در صف دشمنان تاريخي خود به حساب بياورند.

وي افزود: نبايد ببينيم كه همسايه‌ ما درمواقع حساس در كنار كساني است كه ‌30 سال است با تمام توان عليه ملت ايران دشمني كردند.

سرگي پريخودکو ، دستيار رييس‌جمهور روسيه، در واكنش به انتقادات احمدي‌نژاد از روسيه پس از بيانيه تهران، گفت: موضع روسيه درباره برنامه هسته‌يي ايران نه در راستاي طرفداري از آمريکاست و نه جانبداري از ايران. روسيه بدون ترديد از منافع ملي دراز مدت خود پيروي مي‌کند. موضع ما دقيقا موضع روسيه است و در آن منافع ملت روسيه منعکس مي‌شود به همين خاطر نمي‌تواند در طرفداري آمريکا و يا جانب‌داري از ايران باشد.

در پي اين انتقادات، دو روز بعد در هفتم خردادماه ،لاوروف، از موضعي آرام تر صحبت كرد و گفت: اگر توافق تهران به طور كامل اجرا شود، از آن استقبال مي‌كنيم.

مسوولان بلند پايه روسيه، نيز در تماس‌هاي تلفني جداگانه با متكي، وزير امور خارجه و جليلي، دبير شوراي عالي امنيت ملي كشورمان بر ضرورت روابط دو جانبه و اين‌كه خط مشي سياسي رهبران روسيه هميشه معطوف به بسترسازي براي تداوم مناسبات حسن همجواري با جمهوري اسلامي ايران بوده، تاكيد و به نوعي براي «تلطيف روابط» با ايران تلاش كردند.

ميخائيل مارگلوف، رييس كميته‌ي روابط بين‌المللي مجلس اعيان پارلمان روسيه، نيز اشاره كرد كه مسكو نمي‌خواهد قطعنامه‌ي پيشنهادي آمريكا عليه ايران در شوراي امنيت سازمان ملل بر روابط تجاري بين تهران و مسكو تاثير بگذارد.

وي افزود: براي ما مهم است كه تحريم‌هاي احتمالي كه قرار است در قطعنامه مشخص شود بر قراردادهاي موجود در حوزه‌ي اقتصادي و تجاري تاثير نگذارد.

اما ايران اين بار به روسيه اعتماد نكرد و سجادي با طرح اينكه پرسشي كه در ذهن افكار عمومي ايران وجود دارد اين است كه چرا روسيه به تعهدات خود در موضوعات مختلف به ايران عمل نمي‌كند، گفت: در حال حاضر روابط ايران و روسيه خيلي دلگرم كننده نيست و در پيشنهاد روسيه براي تبادل سوخت تضمين‌هاي عيني داده نمي‌شد.

دميتري مدودف ـ رييس‌جمهور روسيه ـ در كنفرانس خبري مشترك با آنگلا مركل ـ صدراعظم آلمان ـ پاسخ درخواست ايران براي همراهي در شوراي امنيت را داد و گفت كه توافق درباره تحريم‌ها وجود دارد.

در عين حال، پوتين خبر داد كه نيروگاه اتمي بوشهر در ماه اوت (10 مرداد تا 10 شهريور) راه‌اندازي خواهد شد.

سرگئي کرينکو، رئيس شرکت روسي "روس اتم" نيز بر آمادگي براي تکميل پروژه راه‌اندازي نيروگاه اتمي بوشهر تا پايان تابستان و شروع به کار اين نيروگاه را تائيد كرد و گفت: انتظار داريم طبق برنامه تا پايان تابستان سال جاري کار نصب و راه اندازي نيروگاه بوشهر به اتمام رسيده و اين نيروگاه کار خود را آغاز کند.

سرگئي لاوروف اظهار كرد كه روسيه با ايران در خصوص ساخت نيروگاه‌هاي هسته‌يي جديد در حال مذاكره است.

درپي صدور قطعنامه ‌1929 شوراي امنيت كه حاوي دور جديدي از تحريم‌ها عليه جمهوري اسلامي است، لاوروف گفت: در خصوص نيروگاه‌هاي جديد با شركاي ايراني‌مان در حال مذاكره هستيم.

وزارت امور خارجه‌ي روسيه نيز پس از تصويب تحريم‌ها اعلام كرد كه تحريم‌ها مسكو را ملزم به كنار كشيدن توافقش براي تحويل موشك‌هاي زمين به هوا به ايران نمي‌كند.

آندره نسترنكو، سخنگوي وزارت امور خارجه‌ي روسيه نيز به خبرنگاران گفت كه قطعنامه شامل سيستم‌هاي دفاع هوايي نمي‌شود.

اما با وجود تلاش هاي روسيه در جلب رضايت ايران پس از تصويب قطع‌نامه شوراي امنيت رييس‌جمهور روسيه اعلام كرد كه ايران به دليل اين كه تحت تحريم‌هاي سازمان ملل قرار دارد، نمي‌تواند عضو سازمان همكاري‌هاي شانگهاي شود.

وي افزود: کشورهايي که از نظر موقعيت حقوقي موانعي دارند نمي‌توانند براي عضويت در سازمان همکاري هاي شانگهاي درخواست کنند. از جمله کشورهايي که تحت تحريم‌هاي سازمان ملل قرار دارند. فکر مي کنم که اين مساله براي همه روشن باشد.

لاوروف وزير امور خارجه روسيه هم‌چنين تاکيد کرد که چنين محدوديتي به کشور متمايل تحت تحريم‌ها اجازه مي‌دهد که موقعيت ناظر سازمان همکاري‌هاي شانگهاي را براي خود داشته باشد.

در پي مواضع روسيه، (راي به تحريم ها عليه تهران و رد درخواست عضويت ايران در سازمان همكاريهاي شانگهاي)، دايره مطبوعات و اطلاع‌رساني وزارت امور خارجه روسيه اعلام كرد كه ديپلمات‌هاي روسيه و ايران رايزني‌هايي را درباره همکاري‌هاي دوجانبه در دوران تنش‌ها پيرامون برنامه هسته‌يي جمهوري اسلامي بررسي مي‌کنند.

اما با وجود خبر از رايزني‌هاي تهران و مسكو براي اجرايي شدن تعهدات مسكو پس از تصويب قطع‌نامه شوراي امنيت، وزيرامور خارجه روسيه گفت که فهرست انواع تسليحاتي که فروش آن‌ها به ايران ممنوع است، در حکم رييس‌جمهور اين كشور كه تدوين آن پس از تصويب قطعنامه شوراي امنيت سازمان ملل عليه تهران آغاز شده است، مشخص خواهد شد.

وي افزود: بنا بر تجربه، قطعنامه شوراي امنيت سازمان ملل از طريق صدور حکم رييس جمهور فدراسيون روسيه به اجرا در مي‌آيد. حکم مربوطه تدوين خواهد شد و در آن و در ساير اسناد مربوطه مشخص خواهد شد که دقيقا کدام تسليحات در چارچوب قطعنامه قرار نمي‌گيرد.

به گزارش خبرگزاري نووستي، لاوروف تاكيد كرد: لازم به ذکر است که قطعنامه شامل يک‌سري جامع از اقداماتي است که جنبه‌هاي مختلف روابط بين ايران با جهان خارج را در بر مي‌گيرد و اين جوانب در ارتباط تنگاتنگ با يکديگر هستند.

لاوروف علاوه بر آن اشاره به ماده جذب عضويت اعضاي جديد به سازمان همکاري شانگهاي که در اجلاس اين سازمان تصويب شده است گفت كه تا زماني که عليه ايران تحريم‌هاي بين‌المللي اجرا مي‌شود اين کشور نمي‌تواند که به سازمان همکاري‌هاي شانگهاي محلق شود.

سخنان روز شنبه لاوروف تازه ترين اظهارات روس‌هاست كه اخبار تازه‌اي درباره عملي‌شدن حرف‌هاي دوپهلوي آنها در سه ماهه اخير را به همراه دارد.

با وجود اصرار مسكو بر حقوق هسته‌يي ايران، ناباورانه دست نماينده اين كشور در شوراي حكام بالا رفت و حال با زمزمه‌اي جديد درباره عمل به بندهاي قطع نامه ابتدا درخواست رسمي ايران براي عضويت در سازمان همكاري‌هاي شانگهاي رد شده است و احتمالا با تهيه حكم رييس‌جمهور روسيه، قرارداد اس 300 يك شبه به فراموشي سپرده خواهد شد.

از سوي ديگر ايران منتظر تحويل نيروگاه بوشهر در تابستان است، اما بي‌اعتمادي به روس‌ها اين روزها شدت يافته است و بررسي روابط دوجانبه تهران-مسكو خواسته مسولان جمهوري اسلامي ايران است.

رفتارهاي دوسويه روسيه و ديپلماسي دوجانبه اين كشور در شرايط تحريم‌هاي دور چهارم به نظر مي‌رسد كه شرايط روابط ايران و فضاي بين‌الملل را بار ديگر به سوي تاكيد بر شعار "نه شرقي، نه غربي" بازمي‌گرداند و ايران را به كشورهاي آفريقايي و آمريكاي جنوبي نزديك‌تر خواهد كرد.

انتهاي پيام