افزايش چشمگير توليدات کشاورزي، ايجاد درآمد کافي براي افراد کم‌ درآمد، کسب استقلال اقتصادي، جلوگيري از مهاجرت بي‌رويه روستائيان، کاهش تفاوتهاي درآمدي بين شهر و روستا، تأمين نياز غذايي جمعيت، صدور توليدات مازاد به خارج، احياي جنگلها و مزارع، ايجاد اشتغال براي جمعيت روز افزون جزء هدفهاي اساسي توسعه کشاورزي است. در يک اقتصاد روبه‌رشد، بخش کشاورزي معمولاً مهمترين بخش اقتصادي را تشکيل مي‌دهد. کشاورزي مواد غذايي لازم را براي حيات انسانها فراهم مي‌سازد و بسياري از مواد خام لازم براي ساختن کالاهاي ضروري زندگي از طريق کشاورزي به دست مي‌آيد؛ پس در کشاورزي توليد، يک وسيله است نه هدف. با توجه به رابطه بين روستا و کشاورزي، توسعه کشاورزي و حمايت از آن نقش تعيين‌کننده‌اي در توسعه پايدار روستايي دارد.

امروزه حمايت از بخش کشاورزي در اکثر کشورهاي جهان به عنوان يک موضوع بسيار مهم مطرح است. حتي دولتهايي که ساختار اقتصادي بسيار محکمي دارند، به هيچ‌عنوان دست از حمايت کشاورزان خود بر نمي‌دارند و در همه شرايط و مراحل و با تمام شيوه‌هاي ممکن از آنها حمايت مي‌کنند. کشاورزي در مرحله خيز اقتصادي نقش قاطعي در پيشرفت اقتصادي در کشورهاي مغرب زمين به ويژه انگلستان و فرانسه داشت. لزوم رشد و توسعه جايگاه کشاورزي در اقتصاد و ضرورت دستيابي به کشاورزي پايدار، بهانه‌اي بود تا پاي صحبتهاي دکتر "مسعود محمديان"، رئيس سازمان جهاد کشاورزي استان آذربايجان‌شرقي، نشسته و مزيتها، تنگناها، ظرفيتهاي توسعه‌ي کشاورزي در استان را از او جويا شويم.

اينکه اين سازمان تا چه اندازه موفق شد، اولويتهايي که طبق برنامه چهارم توسعه، براي اين سازمان در سند ملي توسعه‌اي استان، تعريف شده بود، جامه عمل بپوشاند و براي اجراي استراتژيهاي تعريف شده، در برنامه پنجم توسعه چه برنامه هايي را در دستور کار خود قرار دارد. محمديان در ابتداي اين نشست به ارائه دورنمايي از موقعيت اراضي کشاورزي استان پرداخت اينکه، 2.3 اراضي استان ديمي و يک سوم آبي است.

محمديان بحث آب و خاک را دو بحث عمده در برنامه‌هاي سال 89، جهاد کشاورزي خواند و يادآور شد: اين مساله با کمبود آب و خشکسالي در سال گذشته نسبت به سالهاي قبل تشديد يافته بود.

او درخصوص وضعيت سدهاي استان با اشاره به فعاليت 153 سد در مقياس هاي کوچک و بزرگ و 14 ايستگاه پمپاژ که توسط جهاد کشاورزي و آب منطقه‌اي احداث شده‌اند، گفت: پاياب اين تعداد سد 224 هزار هکتار است و با عمده مشکلاتي از قبيل بلاتکليفي در استفاده از حق آبه، عدم تکميل شبکه هاي اصلي و فرعي مزرعه است.

رئيس سازمان جهاد کشاورزي استان در تشريح مشکلات موجود در خصوص سدهاي استان با بيان اينکه موضوع مشکلات سدها و استفاده از مشارکت مردمي در بهره گيري از توان سدها، از جمله تاکيدات استاندار است، گفت: در پي بررسي‌ها مکرر استاندار و بازديدهاي وي از پاياب سدها در استان، مقرر شد اکيبي متشکل از آب منطقه اي، سازمان جهاد کشاورزي، فرمانداران و معاونت برنامه ريزي، برنامه‌اي پنج ساله براي تکميل پاياب کل سدهاي استان که 224 هزار هکتار ديم را شامل مي شود تدوين کنند تا براساس اين برنامه، پاياب سدها به سيستمهاي نوين آبياري مجهز شوند.

محمديان ادامه داد: اين برنامه در سال گذشته مدون شد و طبق آن سيستمهاي نوين آبياري در سد زرآباد ورزقان و سد امند شهرستان شبستر به کار گرفته شد.

او ايجاد و ساخت استخرهاي معيشتي و پليمري با قيمت پايين و با اختصاص کمکهاي بلاعوض دولت جهت توسعه کشاورزي و مديريت آبهاي هرزاب را از اولويتهاي جهاد کشاورزي در بخش آب عنوان کرد و افزود: در سال گذشته در شهرستان ميانه 120 سد معيشتي احداث شده است و در شهرستانهاي اهر، آذرشهر و هريس اين نوع سدها، در درحال احداث هستند.

رئيس سازمان جهاد کشاورزي استان استفاده از اين روش را طراحي نوين در بخش آبياري عنوان کرد و افزود: استفاده دو منظوره از آب اين سدها (استفاده از آب سد و امکان پرورش ماهي)، علاوه بر افزايش درآمد کشاورزان، در غني سازي منابع آبي نيز کمک خواهد کرد.

مسعود محمديان از جمله اقدامات اين سازمان در سال گذشته را آغاز اجراي طرح اصلاح الگوي کشت در استان عنوان کرد و افزود: اين طرح را با کاشت محصولاتي نظير گلرنگ و کلزا شروع کرديم که توقع و نياز آبي پاييني دارند.

او تصريح کرد: محصولاتي نظير سيب زميني و پياز که نياز آبي بالايي دارند، سطح کشت آنها در استان محدود شده است.

رئيس سازمان جهاد کشاورزي استان راه‌اندازي کميته تنظيم بازار محصولات کشاورزي را از جمله رويکردهاي اين سازمان برشمرد و افزود: با راه اندازي اين کميته شاهد رعايت اصول علمي، با استفاده از نظارت کارشناسان و مراکز دانشگاهي و تحقيقاتي بر محصولات توليد شده در مرحله کاشت، داشت و برداشت، با هدف کاهش ضايعات محصولات و عرضه بسته بندي شده ي محصولات و کوتاه کردن دست واسطه‌ها از چرخه بازار هستيم.

محمديان تصريح کرد: اين کميته با حمايتهاي صندوق توسعه بخش کشاورزي استان و سازمان تعاون روستايي با هدف حذف واسطه‌ها در بخش کشاورزي وارد کار شده است و سال گذشته در بحث تعيين قيمت کشمش، سيب زميني و پياز بصورت الگويي، عملکرد مطلوبي داشته است.

او ادامه داد: طبق برنامه‌هاي اين کميته، انبارهاي دولتي در اختيار کشاورزاني قرار مي‌گيرد که قصد انبار کردن محصولات خود را دارند و کساني که محصولات خود را با قيمت مصوب به جهاد کشاورزي بصورت مستقيم بفروش برسانند، هيچ محدوديتي در سقف خريد از کشاورزان وجود ندارد.

رئيس سازمان جهاد کشاورزي استان آذربايجان شرقي با بيان اينکه در سال جاري قبل از کشت، کميته تنظيم بازار براي کليه محصولات توليد شده در سطح استان تعيين شده است، گفت: اين کميته در سال گذشته در بحث کشمش و هويچ توانست با حذف واسطه‌ها، کنترل بازار را در دست بگيرد و اولين واحد بسته بندي سبزي و صيفي در ايلخچي را راه اندازي کند، تا با مناسب سازي قيمت صادرات، قابليت رقابت در محصولات توليد شده در بازارهاي جهاني را فراهم کند.

محمديان محدوديت اراضي کشاورزي ديمي و آبي در استان را اصلي ترين بحث در مقوله خاک عنوان کرد و افزود: با وجودي که از يک ميليون و 200 هکتار از اراضي استان، 400 هکتار آبي و 800 هزار هکتار ديم است، ولي باز شاهد تغيير غير مجاز کاربري اراضي زراعي باغي به امور غير کشاورزي هستيم.

او تغيير فرهنگ تغذيه مردم و تنوع غذايي را عمده دليل افزايش مصرف مواد غذايي عنوان کرد و افزود: اين درحالي است که هر روز از قابليتهاي خاک کم مي شود و با کمبود آب مواجه مي شويم.

رئيس سازمان جهاد کشاورزي استان ادامه داد: مشکل تامين مواد غذايي به کاهش منابع آبي و قابليتهاي خاکي محدود نمي شود و تغيير کاربري اراضي کشاورزي و تبديل اين اراضي به کارخانجات، ويلا و ساختمان، به اين مشکل دامن مي زند.

مسعود محمديان ادامه داد: براي جلوگيري از تغيير غير قانوني کاربري اراضي کشاورزي، طبق آيين نامه اگر فرد بخواهد، اراضي موجود را تغيير کاربري دهد، بايد از کميسيون مربوطه مجوز داشته باشد که در غير اينصورت دادگاه، با صدور حکم قلع قمع، سه برابر ارزش زمين را بعنوان جريمه از فرد متخلف اخذ خواهد کرد.

او با تاکيد بر حفظ و صيانت از اراضي کشاورزي استان گفت: تمايلي به برخورد قهريه با کشاورز نداريم ولي جهت حفظ منابع کشاورزي استان از هرگونه تغيير کاربري اراضي جلوگيري خواهيم کرد.

رئيس سازمان جهاد کشاورزي استان با بيان اينکه در سال گذشته براي 212 مورد، تغيير غير مجاز کاربري اراضي کشاورزي حکم قلع و قمع صادر شده بود، گفت: جهاد کشاورزي با همکاري مديريت امور اراضي، همياران ترويج کشاورزي و بسيج سازندگي، بيشتر قصد انجام اقدامات پيشگيرانه دارد.

محمديان يکي از اقدامات پيشگيرانه براي مقابله با تغيير کاربري اراضي را تهيه نقشه جغرافيايي با همکاري سازمان جغرافياي نيروهاي مسلح خواند و افزود: طبق اين تفاهمنامه از 2 ميليون 400 هزار هکتار از اراضي استان، عکسبرداري هوايي صورت گرفته و نقشه ماهواره‌اي براي اين مقدار اراضي تدوين شده است.

او افزود: طبق اين تفاهمنامه و با مشخص شدن موقعيت دقيق اراضي ملي، اراضي اشخاص، محل تامين منابع آبي اراضي، درجه حاصلخيزي اراضي، صدور يا عدم صدور سن مالکيت، بررسي قابليت کاشت، داشت و برداشت منطقه براي محصولات کشاورزي و تعيين حريم منابع دولتي مشخص خواهد شد.

رئيس سازمان جهاد کشاورزي استان ادامه داد: با تدوين اين نقشه، به عنوان نقشه آمايش کشاورزي استان، تغيير کاربريهاي غير مجاز مشخص خواهد شد، که مي توان طبق اطلاعات بدست آورده از اين نقشه، مسير وقوع سرمازدگي و تگرگ و اينکه کدام بخش از اراضي استان مستعد توليد کدام نوع محصول است، شناسايي کرد.

او با اشاره به شرايط اقليمي استان آذربايجان شرقي و با يادآوري وجود احتمال متاثر شدن محصولات کشاورزي از پديده ي تگرگ و خشکسالي گفت: سازمان جهاد کشاورزي در پي وارد کردن سيستم هاي جديد مقابله با اثرات سرمازدگي به بخش کشاورزي است.

محمديان ادامه داد: خريد دستگاههاي دمنده باد در همين راستا مورد توجه اين سازمان است که طي آن تگرگ بصورت باران وارد مجرا مي‌شود.

او تصريح کرد: در راستاي بهره مندي از ايستگاههاي هوشمند کشاورزي، احداث اين ايستگاهها بصورت پايلوت در چهار شهرستان، نهايي شده است.

رئيس سازمان جهاد کشاورزي استان در خصوص نحوه ي عملکرد ايستگاههاي هوشمند کشاورزي گفت: به تناسب شعاع نصب ايستگاههاي هوشمند، احتمال سرمازدگي محصولات 12 ساعت قبل از وقوع پديده با ارسال پيام کوتاه به کشاورز اطلاع داده مي شود.

محمديان ادامه داد: دستگاهاي دمنده باد بعنوان دستگاهاي هوشمند کشاورزي نيز بصورت پايلوت در سه شهرستان، مراغه، مرند و جلفا که باغت زيادي در اين مناطق وجود دارد، نصب خواهد شد.

رئيس سازمان جهاد کشاورزي استان ريسک پذير بودن کشاورزي را جمله مشکلات موجود در بخش کشاورزي خواند و افزود: با توجه به احتمال وجود پديده خشکسالي و سرمازدگي، گروه مطالعات سازمان در سال گذشته موفق شدند دو مورد از ارقام بادام ديرگل را جهت پرورش در استان بکار گيرند تا با تاخير در دوران گل دهي، پديده ي سرمازدگي را پشت سر بگذارند.

محمديان از افزايش 66 درصدي بيمه محصولات کشاورزي در بخش زراعت و 40 درصد در بخش محصولات باغي خبر داد و گفت: با اين وجود هنوز 50 درصد محصولات کشاورزي در استان تحت پوشش بيمه قرار ندارند.

او با بيان اينکه بيمه کل محصولات کشاورزي در استان از اولويتهاي اين سازمان در سال 90 است، گفت: علت عدم تحت پوشش بيمه قرار گرفتن 50 درصد محصولات کشاورزي، به عدم تمايل کشاورز نسبت به اين امر برمي گردد.

رئيس سازمان جهاد کشاورزي استان تصريح کرد: براي اينکه اعتماد متقابل بين کشاورز و صندوق بيمه وجود داشته باشد، سازمان جهاد کشاورزي با ايجاد مشوقهايي براي کشاورزان، اقدام به افزايش تعداد کارگزاران بيمه نموده است، تا امکان دسترسي سريع کشاورز را فراهم کنند.

مسعود محمديان با يادآوري اين امر که سال گذشته در زمان کشت پاييزه با کاهش بارندگي مواجه بوده ايم گفت: اکثر اراضي محصولات ديمي گندم، کلزا و جو، تحت پوشش بيمه قرار گرفته اند.

او از تعريف ظرفيت اقتصادي براي وحدهاي فعال در حوزه دامپروري و شيلات جهت کاهش قيمت تمام شده خبر داد و تصريح کرد: با اين کار، قابليت رقابت در بازار را براي محصولات توليد شده واحدها فراهم مي‌شود.

رئيس سازمان جهاد کشاورزي استان با بيان اينکه اقليم استان آذربايجان شرقي، براي پرورش شترمرغ مناسب است، گفت: هم اکنون 3 واحد پرورش شترمرغ در شهرستانهاي شبستر و آذرشهر فعال هستند که اگر بتوان با برنامه ريزي صحيح بازار مصرف پوست و گوشت شتر مرغ را فراهم ساخت، سود سرشاري از اين بخش عايد استان مي شود.

مسعود محمديان در پاسخ به سوال خبرنگار ايسنا در مورد ميزان احتمال انتقال بيماريهاي مشترک بين حيوان و انسان با توجه به واردات گسترده، گوشت در استان، گفت: بحث واردات حيوان زنده و گوشت با تدابير خاص وارد مي شوند و احتمال انتقال بيماريهاي مشترک بين انسان و دام وجود ندارد.

او تصريح کرد: هرگونه واردات دام بخصوص دام زنده، با نظارت سازمان بهداشت جهاني صورت مي گيرد به طوري که کشورهاي مبدا و عضو سازمان بهداشت جهاني اطلاعات خود را در سامانه اين سازمان ثبت مي کنند و کيفيت دام زنده از طريق سازمان بهداشت جهاني بررسي مي شود.

رئيس سازمان جهاد کشاورزي استان ادامه داد: در صورتي که کشور مبدا، عضو سازمان نباشد، سازمان دامپزشکي با اعزام اکيپي براي بررسي ميداني از وضعيت منطقه، جهت بررسي وضعيت سلامتي حيوان خريداري شده است، 20 روز تا يک ماه، حيوان را در قرنطينه نگهداري مي‌کند، تا در صورت وجود برخي بيماريها، در اين مدت مشخص شود.

«وضعيت رفاه و معيشت کشاورزان استان» سوالي بود که خبرنگار ايسنا از رئيس سازمان جهاد کشاورزي جويا شد.

رئيس سازمان جهاد کشاورزي استان در تشريح اين مطلب گفت: کوچک بودن ظرفيت واحدهاي کشاورزي و سطح اراضي، چالشي است که بخش کشاورزي با آن مواجه است.

محمديان ادامه داد: طبق برآوردهاي بعمل آمده از وضعيت اراضي کشاورزي، 50 درصد اراضي کشاورزي زير 5 هکتار است، که تملک اين ميزان اراضي به هيچ وجه براي کشاورزان مقرون به صرفه نيست.

محمديان با بيان اين که طبق آيين نامه حداقل مساحت زمين براي اراضي ديمي،30 هکتار و براي اراضي آبي حداقل 15 هکتار بايد باشد؛ گفت: اين درحالي است که ما کمتر کسي را سراغ داريم، که اين آيين نامه در خصوص او صدق کند.

او با بيان اينکه کشاورزاني که مساحت اراضي آنها بالاست، ظرفيت زيادي نيز براي کسب سود دارند گفت: با اجراي قانون يکپارچه سازي اراضي و جلوگيري از خرد شدن و کوچک شدن اراضي با تغيير نسل جلوگيري خواهد شد.

توسعه و تجهيز شهرکهاي دامپروري از اولويتهاي برنامه‌اي جهاد کشاورزي در برنامه چهارم توسعه است که محمديان در اين مورد گفت: فاز اول شهرکهاي دامپروري تبريز، آذرشهر و سراب در حال ساخت است و تا پايان سال 90 مورد بهره برداري قرار خواهد گرفت.

رئيس سازمان جهاد کشاورزي استان آذربايجان شرقي درباره مشکلات مطرح در اجراي طرح مطالعاتي شهرک دامپروري شهرک آذرشهر، با بيان به اينکه آذرشهر بعنوان قطب دامپروري در منطقه محسوب مي شود، گفت: اتحاديه دامداران شهرستان در سال 85 خواستار مديريت و حل مشكلات خود به صورت سيستم واحد شده و طرح ايجاد شهرک دامپروري را از اولويتها و مطالبات اصلي خود عنوان کرد.

محمديان ادامه داد: طبق پيگيريهاي اتحاديه دامداران اين شهرستان، حدود 100 هزار هکتار در منطقه ي باداميار براي اين امر اختصاص داده است ولي هم اکنون، مشكل عمده ي اجراي اين طرح را تامين برق و آب شرب شهرك عنوان کرده و اعلام کرده بود که به خاطر قرارگيري اين منطقه بر روي گسل هاي آتشفشاني مطالعات بيوتكنولوژيك انتقال آب اين شهرك از زرينه رود در حال انجام است.

او ادامه داد: با گذشت چند ماه از آغاز مطالعات اوليه اين شهرک هنوز، محل قطعي براي تامين آب اين شهرک مشخص نشده است.

وي گفت: تامين آب اين شهرک، بنا به اظهارات آب منطقه اي قرار بود از چاههاي اطراف تامين شود، ولي چون اين تعهد مشروط به عدم نياز آب اين چاهها، از سوي آب منطقه اي بود، در نتيجه با وقوع خشکسالي، اين چاهها براي تامين آب شرب منطقه از سوي آب منطقه اي تحت تملک قرار گرفت.

مسعود محمديان احداث اين شهرک را انتظار به حق مردم اين منطقه دانست و گفت: اين کار عملاً با جذب سرمايه گذاران بصورت مشروط ، امکان پذير نيست و بايد کارهاي اساسي در جهت تامين منابع آب اين شهرک صورت گيرد.

او با اشاره به افتتاح واحد گاوداري 10 هزار راسي در استان در سال گذشته، از کلنگ زني يک واحد 10 هزار راسي در شبستر و سراب خبر داد و گفت: مراحل مطالعات واحد 10 هزار راسي بز شيري در بستان آباد نيز که در دست برسي است، تا پايان سال مراحل ساخت آن آغاز شود.

انتهاي پيام