يك كارشناس ارشد مسايل استراتژیک گفت: غرب راهبرد فشار در موضوع هسته‌يي و سياست شمشير را درمذاكرات به كنار گذارد تا شاهد توليد تعادلي جديد بر اساس درك مشترك باشيم.

محمد فرهاد كليني، كارشناس ارشد مسايل استراتژیک در گفت‌وگو با خبرنگار انرژي هسته‌يي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، در پاسخ به اين‌كه تا چه اندازه مي‌توان اميدوار بود 1+5 در مذاكرات بغداد براي اعتماد‌سازي موردنظر ايران گام ملموسي بردارد، گفت: بدون در نظر گرفتن دلايل و اهداف سفر مديركل آژانس به ايران، تماس‌هاي معاونان دبير شوراي عالي امنيت ملي ايران و رييس سياست خارجي اتحاديه اروپا،‌ نمي‌توان قضاوت درست و کاملی درباره مذاكرات بغداد داشت و بایستی منتظر سفر آمانو به تهران بود.

او با اشاره به اين‌كه دو محيط مذاكرات و تماس‌هاي مقدماتي طرف‌هاي مقابل، الزامات سمت و سوي مشابه ندارند، اظهار كرد: در اين فضا رسانه‌ها نيز فعال هستند و سمت و سوي خاصي را بر اساس شايدها و بايدها دنبال مي‌كنند اما اين لوازم براي قضاوت درباره محتواي مذاكرات بغداد كافي نيست.

كليني موضع‌گيري مقامات ايران و 1+5 را راهنماي مطمئن‌تري براي فهم مذاكرات آينده دانست و گفت: در حد فاصل مذاكرات استانبول2 و مذاكرات آينده در بغداد شاهد برخي موضع‌گيري‌ها و دخالت‌ها بوديم. در حوزه موضع‌گيري‌ها برخي مقامات به خصوص در كشورهاي غربي بدون در نظر گرفتن تمامي جهات تلاش كردند به شكلي رفتار و نگاه‌شان را بر اساس فشار بر ايران تنظيم كنند كه از جانب ايران اين مساله هشدار داده شد كه كشورهاي غربي دچار محاسبات غلط نشوند چرا كه اين محاسبات مي‌تواند بر كيفيت تعاملات دو طرف در بغداد اثر بگذارد.

اين كارشناس ارشد مسايل استراتژیک درباره آن چه كه محاسبات غلط از سوي ايران خوانده شده است، اظهار كرد: مباني محاسبات غلط غرب شامل الگوبرداري‌ از سياست‌هايي است كه در گذشته در موضوع هسته‌يي از سوي برخي كشورها به اجرا گذاشته شده است و تلاش شده تا با استفاده از اين سياست‌ها، مواضع ايران تغييرداده شود. در گذشته تاكنون مسائلي مثل تعليق غني‌سازي و استفاده از ابزارهايي كه خارج از توافق بين‌المللي و محيط حقوقي بوده است، مورد استفاده قرار گرفته است.

وي تاكيد كرد: اما موضوع تعليق غني‌سازي در دستور كار طرف ايراني در بغداد نيست. طرف ايراني خطوط قرمزش را در تماس‌هايي كه با طرف مقابل داشته است، به آن‌ها منتقل كرده است.

كليني هم‌چنين گفت:‌ در چارچوب دخالت‌ها شاهد هستيم برخي رژيم‌هاي نامشروع در منطقه تلاش مي‌كنند با توجه به منزوي شدن مواضع‌شان، مذاكرات ايران و 1+5 را تخريب كنند از اين رو شاهد سفرهاي زيادي از سوي مقام رژيم صهيونيست به آمريكا و اروپا و بالعكس هستيم. آن‌ها در اقدامات اخيرشان سعي دارند با استفاده از لابي آيپك، مواضع كشورهاي 1+5 را نسبت به مذاكرات بغداد تحت تاثير قرار دهند اما تلاش‌هاي آن‌ها براي تشديد تحريم‌ها عليه ايران در نهايت به صدور يك بيانيه در کنگره ختم شد دموكرات‌ها احساس فریب خوردگی کردند.

اين كارشناس ارشد مسايل استراتژیک با اشاره به برخي تحولات بعد از مذاكرات استانبول 2، خاطرنشان كرد: يكي از اين تحولات در سازمان پيمان امنيت جمعی اتفاق افتاد كه برخي كشورها نسبت به تند كردن موضوع هسته‌يي ايران هشدار دادند. هم‌چنين مدودف، نخست‌وزير روسيه نيز نسبت به بروز يك جنگ هسته‌يي در صورت تشديد فشارها به ايران ابراز نگراني كرد. او تصريح كرد: اين نگراني وجود دارد كه با توجه به روند تحولات،‌ منطقه وارد يك فاز جديد شود. برخي مقامات پيشين نظامي ايران معتقدند كه قدرت موشكي ايران و توانايي‌اش اگر پيشرفت جديدي داشته باشد جاي تعجب ندارد.

كليني با اشاره به انتخابات رياست‌جمهوري فرانسه و ورود سوسياليست‌ها به اليزه، گفت: اولين تصميم و تغيير در رويكرد فرانسه رابعد از انتخاب اولاند، در تغيير نماينده فرانسه در مذاكرات با ايران شاهد هستيم و به نظر مي‌آيد با توجه به شرايط جديد، فرانسه سعي دارد نقش مثبت‌تري را در مذاكرات ايران و 1+5 داشته باشد که حتما با استقبال ایران همراه خواهد بود.

اين كارشناس مسائل بين‌الملل تصريح كرد: در مجموع با توجه به تحولات بعد از استانبول 2، به نظر مي‌آيد دو طرف بايد به مديريت حاشيه‌ها در اين بحث توجه كنند و براي رسيدن به مذاكرات رو به جلو تمركز بيش‌تري از خود نشان دهند. به نظر مي‌آيد دو طرف سعي دارند فضاي مذاكرات بغداد را آرام نگه دارنداز اين رو شاهد هستيم كه روزنامه گاردين اعلام كرد كه "اميدها به مذاكرات بغداد در روزهاي اخير بيش‌تر شده است."

وي در پاسخ به اين كه انتظارات و توقع مردم از مذاكرات بغداد براي تاثيرگذاري مثبت بر فضاي اقتصادي كشور به ويژه كاهش قيمت دلار كم نيست، خاطرنشان كرد: فضاهاي احساسي و منطقي را بايد از يكديگر جدا كرد. ما پس از استانبول شاهد كاهش ارزش قيمت طلا و دلار بوده‌ايم اما اقتصاد ايران به يك واريانت و متغییر وابسته نيست. اقتصاد هر كشوري به عوامل زيربنايي آن كشور بازمي‌گردد و نمي‌توان بر اساس يك خبر و يا مذاكرات در اين باره قضاوت كرد.

كليني ادامه داد: معمولا اثر و نتيجه يك مذاكرات سياسي بر بورس وارد مي‌شود و بسته به كيفيت مذاكرات بعدي و چگونگي جهت‌گيري‌هاي دو طرف، اثر مذاكرات بغداد مشخص مي‌شود بنابراين معتقدم از اين منظر اين موضوع ارتباط خاص و مشخصي با مذاكرات بغداد ندارد و مسير خاص خود را مي‌رود و بعيد مي‌دانم در اقتصاد ارزي كشور صرفا اين مذاكرات سرنوشت‌ساز باشد. در طی این مدت مواضع برخی از مسوولان غربی بیانگر فرار به عقب بود و سعی کردند تا ادبیات قبل از استانبول 2 را احیا کنند ولی هم‌زمان قیمت ارز هم کاهش داشت بنابر این نمی‌توان همه چیز را به همه چیز پیوند داد.

اين كارشناس ارشد مسايل استراتژیک با اشاره به اعلام وزارت نفت مبني بر اين كه هيچ يك از توليدات ايران روي دستش نمانده است و سيستم خريد و فروش كشور در حركت است، گفت:‌ اين در حالی است كه از سوي بريتانيا شاهد برخي اقدامات براي مشمول نشدن بيمه ذخاير نفتي ايران در حيطه‌ي تحريم‌ها هستيم.

او خاطرنشان كرد: به نظر مي‌رسد دو طرف تلاش مي‌كنند از تشديد متقابل در گام اول جلوگيري كنند و وضعيت رويارويي كه در گذشته موجود بود در حالت توقف قرار گيرد از اين رو اهميت تشكيل فرصت برابر بيش از پيش نمايان مي‌شود.

كليني در توضيح اين مطلب گفت: فرصت برابرهمان كيفيتي است كه در دو نوع مداليته مي‌‌توانيم شاهد باشيم؛ يكي مداليته‌هاي همكاري‌هاي فني ميان ايران و آژانس و ديگري مداليته همكاري‌هاي متقابل ميان ايران و 1+5. در مداليته‌اي كه مي‌تواند ميان ايران و 1+5 شكل گيرد الزاما كاركرد آن موضوع هسته‌يي نيست و بر اساس ادراكي كه در حوزه تصميم‌سازان وجود دارد مي‌تواند از تعريض جدي برخوردار شود. در اين خصوص در ادامه مذاكرات بعد از بغداد و در ادامه ارزیابی از نتایج گام به گام وتدریجی دو طرف در موضوعات مهمي مثل امنيت انرژي، مسائل منطقه‌يي،‌كيفيت روابط ايران با غرب و ... مي‌توانندبررسی کامل تری داشته باشند.

او گفت: ‌به نظر مي‌رسد بعد از تغييرادبيات و لحن طرف‌هاي غربي و تغيير فضا بين دو طرف، اين اميد را مي‌توان داشت كه شاهدتغيير مسير تقابل به مسير تفاهم نوين باشيم. غرب امروز مي‌داند كه از مسير سايه تهديد ايران خودكشي نخواهد كرد. ايران در گذشته نشان داده است كه توانايي قدرت پاسخ و تهديد در برابر تهديد را داراست بنابراين تغيير شرايط از "تهديد در برابر تهديد"به "فرصت برابر" موضوعي امكان‌پذير است اما لازمه‌ي آن توجه و تمركز بر دستاورداوليه مذاكرات استانبول است.

وي خاطر نشان كرد: ‌اگر برخي تلاش مي‌كنندتا با سياست تشديد تحريم، وزن چانه‌زني خود را در مذاكرات تقويت كنند دچار يك توهم از شرايط هستند، زيرا به گفته مقامات ايران، آن‌ها هرگز در برابر روش‌ و راهبردفشار كوتاه نخواهد آمد. لازم است تا راهبرد فشار در موضوع هسته‌يي و سياست شمشير در مذاكرات به كنار گذاشته شود تا شاهد توليد تعادلي جديد بر اساس درك مشترك باشيم.

انتهاي پيام