برنامه ملي "پزشك خانواده" و نظام ارجاع، برنامه‌‌ايست كه از تصويب قانون برنامه توسعه سوم براي وزارت بهداشت تكليف شده است اما اجراي اين برنامه تا تصويب برنامه توسعه چهارم عملي نشد و درست در آخرين روزهاي مسؤوليت مسعود پزشكيان، وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكي دولت هشتم، در مرداد 84 اجراي آن در روستاها آغاز شد.

با اختصاص 500 ميليارد تومان اعتبار براي وزارت رفاه و تأمين اجتماعي جهت اجراي اين برنامه فعاليت در اين‌باره آغاز شد و پس از گذشت كمتر از 2 ماه با پايان كار دولت هشتم، اجراي كار به دولت نهم واگذار شد.

به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)،منطقه همدان، امروز نظام سلامت کشور روزهای پر تب و تابی را برای اصلاح پشت سر می‌گذارد و خود را براي اجرای برنامه "پزشک خانواده" این بار در ابعاد بزرگتر و در قامت کشوری آماده می‌کند. طرحی که موافقان و مخالفان خود را دارد و می‌تواند دسترسی آحاد جامعه به پزشک را مهیا کند و جامعه سالم ایرانی را رقم بزند. طرحی که در آن هر فرد از بدو تولد و حتي پيش از آن تحت نظر پزشک است و اطلاعات مربوط به سلامت وي در پرونده سلامتش به ثبت می‌رسد.

****اهداف برنامه پزشك خانواده هنوز در روستاها تحقق نيافته است

دكتر "محمدمهدي مجذوبي"، معاون بهداشتي دانشگاه علوم پزشكي همدان با بيان اينكه برنامه پزشك خانواده در روستا تفاوت بسياري با برنامه پزشك خانواده در شهر دارد، اظهار كرد: در برنامه پزشك خانواده در شهر حقوق شهروندان و خدماتي كه دريافت مي‌كنند نسبت به برنامه پزشك خانواده در روستا بهتر ديده شده است.

وي افزود: در برنامه پزشك خانواده شهري انتخاب پزشك و شركت در برنامه نه اجباري بلكه اختياري است و مزاياي بيشتري براي پزشكان ديده شده است همچنين خدماتي كه بيمار در سطح تخصصي و فوق تخصصي دريافت مي‌كند.

معاون بهداشتي دانشگاه علوم پزشكي همدان ادامه داد: بنابراين نمي‌توانيم اين دو برنامه(پزشك خانواده شهري و روستايي) را با يكديگر مقايسه كنيم؛ چراكه حتي تصميم بر اين است كه در برنامه پزشك خانواده در روستا تجديدنظر شود و تا اوايل نيمه دوم سال وعده تدوين متن جديدي در سطح كشوري داده شده است به‌گونه‌اي كه نوع خدمات برنامه پزشك خانواده در روستا به برنامه پزشك خانواده شهري نزديك‌تر شود.

دكتر مجذوبي تصريح كرد: بخشی از اهداف برنامه پزشك خانواده در روستا تحقق نيافته است به عبارت ديگر اجراي اين برنامه در ارتقاء شاخص‌هاي بهداشتي در روستا چندان موفق نبود هر چند هم‌اكنون بهترين آمارها، رصد سلامت و گزارش‌گيري در مناطق روستايي است اما هنوز رضايت عمومي در مناطق روستايي حاصل نشده است.

وي ادامه داد: شايد يكي از علل محدوديت در تجويز اقلام دارويي در مناطق روستايي بود و در ساليان پيش روستائيان خود را با شهرنشينان مقايسه مي‌كردند و خود را به لحاظ دريافت خدمات عقب‌تر مي‌ديدند كه البته با اجراي برنامه پزشك خانواده در مناطق شهري اين تفاوت‌ها هم برداشته مي‌شود و شاخص رضايت ارتقاء مي‌يابد.

معاون بهداشتي دانشگاه علوم پزشكي همدان در ادامه معايب اين برنامه را برشمرد و افزود: با اجراي برنامه پزشك خانواده ممكن است آزادي عمل افراد در مراجعه به متخصص كاهش يابد كه اين مورد را نقص نمي‌دانيم؛ چراكه هم‌اكنون مراجعات غيرضرور به متخصص وجود دارد كه با اين برنامه كنترل مي‌شود و اگر شرايط پزشكاني كه در سطح يك شركت مي‌كنند، بهتر ديده شود به موفقيت برنامه كمك مي‌كند.

وي با اشاره به بروز احتمالي مشكلاتي در فرهنگ‌سازي برنامه پزشك خانواده افزود: فرهنگ جامعه به نحوي است كه تاكنون هر فردي آزادانه و تنها به تشخيص خود به هر پزشكي و با هر ميزان تحصيلاتي مراجعه مي‌كردند كه تغيير اين موضوع و نهادينه كردن اين فرهنگ كه افراد در يك پروسه بايد به يك پزشكي خاص مراجعه و در صورت نياز ارجاع داده شوند زمانبر است.

دكتر مجذوبي گفت: در اجراي اين برنامه بايد همه متوليان در برنامه سهيم شوند، شركت و فرهنگ‌سازي كنند و آشنايي مردم با فوايد طرح به‌تدريج به بحث فرهنگ‌سازي كمك مي‌كند.

وي با بيان اينكه عدالت در سلامت با اجراي اين طرح رعايت مي‌شود، ادامه داد: مراجعه براي دريافت خدمات وابسته به سطح درآمد نيست و افراد خدمات را در سطح نخست رايگان دريافت مي‌كنند و اگر به سطح دو ارجاع داده شوند، تخفيفهاي فراواني براي آنها پيش‌بيني شده است كه اين موضوع به برقراري عدالت در سلامت كمك مي‌كند اين بدين معناست كه افراد با ماليات‌هاي متفاوت، خدمات يكساني مي‌گيرند اما هم‌اكنون افراد با درآمدهاي بالا خدمات بهتري دريافت مي‌كنند.

دكتر مجذوبي درباره استقرار محله‌هاي سلامت نيز گفت: براي استقرار اين محله‌ها محدوديت جغرافيايي تعيين نشده است بلكه محله‌هاي 10 هزار نفري مدنظر است و مراكز بهداشتي درماني و پايگاه‌هاي بهداشتي نيز به عنوان مراكز مديريتي اين محله‌ها تعريف مي‌شوند و هر پزشك بخش خصوصي يا دولتي مي‌تواند در اين محله 10 هزار نفري به عنوان يك پايگاه پزشك خانواده ثبت‌نام كند.

وي ادامه داد: بنابراين نبايد حتماً در اين محله‌ها پزشك مستقر باشد بلكه هدف اين است كه اين پزشك با تيم مديريتي محله سلامت، همكاري كند.

دكتر مجذوبي در پاسخ به اعتراض پزشكاني با سابقه طولاني طبابت كه با اجراي برنامه پزشك خانواده در شهر نمي‌توانند مطب خصوصي داشته باشند، اظهار كرد: اجراي برنامه پزشك خانواده در شهرها يك مصوبه كشوري است و نمي‌توان در اين‌باره تصميمي استاني گرفت هم‌چنين ورود به برنامه اختياري است.

وي ادامه داد: پزشكان معترض مي‌توانند از مجاري قانوني و از طريق سازمان‌هاي نظام پزشكي پيگير باشند هر چند ما نيزمشكلات آنها را به سطوح كشوري منعكس كرده‌ايم و تابع تصميمات كشوري هستيم.

معاون بهداشتي دانشگاه علوم پزشكي همدان تصريح كرد: پزشك خانواده همه ابعاد سلامتي را در بردارد و در واقع پزشكان آموزش‌هاي مورد نياز را در دوره‌هاي مستمر در ارتباط با بحث سالمندان، اطفال، زنان باردار و همه گروه‌هاي سني مي‌بينند.

دكتر مجذوبي درباره اينكه چقدر از مشكلات مردم در زمينه سلامت و درمان با اجراي اين طرح برطرف مي‌شود؟ گفت: هم‌اكنون نمي‌توانيم در اين‌باره قضاوت كرد؛ چراكه در ابتداي برنامه و راه هستيم و در عين حال افق آينده ما را برخي كشورها تجربه كرده‌اند.

****موفقيت طرح، تقاضاهاي القايي پزشكان را كاهش مي‌دهند

دكتر مجذوبي ادامه داد: اگر اين طرح به خوبي اجرا شود و فرهنگ جامعه و تمايل مردم بدين سمت تغيير كند، پيش‌بيني مي‌شودعلاوه بر ارتقاء سلامت، كاهش مصرف دارو و آزمايش‌ها بي‌مورد و در كل تقاضاي القايي (ايجاد تقاضاي كاذب از سوي پزشك براي بيماران) را در پي دارد.

وي با بيان اينكه برنامه‌هايي براي پيشبرد درست طرح ديده شده است، گفت: ما تلاش كرده‌ايم و همه كميته‌هاي مورد نياز تشكيل شده است و آموزش‌هاي مورد نياز طبق برنامه عملياتي به تدريج داده مي‌شود همچنين در اين راستا اطلاع‌رساني به مردم نيز‌ آغاز شده است.

معاون بهداشتي دانشگاه علوم پزشكي همدان گفت: آنچه براي كمك به پيشبرد اين برنامه نياز است بحث فرهنگ جامعه است كه مي‌توانيم با آموزش‌هاي لازم به اين سمت سوق دهيم و جايگاه پزشكان عمومي نيز بايد در اين طرح به خوبي ترسيم شود؛ چراكه پاشنه آشيل و خط مقدم اين طرح پزشكان عمومي هستند بنابراين بايد جايگاهشان به لحاظ اقتصادي و اجتماعي ارتقاء يابد.

دكتر مجذوبي درباره نحوه آموزش‌هاي مردمي گفت: از طريق برنامه‌هاي صدا و سيما، بنر، اطلاعيه‌ها، بروشورها، مطبوعات محلي و مراكز بهداشتي درماني كه آموزش‌هايي در اين‌باره دارند.

****برنامه پزشك خانواده تنها راه نجات نظام سلامت كشور است

دكتر "اكبر رنجبرزداه"، عضو كميسيون بهداشت و درمان مجلس هشتم نيز در اين‌باره گفت: تنها راه نجات وضعيت سلامت كشور و بهبود كيفيت بهداشت و درمان، نظام ارجاع و سيستم پزشك خانواده تشخيص داده شده است.

وي افزود: اين برنامه سالهاست در دستور برنامه‌ريزي و اجرا قرار دارد و برنامه آني و فوري نيست؛ چراكه اين برنامه جامع،‌ كامل و همه جانبه‌ايست كه دولت، مجلس و كارشناسان بر سر آن توافق دارند.

عضو كميسيون بهداشت و درمان مجلس هشتم در ادامه مزاياي برنامه پزشك خانواده و نظام ارجاع را بيان و اظهار كرد: جامعه و آحاد مردم مي‌توانند به سهولت و با يك جمعيت حداقل بين 2000 تا 2500 نفر تحت مشاوره يك پزشك امين، در دسترس و تامين‌كننده نيازهاي اوليه آن تعداد افراد باشد.

رنجبرزاده ادامه داد: افراد جامعه مي‌توانند در سطوح پزشكي با پزشك خانواده خود مشورت كنند و از دغدغه‌هاي درمان رهايي يابند و مسير مشخصي براي سلامت خود با فرد تحصيلكرده مرتبط با امور پزشكي و درماني داشته باشند.

****پزشك خانواده درمانگر نيست!

وي گفت: پزشك خانواده درمانگر نيست، بلكه سلامت‌محور است يعني به دنبال حفظ، تامين و ارتقاء سلامت مردم است نه به دنبال بيمار.

عضو كميسيون بهداشت و درمان مجلس هشتم افزود: فلسفه كاري پزشك اين است كه به بيمار مشورت دهد، براي وي پرونده تشكيل دهد، بيماريش را ريشه‌يابي و ارزيابي كند و او را به سمتي هدايت كند كه سلامتش حفظ شود.

رنجبرزاده اظهار كرد: هم‌اكنون در نظام سلامت فعلي افرادي كه بيمار مي‌شوند در مراجعه به پزشك سردرگم هستند و امنيت رواني برايشان تامين نمي‌شود و به تشخيص خود، مسير درمان بيماري‌هايشان را پيگيري مي‌كنند و به مسيرهاي انحرافي كشيده مي‌شوند و در نتيجه پيچ و خم‌هاي متعددي را طي مي‌كنند تا به مسير اصلي مي‌رسند حال آن كه با وجود پزشكان خانواده، مسير درمان بيماران با سهولت بيشتري طي مي‌شود و امنيت رواني براي خانواده و بيماران ايجاد مي‌شود.

نماينده سابق اسدآباد در مجلس شوراي اسلامي از ديگر مزاياي اين طرح را كاهش هزينه‌هاي درماني، ‌موازي كاري و پرداخت از جيب مردم برشمرد و افزود:هم‌اكنون پرداخت از جيب مردم و هزينه‌هاي تحميل شده بر دولت و وزارت بهداشت و درمان زياد است؛ چراكه موازي كاري‌هاي بسياري در سيستم نظام سلامت وجود دارد.

وي ادامه داد: اجراي اين طرح در سطح نخست، هزينه چنداني براي مردم ندارد و وزارت بهداشت و دولت به دنبال درمان رايگان در اين برنامه هستند كه البته از مزاياي برنامه پزشك خانواده است.

رنجبرزاده گفت: در سطوح دوم و سوم اجراي اين برنامه نيز دولت و وزارت بهداشت خود را موظف مي‌دانند كه اين سطوح و كيفيت را ارتقا و افزايش دهند كه اين امر در صورت هيئت امنايي شدن بيمارستان‌ها تحقق مي‌يابد؛ چراكه امنيت رواني و اطمينان خاطر مردم را افزايش مي‌دهد و مي‌پذيرند كه بيمارستان دولتي و خصوصي تفاوت چنداني ندارند و اساتيد نيز با افزايش پرداخت با رضايت كامل در بيمارستان‌هاي دولتي مستقر مي‌شوند.

وي ادامه داد: با اجراي اين طرح سطح آگاهي عمومي مردم در امورات پزشكي به لحاظ در دسترس بودن افزايش و سطح بهداشت ارتقا و بدين واسطه پيشگيري تحقق مي‌يابد.

****هزينه‌ها در سال‌هاي اوليه اجراي طرح افزايش مي‌يابد

عضو كميسيون بهداشت و درمان مجلس هشتم با بيان اينكه در آينده هزينه‌ها به علت افزايش هزينه‌هاي پزشكان و استقرار آنها، افزايش مي‌يابد، افزود: در سال‌هاي اوليه اجراي برنامه پزشك خانواده، هزينه‌ها افزايش مي‌يابد.

رنجبرزاده در خصوص معايب اين برنامه گفت: در اجراي اين برنامه بايد امنيت رواني پرسنل پزشكان خانواده تامين شود به ويژه پزشكاني كه در سطح نخست فعاليت مي‌كنند؛ چراكه آنان سربازان خط مقدم هستند و بايد با توانمندي ، نظم فكري و امنيت رواني شغلي برنامه را بپذيرند تا بدينوسيله به اصل برنامه خدشه‌اي وارد نشود.

وي گفت: نخستين گام وزارت بهداشت اين است كه در تخصيص كمك‌هاي ويژه پافشاري كند تا بحث پرداخت پزشكان سطح نخست تا حد امكان افزايش يابد؛ چراكه اگر رضايت حاصل شود همه آنچه مورد انتظار است تحقق مي‌يابد.

عضو كميسيون بهداشت و درمان مجلس هشتم اظهار كرد: بايد براي سال‌هاي آينده خطي مشخص شود كه پزشك خانواده‌اي كه وارد سيستم مي‌شود در مقايسه با پزشك عمومي در بخش خصوصي احساس رضايتشان افزون باشد در غيراين صورت بناي ساختمان سست مي‌شود.

رنجبرزاده ادامه داد: وزارت بهداشت بايد بتواند از صندوق توسعه سلامت كه در اختيار پزشكان قرار دارد، فضاهايي برايشان درنظر گرفته شود تا با انگيزه بالاتر و رضايتمندي بيشتري كارشان را ادامه دهند.

****دغدغه پزشكان پاسخگويي باشد!

اين نماينده سابق مجلس شوراي اسلامي با بيان اينكه بايد دغدغه پزشكان، پاسخگويي باشد، تصريح كرد: در دوره هشتم، كميسيون بهداشت براي پرداخت عوارض جهت كالاهاي آسيب‌رسان به سلامت، بيمه‌هاي خدمات درماني كه به حقوق و مزاياي كاركنان دولت وصل شد و منابع صندوق‌هاي بيمه‌هاي درماني افزايش يابد همچنين 10 درصد منابع حاصل از هدفمندي يارانه‌ها به بحث بهداشت و درمان اختصاص يافته است.

وي با اشاره به اينكه نظام سلامت بايد با مديريت قوي انجام شود، گفت: بايد راهكاري براي بحث امنيت شغلي و بازنشستگي پزشكاني كه سال‌ها فعاليت مي‌كنند، ارائه شود كه اين موضوع از وظايف وزارت بهداشت و دولت است كه اين اطمينان را در پزشكان ايجاد كنند كه براي هميشه براساس افزايش تورم، هزينه‌هاي درمان، هزينه‌هاي تجهيزات و كاركنان سرانه ساليانه حداقل بين 50 تا 70 درصد بالاتر از دريافت بخش خصوصي باشد.

****امنيت شغلي پزشكان با افزايش پرداخت‌ها تامين مي‌شود

رنجبرزاده با بيان اينكه امنيت شغلي با افزايش پرداخت‌ها، تامين مي‌شود، افزود: افرادي با سوابق كاري زياد و مطبهاي موفق بايد تفاوت در پرداخت‌ها داشته باشند كه البته اين موضوع در طرح ديده شده است كه سر تيم پزشكان درجات شغلي و كاريشان ارتقا يابد.

وي ادامه داد: در اين صورت پزشكان دغدغه يافتن بيمار را ندارند و امنيت افزايش مي‌يابد و به دنبال بيمار نبودن آثار رواني مثبتي را برايشان دارد.

****اين طرح بايد از اولويت‌هاي دولت باشد

عضو كميسيون بهداشت و درمان مجلس هشتم با بيان اينكه اين طرح بايد از اولويت‌هاي دولت باشد، افزود: اين برنامه في البداهه آغاز نشده است و همكاري وزارتخانه‌ها، صدا و سيما، پذيرش مردم و همرامي پزشكان را مي‌طلبد.

رنجبرزاده با تاكيد بر ضرورت هم‌ياري دولت براي اجراي موفق اين برنامه، گفت: قطعاً هزينه‌ها حين اجراي برنامه افزايش مي‌يابد.

****طرح پزشك خانواده در روستا موفقيت چنداني نداشت

وي با بيان اينكه برنامه پزشك خانواده در روستا موفقيت چنداني نداشت، اظهار كرد: نبود پزشكان مستقر در روستا از نقاط ضعف اين برنامه بود اگرچه حضورشان مفيد بود اما فلسفه وجودي پزشك خانواده تحقق نيافت.

عضو كميسيون بهداشت و درمان مجلس هشتم با اشاره به اينكه اين طرح پايه‌اي بود كه بناهاي بعدي را روي آن طراحي مي‌كنند، ادامه داد: برنامه پزشك خانواده روستايي تنها يك طراحي بود و عملاً اجرا نشد؛ چراكه وقتي هزينه‌ها ديده نشود طرح معنا ندارد و زماني‌كه نقشه راه را ترسيم مي‌كنيم بايد بدانيم پشتيباني و منابع هم نياز دارد.

رنجبرزاده يكي از شيوه‌هاي عدالت در سلامت را اجراي طرح پزشك دانست و گفت: شيوه اجراي آن به عدالت نزديك است؛ چراكه جمعيت هدف و شمار پزشكان مشخص است و اينجا پزشكان و مردم هستند كه مي‌توانند به طرح كمك و به امكانپذير شدن عدالت نزدیک‌تر شوند.

گزارش از خبرنگار ایسنا منطقه همدان: سمیرا معارفی

انتهاي پیام