• دوشنبه / ۲۸ مرداد ۱۳۹۲ / ۰۷:۵۱
  • دسته‌بندی: دین و اندیشه
  • کد خبر: 92052815800
  • خبرنگار : 71253

چرا شیعیان بعد از اتمام سوره حمد، در نماز آمینْ نمی‌گویند؟

نماز

اهل بیت علیهم السلام که نزدیک‌ترین افراد به پیامبر اکرم (ص) هستند، به "آمین گفتن بعد از حمد در نماز" فرمان نداده بلکه آن را نفی کرده‌اند.

به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، به نقل از پایگاه اطلاع رسانی بعثه مقام معظم رهبری، این روزها بسیاری از مومنان در نقاط مختلف کشور اسلامی‌مان، خودشان را برای حضور در خانه امن الهی و ادای فریضه حج آماده می‌کنند و در تکاپوی دانستن احکام مربوط به این فریضه هستند اما یکی از موضوعاتی که به طور حتم در حین حضور در کشور عربستان با آن مواجه خواهند شد، «آمین» گفتن‌های بلند بعد از سوره حمد در نمازهای جماعت از سوی نمازگزاران است که ممکن است سوالاتی را در ذهن آنها ایجاد کند زیرا گاه شده است که حتی به نمازگزاران شیعه به همین جهت اعتراض می‌کنند که چرا آمین نمی‌گویید؟

برای توضیح این مطلب و پاسخ به معترضان باید گفت: یکی از اموری که در نزد فقهای همهٔ مذاهب از مسلمات است این است که عبادات توقیفی است ۱؛ یعنی باید مقدار و کیفیت آن به اذن شارع باشد و خروج از آن اندازه بدعت و تشریع محرم به شمار می‌آید.

در حاشیه مغنی ابن قدامه آمده: عبادات توقیفی است و هیچ جزء یا شرطی از آن با قیاس یا علت تراشی ثابت نمی‌شود به ویژه نماز. ۲

رسول الله (ص) نیز فرمود: این نماز صلاحیت ندارد که چیزی از کلام انسان‌ها به آن افزوده شود. ۳

بنابراین اهل سنت که جزء اضافی (یعنی آمین گفتن پس از حمد) را مستحب می‌شمرند، باید دلیلی برای آن اقامه کنند نه شیعیان که به سنت پیامبر عمل می‌کنند.

نظر اهل بیت علیهم السلام درباره آمین گفتن بعد از حمد

اهل بیت علیهم السلام که نزدیک‌ترین افراد به پیامبر اکرم (ص) هستند، به چنین سنتی فرمان نداده بلکه آن را نفی کرده‌اند. جمیل بن دراج از امام صادق (ع) نقل می‌کند: هرگاه پشت سر امام جماعت مشغول نماز بودی هنگامی که امام از خواندن حمد فارغ شد بگو: الحمدلله رب العالمین و آمین مگو. ۴

در روایت دیگری از محمد حلبی نقل شده که از امام صادق (ع) پرسیدم: هنگامی که از فاتحة الکتاب فارغ شوم آمین بگویم؟ حضرت فرمود: نه ۵.

امام باقر (ع) نیز به گونه‌ای دیگر به ترک این سنت ناپسند فرمان می‌دهد. زراره از امام باقر (ع) نقل می‌کند که فرمود: هرگز هنگامی که از خواندن فارغ شدی آمین مگو و اگر خواستی بگو: الحمدلله رب العالمین. ۶

براساس نظر اهل بیت (ع) آمین گفتن پس از خواندن سوره حمد موجب بطلان نماز می‌شود؛ زیرا آمین گفتن کلام آدمی است و دلیلی بر استحباب آن در نماز وجود ندارد. به همین جهت فقهای شیعه دربارهٔ آن چنین گفته‌اند:

شیخ مفید: پس از خواندن حمد نباید آمین گفت. ۷

شیخ طوسی: گفتن آمین موجب بطلان نماز می‌شود چه پنهانی و چه آشکار. چه قبل از پایان حمد و چه بعد از آن برای ماموم و امام در هر حال. ۸

علامه حلی هم می‌گوید: آمین در آخر حمد نزد امامیه حرام است و با گفتن آن نماز باطل می‌شود. ۹

اختلاف در دیدگاه سایر مذاهب اسلامی

اما از نظر مذاهب دیگر فقهی درباره آن اختلاف است. نووی در این باره می‌گوید: رای ابوحنیفه آن است که امام «آمین» را بلند و ماموم آهسته بگوید.

از مالک دو روایت است. یکی مثل رای ابوحنیفه است و دیگر آن که اصلا در نماز گفته نشود.

رای شافعی آن است که ماموم به حدی بگوید که تنها خودش بشنود. ولی کلام دیگری از او نقل شده است که باید بلند بگوید. رأی احمد بن حنبل آن است که برای نمازگزاران مستحب است آمین به جهر (بلند) بگویند. ۱۰

اهل سنت برای اثبات مدعای خود به روایاتی متوسل شده‌اند که همگی خدشه پذیرند و نمی‌توانند چنین عمل مستحب موکدی را که با این شدت در صفوف جماعت خود اجرا می‌کنند اثبات کنند.

ابوهریره و مستند اصلی برای این کار!

مستند اصلی برای چنین کاری روایاتی است که از ابوهریره نقل شده است. وی می‌گوید که رسول خدا (ص) فرمود: هرگاه امام به «ولا الضالین» رسید بگویید: آمین ۱۱.

همچنین روایات دیگری از وی به همین مضمون نقل شده است.

ابوهریره متهم‌ترین راویان حدیث است. ذهبی نقل می‌کند که عمر بن خطاب ابوهریره را از نقل حدیث منع کرد. حتی او را با تازیانه زد و به او گفت: زیاد از پیامبر (ص) نقل حدیث کردی… اگر دست از نقل حدیث از پیامبر (ص) بر نداری تو را به قبیله‌ات (دوس) تبعید خواهم کرد یا به سرزمین قرده خواهم فرستاد. ۱۲

ابوحنیفه می‌گوید: تمام اصحاب پیامبر (ص) نزد من ثقة و عادل‌اند و حدیثی که از طریق آنان به من رسیده صحیح و پذیرفتنی است مگر احادیثی که از طریق ابوهریره رسیده است (که مورد قبول من نیست، بلکه همه آنها نزد من مردود است.) ۱۳

اهل سنت در روایاتی دیگر آمین گفتن را از امام علی (ع) نقل می‌کنند. چنانکه ابن ماجه به سند خود از علی (ع) نقل می‌کند که فرمود: از رسول خدا (ص) شنیدم که بعد از «ولاالضالین» آمین گفت. ۱۴

باید دانست در سند این روایت، محمد بن ابی عبدالرحمن بن ابی لیلی وجود دارد که حافظه‌اش جدا ضعیف است. ۱۵

شعبه هم می‌گوید: من کسی بدحافظه‌تر از ابن ابی لیلی ندیدم. ۱۶

همچنین در سند این حدیث ابن عدی هست که ابوحاتم در حق او می‌گوید: او شخصی است که به حدیثش احتجاج نمی‌شود. ۱۷

براستی با این ضعف سند چگونه می‌توان آن را مستند یک حکم فقهی قرار داد؟

اهل سنت از ابی داود روایتی نقل کرده‌اند که به سندش از ابی زهیر نقل می‌کند که پیامبر اکرم (ص) فرمود: دعای خود را به آمین ختم کنید زیرا در این صورت به اجابت نزدیک‌تر است. ۱۸

در سند این حدیث هم ابومصبح مقرائی قرار دارد که مجهول است پس سند حدیث ناتمام است. ۱۹ و همچنین از نظر دلالت هم اضطراب دارد؛ زیرا مربوط به آمین گفتن بعد از فاتحة الکتاب در نماز نیست و اصلا ذکری از نماز در این روایت نشده است. تنها مطلبی که این روایت دارد، آمین گفتن پس از دعا است بدین ترتیب می‌بینیم که همه روایات وارد شده در این باب که در آنها ذکری از آمین گفتن آمده است اشکال سندی دارند.

منابع:

۱- عاملی، سیدجواد حسینی، مفتاح الکرامه، ج۸ص۲۳۸، قم، دفتر انتشارات اسلامی، اول، ۱۴۱۹

۲- مغنی ابن قدامه، ج ۱، ص ۵۰۶.

3- صحیح مسلم، کتاب المساجد و مواضع الصلاه، باب تحریم الکلام فی الصلاه، ص۲۵۲ح۱۰۸۶.

۴- وسائل الشیعه، کتاب الصلاه باب عدم جواز التامین، ج ۷ ص ۶۷، . ح۷۳۶۲.

۵- همان، ح۱۰۸۴.

۶- همان، ح۱۰۸۵.

۷- شیخ مفید، محمد، المقنعه، ص ۱۰۵، قم، دفتر انتشارات اسلامی، .

۸- طوسی، محمد بن حسن، الخلاف، ج ۱، ص ۳۳۲، قم دفتر انتشارات اسلامی، .

۹- حسن بن مطهر حلی، تذکرة الفقهاء، ج ۳ص۱۶۲، مساله ۲۶۵. قم موسسه آل البیت، اول، ۱۴۱۴.

۱۰- المجموع، ج ۳، ص ۳۷۳.

۱۱- بیهقی، سنن کبری، ج۲ص۵۵

۱۲- سیراعلام النبلاء، ج ۲، ص ۴۳۳.

۱۳- عبدالحمید ابن ابی الحدید معتزلی، شرح نهج البلاغه، ج ۴، ص ۶۸.

۱۴- سنن ابن ماجه، ج ۱ ص ۲۷۸.

۱۵- همان

۱۶- دارقطنی، علی بن عمر، علل الدار قطنی، ج ۳، ص ۱۸۶.

۱۷- تهذیب التهذیب، ج ۲، ص ۱۹۰.

۱۸- سنن ابی داود، ص۱۸۰کتاب الصلاه بان التامین، ح۹۳۸.

۱۹- عظیم آبادی، محمد، عون المعبود، ج۳، ص ۱۵۱، بیروت، دارالکتب العلمیه، دوم، ۱۴۱۵.

انتهای پیام

  • در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
  • - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

نظرات

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
avatar
۱۳۹۲-۰۵-۲۸ ۰۷:۵۹

پس شيعيان كه بعد حمد کلمه الحمدالله ميگن چه حکمي داره؟

avatar
۱۳۹۲-۰۵-۲۸ ۰۸:۵۲

پس چرا ما شيعيان در دعاي دست کلام غير خداوند ميتونيم بخونيم؟ نماز همه ما قبوله . خداوند مثل بعضي از ما نيست که با يک آمين نمازو باطل بدونه. به مشترکات شيعه و سني بپردازيد بهتره

avatar
۱۳۹۲-۰۵-۲۸ ۰۸:۵۵

آيا گفتن صلوات و عجل فرجه بعد از قنوت هم سنت پيامبر بوده است؟

avatar
۱۳۹۲-۰۵-۲۸ ۱۱:۰۲

پس چرا در آخرين رکوع [وعجل فرجهم وفرجنا بهم ] ميگوييم؟ به نظر شما آيا اين بدعت نيست؟

avatar
۱۳۹۲-۰۵-۲۸ ۱۱:۱۴

عجب . کاش مي گذاشتيد يک عالم اهل سنت هم از عقيده اش دفاع مي کرد روايات شماقويند و روايات اهل سنت ضعيف .عجب قصه جالبيه

avatar
۱۳۹۲-۰۵-۲۸ ۱۱:۲۳

خب حالا که اونا میگن نمازشون باطله؟ ما که اونجا میخونیم و بهشون اقتدا میکنیم چی؟ مال ما هم باطله!؟!؟!؟

avatar
۱۳۹۲-۰۵-۲۸ ۱۶:۳۴

شايد نماز اونا باطل نباشه. قبولي طاعات و عبادات دست خداست

avatar
۱۳۹۲-۰۵-۲۸ ۱۳:۲۳

باسلام. اولا هدف اين گزارش تخريب يك مذهب نبوده و تلاش شده نظرات همه مذاهب و بزرگان آنها منعكس شود. از سوي ديگر اين مساله يك موضوعي است كه در ميان مسلمانان رايج است و حرف ايسنا نيست بلكه تمام نقل قول‌ها از علماي بزرگ مذاهب اسلامي است و ايسنا به دنبال اين نبوده كه بگويد كدام يك كار درستي مي‌كنند بلكه تنها خواسته بگويد علت اينكه شيعه پس از اتمام سوره حمد در نماز جماعت آمين نمي‌گويد چيست و اين يك مساله فقهي است و نيازي به تعصب و برخورد احساسي ندارد زيرا در ابواب فقهي و كتب فقهي به اين مساله به صورت مبسوط پرداخته شده است و اين مطلب نيز از كتب و نقل و قول‌ها بهره برده‌ است.

avatar
۱۳۹۲-۰۵-۲۸ ۱۳:۴۵

سلام به خوانندگان باوجدان مسلمان اين همه آمين در نمازها ودعاها اضافه شده وحتي درنماز حركت ويابادستهايشان بازي ميكنند حالا به خاطر يه آمين ادله ومستندات ميخواهيد ونماز باطله حتما همه اختلافات درفروع دين حل شده ومشكل مسلمين در يك آمين مانده وبقيه حل حل...

avatar
۱۳۹۲-۰۵-۲۸ ۱۵:۱۸

با سلام و وقت بخير.وقتي ما مي گوييم اهل سنت به آخر نماز آمين اضافه مي کنن پس غلط است ولي ما اهل تشيع الحمدلله رب العالمين اضافه کنيم نماز درسته؟ در واقع هم اهل سنت و هم اهل تشيع به نماز دارند چيزي اضافه مي کنن. ميخوام بدونم جه فرقي بين اين دو وجود دارد؟ باتشکر

avatar
۱۳۹۲-۰۵-۲۸ ۱۶:۳۴

در پاسخ به دوستان که نظراتشون رو گفتند بد نيست که لا اقل احکام ابتدايي نماز را به عنوان يک مسلمان بدانيد تا اينگونه سوالات برايتان پيش نيايد. در رکوع بايد ذکر گفته شود، حال اين ذکر ميتواند صلوات هم باشد، در قنوت بايد ذکر و دعا گفته شود، ميتواند به زبان فارسي و يا هر گونه که بخواهد با خداوند مناجات کند. اينها بدعت نيست بلکه عين سنت و دين است. برادران و خواهران درباره دينتان بدانيد تا به اشتباه نيفتيد ان‌شاءالله

avatar
۱۳۹۲-۰۵-۲۸ ۱۶:۳۸

هیچ کدوم از شما که مدعی شیعه هستین اصلاً شیعه نیستین از الفاظی که بکار بردین کاملاً مشخصه ...

avatar
۱۳۹۲-۰۵-۲۹ ۰۰:۲۲

کلام: خیلی ادعای مطالعه و بررسی دقیق داری اما بهتره بدونی که شاید احادیث و هر آنچه به تاریخ برگردد لزوما صحیح و دقیق نباشد و تحت تاثیر زمان و شرایط، حالاتی را به خود گرفته باشد که به ظاهر منطقی اما درحقیقت غلط باشد. مثل حرفهای شما...

avatar
۱۳۹۲-۰۵-۲۸ ۱۶:۳۹

بد نیست به جای حرف بی دلیل اول علم دینتون رو بالا ببرین بعد هم یه نگاهی به منابع ذکر شده در مطلب بکنین البته نه اینکه فقط اسماشونو بخونین، برید و تک تک منابع رو بخونید ...

avatar
۱۳۹۲-۰۵-۲۸ ۱۶:۳۹

بنده ی خدا شیه بعد از حمد نمیگه الحمدلله. اونی که کنار شما نماز خونده یا شیعه نبوده یا بلد نبوده ...

avatar
۱۳۹۲-۰۵-۲۸ ۱۶:۳۹

سید به اون نمیگن دعای دست میگن قنوت، برو در باره "قنوت" یه کم مطالعه کن متوجه میشی البته نه فقط درباره قنوت راجع به همه چیز اول مطالعه کن بعد صحبت

avatar
۱۳۹۲-۰۵-۲۸ ۱۶:۴۰

هر چیزی قانون خودش رو داره، انسان هم با این همه کاستی باز هم قانون گذار و قانون مداره چطور میشه که پروردگار عالم در دین کاملشون قانون نداشته باشن که هر کسی هر کاری دوست داره انجام بده؟

avatar
۱۳۹۲-۰۵-۲۸ ۱۶:۴۰

جای بحثش زیاده ولی حتماً و خواهشاً اول بخون بعد صحبت کن ... *ناشناس شما هم بخون ببین حکم قنوت چیه بعد نظردهی کن

avatar
۱۳۹۲-۰۵-۲۸ ۱۶:۴۱

*نسرین شما انشاالله مشرف بشید حتماً حکمش رو بهتون میگن و یا اینکه مراجعه کنین به سایت های مراجع و رسالاتشون و حتی طرح سوال از دفاتر مراجع...

avatar
۱۳۹۲-۰۵-۲۸ ۱۶:۴۵

به نظر مطالب کمی با تعصب و جانبداری بیان شده است و کمی تفرقه انداز است. برادران اهل سنت با خواندن مطالب بالا آزرده میشوند. خیلی بده آدم 30 چهل سال نماز باطل خونده باشه.

avatar
۱۳۹۲-۰۵-۲۸ ۱۷:۵۲

شيعه مي گويد الحمدلله. سني مي گويد آمين. سوره حمد را سريع در ذهنتان مرور کنيد. يک سوره‌‌اي است با مضمون دعا. بعد از دعا چه مي‌گويند؟ مي‌گويند آمين. حال بنا را بر اين مي‌گذاريم که مصداق آن روايت، حضرت رسول اکرم منع کرده باشد. پس هم مستحب شيعه صحيح نيست و هم مستحب سني. از طرفي نيز شيعه افزودني را رد و از طرفي خودش مي‌گويد. دين برآمده از بطن انسانهاست. حال خودتان قضاوت کنيد ببينيد بعد از دعا ((آمين)) مي‌گويند يا ((الحمدلله)) موفق باشيد

avatar
۱۳۹۲-۰۵-۲۸ ۱۹:۲۰

خوب نخوندی این مقاله رو عزیز!در نماز گفتن واژه ای که به انسان بر می گرده جائز نیست!آمین برای دعا می یاد همه می دونن و واژه ای انسانی است نه الهی، از طرفی سوره حمد دعا نیست عزیز کجاش دعاست؟؟؟کلام خالق هستش کلام مخلوق نیست که دعا باشه همچنین قران هیچ کدوم از سوره هاش دعا نیست ممکنه مضامین دعائی داشته باشه ولی دعا نیست عزیز برای مثال فرض کن شما بگی "الرحمن الرحیم"من بگم آمین آخه اینها چه ربطی به هم دارن...در ضمن حالا نمیشه بعد نماز بگی خدایا ما رو جزء ضالین قرار ندهه بگن آمین؟از نظر روائی هم این احادیث تواتر و سند معتبر ندارن پی بدعت محسوب می شن مثل نماز مستحبی رو جماعت خوندن که خلیفه دوم مرسوم کرد...والسلام