• شنبه / ۲۴ اسفند ۱۳۹۲ / ۱۶:۰۲
  • دسته‌بندی: سمنان
  • کد خبر: 92122415891
  • منبع : نمایندگی سمنان

قتلگاه سمنان کجاست؟

قتلگاه

در حاشیه غربی شهر سمنان و در شمال یکی از محلات قدیمی این شهر(محله زاوقان) و در بین باغات و مزارع و در کنار نهر آب نسبتاً بزرگی، یکی از قدیمی‌ترین و کهن‌ترین مساجد تاریخی ایران مربوط به قرن هفتم هجری، حال و روز ناخوشی را سپری می کند.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، منطقه سمنان، در ورودی شهر سمنان و میدان امام حسین(ع) وقتی به منتهی علیه جنوبی سمنان چشم می‌اندازی، بنایی قدیمی، دل شکسته و زخم خورده در میان انبوهی از زمین‌های کشاورزی و نهر‌های آب، نظر شما را جلب می‌کند، این بنای کهن، مسجد جامع قدیمی زاوقان سمنان است که در شمال محله زاوقان واقع شده است.

ریش سفیدان محل به نقل از قدما می‌گویند که این مسجد دارای ایوان یا چهار ایوان بوده که تنها ایوان ضلع جنوب غربی آن باقی مانده است.

علت تخریب بنا، به گفته اهالی محل سیل ویرانگری بوده که در گذشته بخشی از خانه‌های اهالی و قسمتی از این مسجد را در برگرفته و باعث کوچ آنها به مناطق مرکزی شهر شده است و این منطقه از رونق افتاده و کم کم به فراموشی سپرده شده است.

برخی اهالی و ریش سفیدان محل نیز این محل را به نام "قلکا" یا "قتلگاه" می‌شناسند، یکی از کسبه محله زاوقان سمنان، در گفت‌وگو با خبرنگار ایسنای سمنان، علت این نام را قتل تعداد زیادی از نمازگزاران و اهالی این منطقه به دست مغول‌ها در حمله مغول به ایران می‌داند.

پیرزن باغبانی نیز که در زمین‌های کشاورزی اطراف این بنای تاریخی در حال کشاورزی در زمین خود بود به خبرنگار ایسنا گفت: این بنایی که امروز چیز زیادی از آن باقی نمانده است، در سالیان دور، مسجد جامع سمنان بوده است.

همچنین مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان سمنان در این ارتباط اظهار کرد: محله‌ زاوقان یکی از هسته‌ها و محلات قدیمی در شکل گیری شهر سمنان به شمار می‌رود که دارای قدمتی چند صد ساله است، با توجه به حجم بزرگ و عظیم ایوان و فرم‌های تزئینی آجری موجود در آن و نوع مصالح به کار رفته، زمان ساخت مسجد به قرن هفتم یعنی دوره ایلخانی می‌رسد. اما برای اعلام نظر دقیق تر نیاز به بررسی‌ها و پژوهش‌های بیشتری است.

محمدحسین بحرالعلومی در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، منطقه سمنان، خاطرنشان کرد: بیشتر قسمت‌های این مسجد تخریب شده و تنها یکی از ایوان‌های بنا با ارتفاعی حدود 10 متر باقی مانده است، در طرفین این ایوان، دو گوشواره دو طبقه قرار دارد که طبقه همکف یکی از آنها(ضلع شمالی ایوان) مرمت شده و دیگری بسیار آسیب دیده و نیمی از آن تخریب شده است.

وی ادامه داد: با توجه به تخریب‌های فراوان، راه دسترسی به طبقه دوم و بام نامشخص است. کلیت فرم ته‌رنگ مستطیلی با ابعاد 16.5 در 8 متر است. اما پرواضح است، آنچه هم اکنون مشاهده می‌شود تمام آنچه مسجد زاوقان گفته می شود، نیست.

وی ادامه داد: ایوان مسجد بلندترین قسمت فعلی بقایای این اثر تاریخی بوده و با توجه به وجود تزیینات آجرکاری در جداره زیرین طاق باقی مانده ی آن، مهمترین بخش مسجد نیز به شمار می‌رود، وضعیت سلامت طاق باقی مانده ایوان بسیار بحرانی بوده و احتمال فرو ریختن آن وجود دارد. کلیت طاق به شیوه‌ی ضربی به صورت آهنگ با مصالح خشتی اجرا شده است، در معماری آجر نماهای زیر طاق که در حال حاضر صرفاً منحصر به پایه‌های طاق است نیز از تکنیک رومی بهره برده است.

بحرالعلومی تأکید کرد: قسمت‌هایی از بنا که اکنون باقیمانده و هر لحظه امکان تخریب و فرسایش طاق‌های باقیمانده آن می‌رود قدر مسلم بخشی از ضلع جنوب‌غربی مسجد بوده که صحن آن هم اکنون در زیر نهر آب و باغ‌های روبروی آن(در ضلع مقابل) مدفون شده اند و نیاز به پژوهش باستان شناسی را طلب می‌کند.

وی اضافه کرد: قسمت‌های باقیمانده در این پلان شامل یک ایوان رفیع و بلند در وسط و 2 گوشواره رفیع و بلند در طرفین آن که در 2 طبقه احداث شده بودند و پشت آنها را اتاق‌های 2 طبقه‌ای به ابعاد تقریبی 4×4 متر و 340×320 سانتی‌متر تشکیل می‌دادند که راه دسترسی به اتاق‌های بالا از طریق پلکانی در انتهای اتاق‌های همکف بوده است.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان سمنان اضافه کرد: کلیه سقف‌های اتاق‌ها دارای رسمی بندی‌ها و کاربندیهایی بوده که بخشی از آنها باقیمانده است. همچنین در قسمت جلویی گوشواره‌های طرفین ایوان، سقف‌ها دارای رسمی بندی و کاربندی بوده‌اند.

وی گفت: اندود سطح داخلی بنا را کاهگل تشکیل می‌دهد و نمای خارجی و بخشی از تزئینات سقف ایوان را با آجر ساخته‌اند. مصالح اصلی تشکیل دهنده بنای فوق را خشت و گل تشکیل می‌دهد و در اکثر نقاط مورد فرسایش و آسیب‌های جدی و خطرناکی قرار گرفته است.

وی افزود: این بنای بسیار با ارزش و تاریخی هم اکنون متروکه است و به علت حفظ اصالت و خصوصیات و نمودی از معماری مساجد جامع قدیمی کشور در تاریخ 25 خرداد 1381 به شماره 5826 ثبت ملی شده است، با توجه به اینکه اطراف بنای خشتی، کشاورزی و باغداری صورت می‌گیرد طرح حریم که بتواند مانع از نفوذ آب به پایه‌های بنا شود ضروری است.

بحرالعلومی تصریح کرد: به علت مهجور ماندن این بنای با ارزش، حفاری غیرمجاز و تخریب بخشی از دیوارهای آن توسط افراد سودجو بزرگترین تهدید برای نابودی این بنای ارزشمند قرن هفتم است که حفاظت بیشتر از این بنای تاریخی با ارزش را طلب می‌کند.

گزارش از مسعود محقق – خبرنگار ایسنا منطقه سمنان

انتهای پیام

  • در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
  • - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

نظرات

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.