دبیر شورای راهبری ریلی استان مرکزی گفت: صنعت ریلی یکی از مهمترین صنایع مادر استان مرکزی است که اخیراً به عنوان یکی از خوشه‌های ریلی استان تعریف شده است.

عماد مردانی در گفت‌و‌گو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، منطقه مرکزی، افزود: صنعت ریلی استان مرکزی به عنوان یک برند ملی در سطح کشور و خاورمیانه شناخته شده است و شرکت واگن‌پارس به عنوان قدیمی‌ترین شرکت این خوشه، نام و جایگاه شناخته‌ شده‌تری نسبت به سایر شرکت‌های فعال در این حوزه داراست.

وی با اشاره به وجود هفت شرکت واگن‌سازی در دنیا که فعالیت و جایگاهی مشابه با واگن پارس اراک دارند، بیان کرد: اراک بواسطه‌ سابقه‌ طولانی تولید و خدمات در حوزه‌ی صنایع ریلی و دانشی که در گذر زمان در این بخش کسب کرده به عنوان پایتخت ریلی ایران شناخته می‌شود.

مردانی خاطرنشان کرد: دانش و ظرفیتی که به واسطه‌ی فعالیت چندین ساله‌ی واگن پارس در اراک ایجاد شد به مرور زمینه‌ی ایجاد شرکت‌های زیرمجموعه و پایین دستی و همچنین شرکت‌های کوچک‌تر تولیدکننده‌ی واگن را در این شهر فراهم کرد. امروز حدود 100 شرکت در این خوشه، عضویت داشته و توانایی ساخت از صفر تا 100 یک واگن را دارا هستند.

مردانی با اشاره به تأمین 70 درصد خدمات ریلی مورد نیاز کشور توسط شرکت‌های اراکی، گفت: حجم بالایی از تعمیرات واگن‌ها و نوسازی و بازسازی لوکوموتیوهای سراسر کشور در اراک انجام می‌شود. مابقی خدماتی که در سایر نقاط کشور انجام می‌شود نیز عموما توسط پرسنل اراکی که از این شهر هجرت کرده و در شهرهای دیگر ساکن شده‌اند، انجام می‌شود.

جای خالی حمایت از تولید ملی در حوزه‌ی صنعت ریلی

دبیر انجمن همگن ریلی استان مرکزی با تأکید بر وجود کارخانجات واگن‌سازی فعال در کشور، به مصادیق عدم حمایت از فعالان این حوزه، اشاره و تصریح کرد: علیرغم وجود این شرکت‌ها اما، متروی تهران، 3000 واگن مورد نیاز خود را از چین خریداری کرده است، همچنین با اعطای مجوز واردات واگن‌های دست دوم در گذشته، حجم بسیاری از این واگن‌ها که عموما در اروپا از رده خارج شده بودند و قابلیت سیرمسیر نداشتند وارد کشور شد.

مردانی با انتقاد از عدم حمایت از تولید ملی در حوزه‌ی صنعت ریلی، توقع مسئولین کشوری را از صنعت بومی بیش از اندازه دانست و گفت: مسئولین توقع دارند که قیمت تمام شده‌ی محصول در ایران از قیمت تمام شده‌ی محصول در چین ارزان‌تر شود که تحقق این خواسته در ایران با توجه به قیمت بالای مواد اولیه، نیروی انسانی، تحریم‌ها و دیگر هزینه‌های تولید، امری غیرممکن است.

صنعت ریلی همگام با دانش روز حرکت نمی‌کند

دبیر شورای راهبری ریلی استان مرکزی، رکود حاکم بر اقتصاد کشور را طی چند سال گذشته سبب‌ساز عدم پیشرفت صنایع بومی و به روز شدن آنها عنوان کرد و افزود: متأسفانه صنایع بومی ریلی ما با علم روز پیش نرفته و از علم روز این صنعت عقب ماندند. از طرفی مشکلات این صنعت روز به روز افزایش پیدا کرد و آمار بدهی‌ها بالا رفت و در نهایت این عوامل، سرعت پیشرفت صنایع ریلی را کند کرد. در این شرایط مسئولین به فکر واردات در این حوزه افتادند، در صورتی که اگر واردات انجام نمی‌شد و فشار تقاضا به صنایع داخلی وارد می‌شد مسلماً آنها برای تأمین نیازهای کشور، خود را به روز می‌کردند اما این اتفاق نیفتاد.

مردانی با اشاره به نیاز کشور به هزار دستگاه واگن مسافری، تصریح کرد: قرارداد ساخت حدود 100 دستگاه واگن با شرکت واگن پارس اراک منعقد شده که ارزشی معادل 200 میلیارد تومان دارد. تحقق آن بسیاری از مشکلات مالی به وجود آمده در این شرکت را رفع خواهد کرد.

صنعت ریلی یارانه سوخت نمی‌گیرد

مردانی با اشاره به ارزان‌تر بودن حمل و نقل ریلی نسبت به جاده‌ای بیان کرد: هزینه حمل و نقل بار در شبکه ریلی کشور حدودا یک چهارم حمل و نقل جاده‌ای و ظرفیت بارگیری یک واگن سه برابر ظرفیت یک کانتینر است.

وی، کاهش آلودگی محیط، کاهش سوانح جاده‌ای و کاهش هزینه‌های زیرساخت را از مزایای حمل و نقل ریلی نسبت به جاده‌ای عنوان کرد و گفت: با وجود توان بالای صنعت ریلی جهت خدمت‌رسانی در این حوزه، متأسفانه سوبسید حمل و نقل تنها به بخش جاده‌ای پرداخت می‌شود.

به گفته‌ی دبیر شورای راهبری ریلی استان مرکزی، هزینه خرید یک کامیون کانتینربر که توانایی جابه‌جایی 20 تن بار را دارد بیش از 400 میلیون تومان و در مقابل هزینه خرید یک دستگاه واگن باری که توانایی حمل 50 تن بار دارد را حدود 240 میلیون تومان است؛ مقایسه‌ی این ارقام نشانگر صرفه‌جویی قابل توجهی است که در صورت توسعه‌ی حمل بار توسط ناوگان ریلی عاید کشور خواهد شد.

مردانی، عدم پرداخت یارانه به بخش ریلی را از جمله عوامل زمین‌گیر شدن صنعت ریلی در بخش حمل مسافر و بار و یکی از پیامدهای مستقیم توقف چرخ صنایع ریلی در ایران را توقف حمل بار از معادن عنوان کرد.

وی تصریح کرد: روزانه بیش از هزاران تن بار از معادن کشور توسط واگن جابه‌جا می‌شود، اگر این میزان نقل و انتقالات توسط بخش جاده‌ای انجام شود علاوه بر تحمیل هزینه‌های چندبرابری بر دوش بخش معدن، افزایش هزینه‌ی سوانح جاده‌ای و آلودگی‌های زیست‌محیطی ناگزیر خواهد بود.

مردانی با بیان اینکه تنها هفت درصد حمل بار در کشور از طریق صنایع ریلی و مابقی توسط بخش جاده‌ای انجام می‌شود، در خصوص ظرفیت واگن‌های مسافری کشور گفت: ظرفیت موجود پاسخگوی نیاز مسافرین نیست. در حال حاضر ایران نیازمند هزار دستگاه واگن مسافری است که از این تعداد، ساخت 100 دستگاه به شرکت واگن پارس اراک سفارش داده شده است.

50 درصد ظرفیت صنعت ریلی استان مرکزی غیرفعال است

دبیر انجمن همگن ریلی استان مرکزی با اشاره به فعالیت بزرگ‌ترین کارخانجات تولید واگن و لکوموتیو و بزرگ‌ترین شرکت تعمیرات واگن خاورمیانه در اراک، خوشه ریلی استان مرکزی را در واقع یک خوشه‌ی ملی دانست و گفت: حدود 70 درصد امور ریلی کشور توسط شرکت‌های اراکی، در اراک و خارج از اراک اداره می‌شود. صنعت ریلی برند معتبری برای استان است.

مردانی، امسال را سال خوبی برای رونق بیشتر بخش ریلی استان دانست و گفت: پیش‌بینی می‌شود امسال حجم قراردادهای صنعت ریلی استان به بیش از 500 میلیارد تومان برسد. البته این میزان قرارداد با توجه به ظرفیت بالای این صنعت در استان قابل ارتقاء است.

وی ضمن تأکید بر غیرفعال‌ بودن بیش از نیمی از ظرفیت ریلی استان، ظرفیت فعال بخش تعمیرات و نوسازی ناوگان را 50 درصد و ظرفیت فعال ساخت واگن را تنها 30 درصد اعلام کرد.

مردانی با بیان اینکه ساختار ویژه‌ی این صنعت، مشتریان آن را به نهادها یا شرکت‌های دولتی و در کل، دولت منحصر کرده است، تشکیل کمیته‌ای متشکل از مسئولین عالی رتبه استان جهت رونق بخشیدن به صنعت ریلی و احیای این صنعت را ضروری عنوان کرد و گفت: کارخانجات واگن‌سازی و تعمیر و بازسازی واگن در دیگر استان‌ها احداث شده‌اند اما هیچ‌یک از آنها نه دانش موجود در اراک را دارند و نه امکانات ویژه ماشین‌آلات تخصصی در حد اراک در این استان‌ها موجود است.

دبیر شورای راهبری ریلی استان مرکزی ضمن تأکید بر لزوم شناسایی و درمان مشکلات صنعت ریلی در راستای احیای این صنعت، رفع برخی مشکلات را در توان استان و برخی دیگر را مستلزم توجه مسئولان ارشد کشور دانست و تصریح کرد: مشکلات مالیاتی، بیمه‌ای و کارگری از عمده مشکلات قابل رفع در استان است و می‌طلبد مسئولین استان برای حل آنها تلاش کنند.

دانش ریلی نیازمند بروزرسانی است

به گفته‌ی مردانی، کارفرمایان متمایل به بازار ارزان و سریع چین هستند و در این شرایط بازاریابی از عمده مشکلات این صنعت است. کارفرمایان صنعت ریلی معمولا از خانواده دولت یا شرکت‌های دولتی هستند که به بخش خصوصی تزریق شده‌اند و با توجه به اینکه بخش‌های بازرگانی صنایع ریلی به تنهایی قادر به رقابت در این بازار نیستند اقدام مسئولین عالی رتبه استان و کشور جهت تقویت بازار این صنعت الزامی است.

وی با اشاره به تصمیم شورای راهبری بر ایجاد دانشکده ریلی با توجه به عمر چهل ساله صنعت ریلی در استان، عقب ماندن از دانش روز را یکی از عوامل عدم نفوذ کامل فعالان این بخش در بازار دانست و توضیح داد: به روز شدن صنعت ریلی نیازمند به روز کردن روش‌های تولید و تحصیلات مدیران است، بر این اساس شورای راهبری در سال گذشته به فکر ایجاد مرکزی برای آموزش پرسنل ریلی استان تحت عنوان دانشکده صنایع ریلی در قالب مرکز علمی کاربردی افتاد، اما متأسفانه این ایده مورد حمایت دستگاه‌های دولتی قرار نگرفت و نیمه کاره باقی ماند.

مردانی با اشاره به تمایل دانشگاه علمی کاربردی جهت احداث این مرکز، عنوان کرد: راه‌اندازی این مجموعه از توان انجمن ریلی خارج است.

دبیر شورای راهبری ریلی استان مرکزی با بیان اینکه به دنبال تشکیل مجموعه آموزش صنایع ریلی اراک بودیم، تصریح کرد: صد درصد آموزش‌ها در صنعت ریلی به روز نیست، از طرفی عمر واگن‌هایی که در کشور جابه‌جا می‌شوند بالاست و گاهی به 40 سال می‌رسد، واگنی که چهل سال پیش طراحی شده دانش تعمیراتی 40 سال پیش را نیاز دارد.

توسعه صنعت ریلی مستلزم تمرکززدایی

مردانی با تأکید بر لزوم تمرکز‌زدایی در این صنعت، گفت: با وجود صنایع ریلی مختلف در اراک، تنها شرکت واگن پارس در میان مردم شناخته شده است، در حالیکه این شرکت تنها یکی از صنایع ریلی استان است و شرکت‌های واگن‌ساز دیگری هم در اراک وجود دارد که قراردادهای کلانی در زمینه ساخت، تعمیر و بازسازی واگن و لوکوموتیو دارند.

وی با اشاره به حجم قراردادهای ریلی موجود یادآور شد: از حجم 500 میلیارد تومانی قراردادهای ریلی منعقد شده در سال جاری تنها 200 میلیارد تومان متعلق به واگن پارس بوده و 300 میلیارد تومان دیگر قراردادهای مابقی شرکت‌های ساخت واگن، قطعات و بازسازی است.

مردانی با اشاره به تبعات منفی متمرکز بودن بر تنها یک واحد صنعت ریلی در استان، اظهار کرد: این سابقه بر حمایت بانک‌ها از دیگر صنایع ریلی تأثیرگذار خواهد بود. تقویت دیگر واحدهای صنعت ریلی در ماندگاری واگن پارس مؤثر واقع خواهد شد.

وی با بیان اینکه سوءمدیریت دوره‌های گذشته در واگن پارس باعث شده که اعتمادها نسبت به این کارخانه و تعهداتش از بین برود، ادامه داد: طی یک سال گذشته با تلاش‌های انجمن و شورای راهبری ریلی، دیدگاه‌ها تغییر یافته چرا که علاوه بر واگن پارس واحدهای صنعتی بزرگ و مؤثر دیگری نیز در این خوشه وجود دارند و واگن پارس به عنوان لیدر صنایع ریلی کشور یکی از شرکت‌های عضو این مجموعه است.

بخش عمده رونق صنعت ریلی به حمل بار وابسته است

دبیر انجمن همگن ریلی استان مرکزی با بیان اینکه متأسفانه بسیاری از سازندگان ما در این صنعت، به تعمیر و بازسازی روی آورده‌ و تعمیرکار شده‌اند، اظهار کرد: از آنجاکه بخش عمده‌ای از رونق صنعت ریلی به حمل بار وابسته است، اگر بار در کشور جابه‌جا شود خریدار واگن هم پیدا می‌شود و به دنبال آن بازار سفارشات داغ خواهد شد.

به گفته‌ی مردانی، در دوره‌ی تحریم نیمی از واگن‌های باری کشور در پارکینیگ‌ها متوقف شدند و راه‌اندازی دوباره‌ی آنها و بهبود وضعیت موجود نیازمند تدبیر دولت است.

وی با تأکید بر اشتغالزایی خوشه ریلی استان، بیان کرد: خوشه‌ریلی در استان مرکزی یک خوشه نوپاست و باید جهت شناساندن ظرفیت اشتغالزایی این صنعت به مردم تلاش کرد تا از حمایت‌های مردمی نیز در راستای تقویت این صنعت برخوردار شویم. صنایع ریلی در اراک و بین مردم این شهر نیز گمنام هستند.

گردش مالی صنعت ریلی، مزیتی که مغفول مانده است

دبیر شورای راهبری ریلی استان مرکزی گفت: هیچ‌یک از 100 شرکت ریلی مستقر در اراک تعطیل نیست اما، تنها 40 درصد ظرفیت آنها مورد استفاده قرار گرفته و ظرفیت 60 درصدی این صنایع خالی است.

مردانی با اشاره به گردش مالی قابل توجه این شرکت‌ها در صورت فعال شدن کامل ظرفیت آنها، این مهم را یکی مزیت برای استان عنوان کرد و گفت: تزریق این نقدینگی قابل توجه به شبکه بانکی استان تمامی مردم را از تسهیلات و منافع حاصله برخوردار خواهد کرد؛ این مهم یک مزیت نسبی برای استان است که باید به آن توجه و در خصوص فعال شدن آن برنامه‌ریزی شود.

وی با اشاره به فشارهایی که سازمان امور مالیاتی و تأمین اجتماعی بر این صنعت تحمیل می‌کنند، عدم حمایت جدی بانک‌ها از صنعت ریلی را یک معضل گریبانگیر فعالان این بخش عنوان کرد و افزود: با توجه به پیشینه‌ای که بانک‌ها از صنایع ریلی بدهکار در ذهن دارند حاضر نیستند از مابقی واحدهای فعال این بخش حمایت کنند، بنابراین دستگاه‌های دولتی باید تلاش کنند تا نیم نفسی که بعد از سال‌ها تحریم و مشکلات برای این صنعت باقیمانده، قطع نشود چراکه اگر این اتفاق بیفتد ضربه‌ای اساسی به صنعت استان وارد می‌شود.

انتهای پیام