• سه‌شنبه / ۴ شهریور ۱۳۹۳ / ۰۱:۳۷
  • دسته‌بندی: فرهنگ عمومی
  • کد خبر: 93060402100
  • خبرنگار : 71464

چرا «شیر و خورشید» را نباید طاغوتی بدانیم؟

نماد شير و خورشيد

نتایج برخی پژوهش‌ها در زمینه‌ی نمادهای مورد استفاده در پرچم ایران در گذر تاریخ نشان می‌دهد که نشان شیر و خورشید به روی پرچم ایران برگرفته از نمادهایی است که در اعتقادات مذهبی شیعیان جای دارد.

به گزارش خبرنگار بخش فرهنگ ایسنا، پرچم ایران با نماد شیر و خورشید از زمان فتحعلی شاه قاجار رواج پیدا کرد. به این صورت که «ملا احمد نراقی»، -مجتهد شیعه و متخصّص در علوم اسلامی- پیشنهاد کرد که نماد شیر خورشید را به نشانه‌ی شیر؛ مظهر علی(ع)، شمشیر؛ نماد شمشیر علی(ع) یعنی ذوالفقار و خورشید؛ به نشانه‌ی خورشید نبوت و اتحاد شیعه و سنی برای پرچم ایران به کار برند و آن را رواج داد.

دوبیتی زیر از شاعری ناشناخته است که در زمان فتح‌علی شاه قاجار به نشانه‌ی شیر و خورشید اشاره کرده است:

«فتحعلی شه ترک جمشید گیتی فروز

کشور خدای ایران خورشید عالم آرا

ایران کنام شیران خورشید شاه ایران

ز آن است شیر و خورشید نقش درفش دارا»

«لویی دوبو» نویسنده‌ی فرانسوی قرن نوزدهم در کتاب تاریخ ایران می‌نویسد: «یکی از امتیازات پادشاه ایران حق برافراشتن بیرق‌های متعدد است. روی یکی از آن‌ها شمشیر ذوالفقار علی(ع)، نقش شده و روی دیگری خورشید در حال ورود به برج اسد دیده می‌شود. شیر خوابیده و خورشید طالع بر پشت او قرار دارد. این علامت در حضور پادشاه منقوش و در بیرق‌ها دیده می‌شود.»

ملک‌الشعرای صبوری، شاعر عهد ناصری هم درباره‌ی نشان شیر و خورشید سروده است:

«گر شیر نشان دولت جاوید است

خورشید به پشت اوست هر کس دیده‌ست

آن ترک پسر که این نشان هشته به سر

شیری باشد که روی او خورشید است

چون نشان شاه ما خورشید و شمشیر است و شیر

داده شمشیری به دست شیر خود خورشید وار»

«لویی دوبو» همچنین در کتاب خود با نام «La Perse»، که در زمان محمدشاه قاجار نوشته است، آورده: «یکی از شیوه‌های پادشاه ایران این است که درفش‌های بسیار به کار می‌برد و بر این درفش‌ها، دو نقش نگاشته می‌شود؛ یکی نقش تیغ دو سر علی(ع)، و دیگری صورت شیر خوابیده‌ای که خورشید از پشت او درمی‌آید. این دو نقش را در کوشک پادشاهی نیز نگاشته‌اند. همچنین بر نشانه‌ای که شاه ایران به سپاهیان و سرکردگان و نمایندگان اروپایی، به نام نواختن ایشان می‌دهد، نیز این دو نقش هست.»

لانگله از دیگر مولفان فرانسوی نیز در زمان فتح‌علی شاه، کتاب کوچکی به نام «Apercu General De La perse» درباره‌ی ایران نوشته است. او نیز از شیر و خورشید یاد کرده است. لانگله بر این باور است که شیر و خورشید از بازمانده‌های ایران باستان و یادگار آتش و آفتاب پرستی ایرانیان دیرینه است. او می‌نویسد: «به هم چشمی سلطان سلیم سوم عثمانی، که نشان هلال را اختراع نموده و پادشاهان عثمانی آن را به اروپاییان و دیگران از ترسایان می‌بخشند، فتح‌علی شاه هم نشان مهر و شیر را درست نموده است.»

این متن بخشی از مقاله‌ی پژوهشی دکتر «فاروق صفی‌زاده»؛ استاد دانشگاه تهران است که در پنجمین شماره‌ی فصل‌نامه‌ی پژوهشی تحلیلی «پژوهش هنر»، چاپ شده است.

«پرچم ایران در گذر تاریخ» عنوان پنجمین شماره‌ی این فصل‌نامه‌ است که با مدیر مسوولی و سردبیری دکتر بهنام زنگی منتشر شده است.

به گزارش ایسنا، چندی پیش حجت‌الاسلام والمسلمین علی یونسی - دستیار ویژه رییس‌جمهور - در یک سخنرانی گفته بود: «...عده‌ای خیال می‌کردند نماد شیر و خورشید یک نماد سلطنتی است اما این‌گونه نیست. شیر نماد حضرت علی(ع) و خورشید نماد حضرت محمد(ص) است و تنها تاجش مربوط به شاه بود. اگر به من باشد، هلال احمر را تغییر می‌دهم و شیر و خورشید را جایگزین آن می‌کنم؛ البته برای هلال احمر هم احترام قائلم».

مجله پژوهش هنر

انتهای پیام

  • در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
  • - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

نظرات

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
avatar
۱۳۹۳-۰۶-۰۴ ۰۸:۳۰

نشان شير و خورشيد بسيار زيباست،ريشه در تاريخ کهن ما دارد

avatar
۱۳۹۳-۰۶-۰۴ ۰۹:۵۴

بابا شما ديگه کي هستين. مطلب کم بود چسبيديد به اين مطلب بي ارزش.به فکر مردم بدبخت باشيد با اين همه گروني پول دو کيلو ميوه ندارند...اون وقت شما همش به فکر سياست و چيزاي بي ارزشيد

avatar
۱۳۹۳-۰۶-۰۴ ۱۵:۱۰

شير نماد حضرت علي(ع) و خورشيد نماد حضرت محمد(ص) است و تنها تاجش مربوط به شاه بود. اگر به من باشد، هلال احمر را تغيير مي‌دهم و شير و خورشيد را جايگزين آن مي‌کنم؛ البته براي هلال احمر هم احترام قائلم.

avatar
۱۳۹۳-۰۶-۰۴ ۱۵:۱۳

مرسي ايسنا به خاطر نشر واقعيات.

avatar
۱۳۹۳-۰۶-۰۴ ۱۶:۳۹

ايسنا جون، اين روش خوبي براي لا پوشوني نيست.

avatar
۱۳۹۳-۰۶-۰۴ ۱۶:۵۲

تعويض نشان هلال احمر با نماد اصيل و زيباي شير و خورشيد که نشات گرفته از باورها و فرهنگ ايران زمين است بسيار اقدام زيبايي خواهد بود

avatar
۱۳۹۳-۰۶-۰۴ ۱۷:۲۲

اگر واقعا شير و خورشيد نشانه ي مذهب باشن، خوب بر هلال احمر ارجحيت دارن. همانطور که بقيه دنيا از صليب سرخ استفاده ميکنن که يک نشان مذهبيه

avatar
۱۳۹۳-۰۶-۰۴ ۱۸:۰۳

هنوز در اردبيل دسته هاي عزاداريي هستند که در پرچم و علم و کتل خود نشان شير و خورشيد دارند(البته شير و خورشيد بدون تاج). اين نشان از خلوص شيعي بسيار بالايي داره اما متاسفانه از ابتداي انقلاب با تبليغ منفي روبرو شده.

avatar
۱۳۹۳-۰۶-۰۴ ۲۰:۳۷

کانلا موافق شير خورشيد هستم که اصالت ايراني هارا نشان ميدهد.هلال احمر يک اسم عربي هست و بهتره حزف بشود

avatar
۱۳۹۳-۰۶-۰۴ ۲۱:۰۳

نشان شير و خورشيد نماد بهتري است.بايد يک راي گيري صورت بگيرد

avatar
۱۳۹۳-۰۶-۰۴ ۲۱:۳۹

مرسي ايسناکمتر رسانه اي علاقه مند به کشف واقعياته

avatar
۱۳۹۳-۰۶-۰۵ ۱۵:۵۵

هرچه خوار آيد روزي به كارآيد!

avatar
۱۳۹۳-۰۶-۰۶ ۱۰:۰۰

سلام اين متن جالبي هست

avatar
۱۳۹۳-۰۶-۰۶ ۱۰:۱۴

زماني که نادر شاه مي خواست نشاني براي دولت خود پيدا کند نزد عالم شيراز رفت. او به نادر گفت نشان شير و خورشيد را انتخاب کن چون شير نشان از علي (ع) دارد و خورشيد نشان از پيامبر (ص)

avatar
۱۳۹۳-۰۶-۰۶ ۱۲:۱۰

آهسته آهسته خيرخواهان به اشتباه خود پي برده اند که نشان ها و سمبل هايي که يک هويت ملي بوده و همه اين ملت رو گرد هم آورده به يکباره جمع شده و ممنوع. آلان ملت ايران براي ايستادن جلو بعضي از همين تهديدها نياز شديدي به اين هويت ها دارد که سمبل و فرهنگ غني ايران رو نشان ميدهد. نه بر ضد دين است و نه متضاد آن. تهمت بيخودي و ناروا هم به کسي نزنيم که اين ضدخداست و ضد نظام و از اين کلامهاي پوچ، که ما همگي فرزندان ايرانيم و در خدمت ملت و پيشرفت کشورمان

avatar
۱۳۹۳-۰۶-۰۶ ۱۶:۱۹

ايسنا جان شک نکن با اين مطلبت باید منتظر انتقاد تندروها باشی

avatar
۱۳۹۳-۰۶-۰۷ ۰۰:۳۵

من از دوران جواني‌ام به هنگام انقلاب که دانشجو بودم متوجه ي اين خطاهاي وحشتناک شدم . مثلا تغيير نام فرح اباد به خزر اباد در ساري به تصور آنکه اين نام برگرفته از نام همسر شاه است در حاليکه اين نام به معني نشاط افزا توسط شاه عباس به شهري که خود ساخته بود اطلاق شد و اين درحالي است که خزرها قوم مهاجمي بودند که بر مرزهاي ما مي تاختند شهر فرح آباد توسط روس ها ويران و قتل عام شد و اکنون خرابه هاي آن به جا مانده .

avatar
۱۳۹۳-۰۶-۰۷ ۱۴:۳۸

همين که نماد شير و خورشيد از زمان فتحعلي شاه قاجار يعني منفور ترين و ننگين ترين شاه تاريخ ايران انتخاب شده است کافي است که براي هميشه از اين نقش متنفر باشيم. اين دورن ذلتبار که بسياري از قسمت هاي خاک ميهنمان به ديگران واگذار شد نه تنها تاريک ترين بخش حکومت سلسله ننگين قاجار بلکه تاريخ ايران است

avatar
۱۳۹۳-۰۶-۰۷ ۲۰:۴۲

ممنون از اين مطلب خوب و به جا

avatar
۱۳۹۳-۰۶-۰۷ ۲۲:۲۳

اقا رضا اخه چه ربطي داشت؟

avatar
۱۳۹۳-۰۶-۰۸ ۱۶:۵۵

هر فرد ايراني و اصيلي شير وخورشيد رانماد افتخار ايران ميداند