داشتن راهبرد در مدیریت فرهنگ امری ضروری است، بر همین اساس باید با راهبرد مطمئن و سازنده در راستای تحقق اهداف کلان فرهنگی کشور کوشید تا این زیر بنا که بسیاری از روبناهای ما بر پایه آن ساخته میشوند را بیش از پیش تقویت کرد.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، منطقه کردستان، دومین نشست از سلسله نشستهای تحقق شعار سال با هدف ارائه راهکارهای کاربردی با محوریت "فرهنگ، عزم ملی و مدیریت جهادی" با حضور مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی، مسئول دفتر نهاد رهبری در دانشگاه کردستان و یکی از اساتید برجسته حوزهی فرهنگ دانشگاههای استان در محل این خبرگزاری برگزار شد.
اولین نشست از این سلسله نشستها با حضور کارشناسان و اساتید اقتصادی استان با محوریت "اقتصاد، عزم ملی و مدیریت جهادی" در همین خبرگزاری برگزار شده بود.
در مشروح این گزارش پاسخ مدعوین این نشست به سوالات ایسنا در ذیل آمده است:
علت مطرح کردن مقولهی فرهنگ در شعار امسال از سوی مقام معظم رهبری چیست؟
حجتالاسلام شیخ الاسلام مسئول دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه کردستان٬ گفت: با توجه به اینکه فرهنگ بنا و اساس همه ابعاد توسعه در جوامع است، لذا فرهنگ، تعریف کنندهی سیاست و روابط اجتماعی یک جامعه است.
حجتالاسلام جعفری مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کردستان نیز در پاسخ به این سوال، با اشاره به دلیل استفاده از واژه فرهنگ در شعار سال اظهار کرد: دو دلیل اصلی برای این امر مورد توجه قرار گرفته است.
وی با اعلام اینکه یکی از دلایل اصلی این است که فرهنگ اساس و پایه هر کشوری است، افزود: پایه تمام جوامع جهان برپایه فرهنگ می چرخد.
حجت الاسلام جعفری با اشاره به اینکه حضرت امام(ره) نیز در این زمینه میفرمایند "اساس یک کشور فرهنگ است"، اعلام کرد: با گذری در تعاریف مختلف فرهنگ به این نتیجه میرسیم که اساس و خمیر مایه هر کشوری را فرهنگ تشکیل میدهد.
وی با اعلام اینکه در دورههای مختلف مدیریت اولویتهایی برای خود تعریف کردهایم، بیان کرد: باید توجه داشت که فرهنگ اولویت اول برای همه مباحث است.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کردستان با اعلام اینکه مقام معظم رهبری با نامگذاری سال اولویت آن سال را مشخص میکند، بیان کرد: شعار امسال تعیین کننده این امر است که در اولویت بندی کارهای نظام و دولت، فرهنگ بُرنده تر است.
دکتر نهیرات یکی از اساتید دانشگاه کردستان گفت: انقلاب اسلامی و نظام جمهوری اسلامی ایران پدیدهای نو در تاریخ معاصر است که این پدیده نو در نتیجه ایده و اندیشههای جدید معنوی شکل گرفت که ارمغان آن انقلاب اسلامی است و این مهم میتواند در معادلات سیاسی اجتماعی جهان امروز، حرفهای مهمی برای گفتن داشته باشد.
تفاوت نظام اسلامی ایران با سایر نظام های مدیریتی در عرصه حکومت این است که سایر نظامها در اجرا، ناظر به قوه قهریه هستند، در حالی که در اندیشه اسلامی به جایگاه انسان توجه ویژهای شده و در تک تک افراد جامعه ایجاد انگیزه میشود و صنوف مختلف اجتماعی با علاقه قلبی به دنبال مسایل مختلف رفته تا جایی که خود پای بند قوانین هستند و در تحلیل امروز از این رویکرد به نام فرهنگ یاد میکنند.
وی در ادامه افزود: این نظام بر پایه اندیشه اسلامی که انسان ساز است، شکل گرفته و میخواهد فرهنگ سازی کند و جامعه را به گونهای سامان دهد که افراد جامعه خود مجری بایدها و نبایدهای اجتماعی باشند و اندیشه اسلامی حکومت، مردم را به گونهای پرورش داده که خود به دنبال فرهنگ سازی صحیح باشند.
نهیرات اعلام کرد: فرهنگ مد نظر مقام معظم رهبری( مدظله العالی) فرهنگ نوینی که ما به طور متداول و معمول در جامعههای انسانی میبینیم، نیست، بلکه فرهنگی وحیاتی برگرفته از قرآن و مرتبط با آن چیزی است که خداوند سبحان عنوان کرده که پیشینهای طولانی به قدمت خلقت آدم تاکنون داشته و سابقه طولانی رسالت، امامت و نقش علما و روحانیون در گذر زمان بر آن تاثیر مثبت و شگرفی گذاشته است.
رابطه فرهنگ با هویت ایرانی اسلامی را چگونه ارزیابی میکنید؟
مسئول دفتر نهاد رهبری در دانشگاه کردستان در خصوص رابطه فرهنگ و هویت ایرانی اسلامی، اظهار کرد: رابطه این دو مهم را میتوان به رابطه اعضاء و جوارح به جان آدمیت تشبیه کرد. همانطور که عقل سالم در بدن سالم است، بدن سالم نیز عقل سالم را میطلبد، لذا این دو جدا از هم نبوده و هر کدام نیز وظایف خود را انجام میدهند.
وی با تاکید بر اینکه فرهنگ و هویت نیز در هم تنیده شدهاند، عنوان کرد: باید دید که فرهنگ در هر یک از مسایل فرهنگی به چه اندازه در هر هویت ایرانی تقویت شده است.
حجت الاسلام شیخ الاسلام تصریح کرد: آنجا که هزاران بسیجی به میدان آمده و با رای دادن خود نشان میدهند که هویت ایرانی، جهادی، ایثار و ایستادگی در برابر ظلم و تهاجم مقابله میکند، خود گویای درهم تنیده شدن فرهنگ و هویت است.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کردستان، در پاسخ به این سوال، فرهنگ را یک جمعبندی از شکل و هویت اسلامی ایرانی دانست و عنوان کرد: در ایران قبل از اسلام خرده فرهنگهای زیادی با یک هویت روشن وجود داشت و آن وحدانیت مردم بود، یعنی مردم بر اساس باورهای خود خداپرست بودند و این امر زمینهای برای پذیرفتن دین اسلام با همان خصوصیات اولیه و ناب شد.
حجتالاسلام جعفری تصریح کرد: در این دوران مردم اسلام را براساس ویژگیهای فطری خود پذیرفتند و این یعنی هویت اسلامی- ایرانی که هیچگاه و هیچکس نمیتواند آن را از هم متمایز سازد.
وی با اعلام اینکه امروزه بسیاری قصد تجزیه هویت ایرانی – اسلامی را دارند، بیان کرد: هویت ایرانی غیر اسلامی و اسلامی غیر ایرانی در کشور ما وجود ندارد و نباید این دو واژه از هم جدا بکار برده شود.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کردستان، با اشاره به اینکه اسلام یک تفکر جهانی است که محدودیت جغرافیایی برای آن نمیتوان قائل شد، بیان کرد: دین اسلام در آن زمان توسط پیامبر اسلام(ص) بدون هیچ محدودیت و مرزی ابلاغ شد و بر همین اساس پادشاه ایران نیز به دین اسلام دعوت شد.
وی با اشاره به پذیرفتن دین اسلام در آن زمان عنوان کرد: مردم ایران در آن زمان به دلیل ویژگیهای مثبتی که به لحاظ عقاید، افکار و ویژگیهای معنوی خود داشتند، اسلام را پذیرفتند و این معنای واقعی هویت ایرانی – اسلامی است.
فرهنگ سازنده هویت است
دکتر نهیرات عضو هیات علمی دانشگاه کردستان عنوان کرد: عظمت مردم ایران زمین، بازتاب فرهنگ ایرانی اسلامی است که به آن اعتقاد دارند و این فرهنگ بزرگ در گرو دو ارزش ملیت ایرانی و هویت اسلامی است که نه تنها با همدیگر تعارض ندارند، بلکه هم افزایی مثبت نیز دارند و در نهایت فرهنگ غنی اسلامی سازنده هویت ایرانی است.
نهیرات افزود: ایمان و اعتقاد به اسلام و قرآن در کنار غرور ایرانی بودن، اعتبار و آوازه بیشتری به ملت ما بخشیده است و با توجه به حدیث حب الوطن من الایمان، اندیشه اسلامی داشتن، حس وطن دوستی ما را رد نمیکند و با نگاه به پیشینه نیاکان خود به تجربه تاریخی مهمی میرسیم که آنها در تعامل با اسلام به خدمات مهم و نکات نغزی در ارتباط با زندگی اسلام رسیدهاند که به کار بستن این تجربه موفق در دنیای امروز، ضمن گسترش فرهنگ اسلامی در آبرومند کردن جامعه ایران لازم و ضروری به نظر میرسد.
وی با اشاره به این که جامعه اسلامی ایران و فرهنگ غنی آن، اکنون قبله آمال بسیاری از جوامع مسلمان دنیاست، تصریح کرد: این مهم نشان میدهد ایران با ارزشهای دینی و اعتقاد به اسلام ناب در دنیا به این عزت و عظمت دست یافته و با تقویت غرور ایرانی و غنی کردن هویت اسلامی که در کنار یکدیگر هم افزایی مثبت دارند، میتوان فرهنگ غنی تر و هویت محترمانه تر داشت و این عزت را ارتقاء بخشید.
علت تحمیل فرهنگ غربی تحت عنوان استاندارد جهانی به ملت ما چیست؟
حجت الاسلام شیخ الاسلام در پاسخ به این سوال خبرنگار ایسنا که علت تحمیل فرهنگ غربی تحت عنوان استاندارد جهانی به ملت ما چیست، عنوان کرد: در ابتدا در پاسخ به این سوال باید دانست که چه کسانی و بر چه اساسی استانداردهای جهانی را تعریف کردهاند و چه کسانی می خواهند آن را به سایر کشورها تحمیل کنند.
وی افزود: فرهنگ غرب با امکانات و ثروت کشورهای جهان سومی ایجاد قدرت کرد و با ابزاری که با ثروت مردم تهیه شده بود، به جان مردم افتاد.
وی ادامه داد: بنابراین "استاندارد جهانی" در مقولهی فرهنگ، ابزاری بود که غرب برای کشورهای جهان سوم و تحمیل بر آنها تعریف کرد و ما نیز متاسفانه غفلتهایی را کردهایم و فضا را برای آنها گسترش دادهایم.
حجتالاسلام جعفری با تاکید بر اینکه به عقیده بنده فرهنگ غرب بر کشور ما تحمیل نشده است، عنوان کرد: بعد از انقلاب صنعتی در جوامع غربی و در بخشهای مختلف تغییرات زیادی صورت گرفته است، اما نمیتوان از آن به عنوان تحول فرهنگی یاد کرد.
وی با اشاره به اینکه در بخش فرهنگ یکی از مباحث اصلی، اخلاق است، ادامه داد: جوامع غربی امروز به این نتیجه رسیدهاند که با بحثهای انسانی و اخلاقی بسیار فاصله گرفتهاند که این امر بسیار به ضرر آنهاست.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کردستان عنوان کرد: در فیلمهای غربی این امر به وضوح نشان داده میشود که این کشورها از لحاظ صنعتی و فناوری پیشرفتهای قابل توجهی را داشتهاند، اما از مباحث اخلاقی و انسانی دور شدهاند.
وی با اعلام اینکه مسائل انسانی و اخلاقی اساس فرهنگ را تشکیل میدهد، تصریح کرد: براین اساس میتوان گفت فرهنگ غربی یک فرهنگ استاندارد نیست و نمیتواند به ما تحمیل شود.
وی با اشاره به اینکه اگر شائبهای مبنی براین امر وجود داشته باشد، باید راهکار مقابله با آن اندیشیده شود، عنوان کرد: راهکارهای مقابله با فرهنگ غربی را باید در فرهنگ بومی، منطقهای و لابه لای خرده فرهنگهایی که در مناطق مختلف کشور وجود دارد، جستجو کرد.
دکتر نهیرات در خصوص تلاش غرب برای تحمیل فرهنگ غربی بر جامعه ما گفت: مقام معظم رهبری(مدظله العالی) در ابتکاری که نشان از تدبیر، فراست و بصیرت ایشان هست، اصطلاح شبیخون یا تهاجم فرهنگی را برای اولین بار به کار بردند که تا آن روز از این واژه استفاده نشده بود و ایشان یادآوری کردند که غرب میخواهد به نام تعامل فرهنگی ما را بفریبد و این تلنگری بود که همگان را متوجه این کید و مکر دشمن کرد.
وی افزود: فرهنگ غربی در نگاه اول انسانیت، انسانها را که خدا به آنها ودیعه داده است، حذف میکند و افراد را در فرهنگ غرب نمیتوان راضی نگه داشت، چرا که انسان را موجودی مادی انگاشته و به همین دلیل است که در غرب از باب معنوی و روانی دچار مشکل هستند و عقدههای روانی به دلیل حذف جنبههای ارزشی و معنوی انسان در فرهنگ غرب است.
این استاد دانشگاه بیان کرد: ساختن اسلحه و جنگ افروزی غربیها ناشی از لذت بردن از خوی پلیدی آنهاست و این ارمغان آنها برای دنیای امروز است که سایر ملتها را به دردسر و اذیت انداخته است.
وی عنوان کرد: بهترین روش ایستادگی در مقابل هجمه فرهنگی غرب، پناه گرفتن و تکیه بر فرهنگ ایرانی اسلامی است که در همگان اعتماد به نفس ایجاد میکند و این مهم ضروری بودن، ساختن سامانه دفاعی از ارزشهای دینی برای جامعه ما را بیش از پیش الزامی کرده است.
رسالت مدیران جهادی درمقوله فرهنگ و رفع دغدغههای فرهنگی مقام معظم رهبری را چگونه ارزیابی میکنید؟
مسئول دفتر نهاد رهبری در دانشگاه کردستان، با اشاره به رسالت مدیران جهادی در مقولهی فرهنگ و رفع دغدغههای فرهنگی مقام معظم رهبری گفت: مدیریت جهادی از دو منظر لفظی و مبداء صدور مورد بررسی است. در مدیرت جهادی لفظی، کوشش و جهد در حد اعلا باید صورت گیرد و در میدان مبارزه و ناتوی فرهنگی باید با تمام قوا جنگید، اما در مدیریت جهادی به معنای مبدا، باید قلوب به تسخیر در آمده و صاحب نور شود.
وی افزود: مدیریت جهادی در واقع به معنای واژه دوم بکار برده میشود و این تبدیل به یک مدیریت تاثیرگذار خواهد شد.
مدیریت جهادی در حوزه ی فرهنگ با سایر بخشها متفاوت است
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کردستان با اعلام اینکه مسئولیت جهادی در حوزههای مختلف متفاوت است، بیان کرد: در بخش فرهنگ دو بخش سخت افزاری و نرم افزاری مد نظر است که باید در بخش اول سختافزارها را نرم و روان کرد و نرم افزارها را محکم کرد.
وی با اعلام اینکه مدیریت جهادی در حوزهی فرهنگ با مدیریت جهادی در سایر حوزهها متفاوت است، عنوان کرد: مدیریت جهادی در حوزهی فرهنگ شامل کار در حوزهی تولید آثار، فکر و اندیشه است.
وی تصریح کرد: باید یک مدیریت مخلصانه، صادقانه، راحت و روان در همه زیر مجموعههای فرهنگی ایجاد کنیم تا همه اصحاب فرهنگ، سیاستمداران، تولید کنندگان آثار فرهنگی و ... در این فضای فرهنگی احساس امنیت کرده و مدیریت جهادی را به پیش ببرند.
نهیرات در تشریح مدیریت جهادی که در شعار سال آمده است، افزود: ترکیب دو واژه با وسعت معنایی شگرف بر رسالت مدیران ما در این عرصه افزوده است و اهمیت مدیریت برنامه ریزی را برجسته تر میکند، چرا که برای کسب موفقیت در هر کاری باید برنامهای خوب و سازمان یافته طراحی کرد.
وی در ادامه تشریح مدیریت جهادی بیان کرد: مقام معظم رهبری(مدظله العالی)، با بینش دینی کلمات و واژگان را برمیگزینند و در مدیریت مورد نظر ایشان، احساس مسوولیت باید خدایی باشد و قبل از اینکه مدیری در مقام انگیزه اداری انجام کار باشد، باید قداست مذهبی و فرهنگ دینی به او این احساس مسئولیت را بدهد که همزمان موفقیت در کار و رضای خدا را کسب کند.
نهیرات همه گروههای جامعه و کشور را در تقویت فرهنگ صحیح تاثیرگذار دانست و گفت: خانواده و والدین، مدارس، دانشگاه، روحانیون، اساتید، پرسنل و سایر آحاد جامعه همه در آفرینش فرهنگ صحیح و ترویج و توسعه ارزشهای اسلامی میتوانند با توجه به تاکید مقام معظم رهبری(مدظله العالی) بر عزم ملی مد نظر ایشان در شعار سال، نقش ایفا کنند.
وی داشتن راهبرد در مدیریت فرهنگ را ضروری دانست و تشریح کرد: باید با راهبرد مطمئن و سازنده در جهت تحقق اهداف کلان فرهنگی کشور کوشید تا این زیر بنا که بسیاری از روبناهای ما بر پایه آن ساخته میشوند را بیش از پیش تقویت کرد.
نهیرات، نقش رسانهها به ویژه صدا و سیما و برنامههای تولیدی این نهاد را در فرهنگ کشور مهم ارزیابی و عنوان کرد: سریالها و برنامههای تولیدی تا چه اندازه توانستهاند در راستای برنامههای فرهنگی و آموزش و پرورش پیش رود.
این عضو هیات علمی دانشگاه کردستان اعلام کرد: زمانی که ما مورد هجمه فرهنگی قرار میگیریم، در مقام دفاع از خود هستیم و در زمان جهاد، یاس و ناامیدی هیچ جایی ندارد.
جایگاه مردم در تحقق شعار سال به چه میزان تاثیرگذار است؟
حجت الاسلام شیخ الاسلام با بیان اینکه مردم و مسئولیت جدا از هم نیستند، عنوان کرد: حضرت امام(ره) در این باره فرمودند که اگر مسئولان نتوانند وظایف خود را به درستی انجام دهند، موجبات نارضایتی مردم را فراهم کرده و ثبات جامعه را برهم میزنند.
وی افزود: مردم ما به حق حکومت را عوض کردند، لذا توقع و انتظار عدالت گستری و ایجاد فضای کار و رفاه را از مسئولان دارند و برهمین اساس مسئولان نیز نباید در انجام وظایف خود کوتاهی کنند.
مسئول دفتر نهاد رهبری در دانشگاه کردستان، در ادامه سخنان خود، ضمن ابراز تاسف از اینکه آنچه امروز ما در رابطه با تحقق شعار سال در کردستان به صورت عملی میبینیم، فاصله زیادی با بیانات مقام معظم رهبری دارد، بیان کرد: مقام معظم رهبری در سفر خود به استان، کردستان را استانی فرهنگی و نه امنیتی خطاب کرد، لذا برای شک زدایی در راستای تحقق این بیانات باید با گفتمان وارد عمل شویم.
وی با اشاره به اینکه کردستان یک استان مرزی و نیازمند امنیت اقتصادی است، عنوان کرد: کردستان دارای پتانسیلها و ظرفیتهای فراوانی است که باید شناسایی و شکوفا شود.
حجتالاسلام شیخ الاسلام با تاکید بر اینکه توسعه اقتصادی، توسعه فرهنگی را میطلبد، خاطرنشان کرد: مدیریت در استان کردستان نباید بر اساس "منیت" و احساسات باشد، بلکه باید عاقلانه و بر اساس منطق صورت گیرد.
وی تصریح کرد: کسانی که به عنوان مدیر و مسئول وارد استان میشوند، باید بتوانند افراد توانمند و قابلی را با خود وارد استان کنند و زمینه توسعه و اشتغالزایی را بیش از پیش فراهم سازند.
مسئول دفتر نهاد رهبری در دانشگاه کردستان در پایان با تاکیدبر اینکه گفتمان تقریب باید در کشور تقویت شود، یادآور شد: نگاه و نگرش مدیریتی در کردستان باید اصلاح شده و به سمت توسعه استان برود.
وی عنوان کرد: هنرمندان، پیشکسوتان، خبرنگاران، نویسندگان اقشاری هستند که در بخش فرهنگ میتوانند مؤثر باشند که اگر ما بتوانیم ارتباطات حوزه فرهنگ را راحت تر و روان تر انجام دهیم، مدیریت جهادی در این حوزه صورت گرفته است.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی کردستان با عنوان اینکه فرهنگ با همه آحاد جامعه سروکار دارد و استثنایی برای آن نمیتوان قائل شد، بیان کرد: مردم اصلیترین رکن فرهنگ هستند.
وی با اشاره به اینکه مردم در تولید و تلفیق فرهنگ عمومی و خصوصی کشور تأثیرگذار هستند، عنوان کرد: یکی از سیاستهای دولت این است که فعالیتهای فرهنگی را به خود مردم واگذار کند.
حجتالاسلام جعفری افزود: وزارتخانه ها باید کار هدایت، حمایت و نظارت را برعهده گرفته و اجرا و انجام فعالیتهای فرهنگی را به مردم و نمایندگان آنها در تشکلها، NGOها، اصناف و ... واگذار کنند.
وی با اشاره به اینکه در استان کردستان در این بخش ما تعدادی از فعالیتهای فرهنگی را به شورای شهر که نمایندگان مردم استان هستند، واگذار کردهایم، بیان کرد: در اختتامیه تئاتر کردی ما این موضوع را با شورای شهر مطرح کردیم که در سال آتی کارهای تخصصی و نظارتی تئاتر کردی را این اداره کل انجام داده و بقیه امور به آنها واگذار شده است.
مدیرکل ارشاد اسلامی کردستان به بخش جدید انتخاب مردمی در تئاتر خیابانی در سال جاری اشاره کرد و گفت: در این بخش از هر قشر جامعه پنج نفر و در کل 50 نفر انتخاب میشوند تا آثار برگزیده از دیدگاه مردم را معرفی کنند و این امر در راستای مقایسه انتخاب داوران و مردم صورت میگیرد.
وی با اشاره به وجود استعدادهای فرهنگی استان یادآور شد: استان کردستان به جهت داشتن ادیبان، فرزانگان بزرگ دارای استعدادهای خاصی است که مسئولان فرهنگی باید آنها را شناسایی کرده و به فعلیت درآورند.
ماهیت نظام اسلامی ایران، مردم سالاری و جمهوری است
نهیرات در ادامه تصریح کرد: با توجه به اینکه ماهیت نظام اسلامی ما مردم سالاری و جمهوری است، مردم سالاری در کشور ما نشان از نقش ملت در فرهنگ سیاسی ما و اعتبار بخشی به آن است.
وی خاطرنشان کرد: عزم ملی در شعار سال یعنی حضور مردم در عرصههای مختلف فرهنگی کشور و این که تمام قومیتها باید با مشارکت در سامان بخشی، بخش فرهنگی تقویت شود و همه توانمندیها در کنار روحیه بالا و امیدوار بودن به آینده در برخورد با مشکلات بکار گرفته شود.
انتهای پیام



نظرات