رئیس دانشگاه علومپزشکی جندی شاپور اهواز با حضور در تحریریه خبرگزاری ایسنا، ضمن پاسخ به پرسشهای خبرنگاران، روند اجرای طرح تحول نظام سلامت در استان خوزستان را تشریح کرد.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) - منطقه خوزستان، دکتر اسماعیل ایدنی در این نشست اظهار کرد: خوزستان سومین استان از لحاظ تولید ناخالص ملی در کشور است و صنایع اساسی بسیار زیادی نیز در آن وجود دارد. بنابراین این فرصت بسیار خوبی برای توسعه همهجانبه در استان است اما بخشینگری به این مقوله موجب شده این رشد و توسعه، یکپارچه و همهجانبه نباشد. اکوسیستم که نقش زیادی در چرخههای زیستی دارد دستخوش تغییرات زیادی شده و مشکلات زیستمحیطی چالشهای عمدهای را در حوزه سلامت ایجاد کرده است.
وی افزود: طی مسیر توسعه و ارتقاء سلامت تنها با سرمایهگذاری در بخش سلامت محقق نمیشود بلکه نیازمند تلاشهای فرابخشی متعدد است زیرا مؤلفههای کلان اقتصادی و اجتماعی فراوانی در این زمینه دخیل است که بدون اصلاح تاثیرات منفی آنها، تامین، حفظ و ارتقاء سلامت آحاد جامعه میسر نمیشود.
رئیس دانشگاه علومپزشکی جندیشاپور اهواز گفت: حوزه سلامت و مسئولان خدمات بهداشتی درمانی به صورت مجزا نمیتوانند سلامت را ارتقاء دهند بنابراین نگاه مدیریت کلان در یک منطقه، باید سلامتمحور باشد.
ایدنی در ادامه به تاثیرگذاری شیوههای انتقال خبر و صداقت داشتن رسانهها در مدیریت افکار عمومی اشاره و اظهار کرد: انتظار ما از رسانهها این است که تریبون افکار عمومی باشند بنابراین از نقد منصفانه از مجموعه خود ناراضی نیستیم.
وی تصریح کرد: قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، امید به زندگی در کشورمان بالا نبوده و بیماریهای منجر به مرگ غالبا از نوع عفونی بودند که موجب مرگ و میر بالایی در کشور میشدند. بیماریهایی چون سرخک، سرخجه، فلج اطفال، اسهال و استفراغ از جمله بیماریهای این دوره بودند. آمار مرگ و میر کودکان و مادران باردار بالا بود. با این پیشزمینه علیرغم وقوع جنگ تحمیلی، تحول شگرفی در حوزه سلامت کشور ما آغاز شد.
ایدنی اظهار کرد: یکی از دستاوردهای بسیار بزرگ نظام سلامت در کشورمان خودکفایی در تربیت نیروی انسانی است به طوری که امروز میتوان گفت با توسعه آموزش عالی در زمینه پزشکی، آمار فعالان جامعه پزشکی به نزدیک 200 هزار نفر رسیده که این آمار منهای آمار جامعه پرستاری و پیراپزشکی است. خودکفایی در این زمینه، نشاندهنده تلاش بسیاری است که در توسعه آموزش عالی حوزه پزشکی انجام شده است.
وی ادامه داد: خودکفایی و خوداتکایی در حوزه نیروی انسانی حاصل آمادهسازی زیرساختهای توسعه آموزش عالی بوده و با راهاندازی سیستم شبکه بهداشت و طرح بهورز، تحول عظیمی در ارائه خدمات در سراسر کشور به خصوص نقاط روستایی ایجاد شده است.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی جندیشاپور اهواز در خصوص تولید علم و پژوهش در حوزه سلامت گفت: نزدیک به 40 درصد فرآوردههای پژوهشی کشور به وسیله حوزه سلامت و دانشگاههای علوم پزشکی کشور انجام میشود. این در حالی است که بودجه پژوهشی وزارت بهداشت تنها 10 درصد بودجه پژوهشی کل کشور است.
ایدنی گفت: پس از جنگ تحمیلی الگوی جمعیتی تغییر کرد و در حال حاضر نزدیک به 70 درصد جمعیت در شهرها و 30 درصد در روستاها زندگی میکنند. این در حالی است که در سال 58 این نسبت برعکس بوده است. پس از جنگ به علت کنترل بیماریها، الگوی بیماریها و سیمای علل منجر به مرگ به گونهای تغییر یافت که بیماریهای عفونی جزء 10 علت اول مرگ و میر در جامعه هم نیستند. اکنون در ایران بیماری قلبی و عروقی، سرطانها، تصادفات، بیماریهای تنفسی، بیماریهای روانپزشکی و سایر عوامل، تهدیدکننده جان انسانهاست.
وی عنوان کرد: انتقادی که بر ساختارهای بهداشت و درمان حداقل در طول 20 سال گذشته وارد است این است که متناسب با تغییر تهدیدها و تغییرات در بافت جمعیتی، خود را تطبیق ندادیم و حاصل این شد که عمدتا با بیماریهایی چون قلبی و عروقی، سکتههای مغزی، سرطانها، تصادفات و ... مواجه هستیم. چاقی، فشارخون، دیابت و بیماریهای عروقی عواملی هستند که اکنون بیشترین هزینهها را به نظام سلامت تحمیل میکنند. این وضعیت به این دلیل است که غربالگری، پیشگیری و فرهنگسازی به خوبی انجام نشده است لذا این نواقص موجب شده نیاز به گسترش تختهای بیمارستانی در بخشهای مختلف جراحی قلب، آنژیوگرافی، CCU، ICU و به خصوص ICU تصادفات بیشتر احساس شود.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی جندیشاپور اهواز گفت: همیشه برای بیماریهای عفونی باید گوش به زنگ باشیم ولی باید بدانیم مأموریتهای امروز ما فراتر رفته و غربالگری و پیشگیری از بیماریهای غیرواگیر از اولویتهای اساسی نظام سلامت است. مثلاً پیشبینی میشود در سال 1400 نسبت به سال 90، میزان بیماران دیالیزی کشور 2.5 برابر شود چون بیشترین علت نارسایی کلیه، فشار خون و دیابت است. این دو بیماری غالبا ممکن است حتی تا مراحل پیشرفته، فاقد علائم پر سر و صدا باشند و اگر چه این بیماریها قابل پیشگیری و کنترل هستند ولی ممکن است بیمار دیر مراجعه کند و عوارض غیر قابل برگشت در وی استقرار یابد؛ لذا غربالگری و بیماریابی در این زمینه اهمیت فراوانی دارد.
ایدنی افزود: همچنین حداقل 40 تا 50 درصد سرطانها نیز با اصلاح الگوی تغذیه و سبک زندگی قابل پیشگیری هستند. به طور کلی 80 درصد علت مرگ و میرها قابل پیشگیری هستند. وظیفه و رسالت نظام سلامت این است که از مرگ زودرس انسانها جلوگیری کند. این حق همه افراد جامعه است که بالای 80 سال عمر کنند؛ امروزه در ایران امید به زندگی 73 سال برای زنان و 71 سال برای مردان است.
وی ادامه داد: میانگین سن افرادی که به دلیل سوانح فوت میکنند، 34 سال است؛ یعنی یک مرد جوان 34 ساله در اوج فعالیت مولد اجتماعی نه تنها میمیرد بلکه قطعا در سن و سالی قرار داشته که بار تأمین معیشت خانواده به دوش اوست و به واسطه این حادثه یک خانواده آسیب میبیند. به عبارتی این فرد 37 سال عمر از دست رفته دارد.
رئیس دانشگاه علومپزشکی جندیشاپور اهواز گفت: بیماریهای سرطان و قلبی نیز همینطور هستند؛ سن ابتلا به این بیماریها کاهش یافته است. سلامت از بهداشت شروع میشود و بهداشت به معنای ارائه خدمات اولیه از جمله غربالگری، فرهنگسازی در زمینه سلامت، شناسایی افراد بیمار و مداخله در درمان با هدف جلوگیری از مرگهای ناخواسته در کشور است.
ایدنی اظهار کرد: طرح تحول نظام سلامت نیز با این پیشزمینه برنامهریزی شد. پیش از آن پرداخت از جیب مردم بسیار بالا بوده، خدمات متناسب با خطرات نبوده و از طرف دیگر هم با یک نابسامانی در شیوه ارائه خدمات مواجه بودیم لذا از ابتدای امسال رهبر معظم انقلاب سیاستهای کلان سلامت را ابلاغ کردند و برنامه تحول نظام سلامت نیز بر اساس این سیاستها طراحی شد.
وی ادامه داد: طرح تحول سلامت دارای چند بسته خدمتی بود که بسته نخست کاهش فرانشیز (پرداخت از جیب بیمار) است. بیماری که در بیمارستان بستری میشد بخشی از هزینههای درمان را بیمه پایه و بخشی را خود پرداخت میکرد. مبلغ پرداختشده از سوی بیمار در بیمارستانهای دولتی حدود 37 درصد بود؛ این در حالی است که امروز در طرح تحول این گونه هدفگذاری شده که اگر فرد شهرنشین باشد شش درصد و اگر روستایی باشد سه درصد از هزینهها را خودش پرداخت کند.
رئیس دانشگاه علومپزشکی جندیشاپور اهواز اظهار کرد: گام دیگر در طرح تحول نظام سلامت که بسیار حائز اهمیت بوده و چالش سنگینی هم در استان برای ما ایجاد کرد این است که زنجیره تهیه دارو و ملزومات پزشکی برای بیمار فقط باید از طریق بیمارستان و با قیمتهای مصوب کشوری انجام شود و بیمار برای هیچ خدمتی نباید به خارج از بیمارستان ارجاع داده شود. این امر دست تمام واسطههایی که کالاها و ملزومات پزشکی را چندین برابر به مردم و بیمارستانها عرضه میکردند، کوتاه کرده است. ما طرفدار تمرکززدایی و کاهش تصدیگری دولت در این زمینه هستیم به شرط آنکه بخش خصوصی منافع عادلانه خود را تعریف کند.
ایدنی اظهار کرد: به دنبال اجرای این طرح و برای ترویج سیاستهای جمعیتی کشور، زایمان طبیعی به طور کامل رایگان شد و این امر در کاهش سزارین نیز تاثیر بسزایی داشته است و اگر بنا به انجام عمل سزارین باشد باید برای آن یک دلیل علمی وجود داشته باشد.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی جندیشاپور اهواز افزود: یکی دیگر از بستههای خدمتی این طرح، بحث کمک به ماندگاری پزشک در مناطق محروم بوده است. یکی از مهمترین شاخصهای عدالت در سلامت از نظر سازمان بهداشت جهانی، دسترسی و برخورداری عادلانه آحاد جامعه از خدمات سلامت است لذا برای این کار باید به سمتی پیش میرفتیم که به ماندگاری نیروهای تخصصی در مناطق محروم کمک شود.
ایدنی ادامه داد: در این طرح، بخش قابل توجهی از منابع مالی برای کمک به ماندگاری پزشکان متخصص در مناطق محروم صرف شد. این موضوع دارای دو بخش پرداخت ثابت و پرداخت عملکردی است و تعرفه خدمات پزشکی در شهرستانهای محروم سه برابر تعرفههای معمولی تعیین شد.
وی اظهار کرد: یکی از معضلاتی که در گذشته داشتیم، این بود که به خاطر پایین بودن تعرفههای خدمات بهداشتی درمانی، دریافتهای خارج از تعرفه به وسیله برخی ارائهدهندگان خدمات وجود داشت که با این موضوع به شدت برخورد شد و اکنون در هیچ بیمارستان دولتیای پرداخت خارج از تعرفه وجود ندارد.
رئیس دانشگاه علومپزشکی جندیشاپور اهواز در ادامه گفت: متأسفانه پیش از این، کیفیت هتلینگ در مراکز دولتی اختلاف فاحشی با مراکز خصوصی داشت و محل ارائه خدمت به بیمار در شأن بیماران نبود؛ لذا سعی کردیم وضعیت هتلینگ را مناسبسازی کنیم البته با توجه به کمبود شدید تخت در استان امکان اینکه یک بیمارستان را کامل تعمیر و بازسازی کنیم، وجود نداشت، بنابراین عملیات بازسازی و مناسبسازی هتلینگ مراکز درمانی به صورت گام به گام انجام شد.
ایدنی خاطرنشان کرد: یکی دیگر از بستههای خدمتی، برنامه پزشک متخصص مقیم در رشتههای خاص است تا تصمیمگیری برای بیمار در حداکثر سرعت ممکن انجام شده و بیمار به خاطر از دست دادن زمان طلایی اقدامات درمانی، دچار عوارض غیرقابل برگشت نشود. بحث صیانت از بیماران خاص و حمایت مالی از این بیماران نیز از بستههای خدمتی دیگری است که در جریان طرح تحول نظام سلامت به اجرا درآمد.
رئیس دانشگاه علومپزشکی جندیشاپور اهواز گفت: یکی از دستاوردهای مهم طرح تحول نظام سلامت، کاهش میانگین 15 درصدی پرداخت از جیب مردم در مجموع بخش خصوصی و دولتی در مدت هشت ماهه نخست آن بوده است که قبل از اجرای برنامه حدود 60 درصد میانگین خصوصی و دولتی بوده است. در حال حاضر میزان پرداخت از جیب مردم در بخش دولتی شش و سه درصد به ترتیب برای بیماران شهرنشین و روستاییان است.
ایدنی افزود: براساس نظر سازمان بهداشت جهانی در خصوص بیماریهای خانمانسوز از جمله سرطانها، یکی از شاخصهای عدالت در سلامت، کاهش هزینههاست که در کشور ما پس از اجرای طرح تحول نظام سلامت، پرداخت این هزینهها حتی به زیر شش درصد رسیده و این یک دستاورد بسیار خوب به شمار میرود. یکی دیگر از دستاوردهای بسیار مؤثر دولت در تامین عدالت در سلامت پوشش بیمهای برای بیش از هشت میلیون نفر در سال جاری برای افراد فاقد هر گونه بیمه پایه بوده است.
وی افزود: اگر نگاه پیشگیرانه در حوزه سلامت نداشته باشیم توسعه این بخشها هزینههای بسیار زیادی به نظام سلامت تحمیل میکند.
رئیس دانشگاه علومپزشکی جندیشاپور اهواز گفت: متولیان، تصمیمسازان، سیاستگذاران و تصمیمگیران باید برنامهای طراحی کنند که بار بیماری کم شود و این تنها از مسیر بهداشت عبور میکند. بنابراین طرح تحول بهداشت نیز در فاز دوم طرح تحول سلامت به اجرا درآمد.
ایدنی افزود: اصلاح زیرساختها در طرح پزشک خانواده و نظام ارجاع روستایی، بخش اول در طرح تحول بهداشت است. دانشگاه علوم پزشکی اهواز نیز به دلیل عملکرد خوب در این حوزه، در اجلاس رؤسای دانشگاهها، مورد تشویق قرار گرفت زیرا این دانشگاه بهترین عملکرد در تکمیل و تجهیز خانههای بهداشت روستایی را در کشور داشت. همچنین در بحث پزشک خانواده روستایی نیز یکی از بهترین عملکردها در کشور را داشتیم و بیش از 108 پزشک برای روستاها جذب شدند.
وی اظهار کرد: متأسفانه به خاطر جابهجایی جمعیتی از روستا به شهر، مردم زیادی در حاشیه شهرها اسکان پیدا کردهاند. سیستم ارائه خدمات بهداشتی در روستا بسیار فعال بوده و بهورز با مراجعه به منزل روستاییان خدماتی چون واکسیناسیون را ارائه میکند در صورتی که این موضوع در شهرها مرسوم نیست و به همین دلیل مردم در حاشیه شهرها با سیستم بهداشتی روستا و نه شهر، آشنایی دارند. با این شرایط میتوان گفت که اکنون حاشیه کلانشهرها مناطق پرخطر به شمار میروند.
رئیس دانشگاه علومپزشکی جندیشاپور اهواز با بیان اینکه قریب به 900 هزار نفر حاشیهنشین در استان خوزستان وجود دارند، افزود: این افراد شناسایی و حدود 60 تیم سلامت برای ارائه خدمات در این نقاط آماده شدند. به نظر میرسد که در اجرای این برنامه جزء دانشگاههای پیشرو در کشور هستیم. با راهاندازی این تیمها زمینه اشتغالزایی برای افراد جویای کار در حوزه سلامت نیز فراهم میشود.
ایدنی عنوان کرد: یکی از معضلاتی که در حوزه سلامت وجود داشت این بود که تعرفههای خدمات درمانی متناسب با ارزش واقعی خدمت نبود و این بستری را در جامعه فراهم میکرد که انحراف از تعرفه به وجود آید. نظام تعرفهگذاری در گذشته بسترساز و زمینهساز تخلف بوده است و در نظام تعرفهگذاری تعرفهای غیرواقعی و غیرقابل قبول تعریف شده بود که این منجر به بروز سوءرفتار و اغتشاش تعرفهای شد. وقتی تعرفه قانونی، غیرواقعی باشد انحراف از تعرفه ایجاد میشود. لذا دولت علیرغم وجود بار مالی در این زمینه، انقلابی در تعرفهگذاری ایجاد کرد تا همه طبق قانون عمل کنند.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی جندیشاپور اهواز افزود: وقتی صحبت میشود که میزان حجم دریافتهای خارج از تعرفه در سال بین 7 هزار تا 10 هزار میلیارد تومان است، باید رفتارسازی مناسبی صورت گیرد بنابراین ابتدا باید بستر تخلفات حذف شود. امروزه بیش از 90 درصد ارائهدهندگان خدمت، منافع مشروع خود را تعیینشده میبینند و تنها 10 درصد ناراضی هستند که از این 10 درصد نیز پنج درصد به قانون تمکین میکنند.
ایدنی خاطرنشان کرد: صیانت از منابع مالی بیماران و تکریم جامعه پزشکی از یکدیگر تفکیکناپذیرند. امروزه یکی از استانهای پیشرو در برخورد با تخلفات تعرفهای و صیانت از منابع مالی بیماران، استان خوزستان است. ما در این زمینه با شاخصترین افراد نیز برخورد کردهایم. امروزه با واقعی شدن تعرفهها و تضمین شدن درآمد عادلانه، دریافت خارج از تعرفه ظلم به مردم است و باید با آن برخورد شود. سامانه ١٦٩٠ و نیز معاونت درمان و سازمان نظام پزشکی کاملا دقیق و عادلانه و کارشناسی به دریافتهای خارج از تعرفه رسیدگی میکنند.
وی ادامه داد: در سال آینده توسعه اورژانسهای پیشبیمارستانی را در برنامه داریم. در حال حاضر اورژانسها بسیار شلوغ هستند و متناسب با تعداد مراجعان نیستند. بدین ترتیب، در بحث درمان توسعه اورژانسهای پیشبیمارستانی را در برنامه داریم و ناوگان آمبولانس را کامل خواهیم کرد.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی جندیشاپور اهواز گفت: 30 آمبولانس تا پایان ماه جاری به مرکز فوریتهای خوزستان افزوده میشود. برای توسعه این حوزه 100 آمبولانس دیگر نیز تقاضا دادهایم که وارد ناوگان خواهد شد.
ایدنی افزود: در توسعه اورژانسهای بیمارستانها نیز هدفگذاری کردهایم و یکی از بهترین اورژانسهای کشور را در بیمارستان امام خمینی (ره) خواهیم ساخت. همچنین یکی دیگر از برنامهها، توسعه کلینیکهای ویژه تخصصی و فوق تخصصی در سراسر استان است.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز گفت: پیشبینی میشود 1200 تخت ICU در کل کشور اضافه شود و بخشهای ICU مسمومین و تنفسی را با توجه به کمبودهایی که در این زمینه وجود دارد، توسعه خواهیم داد. متأسفانه بیمارستانهای نیمهتمام خوزستان پیشرفت فیزیکی بسیار پایینی دارند و در سال آینده امکان افزایش تخت بیمارستانی به روش ساخت وجود ندارد.
وی گفت: بیمارستان رازی جدید پنج درصد، گلستان پنج درصد، بیمارستان ابوذر 30 درصد و بیمارستان سوانح سوختگی 35 درصد پیشرفت فیزیکی دارند. تکمیل و تجهیز بیمارستان ابوذر جدید به بنیاد مستضعفان محول شده و بیمارستان سوانح سوختگی نیز توسط وزارت مسکن در حال ساخت است.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی جندیشاپور اهواز اظهار کرد: بزرگترین چالش درمانی خوزستان این است که تناسبی بین تعداد بیمار و تخت وجود ندارد. اکنون مشکل ما فضای فیزیکی است و در حال حاضر در استان خوزستان 3500 تخت بیمارستانی کم داریم. در کوتاهمدت یکی از راهحلها استفاده از ظرفیتهای فرابخشی است که در این راستا در حال مذاکره با بیمارستان شهید بقایی هستیم.
ایدنی افزود: بیمارستان تازهتأسیس مسجدسلیمان از بهترین بیمارستانهای تازهتأسیس کشور و بخش ICU سوختگی بیمارستان آیتالله طالقانی اهواز با تجهیزات پیشرفته هستند که بعد از تعطیلات سال جدید با حضور وزیر بهداشت افتتاح خواهند شد.
وی اظهار کرد: در زمینه توسعه آموزش عالی در استان دو هدف در چشمانداز آینده مدنظر است؛ نخست تربیت نیروی انسانی مورد نیاز حوزه سلامت با نگاه بومیگزینی از طریق توسعه مراکز آموزشی شهرستانهای واجد شرایط در سطح کارشناسی و دوم تمرکز دانشگاه مادر روی تحصیلات تکمیلی و تولید دانش.
انتهای پیام
نظرات