کتابخانه‌ها نقش بسزایی در توسعه فرهنگی جوامع دارند و به گفته بسیاری از مسئولان، کم شدن تعداد زندان‌ها جز با تقویت زیرساخت‌های فرهنگی از جمله افزایش تعداد کتابخانه‌ها امکان‌پذیر نیست.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، منطقه البرز، امروز درگوشه وکنار کشور شاهد ساخت کتابخانه‌ها به عنوان مهم‌ترین مراکز دسترسی به منابع مطالعه هستیم. بدون شک سهم همه استان‌ها از این ساخت و سازها یکسان نیست و در برخی استان‌ها این روند به سرعت پیش می‌رود و در برخی دیگر حرکتی لاک پشتی دارد.

البرز یکی از استان‌هایی است که پروژه‌های کتابخانه‌سازی آن به کندی پیش می‌رود. این استان با حدود سه میلیون نفر جمعیت از کمترین زیرساخت‌های کتابخانه‌ای برخوردار است. بررسی‌ها نشان می‌دهد که در برخی شهرستان‌های استان مثل کرج چندین سال است که حتی یک کتابخانه ساخته نشده و هربار که از مسئولان علت این امر را جویا می‌شویم گران بودن زمین و یا کمبود اعتبارات را بهانه می‌کنند.

هرچند همه مسئولان در سخنرانی‌ها و مصاحبه‌های گاه و بیگاهشان بر ضرورت کتابخوان شدن مردم تاکید دارند ولی بدیهی این است که آشتی مردم با یار مهربان بیش از آن که با شعار محقق شود نیازمند عملیاتی شدن برنامه‌هایی است که به توسعه زیرساخت‌های کتابخوانی استان ختم می‌شود، برنامه‌هایی که طی سال‌های گذشته کمتر شاهد تحقق آنها بوده‌ایم.

پراکندگی کتابخانه‌های عمومی البرز مناسب نیست

زهرا زمانی، یکی از کتابدوستان البرزی در گفت‌وگو با خبرنگار ایسنا اظهار کرد: پراکندگی کتابخانه‌های عمومی در استان به هیچ مناسب نیست و همین موضوع علاقه‌مندان به کتابخوانی را با مشکل مواجه کرده است. بیشتر کتابخانه‌های استان در کرج متمرکز شده‌اند و سایر شهرستان‌ها از امکانات کتابخانه‌ای محدودی برخوردار هستند.

وی خاطرنشان کرد: این محدودیت‌ها در شهرهای اقماری و روستاها چند برابر است به طوری که بسیاری از روستاهای استان اصلا کتابخانه ندارند. کتابدوستان برخی روستاها باید چشم انتظار باشند تا در یکی از روزهای هفته کتابخانه سیار از راه برسد تا بتوانند چند کتاب به امانت بگیرند.

کتابخانه‌های سیار به کتاب‌های روز مجهز نیستند

این شهروند البرزی تصریح کرد: اغلب کتاب‌های کتابخانه‌های سیار به کتاب‌های به روز مجهز نیستند و همین باعث شده روستائیان برای دسترسی به منابع مطالعه مدام در حال رفت و آمد به شهر باشند. البته این محدودیت منابع تنها به کتابخانه‌های کوچک روستایی و کتابخانه‌های سیار محدود نمی‌شود بلکه برخی از کتابخانه‌های شناخته شده استان نیز با همین مشکل مواجه هستند.

اجرای طرح «کتاب من»متوقف شده است

زمانی اضافه کرد: اجرای طرح «کتاب من» توانسته بود تا حدودی مشکل کمبود منابع جدید و به روز کتابخانه‌ها را حل کند ولی متاسفانه به دلایل نه چندان روشن اجرای این طرح از چند ماه پیش متوقف شده است. در این طرح اعضای کتابخانه‌ها می‌توانستند کتاب مورد نظر خود را سفارش دهند و بعد از دو هفته منتظر دریافت آن باشند. این طرح توانسته بود تا حدود زیادی نقص کتابخانه‌های عمومی در خصوص ارائه کتاب‌های جدید و پرفروش را برطرف کند.

کتابخانه‌ها فضای مناسب و استاندارد ندارند

امین دوست محمدی یکی دیگر اعضای کتابخانه‌های عمومی استان به خبرنگار ایسنا گفت: ضعف کتابخانه‌های عمومی تنها به وضعیت منابع مطالعه آنها باز نمی‌گردد. اغلب کتابخانه‌های استان فضای مناسب و استاندارد برای مطالعه ندارند و بیشتر به قرائت خانه‌ای برای پشت کنکوری‌ها تبدیل شده‌اند.

وی خاطرنشان کرد: جای کتابخانه استاندارد در استانی که حدود سه میلیون نفر را درخود جای داده واقعا خالی است. بسیاری از کتابخانه‌های استان بخش مجزای کودک و نشریات ندارند و وظیفه خود را تنها به امانت دادن و پس گرفتن کتاب‌ها محدود کرده‌اند.

دوست محمدی توضیح داد: در تمامی کشورهایی که در حوزه سرانه مطالعه حرفی برای گفتن دارند، کتابخانه‌ها مراکزی برای برنامه‌های متنوع فرهنگی هستند و کار خود را به امانت کتاب محدود نمی‌کنند. در این کتابخانه‌ها نشست‌ها و جلسات مختلفی برای اعضا برگزار می‌شود. این نشست‌ها صرفا به مساله کتابخوانی مربوط نیست و موضوعات مختلفی را در بر می‌گیرد.

وی ادامه داد: مسئولان کلان فرهنگی باید به فکر راه‌های جذب هرچه بیشتر مردم به سمت کتابخانه‌ها باشند ولی واقعیت این است تا زمانی که می‌توانند جذابیت‌های لازم در این خصوص را بوجود بیاورند اهداف آنها محقق نخواهد شد.

معلولان مانند شهروندان عادی حق استفاده از منابع کتابخانه‌ای دارند

در ادامه یکی از کتابدوستان روشندل البرزی نیز گفت: معلولان نیز همانند سایر شهروندان حق استفاده از منابع کتابخانه‌ای دارند.

تنها کتابخانه امیرکبیر به بخش نابینایان مجهز است

مریم سعیدی افزود: هم اکنون کتابخانه امیر کبیر کرج تنها کتابخانه‌ای است که به روشندلان خدمات‌رسانی می‌کند. مراجعه به این کتابخانه حتی برای روشندلانی که درکرج ساکن هستند نیز دشوار است، چه برسد به کسانی که در سایر مناطق استان سکونت دارند. علاوه براین، منابع صوتی بخش نابینایان این کتابخانه نیز آن طور که باید و شاید غنی نیست و همین محدودیت کتابخوانی برای روشندلان را دو چندان کرده است.

110 هزار نفر درکتابخانه‌های البرز عضو هستند

حجت الاسلام شمس الله فلاح، مدیرکل کتابخانه‌های عمومی البرز در گفت‌وگو با خبرنگار ایسنای البرز، با اشاره به زیرساخت‌های ضعیف کتابخوانی دراستان گفت: متاسفانه زیرساخت‌های کتابخوانی البرز به هیچ وجه با جمعیت آن تناسبی ندارد. استان البرز در برخی شاخصه‌های مربوط به زیرساخت‌های کتابخوانی در رتبه 26 و در برخی دیگر نیز در رتبه 28 کشوری قرار دارد. این آمار نشان می‌دهد البرز در مجموع شاخص‌های مرتبط با زیرساخت‌های کتابخوانی در رتبه‌های آخر کشور قرار دارد.

وی ادامه داد: متراژ کتابخانه‌های عمومی استان بیش از 28 هزار متر مربع است و سرانه زیربنایی کتابخانه‌های عمومی نیز یک متر و 10 سانتی‌متر به ازای هر 100 نفر است. این سرانه در سایر استان‌ها یک متر و 80 سانتی متر به ازای هر 100 نفر است. هم اکنون 110 هزار نفر در کتابخانه‌های عمومی استان عضو هستند که این اعضا به بیش از یک میلیون کتاب دسترسی دارند.

وی گفت: استانی که تعداد زیادی دانش‌آموز، دانشجو و افراد فرهیخته فرهنگی را درخود جای داده شایسته نیست که تنها 69 کتابخانه فعال داشته باشد. هم اکنون به ازای هر 100 نفر 44 جلد کتاب در کتابخانه‌های استان وجود دارد که این رقم بسیار پایین‌تر از متوسط کشوری است. هم اکنون به ازای هر 100 نفر 51 جلد کتاب در کتابخانه‌های کشور وجود دارد.

ضرورت همکاری مسئولان برای توسعه کتابخانه‌های روستایی

وی بر ضرورت افزایش تعداد کتابخانه‌های روستایی استان، تاکید و بیان کرد: روستاییان نیز مانند ساکنان شهرها حق دارند به منابع به روز مطالعه دسترسی داشته باشند. بر این اساس دهیداران و بخشداران باید برای افزایش کمی و کیفی وضعیت کتابخانه‌های روستایی با نهاد کتابخانه‌های عمومی استان همکاری کنند.

سه کتابخانه به کتابخانه‌های البرز اضافه می‌شود

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان البرز همچنین با اشاره به پروژه‌های در دست ساخت این نهاد گفت: به زودی شاهد افتتاح سه کتابخانه در شهرستان‌های نظرآباد، طالقان و شهر جدید هشتگرد خواهیم بود.

این مسئول در خصوص تلاش برای توسعه بخش نابینایان کتابخانه امیرکبیر اظهار کرد: هم اکنون 306 کم بینا و نابینا از خدمات این بخش استفاده می‌کنند. افزایش منابع مطالعه روشندلان به زمان و تخصیص اعتبار مناسب نیاز دارد، به همین دلیل از شهروندان درخواست می‌شود برای افزایش این منابع، کتاب‌های خود را به صدایی رسا صوتی کنند و به مسئول بخش نابینایان این کتابخانه تحویل دهند.

البرز کتابخانه مرکزی ندارد

وی همچنین بر ضرورت ساخت کتابخانه مرکزی در کرج تاکید کرد و گفت: نبود کتابخانه مرجع و مرکزی برای کرج و استان البرز ضعفی بزرگ محسوب می‌شود. تا چندی پیش مشکلاتی برای واگذاری زمین این کتابخانه وجود داشت که با رایزنی‌های انجام شده بخش عمده‌ای از این مشکلات برطرف شده و پیش بینی می‌شود به زودی شاهد کلنگ زنی ساختمان این کتابخانه باشیم.

اعتبارات دولتی برای توسعه زیرساخت‌های کتابخوانی کافی نیست

این مسئول توضیح داد: هرچند توسعه کتابخانه‌ها و ارتقای زیرساخت‌های کتابخانه‌های عمومی استان وظیفه نهاد کتابخانه‌های عمومی است ولی سایر دستگاه‌ها نیز باید به فراخور توان خود دراین زمینه همکاری داشته باشند.

حجت الاسلام فلاح بر ضرورت مشارکت خیرین در امر کتابخانه‌سازی تاکید کرد و گفت: بدون شک امکانات و بودجه‌های دولتی برای اتمام پروژه‌های این بخش کافی نیست به همین دلیل خیرین نیز باید وارد میدان شوند و با یاری خود زمینه دوستی بیش از پیش مردم با یار مهربان را فراهم کنند.

گزارش از المیرا اگیر، خبرنگار ایسنای منطقه البرز

انتهای پیام