آباژورهایی که جلوی چشممان گذاشتند!

سانسور

مشخص بودن حجم گوش بازیگران خانم از زیر روسری، عبارت طنزی است که این روزها در فضای مجازی دست به دست می‌شود و برخی بازیگرانی که سابقه کار در صداوسیما را داشته‌اند، خاطراتی را در این‌باره تعریف می‌کنند؛ جریانی که حالا با نقل خاطرات گوناگون از سانسورچی‌های صداوسیما شاخ و برگ بیشتری پیدا کرده و تبدیل به چالش پرمخاطب #من_و_سانسورچی شده است.

این چالش را امیرمهدی ژوله (نویسنده و طنزپرداز) راه انداخت و با بیان خاطره‌ای از سریال طنز «شب‌های برره» نوشت: «یکی از اشکال پخش‌هایی که برای ما اومد این بود که چرا حجم گوش شقایق دهقان از زیر روسری معلومه! (توجه کنید، گوش نه؛ حجم گوش)». او همچنین از همه همکارانش دعوت کرد که به این چالش بپیوندند و خاطراتشان را از سانسور با هشتگ مشخصی به اشتراک بگذارند؛ هشتگی که خیلی زود داغ شد و مورد استقبال قرار گرفت.

از میان مطالبی که با این هشتگ به اشتراک گذاشته شد، می‌توان فهمید که جامعه هدف صداوسیما برای سانسور بیشتر، زن‌ها هستند اما موضوع اینجاست که سانسورهای صداوسیما خیلی وقت‌ها از حذف جنبه‌های پوشش و ظاهر هم فراتر رفته و گاهی به مفهوم اثر لطمه زده است. نمونه‌اش همان کارتون‌ها و فیلم‌های پرطرفداری است که در دهه‌های ۶۰ و ۷۰ از تلویزیون پخش می‌شدند و سانسور تا حدی پیش می‌رفت که محتوای اثر به کلی دستخوش تغییر می‌شد.

اوشین یک آرایشگر ساده نبود

«سال‌های دور از خانه» نام یک سریال تلویزیونی ژاپنی است که در سال ۱۹۸۳ تولید شد و در دهه ۶۰ در ایران پخش می‌شد. شخصیت اصلی این داستان خانمی است که «اوشین تانوکورا» نام دارد و در سنین پیری خاطرات زندگی سختش از زمان کودکی تا بزرگسالی را تعریف می‌کند.

این سریال که از سال ۱۳۶۵ شنبه‌شب‌ها در ایران پخش می‌شد، تاثیر فرهنگی زیادی در جامعه آن روز ایران بر جای گذاشت. به عنوان مثال فروشگاه‌های لباس‌های دست دوم، نام «تاناکورا» را از نام فامیل اوشین تانوکورا که در سریال، صاحب و گرداننده فروشگاه‌های زنجیره‌ای تانوکورا بود، وام گرفتند. در نسخه اصلی این سریال، اوشین هرگز یک آرایشگر معمولی نبوده و مشتری‌هایش هم مشتری‌های ساده‌ای نبوده‌اند. در واقع او آرایشگر یک شرکت «گیشاگری» است و پس از ورشکست شدن شوهرش، او در یک خانه فساد کار می‌کند. با تغییرات محتوایی این سریال، مردم ایران که از واقعیت اوشین بی‌اطلاع بودند به شدت شیفته‌ فضائل اخلاقی اوشین شدند.

البته برخی، اعمال سانسور در سریال اوشین را رد می‌کنند. مثلا ژاله علو (سرپرست گویندگان سریال) تنها تحریف‌های انجام‌شده در سریال را در خصوص دیدگاه‌های سیاسی و ضدجنگ اوشین معرفی کرده که بنابر مقتضیات دهه ۶۰ ایران، تحریف شدند. مریم شیرزاد (صداپیشه اوشین) نیز با تأیید وجود برخی تغییرات در سریال، اظهار کرده که آدم‌ها و احساساتشان تغییری نکرده‌اند و «خط اصلی» و «بافت کلیِ» سریال دست‌نخورده باقی ماند.ه است

دوقلوهای افسانه‌ای خواهر و برادر نبودند

«دوقلوهای افسانه‌ای» یک مجموعه تلویزیونی پویانمایی محصول فرانسه در سال ۱۹۹۱ است. این مجموعه در ۵۲ قسمت توسط ژان شالوپین، نویسنده فرانسوی ساخته شده است. در نسخه اصلی، شخصیت‌های اصلی این سریال کارتونی، جولز (یک پسر چینی) و جولی (یک دختر انگلیسی) هستند که از والدینی متفاوت ولی در یک ساعت و در یک مکان متولد شده‌اند و مادران آنها در هنگام تولدشان از دنیا رفته‌اند. این دو نفر با گرفتن دست‌های یکدیگر نیرویی ماوراءالطبیعی پیدا می‌کنند و در سرنوشت آنها مقدر شده که با نیروی خود به حکومت ظالمانه امپراتریس چین پایان دهند.

نام فرانسوی این مجموعه، «دوقلوهای پایان جهان» و نام انگلیسی آن «دوقلوهای سرنوشت» است. دوبله فارسی این سریال با نام «دوقلوهای افسانه‌ای» از تلویزیون ایران در دهه ۷۰ پخش شد و تغییراتی در داستان فیلم داده شد؛ از جمله اینکه جولز و جولی برادر و خواهر معرفی شدند و پدر جولی هم دایی آن دو معرفی شده‌ است! دوقلوها دارای ۷ قدرت ماورایی بودند که برای استفاده از آن باید دست‌های یکدیگر را می‌گرفتند و آن قدرت را فرا می‌خواندند.

.

علاوه بر اینها، کارتون‌های دیگری مثل «تام و جری»، «بابا لنگ دراز»، «چوبین»، «فوتبالیست‌ها» و ... نیز آثار مشهوری هستند که به لطف سانسورچی‌های صدا و سیما دستخوش تغییر شدند. هدف از بیان این مثال‌ها این است که این پرسش را مطرح کنیم که اگر تماشای این کارتون‌ها برای ما نامناسب بود، اصلا صداوسیما چرا تصمیم گرفت این آثار پخش کند؟ آثاری که تا این حد سانسورچی‌ها را به زحمت بیندازد.

سگ بود، در نبود

در سال‌های اخیر نیز شاهد سانسورهای عجیب و غریب‌تر بودیم؛ یعنی سانسور سگ و گرگ.

مثلا چندی پیش صداوسیما در اقدامی عجیب هنگام پخش فیلم «Against the Wild» تصویر سگ خانگی را در منزل حذف و به جای آن «در» قرار داد! انتشار گسترده این تصویر در فضای مجازی حواشی فراوانی به همراه داشت.

سانسور لوگوی باشگاه رم نیز که در برگیرنده تصویر گرگی در حال شیردادن به بچه‌هایش بود، یکی دیگر از سانسورهای عجیب صدا و سیما به شمار می‌رود که سر و صدای زیادی در شبکه‌های اجتماعی به‌پا کرد. تلویزیون ایران، پستان‌های این گرگ را سانسور کرده بود.

موی پویول بلند بود

بدون شک کارلوس پویول یکی از عجیب‌ترین روزهای زندگی را زمانی سپری کرد که در تلویزیون ایران ممنوع‌التصویر اعلام شد. او قرار بود همزمان با مسابقه ایران ـ اسپانیا در ویژه‌برنامه «۲۰۱۸» عادل فردوسی‌پور حضور داشته باشد اما برنامه‌اش لغو شد. برخی دلیل لغو برنامه پویول را موهای بلندش اعلام کردند و برخی دیگر هم گفتند که پویول حاضر نشده است تتوهای بدنش را بپوشاند. گرچه علت عدم حضور او، برخی ناهماهنگی‌ها نیز عنوان شد.

نشان ندادن ساز در تلویزیون نیز از مشهورترین سانسورهای صداوسیماست. گذاشتن آباژور جلوی بازیگران زن هم آنقدر تکرار شده که دیگر «آباژور» تبدیل به نماد «سانسور» شده است. نظر شما درباره سانسور چیست؟ اگر شما هم مصداق‌هایی از سانسورهای عجیب دارید در تکمیل این گزارش شریک شوید.

ایسنا - سهیلا صدیقی

انتهای پیام

  • در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
  • - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

نظرات

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
avatar
۱۳۹۷-۰۶-۱۱ ۰۸:۲۸

یک کلام،عقب ماندگی.آیندگان به ماخواهند خندید.

avatar
۱۳۹۷-۰۶-۱۷ ۰۱:۱۱

دوست عزیزم گذشته از افراط های تلویزیون، نباید تفریط را نشانه پیشرفت بدانیم. دیدن فیلم جنسی و اشاعه شهوت، مملکت را به باد می دهد. به نظرم باید از غرب مسائل درستش را انتقال بدیم نه اشتباهات را.

avatar
۱۳۹۷-۰۶-۱۱ ۰۸:۳۱

سلام ممنون از مطلب خوبتون ، تلوزیون که جای خود دارد ، کاش چند کلمه در مورد سانسور همین چند پاراگراف در مورد سانسور ، هم می نوشتی !

avatar
۱۳۹۷-۰۶-۱۱ ۱۷:۲۶

یعنی خدا وکیلی شما سریال دلدادگان رو شبا نمیبینی؟ قرآنی؟؟؟؟

avatar
۱۳۹۷-۰۶-۱۱ ۰۸:۳۷

نکته ی مهم که به آن اشاره کردید حذف جنگ و آسیب های اجتماعی و سریال اوشین بود که من بعد از خواندن تاریخ ژاپن این سانسور را فهمیدم، در نتیجه، از سال 91 تلویزیون را برای همیشه بستم و دیگر استفاده نمی کنم.

avatar
۱۳۹۷-۰۶-۱۱ ۰۸:۳۸

نه افراط نه تفریط -در طول این سالها فقط چوب از این شاه قلی ها خورده ایم بنا به درک و فهم خودشان و خوشامد بالا دستی ها و تنگ نظری های افراطی مردم را تا حالا نادیده گرفتند و همه فرصت ها را برای فقط خودی ها قبضه کردند - و نتیجه این اعمال را امروز مشاهده گرش هستیم. قبول کنید فقط شما ایرانی و مسلمان نیستید ما هم هستیم و تفاوت ما با شما اینست که ما گزیده های خوب را بی تبعیض انتخاب میکنیم و هم اندازه شما حق داریم و شاید خیلی جاها بیشتر از شما هم پرداخت کرده ایم و حتی خیلی کم ادعاتر....

avatar
۱۳۹۷-۰۶-۱۱ ۰۸:۴۳

سانسور؟! مگه داریم، مگه میشه؟ سانسور از زمانی که چشم باز کردیم آغاز شد: نبین، نپوش، نخور، نخر، نبر و ... باید به خلق شاهکار صدا و سیما آفرین گفت، آنجایی که از یک کارگر جنسی مادری نمونه می‌سازد و جایی دیگر افسانه‌هایی دوقلو را خواهر و برادر جلوه می‌دهد؟؟؟ البته از دست وارانه جلوه دادن بسیار است، هنوز در عجبم که همراهان مونث همیشگی کارتون فوتبالیست‌ها واقعا هوادار تیم بودند؟ و یا چرا عموی سوباسا سیاه پوست و برزیلی بود؟؟؟ حتی به بولک و لولک ( دهه شصی‌ها یادشان هست) هم رحم نکردند و دختر همراه را پرستار جا زدند. دست مریضاد به صدا و سیما با این همه خلاقیت بی‌بدیل. مصلحت این بود که ما دهه شصتی‌ها در بی‌خبری محض رشد پیدا کنیم. گلدان و هاشور کردن قسمتس از بدن هم که شده پایه؟ ای ول بابا، خدا قوت پهلوان، خسته نباشی دلاور. فقط یه سوال دوستان محترم سانسورچی در زمان سانسور رویشان آن طرف است؟؟؟ حتما همین طور است. ایسنا امید که منتشر شود.

avatar
۱۳۹۷-۰۶-۱۱ ۰۹:۰۹

واقعا در مورد مردم ما چی فکر میکنن...فکر میکنن ما کی هستیم...

avatar
۱۳۹۷-۰۶-۱۱ ۰۹:۳۵

متاسفانه صدا و سیمای ایران هر روز بیشتر از واقعیات جامعه داره فاصله می گیره

avatar
۱۳۹۷-۰۶-۱۱ ۱۰:۱۳

من که راضیم کمتر میریم تو باقالیا

avatar
۱۳۹۷-۰۶-۱۱ ۱۳:۵۲

همه جهان تو باقالیا هستند ! ما خوبیم ! ای خدا :( مردم چقدر باید بکشن از دست این جماعت!!!

avatar
۱۳۹۷-۰۶-۱۱ ۱۱:۱۴

به. نظر من این دست موارد کاملا مهندسی شده برای عصبانی کردن مردم انجام میشه. احتمالا اینو پخش نمیکنی ولی من حرفم رو میزنم .... مدیران صدا و سیما دارن با افراط و تفریط ها و تفسیر های منداوردی از دین ، مردم رو از دین زده میکنند و این کار رو هم کاملا عمدی و از روی قصد و غرض انجام میدند.

avatar
۱۳۹۷-۰۶-۱۱ ۱۱:۴۰

از زمانی که مرحوم افشار از گویندگی اخبار رفت من هم فهمیدم هیچگونه صداقتی در کار نیست و دیگه تلویزیون نمی بینم

avatar
۱۳۹۷-۰۶-۱۱ ۱۲:۰۰

سانسور؟ ما با این کلمه بزرگ شده ایم. حتی همین نوشته هم می‌تواند به سادگی سانسور شود.همان طور که بار‌ها شده... سه نقطه هایی که مثل گلوله، قلب و مغز ما را نشانه رفته‌اند.

avatar
۱۳۹۷-۰۶-۱۱ ۱۲:۰۹

تو زبان شمالی یه مَثلی هست که میگه "لَوه گِنه لاقالی کِنگ سیاهه" "دیگ به تابه میگه زیرت سیاهه یعنی خودت بدتری:))

avatar
۱۳۹۷-۰۶-۱۱ ۱۲:۱۷

چرا یک عده این قدر مشتاق دیدن صحنه های حرام هستند؟ از قضا ما از این یک قلم کار صدا و سیما راضی هستیم تمام رسانه های دنیا بدون سانسور است و پر از است از این صحنه ها ناراحتین برین اونا رو ببینین بزارین یه رسانه نصفه نیمه پاک بمونه

avatar
۱۳۹۷-۰۶-۱۲ ۱۲:۲۰

دوست عزیز یا نمیدونی پاک چیه یا نمیدونی صدا وسیما کجاست

avatar
۱۳۹۷-۰۶-۱۱ ۱۳:۴۵

در همین سریال دلدادگان که داره پخش میشه ، ناخن خانم پانته آبهرام لاک زده شده ، که اگه دقت کنید در تصویر های نزدیک ، ناخن های ایشونو تار میکنن !!

avatar
۱۳۹۷-۰۶-۱۱ ۱۳:۵۹

بعضی ها با هر چیزی تحریک میشوند. پناه بر خدا با اینجور بندهاش

avatar
۱۳۹۷-۰۶-۱۱ ۱۴:۴۷

سانسور در صدا و سیما بیشتر از هرچیز ناشی از ندید بدیدی سانسورچی است

avatar
۱۳۹۷-۰۶-۱۱ ۱۵:۳۰

سانسورچی بیش از من و تو دیده. اگه ندیده بود که نمی تونست سانسور بکنه

avatar
۱۳۹۷-۰۶-۱۱ ۱۴:۵۲

ما ملتی فهیم و دارای مراتب عالی شعور هستیم و همیشه خود را برتر از سایرین میشمردیم( به درست یا به غلط) و خودمان قادر به تشخیص خوب از بد هستیم و میتوانیم تصمیم بگیریم اهل بهشت باشیم یا اهل دوزخ . پس لطفا بگذارید خود مردم برای آینده شان تصمیم بگیرند و به شعورمان توهین نکنید.از تصاویر آهسته و تکراری وسط بازیهای ورزشی هم خسته شدیم

avatar
۱۳۹۷-۰۶-۱۱ ۱۸:۲۵

بابا ایسنا توخودت اخرشی گزینش گرا بی خیال

avatar
۱۳۹۷-۰۶-۱۲ ۰۱:۱۱

فیلم های راز بقاء هم کم شده !

avatar
۱۳۹۷-۰۶-۱۳ ۱۳:۲۱

فقط میتونم بگم متاسفم :(

avatar
۱۳۹۷-۰۶-۱۴ ۰۴:۳۸

چرا برای جذب مردم چرند میگین آخه؟؟؟؟ تمام قسمت‌های اشین در یوتیوب به زبان ژاپنی و زیر نویس انگلیسی موجوده. شخصیت اول مرد سانسور شده به خاطر اینکه یک مبارز چپ و مارکسیست بوده و این به خصوص در دهه شصت قابل نشون دادن نبود. اوشین هم گاهی‌ گیشا‌ها رو آرایش میکنه که اونم تو ایران نشون دادن فقط میگن اینا تو شرکت کار مینکنن. اوشین نماد یک زن شرقی‌ وفاداره با خیانت بی‌ پولی‌ و بی‌ عرضگی شوهرش کنار میاد و دست از پا خطا نمیکنه

avatar
۱۳۹۷-۰۶-۱۴ ۰۸:۴۲

نوشته قبلیم مقبول نیامد، دوباره مینویسم: اگر خدا خلق کرده پس به بنده خدا چه ربطی که به خود حق قضاوت، آنهم در حق دیگران، دهد؟ حضرت عمر خیام نیشابوری مفرماید: «دارنده چو ترکیب طبایع آراست از بهر چه او فکندش اندر کم و کاست گر نیک آمد شکستن از بهر چه بود ورنیک نیامد این صور عیب کراست» یعنی به کسی چه ربطی که با سانسور طبیعت خلاقیت خدا را زیر سؤال ببرد!

avatar
۱۳۹۷-۰۶-۱۵ ۱۱:۱۸

بنظرم یه زمانی بود که مردم امکانات امروز رو نداشتن و بقولی بردارها زحمت میوفتادن این سانسورها رو انجام میدادن اما الان که تکنولوژی پیشرفت کرده و زمونه تبلت و گوشی هوشمند فراون شده کسی دیگه تلویزیون نگاه نمیکنه یه زمانی ما میخاستم دوقلوها یا فوتبالیستا بببینم اونم هفته ای یه بار روز جمعه تو یه ساعت خاص اگه مناسبتی نبود و همه چی اوکی بود و معمولا هم هی اشتباهی تکراری پخش میکردن بماند الان بچه دادشم ۷ سالشه میگه عمو بیا انمیشن جدید گرفتم ببین تلویزیون جایگاهش رو از دست داد حالا هی آباژور بزار اصلش دم دسته مردم هم به زیر نویس عادت کردن نگران نباشن