• یکشنبه / ۸ اردیبهشت ۱۳۹۸ / ۱۳:۵۹
  • دسته‌بندی: سیاست خارجی
  • کد خبر: 98020804125
  • منبع : نمایندگی دانشگاه تهران

/ ۴ دهه مواجهه ایران و آمریکا /

شفیعی‌فر: مواجهه امروز ایران و آمریکا تمدنی و هویتی است

ايران آمريكا

یک استاد دانشگاه تهران با بیان این‌که جمهوری اسلامی ایران، پس از پیروزی انقلاب اسلامی قصد تقابل با آمریکا نداشت و آمریکا بود که درصدد مقابله با انقلاب اسلامی برآمد و هم‌اکنون مواجهه ایران و آمریکا تمدنی و هویتی است، گفت: ورود جدی آمریکا به مسایل ایران پس از جنگ جهانی دوم بود.

به گزارش ایسنا،  محمد شفیعی‌فر همزمان با سالگرد واقعه طبس در نشست علمی – تخصصی ۴ دهه مواجهه ایران و آمریکا در سالن آمفی تئاتر دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران با بیان این‌که آمریکا در منطقه غرب آسیا می‌کوشید تا اهداف و منافع خود را به پیش ببرد، اما این اهداف با انقلاب اسلامی در تعارض قرار گرفت، گفت: آمریکا ۳ هدف عمده داشت، نخست این‌که سدّی در مقابل نفوذ شوروی به کشورهای جهان سوم از جمله ایران ایجاد کند و جلوی گسترش کمونیسم را بگیرد و شوروی را محاصره کند. از این­رو برای رسیدن به این هدف، قصد داشت ایران را به هر قیمت حفظ کند. هدف دوم عبور آزاد نفت از منطقه خلیج‌فارس بود و در کودتای ۲۸ مرداد،  توجیه اصلی سرنگونی دکتر مصدق همین دو موضوع بود و پس از کودتا ۴۰ درصد نفت را آمریکا، ۴۰ درصد را انگلیس و ۲۰ درصد را فرانسه و هلند و ... بردند.

وی ادامه داد: هدف سوم آمریکا تضمین امنیت اسرائیل است که از زمانی که رژیم صهیونیستی در سال ۱۹۴۸ ایجاد شد، این هدف را داشتند. سیاست­‌ها و برنامه­‌های محمدرضا پهلوی، ذیل سیاست خارجی آمریکا بود. بنابراین حفظ شاه در مقابل انقلاب اسلامی ۵۷ برای آمریکا حیاتی بود و نمی‌توانست واقعیت انقلاب اسلامی را بپذیرد و آمریکا تا آخرین لحظه دست از تلاش برای نجات شاه برنداشت.

استاد دانشگاه تهران با بیان این‌که پس از ناکامی­‌ها، کارتر در آذرماه ۱۳۵۷ هیئت کارشناسی جورج بال را برای بررسی اوضاع ایران اعزام کرد و مشخص شد که شاه سقوط می کند، در ادامه افزود: و عاشورای ۵۷ (۲۰ آذرماه) پایان سلطنت تلقی می­شد. البته این هیئت پنج سناریو را به ترتیب اولویت، برای تأمین منافع آمریکا در نظر گرفتند، نخست آن‌که نظام سلطنتی مشروطه برقرار شود، در مرحله دوم شورای نیابت سلطنت تشکیل شود، در مرحله سوم یک جمهوری توسط میانه‌روها و جبهه ملی ایجاد شود، سناریوی چهارم، تشکیل جمهوری اسلامی و از همه بدتر حکومتی مثل حکومت لیبی تشکیل شود.

شفیعی‌فر گفت: بر این اساس، آمریکا از ابتدا منافع خود را حفظ نظام پهلوی در منطقه می‌دید و نمی‌توانست واقعیت انقلاب اسلامی را بپذیرد. چون انقلاب اسلامی جایگاه آمریکا را در نظام بین‌الملل به چالش کشید.

وی با بیان این‌که با پیروزی انقلاب، پرستیژ و نفوذ آمریکا در جهان سوم مخدوش شد، خاطرنشان کرد: از طرف دیگر، الگوی عملی انقلاب اسلامی، ارائه حاکمیت اسلام برای ملت‌های منطقه بود که نظم مورد نظر آمریکا­­­­­­­­­­­­­­­ را در منطقه به خطر می­‌افکند. بنابراین، اگر جمهوری اسلامی ایران هیچ کاری هم نمی­‌کرد، ماهیت انقلاب اسلامی ایران برای آمریکا قابل پذیرش نبود.

این استاد دانشگاه تهران گفت: از این­رو، پس از پیروزی انقلاب و انتخاب مهندس بازرگان برای دولت موقت، آمریکا در چارچوب سناریوی سوم خود، معتقد بود دموکرات‌ها و لیبرال­ها می­توانند منافع آمریکا را تأمین کنند. از این­رو تلاش کرد گرایش بازرگان تقویت شود.

شفیعی‌فر با بیان این‌که از ابتدای پس از پیروزی انقلاب، تقابلی با آمریکا نبود و در ۲۳ بهمن سفارت آمریکا اشغال شد، اما امام دستور تخلیه سفارت امریکا و افزایش محافظان آن را داد که نشان دهند قصد تقابل با آمریکا را ندارند، ادامه داد: در جریان انقلاب، شاه فرار کرده و تقاضای ایران این بود که شاه برای محاکمه به ایران برگردد. از این­رو آمریکا و انگلیس توافق کرده بودند که شاه را به کشورشان راه ندهند. شاه به مصر، مراکش، مکزیک و ... رفت، اما در ۳۰ مهر ۵۸ به آمریکا رفت.

وی با بیان این‌که آمریکا برای توجیه پذیرش شاه، عنوان کرد جهت درمان است، افزود: علاوه‌بر این، ایران با آمریکا قرارداد نظامی ۱۲ میلیارد دلاری داشت که در دورۀ بختیار بر خلاف قوانین بین­‌المللی لغو شده بود و باید مبالغ آن برگردانده می­‌شد، اما آمریکا به این درخواست‌ها نیز توجه نکرد و مردم از اول آبان ۵۸ هر روز در مقابل سفارت آمریکا تظاهرات می‌کردند، چون هم‌چنان تصور انجام کودتایی شبیه ۲۸ مرداد را داشتند.

این استاد دانشگاه تهران با بیان این‌که آمریکا بدون پس دادن اموال و دارایی ۳۵ میلیارد دلاری شاه به رویه خود ادامه داد، گفت: دانشجویان پیرو خط امام در سال ۵۸ برای پیشگیری از کودتا، سفارت آمریکا را تسخیر و بلافاصله درخواست‌های مذکور را مطرح کردند.

شفیعی‌فر گفت: آمریکا به جای توجه به درخواست مردم ایران تصور می­کرد نمی­تواند به ایران جهان سومی امتیاز بدهد و هم‌چنان خود را در نظام بین‌المللی و جهان سرمایه‌داری حفظ کند. از این­رو یک گردان نیروی هوابرد خود را در صحرای سینا در مصر آموزش داد تا به زور گروگان‌ها را آزاد کند. از همین‌رو با قطع روابط سیاسی با ایران ۱۹ فروردین ۵۹، در ۵ اردیبهشت به ایران حمله کرد که افتضاح طبس برایش رقم خورد.

وی افزود: البته بخشی از اهداف آمریکا آزادسازی گروگان‌ها بود و آمریکا واقعیت نظام جمهوری اسلامی ایران را در چارچوب منافع خود نمی­‌دید، پس روابط به تقابل کشیده شد. آمریکا بازی را آغاز کرد و تمام نکرد.

این استاد دانشگاه تهران با بیان این‌که منافع آمریکا همواره جلوگیری از نفوذ شوروی، انتقال نفت از خلیج‌فارس و تأمین امنیت اسرائیل بود، خاطرنشان کرد: دستیابی به این اهداف جنگ تحمیلی ۸ ساله را رقم زد و پس از عملیات بیت‌المقدس و آزادسازی خرمشهر قدرت‌ها به این نتیجه رسیدند تا جنگ بدون پیروزی پایان یابد که با پذیرش قطعنامه ۵۹۸ جنگ خاتمه یافت.

شفیعی­‌فر با بیان این‌که هم‌اکنون جنگ میان تمدن اسلامی و تمدن غربی است، افزود: این جنگ، جنگ تمدنی و هویتی است و غیرقابل مصالحه است. با فروپاشی شوروی در اوایل دهه ۱۹۹۰، امریکا جمهوری اسلامی ایران را رقیب تمدنی خود و هدف اصلی سدّ نفوذ جدید می­‌داند. از همین‌رو، هانتینگتن، جنگ تمدن‌ها را مطرح کرد. بر این اساس، بحث هسته­‌ای و موشکی و حقوق بشر و ....، افسانه است و با برجام و .... برطرف نمی­‌شود.

انتهای پیام

  • در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
  • - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

نظرات

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.