• سه‌شنبه / ۷ آبان ۱۳۹۸ / ۱۱:۲۳
  • دسته‌بندی: قزوین
  • کد خبر: 98080703407
  • خبرنگار : 50057

بهترین «الگوی ارتباطی» در سیره رضوی وجود دارد

اقامه نماز عید قربان در حرم امام رضا(ع)

ایسنا/قزوین بی‌تردید امامان معصوم (ع) از بهترین مهارت‌های ارتباطی برای انتقال پیام به مخاطبان استفاده می‌کردند چراکه پیام آن‌ها بی‌هیچ کم و کاستی پس از قرن‌ها به ما رسیده و با قوه عقل ما سازگاری دارد.

به گزارش ایسنا، ارتباطات به‌عنوان یکی از اهرم‌های مؤثر در زندگی اجتماعی انسان است که گسترش آن در دنیای امروزی از ارکان مهم دستیابی به کارآمدی و پیشبرد فعالیت‌ها محسوب می‌شود و هر فرد، نهاد و سازمانی به آن نیاز دارد. در جهان کنونی ارتباطات نقش مهمی در همگام شدن با تغییرها و دستیابی به فناوری اطلاعات ایفا می‌کند و نبود آن مانع پیشرفت افراد و جامعه می‌شود، اما ارتباطات در فرهنگ و سیره رضوی به چه شکل بوده است؟

بی‌تردید امامان معصوم (ع) از بهترین مهارت‌های ارتباطی برای انتقال پیام به مخاطبان استفاده می‌کردند چراکه پیام آن‌ها بی‌هیچ کم و کاستی پس از قرن‌ها به ما رسیده و با قوه عقل ما سازگاری دارد؛ با نگاهی به زندگی امام رضا (ع) می‌بینیم که ایشان در مدت کوتاه ولایتعهدی خود بر اساس فرهنگ امامت و ولایت شبکهٔ وسیعی از ارتباطات را بنا نهادند و از تمامی روش‌های مؤثر ارتباطی برای ابلاغ پیام الهی و هدایت بندگان بهره گرفتند تا دیگران را به دین الهی دعوت و افراد را به پیروی نظری و عملی از دستورهای الهی ملزم کنند.

هم‌زبانی و همدلی با مردم، توجه به‌حق و حقوق آن‌ها، نفوذ بر مخاطب به‌وسیله علم و دانش، بازخورد نفوذ در دیگران ازجمله مهارت‌های ارتباطی بر مبنای سیره رضوی است، فرهنگ و سیره رضوی مجموعه‌ای از آموزه‌های امام رضا (ع) و پدران پاک و معصومش تا پیامبر اکرم (ص) در حکمت نظری و عملی است که این تعالیم مبین آیه‌های قرآن کریم و تجسم عینی و عملی آن‌ها است.

هم‌زبانی با مردم و درک زبان مخاطب

شاید کلیدی‌ترین مهارتی که می‌توان به آن اشاره کرد «هم‌زبانی با مردم و درک زبان مخاطب» است درواقع اولیــن مهــارت برای برقراری ارتباط مؤثر با مردم، دانسـتن زبان آن‌هاست، به فرموده امام رضا (ع) از ویژگی‌های ضـروری حجـت خـدا بـر روی زمیـن اعـم از انبیـا و اوصیـا دانسـتن زبـان عمـوم مـردم اسـت.

بیشـتر تناقض‌ها و درگیری‌های بیــن افــراد در ایجــاد و حفظ ارتباطات به ســبب متوجه نشــدن و درک نکــردن صحیــح پیــام توســط مخاطــب یــا فرســتادن ناصحیــح پیــام توسـط گویندۀ آن اسـت، هر فرد باید به‌درستی بـا مخاطبان ارتباط برقرار کند و از مخاطبان خود بازخورد بگیرد تـا متوجه شـود که آیــا پیــام به‌درستی منتقل‌شده اســت یــا خیــر و در صــورت انتقــال نادرســت پیــام بــه مخاطـب، پیـام را تفسـیر کنـد تـا نارسـایی نداشـته باشـد.

 امـام رضـا (ع) در زمان ولیعهدی خود بافرهنگ‌ها و لهجه‌هـای مختلفـی روبه‌رو بودنــد، بااین‌حال بــا زبــان مخاطبان تکلم می‌کردند و پیام خود را به همگان می‌رساندند، درواقع آشنایی با زبان مخاطبان و فهم زبان‌ها یکی از کلیدی‌ترین مباحثی است که باید موردتوجه قرار بگیرد.

اهمیت همدلی در سیره رضوی

مهارت دیگری که می‌شود در سیره رضوی به آن رسید «همدلی» است، همدلی یعنـی احسـاس مشـترک داشـتن از یـک پدیـده و درک کـردن دیگـری توسـط فـردی دیگـر؛ همدلی درنهایت سـبب افزایـش تفاهـم و انسـجام و مشـارکت و ایجـاد اعتمـاد بین دو طـرف می‌شود.

نمونه‌های متعددی از برخـورد کریمانه امـام رضـا (ع) را بـا مـردم سـراغ داریـم که نشان از همدلی ایشان دارد، در سـیرۀ عملـی ایشان مشـاهده می‌کنیم کـه هیچ‌گاه بـه غلامان و بـردگان خــود دشــنام ندادنــد، بلکــه هنگامی‌که ســفرۀ طعــام انداختــه می‌شد، همه غلامانِ و خادمان، حتی دربان و میرآخور را بــر سر سفرۀ غــذا می‌نشاندند.

بنابراین اگر کسی بخواهد طبق سیره رضوی رفتار کند باید با همه افراد فارغ از جنسیت، نژاد، طبقـه فرهنگـی، اجتماعی و اقتصادی رفتـاری مؤدبانـه و احترام‌آمیز داشـته باشـد و تبعیـض و بی‌عدالتی را به کار نبرد.

نفوذ بر مخاطب به‌وسیله علم و دانش

«نفوذ بر مخاطب به‌وسیله علم و دانش» یکی دیگر از مهارت‌های ارتباطی است که در سیره رضوی مشهود است، بر اساس نظریات بر پایه علم بـه کمـک ارتباطـات می‌توان نگرش‌ها، باورها، ارزش‌ها یا رفتار دیگران را تغییر داد.

همان‌طور که تاریخ نشان می‌دهد امـام رضـا (ع) بـا علـم و دانـش گسـتردۀ خـود، بسـیاری از مـردم حتـی مخالفـان خویـش را تحت تأثیـر قرار می‌داد، به‌طوری‌که مأمون به خاطر همیـن نفـوذ بـر مـردم نگران بود و تمـام تـلاش خـود را بـرای محـدود کـردن ارتبـاط ایشـان بـا مـردم و نظـارت بـر کارهایشـان انجـام داد

امـام رضـا (ع) بـا آگاهـی از شـرایط اجتماعی مـردم در عهد عباسـیان ارتبـاط نزدیکـی بـا آن‌ها برقـرار کردند، در دوران حکومـت عباسـی، مـردم و به‌خصوص شــیعیان، دچــار فقــر شــدید اقتصــادی و اعتقــادی بودنــد. تـلـاش امــام (ع) برای برطرف کــردن فقــر اقتصــادی، به‌وسیله برکــت دادن بــه کشــاورزی و برطرف ســاختن فقـر اعتقـادی، از طریـق شـرکت در مناظـره بـا منحرفـان و تربیـت شـاگردان برجسـته بـود و این نشان از نفوذ ایشان دارد.

اعتمادآفرینی در سیره رضوی

یکی دیگر از مهارت‌های ارتباطی که در سیره رضوی می‌تواند موردتوجه قرار بگیرد «اعتمادآفرینی» است، درواقع بین عناصر اعتمادآفرین و افزایش پذیرش مخاطب ارتباط مستقیمی وجود دارد، ازجمله عناصر اعتمادآفرین می‌توان به رازداری، استفاده از عناصر موردتوافق، صداقت و پایبندی به عهد و پیمان اشاره کرد.

این عناصر اعتمادآفرینی در فرهنگ رضوی با نشانه‌های مؤمن همخوانی دارد، به‌طوری‌که امام رضا (ع) طی سخنانی فرمودند: «مؤمن ایمان ندارد تا آنگاه‌که در رفتار او سه خصلت باشد، یکی از خدا و دیگری از پیغمبر و سومی از امام، اما سنت خداوند پوشیدن اسرار است، سنت پیامبر مدارا کردن با مردم است، اما سنت امام صبر و شکیبایی در مشکلات است».

یکی دیگر از مهارت‌های ارتباطی «گوش دادن پویا» است، این نکته در رفتار معصومان به‌شدت مشاهده می‌شود، امام رضا (ع) در قسمتی از حدیث که پیامبر (ص) را توصیف می‌کند، می‌فرمایند هرگاه به‌طرف کسی توجه می‌کرد با همه جهاتش متوجه آن‌کس می‌شود، تمام نگاهش از روی دقت بود، این مسئله نشان از گوش دادن پویای پیامبر به مخاطب دارد.

در منش رضوی به‌خصوص در مناظره‌های حضرت، گوش دادن به سخنان طرف مقابل از ویژگی‌های ارتباطی امام رضا (ع) است، به‌طور مثال در مناظره با اصحاب ادیان، امام باحوصله تمام از اول صبح به سخنان ایشان گوش‌داده و سپس پاسخ می‌دادند به‌طوری‌که مدت مناظره تا اذان ظهر طول می‌کشید و امام برای اقامه نماز مناظره را ترک می‌کرد.

موارد مطرح‌شده بخشی از مهارت‌های ارتباطی موجود در سیره رضوی است، به قطع مؤثرترین ارتباط برای انتقال پیام‌های سنگین و دقیق الهی از طریق معصومان انجام‌شده است، ماندگاری این پیام‌ها گواهی بر این مدعاست، در دنیای کنونی نیاز مبرمی به تبیین روش آن‌ها در قالب‌های گوناگون کتاب، فضای مجازی، فیلم و داستان برای تطبیق با سلایق و علایق مختلف افراد در جامعه احساس می‌شود.

انتهای‌ پیام

  • در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
  • - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

نظرات

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.