• جمعه / ۲۶ اردیبهشت ۱۳۹۹ / ۰۶:۱۵
  • دسته‌بندی: خراسان رضوی
  • کد خبر: 99022618513
  • خبرنگار : 50307

یک استاد حوزه علمیه:

عصاره حکومت امیرالمومنین(ع) در «عدالت» خلاصه می‌شود

عصاره حکومت امیرالمومنین(ع) در «عدالت» خلاصه می‌شود

ایسنا/خراسان رضوی یک استاد حوزه علمیه گفت: مهم‌ترین شاخصه در حکومت امام علی(ع) «عدالت» است؛ لذا تمام افراد حتی دشمنان نیز ایشان را کشته عدالت می‌دانند.

حمیدرضا ویژه در گفت‌وگو با ایسنا در خصوص سیما و سلوک حکومتی حضرت علی(ع) اظهار کرد: در زمینه موضوعات اجتماعی بخشی از آن مرتبط به رفتار با مردم و بخش دیگر آن مربوط به حاکمیت است. عصاره حکومت امیرالمؤمنین(ع) دغدغه ایشان به عنوان حاکم و وظیفه‌ بر عهده حاکمان است؛ این موضوع در کلمه «عدالت» خلاصه می‌شود و با شکل‌ها و به طریقه‌های مختلف بیان و تکرار شده ‌است.

وی ادامه داد: به طوری که حضرت در روایت خود فرموده‌اند «شهرها آباد نمی‌شوند مگر با عدالت». حاکمان با ایجاد فرصت‌های برابر برای تمام افراد جامعه و برخورداری نظام‌مند افراد جامعه متناسب با تلاش آن‌ها باعث شکل‌گیری عدالت می‌شوند. این 2 نکته به طور کامل در سبک حکومت‌داری امام علی (ع) دیده می‌شود.

این استاد حوزه علمیه بیان کرد: یکی از موضوعات در زمینه ایجاد فرصت‌های برابر مربوط به عدالت اقتصادی است. به طوری که حضرت علی (ع) به محض اینکه حکومت را به دست گرفتند، میزان استفاده از بیت‌المال را برای تمام افراد جامعه یکسان درنظر گرفتند اما اگر فردی در شرایط یکسان تلاش بیش‌تری داشته‌باشد، پاداش آن را می‌گیرد.

ویژه خاطرنشان کرد: آن چیزی که برای ما شاخص و قابل الگوبرداری است، عدالت است و باید اتفاق بیافتد؛ همان‌طور که حضرت علی(ع) در تمام قسمت‌های مختلف نهج‌البلاغه و روایات دیگر به آن اشاره کرده‌اند.

آگاه‌سازی افراد جامعه در سیره حکومتی امام علی(ع) نمایان است

وی افزود: نکته دیگری که امیرالمؤمنین(ع) در بحث عدالت بیان کرده‌اند، آگاه‌سازی و باسواد کردن مردم جامعه است. به طوری که برای رسیدن به عدالت باید برای افزایش سطح آگاهی مردم تلاش کنیم. این نکته به طور کامل در سیره حکومتی امام علی (ع) نمایان است.

این استاد حوزه علمیه درخصوص شرایط سیاسی اجتماعی حاکم بر جامعه در دوران امام علی(ع) تشریح کرد: یکی از مهم‌ترین افرادی که در دامان وجود مبارک پیامبر(ص) پرورش یافت، حضرت علی(ع) بود. امیرالمؤمنین علی(ع) از نظر علمی در سطح بسیار بالایی بودند؛ به طوری که پیامبر(ص) صفت اعلم را به ایشان نسبت داده‌اند.

رویکرد حضرت علی(ع) و حضرت فاطمه(س)، جهت تثبیت اسلام بعد از رحلت پیامبر(ص) است

وی تصریح کرد: پس از آن نقش حضرت علی(ع) پررنگ‌تر شد؛ تا ایشان بتوانند با رفتارها و کارهای خود نهال اسلام را بارور کنند و برای اسلام نوپا شرایطی عالی ایجاد کنند. یکی از موضوعاتی که در زندگی امام علی(ع) مورد توجه است، رویکرد ایشان و حضرت فاطمه(س) در کنار یکدیگر برای تثبیت اسلام بعد از رحلت پیامبر(ص) است.

این استاد حوزه علمیه عنوان کرد: به این ترتیب رویکرد خاص حضرت علی(ع) و حضرت فاطمه(س) جهت تثبیت و حفظ حکومت تأسیس‌شده توسط پیامبر اکرم(ص) بوده ‌است. یکی از این رویکردها، سال‌ها خانه‌نشینی امیرالمؤمنین(ع) بود زیرا ایشان معتقد بود با ورود ایشان به عرصه حکومت، قطعا چیزی از اسلام باقی نخواهد ماند.

ویژه اظهار کرد: البته این خانه‌نشینی به معنی عدم فعالیت در زمینه‌های مختلف نیست بلکه ایشان با رویکردی صبورانه و مدیریت خود در موضوعات مهم ورود کرده و مشکلات را برطرف می‌کردند. به طوری که توانستد در 2 دهه بعد از رحلت حضرت محمد(ص) شرایط تثبیت‌ شده‌ای را ایجاد کنند؛ در این زمان رویکرد حضرت زهرا(س) نیز بسیار مهم و تأثیرگذار بوده ‌است.

وی ادامه داد: پس از آن دوران، رویکرد متفاوت ایشان در حکومت ظاهری قابل توجه است. در آن دوران به دلیل انحرافاتی که در مسائل حکومتی به وجود آمده ‌بود؛ حضرت علی (ع) در سه جبهه خاص ایستادند و برای تثبیت مبانی اسلام پیامبراکرم(ص) تلاش کردند و این اتفاق افتاد؛ به طوری که در دوره کوتاه حکومت امیرالمؤمنین(ع) شرایطی ایجاد شد که برای همیشه درزمینه مسائل حکومتی ماندگار شده ‌است.

این استاد حوزه علمیه گفت: از جمله آن‌ها می‌توان به نامه ایشان به مالک‌اشتر اشاره کرد که در حال حاضر نیز در خیلی از مکان‌ها مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرد. امام علی(ع) فعالیت‌های بسیار دیگری برای برپایی اسلام کامل انجام داده‌اند که انشاءالله در دوران حکومت امام زمان(عج) شکل خواهدگرفت.

ویژه خاطرنشان کرد: به طور کلی، خانه‌نشینی و رویکرد صبورانه ایشان برای جلوگیری از ضربه خوردن اسلام و رویکرد ایشان در دوران حکومت و شرایطی که در جامعه ایجاد کردند، 2 عامل مهم در تثبیت اسلام هستند.

بررسی لایه‌های رفتاری شخصیت حضرت علی(ع)

وی ادامه داد: رفتار همه‌ انسان‌ها در سه لایه قابل بررسی است. لایه اول مربوط به واکنش و رفتار افراد در شرایط فردی، لایه دوم نوع رفتار و واکنشی است که در شرایط خانوادگی بروز پیدا می‌کند و لایه سوم رفتار فرد در اجتماع و جامعه است.

این استاد حوزه علمیه بیان کرد: در زمینه لایه اول رفتاری حضرت علی(ع)، عبادت و تقوای ایشان در بسیاری از مسائل به وفور دیده می‌شود. در حوزه خانواده نیز همسرداری و فرزندداری ایشان بسیار شنیده و دیده می‌شود؛ به طور مثال در خصوص مسائل تربیت فرزند نیز می‌توان به نامه 31 نهج‌البلاغه اشاره کرد و در زمینه کمک به همسر می‌توان روایت معروفی را بیان کرد که در آن زمانی که پیامبر(ص) وارد خانه شدند، دیدند حضرت علی(ع) در کارهای خانه به حضرت فاطمه(س) کمک می‌کنند.

ویژه تشریح کرد: این 2 لایه رفتاری را می‌توان زیربنای رفتار افراد در نظر گرفت که رفتار فرد در اجتماع را شکل می‌دهند؛ به طوری که رفتار افراد در شرایط فردی شکل می‌گیرد؛ در این خصوص فکر می‌کنم مهم‌ترین بخش آن نیز تقوا باشد. پس از آن این شکل‌گیری در خانواده ادامه پیدا می‌کند تا به شکل‌گیری رفتار اجتماعی منجر شود؛ به گونه‌ای که حساسیت و دغدغه‌مندی افراد نسبت به مسائل اجتماعی مشخص می‌شود.

وی افزود: در این خصوص در زندگی حضرت علی(ع) دغدغه‌مندی نسبت به مردم بسیار دیده می‌شود و در قرآن نیز سوره انسان در همین زمینه و در شأن امام علی(ع) و حضرت زهرا(س) به دلیل رفتار و دغدغه‌مندی آنان نازل شده‌ است. در این سوره به حساسیت حضرت علی(ع) و حضرت فاطمه(س) نسبت به مردم، مساکین، یتیمان و اسیران به طور مستقیم اشاره شده و خداوند از وجود مبارک حضرت زهرا(س) تعریف می‌کند.

این استاد حوزه علمیه تصریح کرد: جمله «و هم راکعون» نیز که مربوط به بخشیدن انگشتر توسط حضرت علی(ع) است، حساسیت و دغدغه‌ حضرت را نسبت به قشر آسیب‌پذیر جامعه بیان می‌کند. قرآن در بسیاری از آیات دیگر امیرالمؤمنین(ع) را به عنوان فردی که در مسائل اجتماعی بسیار درست، خوب و با اخلاص عمل کرده‌ معرفی می‌کند.

ویژ بیان کرد: دلیل قرآن برای بیان رفتار و حساسیت اجتماعی امام علی(ع)، به درستی شکل گرفتن لایه‌های رفتاری زیرین فردی و خانوادگی امام علی(ع) است؛ به همین دلیل در بخش‌های مختلفی از قرآن در خصوص آن صحبت شده‌ است. هم‌چنین در سوره انسان در مورد همدلی که در خانواده وجود دارد نیز صحبت شده ‌است. آیاتی مانند مباهله نیز بیانگر ارزش و شخصیت حضرت علی(ع) است و نشان‌دهنده آن است که اگر امام علی(ع) در کنار پیامبر اکرم(ص) نبودند، اسلام به سرمنزل مقصود نمی‌رسید.

آموزش فضایل اخلاقی مبتنی بر وحی در «نهج‌البلاغه امیرالمومنین(ع)»

وی عنوان کرد: دغدغه انسان‌های کامل جدای از تعلیم، تربیت افراد است؛ افراد زمانی که مورد تربیت انسان‌های کامل قرار می‌گیرند؛ فضایل اخلاقی در آن‌ها جلوه خواهد کرد. دغدغه و هدف انسان کامل از تربیت افراد، خوب شدن آن‌هاست و برای این هدف باید فضایل اخلاقی مبتنی بر وحی را به آن‌ها آموزش دهد. این ویژگی در تمام قسمت‌های نهج‌البلاغه دیده می‌شود.

این استاد حوزه علمیه گفت: صحبت در خصوص فضایل اخلاقی مانند صداقت، امانت‌داری و... در کلام امیرالمؤمنین(ع) بسیار دیده می‌شود اما خطبه «همام» مجموعه‌ای کامل از فضایل اخلاقی است و نمونه‌ای مانند این خطبه وجود ندارد. به طوری که می‌توان در خطبه «همام» منشور فضایل اخلاقی را مشاهده کرد. از جمله این فضایل، صداقت و میانه‌روی را می‌توان نام برد.

ویژه اظهار کرد: فضایل اخلاقی در افراد نمود پیدا نمی‌کند مگر آنکه شخص گوینده آن عامل باشد؛ در غیر این ‌صورت فضایل اخلاقی فقط در حد حرف باقی خواهد ماند. به طور مثال تمام فضایل اخلاقی که در خطبه «همام» بیان شده‌ اعم از فضایل اخلاقی در خانواده، اجتماع، در رابطه و برخوردبا مخالفان خود و... است که در وجود مبارک حضرت علی(ع) وجود دارد و عیناٌ دیده می‌شود.

وی افزود: امیدوارم محبت ما، عشق‌ورزی‌های ما و دلدادگی‌های ما به ایشان تنها در حد حرف نباشد و به گونه‌ای باشد که رفتار علوی در ما جلوه پیدا کند و راه و رسم زندگی ما علی‌وار باشد.

انتهای پیام

  • در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
  • - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

نظرات

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.