• سه‌شنبه / ۲۷ آبان ۱۳۹۹ / ۱۰:۲۰
  • دسته‌بندی: خراسان جنوبی
  • کد خبر: 99082718440
  • خبرنگار : 50028

اعجاز هنر دست و طبیعت

اعجاز هنر دست و طبیعت

ایسنا/خراسان جنوبی خراطی چوب از دیگر صنایع دستی بومی خراسان جنوبی است. این هنر صنعت که نوعی نازک کاری روی چوب محسوب می‌شود از زمان‌های قدیم در این مرز و بوم رواج داشته است.

ایرانیان از صدها سال پیش تاکنون به تولید محصولات ابریشمی، پشمی، سنگ‌های گران قیمت و فرش منصوب بوده‌اند و تجار اروپایی از طریق جاده ابریشم به داد و ستد با آن‌ها پرداخته‌اند. اقتصاد کشور ما به دلیل اتکا به نفت خام، اقتصادی تک محصولی است و برای رهایی از این تنگنا، عوامل بنیادی جامعه باید برای تنوع بخشیدن به صادرات غیرنفتی و توسعه آن قدم‌های موثری بردارند. از آنجا که نفت سرمایه‌ای تمام شدنی است، تولیدات صنایع دستی به عنوان فرآورده‌های صادراتی بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است.

صنایع دستی یکی از مساعدترین زمینه‌های اشتغالزایی است و در بکارگیری نیروهای خلاق نقشی موثر دارد و باید به عنوان راه حلی برای مشکلات جوانان مورد بررسی قرار گیرد که در این راستا شرایط اقلیمی و محدودیت‌های منطقه‌ای، سهم عمده‌ای در ناشناخته ماندن این هنر در هر منطقه داشته است. با توجه به اینکه هنر بومی، حیاتی ترین شکل هنر است، باید در بعد وسیعی به آن پرداخته شود.

به گزارش ایسنا، از میان بیش از 250 رشته شناسایی شده و کددار صنایع دستی و هنرهای سنتی در کشور بیش از 75 رشته در استان خراسان جنوبی زمینه فعالیت داشته یا دارد.

تاریخچه خراطی سنتی

خراطی چوب از دیگر صنایع دستی بومی خراسان جنوبی است. این هنر صنعت که نوعی نازک کاری روی چوب محسوب می‌شود از زمان‌های قدیم در این مرز و بوم رواج داشته است.

خراطی به طور معمول در مناطقی از کشور رایج است که چوب در آنجا بیشتر یافت می‌شود، زیرا ماده اولیه و عمده این رشته زیبا، چوب است. چوب‌های اصلی مورد استفاده در خراطی شامل گردو، نارون، توسکا، زبان گنجشک، بید، چنار، چوب سفید، گلابی و کیکُم است. در خراسان جنوبی به علت فراوانی چوب گردو، عناب و بید، خراطان منطقه بیشتر از چوب این درختان در تولیدات خود استفاده می‌کنند.

 عمل خراطی بوسیله دستگاهی به همین نام و به صورت ابتدایی‌ترین شکل انجام می‌شود. این دستگاه بدون چهار چوب بوده و دارای رکابی است که چوب را نگه می‌دارد. دو سر چوب مورد نظر را سوراخ کرده و بین دو مرغک دستگاه قرار می دهند. زه کمان را بدور آن پیچیده و با اهرم سفت کننده‌ای به نام زه کش سفت می‌کنند.

با حرکت کمان، استوانه چوبی به دور خود چرخیده و در این حین بوسیله مغار اضافات چوب را برداشته تا فرم دلخواه تشکیل شود. از محصولات ساخته شده بوسیله خراطی سنتی می‌توان به انواع پایه‌های مبل، تختخواب، میز و صندلی، چرخ های ریسندگی، دوک نخ ریسی، نی و بدنه قلیان، پلپلیس(فرفره)، مهره شطرنج، وردنه اشاره کرد.

کار روی چوب‌هایی که دستساز طبیعت است و اکنون با هنر دست انسان زیباتر می‌شود، حسی زیباست که تنها هنرمند آن را درک می‌کند و این اعجاز دست و طبیعت است و می‌شود همان هنری که انسان را به شگفتی وامی‌دارد.

احیای خراطی سنتی در تمام شهرستان‌ها 

حسین عباس زاده، معاون صنایع دستی و هنرهای سنتی خراسان جنوبی به ایسنا گفت: به طور میانگین در هر شهرستانی یک کارگاه خراطی سنتی وجود داشته و در شهرستان‌هایی مانند بشرویه، بیرجند و سرایان رونق بیشتری  داشته و تعداد کارگاه‌های بیشتری را به خود اختصاص داده است.

وی با بیان اینکه این هنر هم اکنون با طرح‌های جدید بعضا با ابزارهایی مانند ماشین و گاهی با دست ایجاد می‌شود، افزود: خراطی سنتی هم اکنون به صورت استاد شاگردی و یا در فنی و حرفه‌ای نیز آموزش داده می‌شود.

معاون صنایع دستی و هنرهای سنتی خراسان جنوبی با بیان اینکه این هنرمندان مانند بقیه هنرمندان از مزایایی چون بیمه روستایی و عشایری و تسهیلات و شرکت در نمایشگاه‌ها برخوردارند، تصریح کرد: در سطح استان حدودا 20 هنرمند فعال در این حوزه داریم.

عباس زاده با بیان اینکه صادرات نیز در این حوزه وجود دارد، اما آماری از آن در دست نیست، یادآور شد: مهارت خراطی سنتی شهرستان سرایان با پیشینه 300 ساله در فهرست میراث معنوی کشور ثبت شد.

انتهای پیام 

  • در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
  • - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

نظرات

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.