• دوشنبه / ۴ تیر ۱۳۹۷ / ۱۸:۵۶
  • دسته‌بندی: خراسان رضوی
  • کد خبر: Khorasan-Razavi-134804

دانشیار تاریخ دانشگاه فردوسی مشهد مطرح کرد:

رابطه معنادار تداوم هویت ایرانی با دوره‌های نظام دیوانی کارآمد

رابطه معنادار تداوم هویت ایرانی با دوره‌های نظام دیوانی کارآمد
دانشیار گروه آموزشی تاریخ دانشگاه فردوسی مشهد گفت: بین ثبات، تداوم، قوت فرهنگ و هویت ایرانی با دوره‌های نظام دیوانی کارآمد رابطه معناداری وجود دارد.

به گزارش ایسنا- منطقه خراسان، دکتر جواد عباسی امروز ظهر در  همایش «هزاره خواجه نظام‌الملک طوسی» در خصوص اهمیت و جایگاه دیوان‌سالاری و وزارت در سیر عمومی تاریخ ایران بعد از اسلام اظهار کرد: همه ما می‌دانیم که تاریخ ایران و هویت ایرانی با همه فراز و نشیب‌هایش دارای مشکلات بسیاری بوده است و اگر ما از این منظر نگاه کنیم که ایرانی بودن و هویت ایرانی یک بدنه و ساختاری است که در طول چندهزار سال تداوم پیدا کرده، بعد به این فکر می‌کنیم که چرا این تداوم با همه فراز و نشیب‌ها وجود داشته، عواملش چه چیزهایی بوده است.

وی ادامه داد: اگر بخواهیم یکی از ستون‌ها و رشته‌های محکم این تداوم ایران و هویت ایرانی را با همه داشته‌هایش (ازایران‌سالاری گرفته تا علم و فرهنگ و تمدن) مورد بررسی قرار دهیم، بحث دیوان‌سالاری و اجزای آن مانند خواجه نظام‌الملک طوسی را برجسته می‌شود.

عباسی افزود: بالاخره وقتی مغول‌ها هم‌ حمله می‌کنند، ما هم می‌بینیم که از اولین افرادی که وارد دستگاه مغولان می‌شوند، همین خاندان جوینی هستند و این خاندان جوینی و رشیدالدین در واقع از همان نظامی که در دوره سلجوقی وجود داشت، درآمدند، مغول‌ها توانمندی‌ها این‌ها را دیدند و استفاده کردند و نگذاشتند که رشته هویت ایرانی و موجودیت ایران گسسته شود و این‌ها بودند که در دوره حمله مغول این رشته را حفظ کردند و آن را ادامه دادند.

این عضو هیئت علمی اظهار کرد: شاید اگر سیر دیوان‌سالاری ایرانی و نمادهای آن مانند خواجه نظام‌الملک و خواجه رشیدالدین را دنبال کنیم، بتوانیم پیوندهای تاریخی این‌ها با همدیگر را هم ببینیم؛ حتی نظری هم بر این است که خود این‌ها هم میراث آن چیزی هستند که از ایران باستان وجود داشته است.

عباسی اضافه کرد: اگر ما خاندان جوینی و خاندان رشیدی را از تاریخ دوره مغول بیرون بکشیم، خیلی از  دستاوردها و بازسازی‌ها که باید در آن بازنگری شود، وجودشان زیر سوال می‌رود.

دکتر عبدالرحیم قنوات، دانشیار گروه آموزشی تاریخ و تمدن اسلامی در ادامه این همایش اظهار کرد:در عرصه سیاسی، حدود ۷۰ سال آخر حکومت سلجوقی به جز نزاع‌های عمومی، جنگ‌های ویرانگر و جنگ های داخلی بسیار شدید که جان و مال و امکانات جامعه ایرانی را فرسود و از بین برد، چیزی حاصل نشد و سراسر این دوره ۷۰ ساله به همین جنگ‌ها، اختلافات خانوادگی و اختلاف بر سرتصاحب قدرت گذشت.

وی ادامه داد: یکی از فجیع‌ترین کارهایی که در اواخر دوره سلجوقی اتفاق افتاد، حمله به غزها در خراسان بود و این نتیجه بی‌تدبیری محض دوره سلجوقی بود. غزها طایفه گله‌داری بودند که در خراسان اقامت گزیده بودند و سنجر به جنگ با آن‌ها رفت اما آن‌ها با چابکی مرو و نیشابور و سبزوار را گرفتند.

قنوات گفت: در عرصه اجتماعی و مذهبی، تعصبات مذهبی به شدت در این دوره دامن زده شد و نزاع‌های خونینی از خراسان تا ری و اصفهان گرفته و سراسر قلمرو ایران را دربرگرفت؛ نزاع‌های خونینی که منجر به قتل وویرانی و آتش زدن شد و دولت با موضع‌گیری‌هایش به این‌ها دامن می‌زد. در این دوره، تصوف نیز رشد کرد.

وی افزود: در عرصه علمی مهم‌ترین اتفاق شکل‌گیری مدارس نظامیه است. این مدارس برای دولتی کردن اندیشه بوجود آمده، برای این‌که یک فکر را برتر نشان دهد. در این مدارس که خیلی به خوبی هم اداره می‌شد، اگر دانشجویی یا استادی پیدا می‌شد که شافعی نبود، بلافاصله اخراج می‌شد.
  • در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
  • - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

نظرات

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.