• پنجشنبه / ۱۷ مرداد ۱۳۹۸ / ۱۳:۱۰
  • دسته‌بندی: خراسان رضوی
  • کد خبر: Khorasan-Razavi-149108

فراز و فرود رشته روزنامه‌نگاری در ایران

10-Journalism-Skills-Every-Content-Marketer-Needs-760x400
 تئوریک بودن دروس، عدم بومی‌سازی منابع درسی و عدم بازار کار مناسب از جمله مشکلات دانشجویان رشته ارتباطات مخصوصا گرایش روزنامه نگاری است.

به گزارش ایسنا- منطقه خراسان، پس از پیدایش نخستین انقلاب صنعتی در واپسین سال‌های قرن 18 میلادی در انگلستان تحولات عظیمی در صنعت نساجی در بریتانیا شکل گرفت و به واسطه آن ماشین‌های غول پیکر جای فعالیت دستی را گرفتند. دومین انقلاب صنعتی در قرن بیستم رخ داد و در آن زمان بود که هنری فورد، پیشقراول تولید انبوه شد. پیدایش این دو انقلاب سبب گسترش شهرها و تزریق ثروت به جامعه شد و راه را برای پیدایش سومین انقلاب صنعتی تحت عنوان انقلاب دیجیتال گشود. پیشرفت فناوری پیوندهای آشکاری با جریان جهانی شدن دارد و در نهایت منجر به تولد چهارمین انقلاب صنعتی در جهان شد. 

عصر اطلاعات و شکل‌گیری جامعه اطلاعاتی بر شتاب جهانی‌شدن می‌افزاید و گسترش اینترنت سبب در هم تنیدگی جوامع با یکدیگر یا به تعبیر مارشال مک لوهان تشکیل دهکده جهانی می‌شود. در چنین فضایی نیاز به برقراری ارتباط موثر با افراد بیش از پیش احساس و نقش رسانه‌ها بسیار پررنگ می‌شود. 

حدود 190 سال از حضور میرزا صالح بانی در دوره آموزش روزنامه‌نگاری در انگلستان می‌گذرد. همچنین تا سال 1317 و زمان تاسیس اولین موسسه آموزش روزنامه‌نگاری در  ایران، برای کسب دوره‌های روزنامه‌نگاری به اروپا سفر می‌کردند. این بنگاه روزنامه‌نگاری به‌عنوان اولین مرکز آموزش روزنامه‌نگاری، پس از برگزاری یک دوره و به دنبال رویدادهای شهریور 1320 تعطیل شد. 

بعدها نخستين دوره آموزش روزنامه‌نگاري در ايران به صورت رسمی 24 خرداد 1335 با استفاده از استادان داخلي و خارجي در ساختمان مؤسسه مطبوعاتي اطلاعات آغاز به كار كرد. مواد امتحان كتبي عبارت بود از معلومات عمومی، هوش و نيز سنجش استعداد بر مبنای تست آمریکایی که تا آن زمان در ایران سابقه نداشت. همچنین یک امتحان شفاهی نیز در قالب مصاحبه برای تشخیص داشتن قيافه جذّاب و برخورد اجتماعي برگزار شد. در کشورهای صنعتی پیشرفته رشته روزنامه نگاری کنکور ورودی دارد و علت این کار برگزیدن افراد مستعد این حرفه است زیرا  براي توليد يک روزنامه نگار موفق؛ استعداد، معلومات عمومي، هوش سرشار، بنيه جسمانی و علاقه‌مندي فراوان به این پیشه لازم حتمی است. روزنامه نگاری حرفه‌ای تجربی است بنابراین بدون داشتن استعداد لازم و تنها با شرکت در کلاس درس نمی‌توان روزنامه نگار شد.

در آن سال از میان صدها داوطلب، تنها 13 نفر برگزیده شدند و روش دوره آموزش روزنامه‌نگاری ایران به اين ترتيب بود که دانشجويان در ساعات صبح در تحريريه روزنامه خبرنگاري مي‌کردند و عصرها و شب‌ها به صورت تئوریک به فراگرفتن مباحث می‌پرداختند. از جمله فارغ‌التحصیلان این دوره می‌توان به غلامحسين صالحيار (متوفي)، ر. اعتمادي، نوشيروان كيهاني زاده (مولف تاریخ ایرانیان)، هوشنگ پورشريعتي (متوفي)، محسن ميرزايي، همايون فروزان، يوسف خوشرو، محمدعلي مقدس زاده، دكتر مستوفي و منوچهر صمصامي اشاره کرد.

در دهه 50 نیز دانشکده علوم ارتباطات اجتماعی متولی دانشگاهی آموزش روزنامه‌نگاری بود و مرور آموزش روزنامه‌نگاری تا بهمن 1357 نشان می‌دهد که بیشترین تاثیر دانشگاهی را دانشکده علوم ارتباطات اجتماعی و دوره‌های کوتاه‌مدت نتیجه‌بخش که به وسیله روزنامه‌ها و مجله‌ها برگزار شده بود، داشته‌اند.

در دو دهه اخیر از حیث کمی بر شمار مراکز آموزشی رشته روزنامه‌نگاری افزوده شده است و افزون‌‌بر دانشگاه علامه طباطبایی، دانشگاه آزاد اسلامی در تهران و شهرستان‌ها، دانشگاه تهران و دانشگاه غیرانتفاعی سوره و... نیر به تدریس رشته علوم ارتباطات اجتماعی روی آورده‌اند. همچنین در مشهد نیز این رشته در دانشگاه پیام‌‌نور در مقطع کارشناسی پذیرای دانشجویان است.


از جمله مشکلات رشته روزنامه‌نگاری می‌توان به عدم بومی‌سازی منابع درسی اشاره کرد و تنها شمار کمی از استادان ارتباطات به نگارش کتاب‌هایی در زمینه ارتباطات همت گماشته‌اند. حدود چهل سال پیش، دانشمندان کشورهای پیشرفته برای توسعه کشورهای جهان سوم الگوهایی را مطرح می‌کردند و دانشمندان غربی تصور می‌کردند با تکرار این روش‌ها در کشورهای جهان سوم، آنان نیز به نظم خواهند رسید. در حال حاضر متون کتاب‌های درسی اکثرا ترجمه‌هایی از کتاب‌های آمریکایی و اروپایی است در حالی که آنچه در داخل می‌گذرد جریان خاصی است و با متون روزنامه‌نگاری غربی متفاوت است. 

از دیگر دغدغه‌های دانشجویان رشته ارتباطات مخصوصا گرایش روزنامه نگاری تئوریک بودن دروس و عدم بازار کار مناسب است.در حال حاضر دانشجویان رشته روزنامه‌نگاری نمی‎توانند به صرف داشتن مدرک تحصیلی در تحریه‌ها مشغول به‌کار شوند و کمتر خبرنگارانی وجود دارند که رشته آنان مرتبط با کارشان باشد.  دكتر مهدی محسنيان‌راد یکی از اساتید ارتباطات در پژوهشی دلايل اين امر را در نبود دانشكده مستقل آموزش روزنامه‌نگاري، وجود نظام كنكور ورودي و احتمال قبولي افراد غير علاقه‌مند، فراهم نبودن امكانات كارگاه روزنامه‌نگاري در دانشكده، عدم انطباق نسبي محتواي دروس با شرايط كشور و فقدان همكاري فعال با مطبوعات، عنوان كرده است. وي در اين تحقيق تاكيد كرده كه مراكز آموزشي (دانشگاهي و غير دانشگاهي) به جاي تربيت روزنامه نگار تنها خبرنگار پرورش مي دهند. 

در فرانسه تمام كساني كه مي خواهند روزنامه نگار شوند بايد دو سال كارآموزي كنند اما فارغ‌التحصيلان روزنامه نگاري اين امتياز را دارند كه فقط يك سال دوره كارآموزي مي گذرانند در عين حال نامناسب بودن محتواي آموزشي كلاس‌هاي روزنامه‌نگاري، از جمله مشكلاتي است كه بهره‌وري اين دوره ها را پايين آورده است.

همچنین دكتر وحيد عقيلي، مدير گروه ارتباط دانشگاه آزاد اسلامي معتقد است: «سرفصل هايي كه دو دهه پيش براي اين رشته به تصويب رسيده‌اند، مشكلات امروز را حل نمي كنند. مسئولان وزارت علوم بايد در سرفصل هاي اين رشته تجديد نظر كنند. گنجاندن آموزش فناوري هاي نوين ارتباطي يا روزنامه‌نگاري راديو- تلويزيوني و برخي دروس ديگر، ضروري است.»

حوریه جمالی‌پور، خبرنگار ایسنا- منطقه خراسان.

  • در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
  • - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

نظرات

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.