• سه‌شنبه / ۱۳ فروردین ۱۳۹۸ / ۱۱:۵۱
  • دسته‌بندی: اصفهان
  • کد خبر: isfahan-80657

نیمه‌های پنهان اصفهان

آوازه زیبایی سی و سه پل، میدان امام(ره)، پل خواجو که نماد اصفهان شناخته می شوند، همه جا پیچیده و کمتر کسی است که گذارش به اصفهان بیفتد، اما هوس گشت و گذار در این مکان‌های تاریخی و تفریحی به سرش نزند.

به گزارش خبرنگار ایسنا- منطقه اصفهان، دیدنی‌های نصف جهان به همین اماکن ختم نمی‌شود. بلکه در گوشه و کنار شهر و استان اصفهان می‌توان بناهای تاریخی و جاذبه‌های طبیعی چشم نواز و ارزشمندی را پیدا کرد که از دید گردشگران و حتی شهروندان پنهان مانده‌اند و در بیشتر اوقات سال در آنها بسته است یا در روزهای محدودی از سال بازدیدکننده دارند.

دومین میدان تاریخی و بزرگ اصفهان

میدان عتیق یا امام علی(ع) یکی از جاذبه‌های تازه بازسازی شده اصفهان است که عنوان میدان نقش جهان دوم را یدک می‌کشد. پیشینه آن به دوران سلجوقیان بر می‌گردد یعنی حدود 550 سال پیش از اینکه صفویه، اصفهان را به عنوان پایتخت خود برگزینند و میدان نقش جهان را بسازند، این شهر پایتخت امپراتوری بزرگ سلجوقی بود. آنها در مرکز شهر میدان بزرگی ساخته بودند که دورادور آن بناهای مهم حکومتی و مذهبی قرار داشت و مرکز سیاسی، اداری و اقتصادی شهر بود. متاسفانه این میدان در سده‌های بعد از میان رفت و از بناهای پیرامون آن جز مسجد جامع عتیق اصفهان و منار مسجد علی چیزی باقی نماند. اما خاطره میدان همچنان در ذهن اصفهانی‌ها زنده بود و آن حدود را میدان عتیق یا میدان کهنه می‌خواندند. طرح احیای این میدان از دهه 60 در دستور کار وزارت مسکن و شهرسازی قرار گرفت که البته از اوایل دهه 1380 عملیاتی شد و نهایتا در 1392 بخش اصلی میدان گشایش یافت. این پروژه همچنان با ساخت یک جلوخان برای مسجد جامع عتیق ادامه دارد.

میدان امام علی (ع) به شکل ذوزنقه (نزدیک به مستطیل) است و فضای آن خصوصا به خاطر دکان هایی که دورادورش ساخته شده، شبیه میدان نقش جهان است. یک سوی آن با چشم انداز زیبایی از گنبد و مناره‌های مسجد جامع عتیق، به این مسجد جهانی راه می‌برد و سوی دیگرش مسجد و منار علی قرار گرفته است. در یک سوی دیگر هم مجموعه زیارتگاه هارون ولایت واقع شده که خود از مجموعه های تاریخی مهم و زیبا در اصفهان به شمار می رود. می توان گفت که دیدن میدان امام علی (ع) و بناهای تاریخی پیرامونش یک روز تمام از وقت گردشگران را به خود اختصاص می‌دهد.

 نشانی: شمال شرقی میدان نقش جهان، میدان امام علی (ع)

عصارخانه شاهی؛ کارخانه روغنکشی شاه عباس

عصارخانه شاهی یکی از کارگاه های سلتنطی دوره شاه عباس است که با تمام ابزار و وسایلش سالم مانده و حتی می توان دوباره آن را راه اندازی کرد. این کارگاه از میان صدها کارگاه سلطنتی دوره صفویه تقریبا به طور کامل سالم مانده و حال و هوای صنایع آن دوره را زنده می کند. عصارخانه یعنی مکان روغنکشی و عصارخانه شاهی نیز در دوره شاه عباس محل به دست آوردن روغن از دانه های روغنی بود. ساختمان خشتی و گلی آن در زمینی به مساحت 360 متر مربع به صورت یک طبقه و با ارتفاع 11 متر ساخته شده است و ابزارهای صنعتی آن دو سنگ آسیاب بزرگ هستند که برای خرد کردن دانه های روغنی به کار می رود و تنه های تنومند درخت چنار که به یکدیگر متصل شده اند تا اهرم فشار روی دانه های آسیاب شده باشند.

عصارخانه شاهی تا حدود 100 سال پیش همچنان دایر بود و بعد به دلیل ورود صنایع جدید ماشینی از کار افتاد تا اینکه در سال 1379 به وسیله شهرداری اصفهان مرمت شد اما هنوز کاربری خاصی برای آن در نظر نگرفته اند. 

نشانی: ضلع شمال شرقی میدان نقش جهان، بازار مخلص

مسجد حکیم؛ شاهکار معماری اسلامی

مسجد حکیم یا مسجد جورجیر از مساجد چهارایوانی مربوط به پایان دوره صفوی در منطقه قدیمی باب‌الدشت اصفهان در انتهای بازار رنگرزان جای گرفته‌است. این مسجد با حدود هشت هزار متر مربع، در دوره شاه عباس دوم به دست پزشک او حکیم محمد داوود، در محل ویرانه‌های مسجد جامع دیلمی جورجیر یا مسجد صاحب اسماعیل بن عباد از قرن چهارم هجری بنا شده‌است.

کاشیکاری های زیبا و خطوط متنوع، کار اساتید نامدار عصر صفویه، مسجد حکیم اصفهان را در فهرست یکی از شاهکارهای معماری اسلامی قرار می دهد. این مسجد با شکوه در محل مسجدی واقع شده که در دوران حکومت دیالمه آن را جورجیر می نامیده اند که امروز جز سردر این مسجد اثری بر جای نمانده است. در نمای این سردر اختلاف سطح ها را با نوعی اندود پر کرده بودند که پس از زدودن اندودها طرح های بسیار جالب توجهی نمودار شده است. این سردر نفیس و با شکوه با هزار سال قدمت یکی از آثار طراز اول صدر اسلام به شمار می رود. کتیبه سردر شمالی مسجد به خط ثلث سفید بر زمینه کاشی لاجوردی است بیانگر این مطلب است، که خطاط این کتیبه محمد رضا امامی خوشنویس نامدار عصر صفوی است و تاریخ آن ۱۰۷۳ هجری قمری یعنی سال اتمام مسجد است.

دو شبستان در شرق و غرب گنبد قرار گرفته که کتیبه شبستان شرقی به تاریخ ۱۰۶۹ هجری به وسیله محمدرضا امامی نوشته شده است. یکی از دلایل شهرت مسجد حکیم علاوه بر فرم و ساختار کلی مسجد که آن را در عداد یکی از بهترین بناهای مذهبی ایران در آورده است وجود خطوط بنایی در گوشه های این دو اثر نفیس و کم نظیر است. قسمت گنبد و مقصوره و شبستانهای طرفین مسجد حکیم در دو مرحله ساخته شده است. مرحله اول همزمان با ساخت مسجد در عهد صفویه و مرحله دیگر در زمان گسترش مسجد در دوره های بعد از صفویه. این بنا در ۱۳۱۳ش به شماره ۲۲۳ به ثبت آثار ملی رسید.

 نشانی: خیابان سپه ، خیابان حکیم(انتهای بازار رنگرزان )

خانه مشیر الملک اصفهان

خانه تاریخی مشیرالملک انصاری وزیر با کفایت دوره قاجار، اثری ارزنده در تاریخ معماری ایران است. این خانه از دو نظر نسبت به دیگر بناهای قاجاری برتری دارد، یکی طراحی و ساخت سلطنتی و دیگری پیشرو بودن در هنر معماری است. شاه نشین و حوضخانه این بنا خود گنجینه هایی در دل گنجینه هستند. شاه نشین این خانه دارای بزرگ ترین و تاریخی ترین ارسی موجود در ایران است. این اثر تاریخی در تاریخ ۱۹ بهمن ۱۳۸۸ به ثبت ملی رسیده است. خانه مشیر الممالک که به خانه چرمی نیز مشهور است، خانه‏ های اشرافی دوره صفویه به شمار می آید و دارای فضاهای متنوع و تزئينات بسیار است. خاندان مشیر انصاری از مستوفیان و منشیان دربار صفویه بودند که در دوره شاه عباس کبیر از شیراز به اصفهان مهاجرت کرده و در آن سکنی گزیدند.

ورودی خانه در گوشه شمال غربی واقع شده و دارای سردر بزرگ و مجللی است که قوس نیم دایره ای بر فراز آن جلوه گر است. وجود این قوس باعث تفاوت سردر این خانه از دیگر خانه‏ های اصفهان شده است. حياط مستطيل شکل خانه در سه جبهه شمالی، شرقی و غربی خود با فضاهای متعددی احاطه شده که در اين ميان جبهه شمالی با ارتفاع سه طبقه مهمترين بخش خانه را تشکيل می دهد. اين جبهه شامل تالاری در ميانه و چهار اتاق سه دری در دو طبقه طرفين آن است. ديوارها و سقف تالار پوشيده از تزئينات نقاشی، گچبری و آينه ‏کاری است و ارسی آن با ارتفاعی معادل دو طبقه دارای گره چينی چوبی و شيشه ‏های رنگی زيباست. از دیگر امتیازات این خانه، سبک خاص طراحی معماری با گرایش پیشرو است. هم اکنون این خانه به عنوان گنجینه میراث اسلامی مطرح شده و ضلع غربی آن به تحقیقات علمی و مسائل دینی اختصاص داده شده است. ضلع شرقی نیز اتاق کنفرانس بوده و برای علوم دینی مورد استفاده قرارمی گیرد. شاه نشین این خانه به موزه اختصاص یافته که آثار موزه نیز به دو بخش آثار فاخر و غیر فاخر تقسیم می شوند.

 آدرس: خیابان هاتف، خیابان مشیر، ابتدای کوی هارونیه.

محله قدیمی دردشت

دردشت محله‌اي قديمی در اصفهان است. اين محله به نام‌های گوناگون، ازجمله درب دشت يا باب‌الدشت خوانده شده که هنوز هم آثاری از دوره سلجوقی و صفوی را در خود نگه داشته است. تاريخ سكونت در آن، به دوره هخامنشی می رسد، زمانی كه كوروش با نجات يهوديان آنان را پس از فتح بابل به اين منطقه و به جويبار آورد. محور گردشگری دردشت از مدرسه بوعلی سينا آغاز می شود و با عبور از بازارچه دردشت به دو منار دردشت و مقبره بخت‌آغا می رسد و عصارخانه و حمام شيخ‌بهايی و بازار بزرگ را در بر می گيرد و به ميدان عتيق منتهی می شود.

بازارچه دردشت

 بازار دردشت آن‌زمان‌ها ابهت و اهمیتی داشت و محل گذر مردم به بازارهای سبزه‌میدان بوده است؛ اما از وقتی خیابان ابن‌سینا را کشیدند، دیگر کسی از داخل آن عبور نمی‌کند. از سال های قبل چهارطاق بازارچه را با آجر جایگزین، اما بخشی از خشت ۳۰۰ساله آن را در وسط تیغه‌اش حفظ کرده‌اند. در بازار دردشت سقاخانه جالب‌توجهي وجود دارد كه تزئينات كاشيكاری بيرون آن مانع از نفوذ نگاه به درون آن می‌شود. دو در كه درطرفين اين بناست به داخل باز می‌شود و نوار كاشيكاری دور سردر مزين به اشعاری درباره حضرت ابوالفضل عليه‌السلام است. در پایين دو سوی کاشی‌ها نيز چنين نوشته شده است: «به لعنت خدا گرفتار شود كسی كه به کاشی‌ها خيانت كند.» در پيشانی سقاخانه در ميان لوحه بزرگ‌تری نام مبارك اباعبدالله‌الحسين‌الشهيد عليه‌السلام نقش بسته است. 

  • در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
  • - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

نظرات

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.