• یکشنبه / ۲۹ بهمن ۱۳۹۱ / ۰۳:۳۹
  • دسته‌بندی: کرمان
  • کد خبر: kerman-20497

/ جاذبه های گردشگری کرمان /

مقبره شاه نعمت الله ولی ، اینجا خانه عاشقان است

 مقبره شاه نعمت الله ولی ،  اینجا خانه عاشقان است

رفتن به مقبره عرفا و شعرای قدیم ایرانی همیشه برای من توام با حس و حال عجیبی است.یک جورهایی من را به درون میکشد و بدجور غرق در خود میکند. و اینجا ماهان آستانه شیخ نعمت الله ولی کرمانی ...

به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا) منطقه کویر ، شاه نعمت الله شاعر و عارف ماهانی کرمانی از پدری عرب و مادری ایرانی زاده شد. از ۵ سالگی در پی عرفان قدم در وادی سختی گذاشت. او که هم عصر با حافظ شیراز بود شعرهای زیادی هم سرود.میگویند او و حافظ با هم دیدار هم داشته و چند بازی شاعرانه رندانه هم با هم کرده اند.همانجا که شیخ نعمت الله میگوید:

ما خاک راه را به نظر کیمیا کنیم                  صد درد را بگوشهٔ چشمی دوا کنیم

و حافظ شیرین سخن در جواب میسراید که :

آنانکه خاک را به‌نظر کیمیا کنند                   آیا بود که گوشه چشمی بما کنند؟

سید نورالدین شاه نعمت الله ولی در سال ۷۳۱ هجری قمری در شهر حلب، یکی از شهرهای سوریه، دیده به جهان گشود. پدر بزرگوارش جناب میر عبدالله از بزرگان قوم عرب و مرشدان زمان خویش و مادرش نیز دختر یکی از خان های شبانکاره ی فارس بود. شجره نامه ی این سید والا مقام با نوزده واسطه به حضرت محمد (ص) می رسد.

این عارف بزرگ از کودکی استعداد شگفت انگیزی برای درک معارف و کشف معانی داشت و در همان دوران کودکی قرآن را حفظ کرد. وی پس از ورود به مرکز دایره عرفان  و گذشتن از ظاهر و پیوستن به باطن توانست حکمت را به ذوق دریابد.

شاه نعمت الله در مسافرت های متعدد، سال ها در جستجوی مراد خود بود و هر جا از بزرگمردی نشانی می یافت، بدان سو می شتافت. تا این که سرانجام در ۲۴ سالگی در مکه به خدمت مرشد و مراد روحانی خود شیخ عبدالله رافعی رسید.

شاه نعمت الله پس از آن به مصر و سپس به ماوراء النهر سفر کرد و مدتی در شهر سبز نزدیک سمرقند ساکن شد. در حین مسافرت ها ملاقاتی بین او و امیر تیمور رخ داد.

شاه نعمت الله مدتی در هرات و پس از چندی به مشهد سفر نمود. پس از مدتی به کرمان و از آنجا به ماهان رفت و قریب بیست و پنج سال از پایان عمر خویش را در ماهان گذراند. در مدت اقامت ایشان در ماهان شهرتش به اقصی نقاط ایران و هند رسید و مشتاقان برای زیارت او به ماهان سفر می کردند.

احمد شاه بهمنی از شاهان دکن از مریدان او تقاضا کرد تا وی را برای سفر به هند ترغیب کنند. شاه نعمت الله نواده خود را به هند فرستاد و مقدمات انتقال سلسله نعمت الله و مسافرت شاه خلیل الله را به دکن فراهم کرد.

شاه نعمت الله ولی قریب به صد سال عمر کرد و سرانجام در ۸۴۳ هجری قمری دارفانی را وداع گفت.

شاه نعمت الله ولی پس از فوت در شهر ماهان دفن گردید که امروزه آرامگاه وی یکی از باشکوه ترین و زیباترین مجموعه های آرامگاهی ایران به شمار می رود.

این مجموعه شامل دو سردر ورودی، حجره های کوچک و بزرگ، بقعه، چهار منار کاشیکاری شده، دو رواق چهار صحن است. هسته اصلی بنا را آرامگاه شاه نعمت الله ولی با گنبدی زیبا تشکیل می دهد. این بقعه در سال ۸۴۰ هجری قمری به هزینه احمد شاه بهمنی بر پا شد.

در این بقعه، سایه روشن های لطیف و ملایم حاصل از نورگیرها، در ترکیب با خطوط و نقش ها و زوایا و تقسیمات هندسی و منظم رواق های گرداگرد مزار که ساخت و سازشان به دوره تیموری و صفوی می رسد، خطوط آرام و دلپذیری در این مکان پدید آورده اند که متناسب با حال و هوای معنوی این بقعه است.

بقعه مشتمل بر حرمی چهار ضلعی است. ارتفاع گنبد از کف حرم تا تیزه ی کاسه ی آن به بیست متر می رسد. دو تالار جانبی از طرف شرق و غرب گنبد را احاطه کرده اند.

تالار غربی را یکی از مریدان شاه نعمت الله ولی اندکی پس از مرگ وی ساخته است. سایر ملحقات آرامگاه در زمان شاه عباس اول صفوی، محمد شاه و ناصر الدین شاه قاجار بنا شده اند.

از قسمت های دیدنی این بقعه، بنای دارالحفاظ است که ساختمان آن بر اساس کتیبه موجود، در زمان شاه عباس اول احداث شده و به همین مناسبت آن را شاه عباسی می خوانند. در پشت بنای دارالحفاظ، صحن دلباز و مصفایی با حوض مرمری به نام کوثر قرار گرفته که متعلق به زمان شاه عباس اول است. در جبهه شرقی این صحن، سردر مقرنس کاری شده دارالحفاظ قرار دارد و در ضلع غربی صحن، فضای وسیعی به نام حسینیه با سردر زیبا و دو مناره آجری مزین به کاشیکاری، مقرنسکاری و خطوط بنایی و ایوان های متعدد و تعدادی اتاق است که بر گرد آن شکل گرفته اند. این الحاقات و اضافات مربوط به دوره محمد شاه قاجار است. افزون بر اینها دو صحن اتابکی و وکیل الملکی در اطراف حرم قرار دارند. صحن وکیل الملکی یا مهدیه تماما درختکاری و گلکاری شده و در میان آن، استخر صلیبی شکلی جای گرفته که از آثار دوره قاجار است.

موزه شاه نعمت الله ولیعمارت امیریه

ساختمان موزه به عمارت یا سردر امیریه معروف است. مصالح به کار رفته شده در ساختمان آن شامل گچ و آجر است. قدمت تاریخی بنا حدود ۱۳۰ سال است و به سبک معماری قاجار در زمان ناصرالدین شاه ساخته شده است. این بنا در زمان های قبل محل تجمع صوفیان و درویشان بوده است و در سال ۱۳۵۷ پس از مرمت و بازسازی به موزه آستانه تبدیل شد.

در این موزه آثار متنوعی نگهداری می شود که اکثر آنها را افراد نیکوکار به موزه هدیه کرده اند. از جمله این آثار کشکول بزرگی از آلیاژ برنج و ساخته دست هنرمندان اصفهانی است که نماد کشکول شاه نعمت الله ولی و سایر درویشان است. کشکول برنجی

همچنین قرآن های نفیسی که به خط نستعلیق درشت و با آب طلا در قرن هشتم هجری قمری کتابت شده اند، زینت بخش این موزه اند. پته روی مقبره شاه نعمت الله، دو عدد رحل قرآنی ساخت هند و چندین تمثال متعلق به حضرت محمد (ص) و ائمه اطهار (ع) و دو قبضه شمشیر ساخت روسیه به همراه آثار متنوع دیگری در این موزه به نمایش در آمده اندب

امروزه مشتاقان سلسله عرفان نعمت اللهی از سراسر جهان به اینجا میایند.شمع میفروزند.نماز میخوانند.قرآن تلاوت میکنند.به یاد پیر مرادشان مست باده شعر میشوند. چله نشینی میکنند.یا هو میگویند و دیوانه و شیدا آنی را از دنیای دون کنده شده و به مرادشان میپیوندند.اینجا خانه عاشقان است.خانه فنا شدگان در الله.اینجا جاییست که میتوانی نفس حق را استشمام کنی و به درک انا الحق برسی.اگر بخواهی....

مقبره شامل ٣ حیاط و ساختمانهای اطراف آن است.در هریک از این حیاطها یک حوض ایرانی با آب زلال و تلالو نور ستاره ها بر آن را خواهی دید.اطراف این حوضها درختان سرو قد برافراشته اند.درخت سرو در فرهنگ ایرانی ارج و قرب خاصی دارد.این درخت همیشه سبز با سایه سار گسترده ای که بر باغ ایرانی میافکند در تمام تابلوهای مینیاتور ایرانی نقاشی شده است.انگار با آمیزه های عاشقانه و شاعرانه ما ارتباطی تنگاتنگ دارد.سرو نماد آزادگی است.نماد ایران است.

مهمترین اثر معماری قرن نهم همین مقبره شاه نعمت الله ولی در ماهان کرمان است. که ترکیبی از معماری تیموریان-صفویان و حتی قاجار بوده با کاشی کاریهای هفت رنگ- معرق و منبت کاریها -پنجره های مشبک و ارسیهای رنگی-گنبد مزین شده به آیات قرآن و اطاقک چله نشینی شیخ ...همه و همه اینجا را به یکی از زیباترین بناهای دیدنی ایران تبدیل کرده اند.

قديمي ترين قسمت آستانه، گنبدي است که بر مزار شاه قرار دارد، اين گنبد در سال 840 هجري قمري به هزينه و دستور احمد شاه بهمني دکني که از ارادتمندان شاه نعمت الله بود، ساخته شده است. آستانه شاهکاري است از هنر معماري شش قرن اخير با تلفيقي از فضاي معماري مقبول و باغسازي بسيار فرح انگيز و صفايي عارفانه. بارگاه شاه نعمت الله از ورودي شمالي شامل صحن اتابکي، صحن وکيل الملکي، رواق شاه عباسي، چله خانه، صحن ميرداماد (حسينيه) و سردر محمد شاهي مي باشد.

گنبد زيرين مزار شاه نعمت، داراي کاربندي بسيار زيباست و گنبد روئين با کاشيکاري فيروزه اي مزين شده و بر گريو گنبد عبارت "يا مقلب القلوب و الابصار و سبحان الله و الحمدالله و لااله الا الله و الله اکبر" با خط بنايي از کاشي به چشم مي خورد. سه طرف مرقد را رواق وکيل الملکي احاطه نموده و در طرف جنوب گنبد رواق شاه عباسي قرار دارد. درهاي زيباي مقبره ساخته "عليشاه نجار" مي باشد. بر بدنه شمالي سردر ورودي به حرم، داخل رواق شاه عباسي، سنگ زيبايي مزين به نام دوازده امام (ع) نصب است که شخصي به نام قطب الدين، نذر شاه نموده است. در زاويه جنوب شرقي حرم، دري خاتم کاري است که به چله خانه باز مي شده و اکنون چله خانه جزو رواق شده است.

چله خانه احتمالا قبل از عصر صفويه ساخته شده که در زمان احداث رواق آن را حفظ نموده اند. تزئينات داخل آن بنا به تنوع رنگها مربوط به دوران بعد از تيموريان است. چله خان نيز مانند گنبد از قديمي ترين آثار ساختماني مجموعه است. در شرقي، رواق شرقي، به صحن دلگشايي باز مي شود که سي و دو متر عرض و چهل و چهار متر ارتفاع دارد. باني اين صحن، محمد اسماعيل خان وکيل الملک مي باشد.

از ملحقات آستانه کاروانسرائي است از دوره قاجاريه که کنار ضلع غربي آستانه قرار گرفته است. اين کاروانسرا که ورودي آن در جهت شمال واقع شده از شاه نشين و صحن و حجره هائي در اطراف تشکيل مي شده است. اين کاروانسرا به مرور به صورت نيمه مخروبه در آمده و عملا استفاده اي از آن نمي شد تا اينکه برنامه تعميرات و احياي کامل کاروانسرا انجام گرديد. قبر "امير نظام گروسي" در جنوب ايوان وکيل الملکي قرار دارد.

به ماهان که میروید.سری به شیخ بزنید.دو رکعت نماز عشق بخواندید و اگر خوش شانس بودید و در اطاق چله نشینی باز بود حتما پا به آنچا بگذارید و در سکوت به مراقبه با خدا مشغول شوید.قول میدهم لحظات فراموش نشدنی را در آنجا تجربه خواهید کرد.

گزارش از خبرنگار ایسنای منطقه کویر، فرزانه لشکری

  • در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
  • - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

نظرات

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.