• سه‌شنبه / ۲۱ خرداد ۱۳۹۸ / ۰۹:۱۴
  • دسته‌بندی: کرمان
  • کد خبر: kerman-61102
  • خبرنگار : 50189

تحلیل وضعیت این روزهای اقتصاد کشور در گفت‌وگوی ایسنا با چند اقتصاددان

450243093815072
چشم انداز اقتصاد ایران در 9 ماه باقی مانده سال ۹۸ چگونه خواهد بود؟ آیا این روند نزولی قیمت ها در بازار طلا، ارز و خودرو ادامه پیدا کرده و قرار است مردم ایران سالی بهتری از سال ۹۷ را تجربه کنند؟ آیا چشم انداز مثبتی وجود دارد؟ این پرسش‌های مهمی است که این روز‌ها ذهن مردم را پر کرده است.

از یک سو در ابتدای سال جاری و پایان سال 97 کشور با تهدید‌های خارجی روبه رو شد و ایالات متحده آمریکا فشار تحریم‌ها را به ایران بیشتر کرده و از سوی دیگر در داخل کشور نیز بی نظمی، بی برنامه‌گی، عدم درک شرایط و… مشکلات را مضاعف کرده است حال این روزها بوی امید در فضای کشور استشمام می شود.

دکتر "علیرضا شکیبایی"رییس بخش اقتصاد دانشگاه شهید باهنر کرمان در گفت‌و‌گو با خبرنگار ایسنا منطقه کویر، با اشاره به روند نزولی قیمت ارز، طلا و خودرو گفت: عمده مسایلی که در حال رخداد است به دلیل جو سیاسی و روانی است.
 وی ادامه داد: با توجه به اینکه باب مذاکره به صورت‌غیرمستقیم بین ایران و برخی از کشورهای آغاز شده است و روز گذشته وزیر خارجه آلمان در ایران حضور داشت و احتمالا در چند روز آینده نخست وزیر ژاپن نیز به ایران سفر خواهد کرد، این موارد خبرهای مثبتی در بازار منتشر می‌کند که براساس آن روی قیمت دلار و سکه تاثیر می‌گذارد و باعث کاهش قیمت‌ها می‌شود.

تاثیر اخبار سیاسی بر قیمت‌ها

رییس بخش اقتصاد دانشگاه شهید باهنر کرمان با تاکید برآنکه اخبار مثبت سیاسی باعث روند کاهشی قیمت دلار شد و در ادامه به بازار خودرو اشاره و اظهار کرد: افزایش عرضه خودرو توسط شرکت‌های خودروساز به بازار و اینکه این عرضه در روزهای آینده افزایش بیشتری خواهد داشت؛ باعث کاهش قیمت خودرو شده و قیمت خودرو را واقعی‌تر خواهد کرد.

وی در پاسخ به این سوال که آیا این روند کاهش قیمتی تداوم خواهد داشت؟ تاکید کرد: اگر مذاکرات و مراودات سیاسی نتیجه بخش باشد تصور می‌کنم روند کاهشی قیمت‌ها ادامه خواهد یافت.

این دکترای اقتصاد در خصوص وضع کردن مالیات بر ارز و سکه عنوان کرد: این یک راهکار درست است که می‌تواند باعث کاهش تقاضا و در نهایت بر کاهش قیمت این دو کالا موثر باشد.

وی علت اصلی کاهش قیمت ارز و سکه را مراودات سیاسی دانست و بیان کرد: بازار بورس، شاخص مثبت و خوبی در چند روز اخیر تجربه کرده است و این به سبب اخبار مثبت سیاسی است که منتشر شده و امیدواریم بحث سیاسی ادامه یابد و باعث آرامش بازار شود.

حباب‌ها در حال خالی شدن هستند

دکتر "زین‌العابدین صادقی دانشیار بخش اقتصاد دانشگاه شهید باهنر کرمان" در گفت‌و‌گو با خبرنگار ایسنا منطقه کویر، به بازار ارز اشاره کرد و گفت: حبابی که در بازار ارز که از زمستان سال گذشته ایجاد شده بود، بسیار بزرگ بود، به‌طور مثال براساس آمارها روزی یک میلیون دلار از هرات افغانستان به ایران می‌آمد و به ریال تبدیل می‌شد، یعنی ارزش پول ایران در هرات بالاتر از ارزش پول ما در تهران شده بود و این نشان‌دهند حباب بزرگ در این بازار در کشور بود و همین امر سبب شده بود که آربیتراژورهای ارزی از این انتقال سود کلانی بدست آوردند. از طرفی چون بحث تحریم‌های بانکی مطرح بود بسیاری از تقاضا کنندگان ارز تقاضای ارزشان بصورت بانکی نبود بلکه تقاضا برای اسکناس دلار را داشتند و خود این عامل باعث افزایش قیمت دلار می شد.

وی بخشی از کاهش کنونی قیمت دلار را به دلیل درصدی کاهش در حباب بزرگ در این بازار دانست و در ادامه امید به آینده را از دیگر دلایل برشمرد و بیان کرد: انتظارات مردم به آینده نسبت به قبل بهتر شده و این موضوع باعث کاهش قیمت ارز شده است.

این دانشیار بخش اقتصاد دانشگاه شهید باهنر کرمان از تحریم‌های آمریکا نسبت به ایران سخن به میان آورد و اظهار کرد: تحریم‌ها آنطوری که آمریکا تصور می‌کرد و مردم هم بصورت انتظارات بد نسبت به اثرات آنها، انتظار داشتند، روی اقتصاد کشور، تاثیر نگذاشته و ایران راهکارهای مناسبی برای رفع برخی از مشکلات پیدا کرده است.

وی ادامه داد: ایرانیانی خارج از کشور داریم که صاحبان سرمایه هستند و ارتباطات مالی که با ایران دارند، می‌تواند بخشی از مشکلات ارزی کشور را حل کند.

صادقی ارتباط بازار طلا و دلار را مستقیم و آنها را دارایی‌های جایگزین یکدیگر دانست و تصریح کرد: زمانی که در بازار ارز حباب وجود داشته باشد به‌طبع آن در بازار طلا نیز حباب به وجود خواهد آورد و اکنون این حباب‌ها در حال کوچک شدن هستند.

بازی باخت، باخت

وی علت وجود حباب در برخی از بازارها را به دلیل پیش‌بینی‌های بسیار بد از وضعیت اقتصاد ایران پس از تحریم‌ها ذکر کرد و افزود: این عامل از طریق افزایش عدم اطمینان، نرخ تنزیل را افزایش می دهد و افزایش نرخ تنزیل باعث ارزشمند شدن حال نسبت به آینده نزد مصرف کنندگان می‌شود. به طور مثال بخشی از تقاضای دلار در کشور از طرف عوام صورت می گیرد و  تقاضای ارز فقط منجر به کاهش قدرت خرید مردم می‌شود و خود آنها نیز به‌نوعی در حال تضرر هستند ولی کاهش ارزش پول ملی باعث می شود این افراد برای حفظ ارزش پول خود باز تقاضای ارز خویش را افزایش دهند که خود این عامل دور و تسلسل باطل هست.

این دکترای اقتصاد عنوان کرد: قشری متقاضی دلار هستند و این قشر تشخیص نمی‌دهند که چه مواردی روی قیمت دلار تاثیرگذار است؛ لذا اگر رسانه‌های جمعی خصوصا رسانه ملی سطح سواد اقتصادی و فرهنگ مردم را در این زمینه افزایش دهد و مردم متوجه شوند که این بازی یک بازی باخت، باخت برای ابتدا خودشان است، شاید به‌نوعی بتوانیم تقاضای این افراد را مدیریت کنیم.

وی اضافه کرد: در کشورهای مختلفی این مشکل وجود دارد ولی به این شدتی که در کشور ما است در هیچ جای دنیا وجود ندارد، به‌طورمثال؛ در کشور سوریه باوجود اینکه دو یا سه گروه در این کشور در حال جنگ بودند، اما ارزش پول آنها از کشور ما بیشتر بود؛ این در حالی است که کشور سوریه به لحاظ قدرت اقتصادی، سیاسی و امنیتی قابل قیاس با کشور ایران نیست و این مهم نشان از وجود حباب می‌دهند.

سوداگران خودرو

صادقی به بازار خودرو اشاره کرد و به ایسنا گفت: اکثرا بنگاه‌داران با نشان‌های جعلی در سایت‌های مجازی نام‌نویسی و قیمت‌گذاری می‌کنند و وقتی بررسی می‌کنیم در می‌یابیم اکثر آنها بنگاه‌داران شهرهاي بزرگ هستند که دارند به زور یک قیمتی را به بازار خودرو القا می‌کنند. از طرفي توليدكنندگان داخلي خودرو نيز نيم نگاهي به اين قيمت‌ها دارند و خود اين عامل باعث افزايش پله‌اي قيمت خودرو مي‌شود.

وی با بیان این مطلب که سایت‌های معاملاتی مجازی و انحصار در بازار خودرو باعث افزایش سوداگران قیمت خودرو شده است، تصریح کرد: پلیس برخوردهایی با این فعالان سایت‌های مجازی که قیمت خودروها را بصورت غير منطقي افزایش داده بودند، انجام داد؛ که باید انصافا عنوان کرد این اقدام نیز موثر بوده است؛ گفتنی است که قیمت‌هایی که در سایت‌ها برای خودروها اعلام می‌شد خیلی بیشتر از ارزش واقعی خودرو بود که این افزایش قیمت برای شرکت‌های بیمه که تامین کننده خسارت مردم بودند نیز مشکل ایجاد کرد.

این دانشیار دانشگاه شهید باهنر کرمان با تاکید برآنکه در مجموع انتظارات مردم نسبت به آینده بهتر شده است، اظهار کرد: از سوی دیگر نیز باید عنوان کرد که بخشی از پیش‌بینی‌ها در مورد تاثیر اقتصاد ایران از تحریم‌ها جنگ روانی بود.

تاثیر عملکرد بانک مرکزی در بازار

وی سیاست‌های نادرست بانک مرکزی در پاییز و زمستان 97 را دیگر دلایل افزایش نرخ ارز اعلام کرد و در ادامه با اشاره به بازار بورس افزود: اگر شاخص بورس در حال افزایش است به این دلیل است که دارایی‌های آنها در حال گران شدن است و خود به خود روی سودآوری آنها تاثیر دارد. و این عامل می تواند با ورود سرمایه‌های سرگردان به این بازار جلوی ایجاد حباب در بازار ارز و طلا را بگیرید.

این دکترای اقتصاد افزود: شايد عملكرد غير شفاف و غير كاراي تخصيص حدود 14 ميليارد دلاري ارزي براي واردات و تامين كالاهاي اساسي مردم نيز خودش يكي از عوامل افزايش قيمت‌ها و كاهش ارزش پول ملي در كشور شد و به نظر من دستگاه‌هاي نطارتي با ورود به اين بحث بايد پيگير جريان انحراف تخصيص ارز باشند.

وی ادامه داد: شايد بد نباشد نيم نگاهي به بازار دارو و تجهيزات پزشكي داشته باشيم براي مثال داروهاي خارجي که اکنون در شبكه داروخانه‌هاي كشور در حال توزيع است، برخي از اين كالاها با تاريخ توليد  2002، 2006 و 2008 ميلادي به قيمت 4 برابر قيمت يكسال پيش به مردم فروخته مي‌شود، سوال اين است اين دارو اولا با چه نرخ دلاري وارد شده و تا حالا کجا انبارداری شده ‌است که مصرف کننده مجبور به پرداخت هزینه 4 برابر می‌شود؟! شاید یکی از اجزای اصلی این پازل بعد ضعیف نظارتی دستگاه مرتبط است که به نظر بنده باید در این زمینه برخوردهای مناسبی صورت گیرد. و این مسایل ربطی به تحریم ها ندارد، باید یک عزم ملی برای حل چند صد مشکل این چنینی در کشور بوجود آید.

این عضو هیئت علمی دانشگاه شهید باهنر کرمان مطرح کرد: پایین بودن بهره‌وری بدلیل فرهنگ کار پایین و کهنه بودن فناوری تولید باعث شده بخش تولیدی کشور هم بدلیل افزایش قیمت تمام شده نتواند از این افزایش رقابت‌پذيري مصنوعي كاهش ارزش پول ملي استفاده كند و به طبع آن نیز صادرات کشور افزايش قابل توجه‌اي پیدا کند.

عدم وجود بازار کارا و رقابتی در کشور

صادقی بسیاری از مشکلات اقتصادی کشور را در عدم وجود بازار کارا و رقابتی در کشور دانست و ادامه داد: اگر دولت بتواند قانون مالیات بر سکه و ارز را اعمال کند، اقدام بسیار خوبی در این حوزه انجام داده ضمن آنکه دولت می تواند روی معاملات سوداگران خودرو نیز مالیات وضع کند.

وی از انحصاری بودن بازار خودرو انتقاد شدید کرد و به ایسنا گفت: اگر ورود خودروهای دست دوم خارجی به کشور آزاد شود، باعث شکسته شدن انحصار بازار خودرو خواهد شد، همچنین کیفیت بسیاری از خودروهای دست دوم خارجی از خودروهای مونتاژ چینی بالاتر است.

این دکتری اقتصادی روند کاهشی قیمت ارز، طلا و خودرو را وابسته به شرایط آینده دانست و بیان کرد: اگر در مذاکرات برجام تعهداتی که طرفین به ایران داده‌اند، اجرایی شود، و بدنه نخبگان كشور اعم از نخبگان مذهبي و ديني، سياسي، فكري و اقتصادي مذكرات منطقي با غرب داشته باشند و بتواند به توافق معقولي برسند، قطعا روند کاهشی قیمت‌ها ادامه خواهد داشت زیرا بسیاری از این قیمت‌ها حباب است.

مردم ایران تثبیت کننده بازار نیستند

وی خاطرنشان کرد: ما کشور بزرگ و پرپتانسیلی هستیم اما متاسفانه مردم در برخي موارد رفتار اقتصادي معقولي نمی‌کنند، متاسفانه مردم ایران تثبیت کننده بازار نیستند به‌طوری‌که وقتی قیمت کالایی افزایش می‌یابد به‌جای آنکه کمتر بخرند، بیشتر می‌خرند و این باعث واگرایی قیمت و سبب عدم ثبات بازار می‌شود، بنابراین رسانه‌های جمعی باید این رفتار مردم را اصلاح کنند.

صادقی افزود: این رفتار مردم در سال‌های اخیر افزایش یافته است که بخشی از این رفتار مردم، به دلیل عدم اعتماد است و این بی‌اعتمادی مي تواند ناشي از کاهش سرمایه اجتماعی در جامعه باشد.

وی خاطر نشان کرد: اگر به تاریخ برگردیم کشورهای مثل آلمان و ژاپن با 12 ساعت کار و دریافت 4 ساعت دسمتزد توانستند به مشکلات خویش بعد از جنگ جهانی دوم فایق آیند. در بسیاری از کشورهای اشغال شده توسط آلمان‌های نازی مردم از طریق بوجود آمدن ارتش‌های سری و مردم نهاد توانستند کمک‌های شایانی در شکست آلمان‌های نازی نمایند. شاید در چنین شرایط ما می‌توانیم از طریق استفاده از سرمایه اجتماعی و سرمایه‌های نمادین جامعه با کمک هم بصورت تشکلات مردم نهاد بسیاری از این مشکلات را با هزینه‌های اندک مدیریت کرد.

سیاست‌های بانک مرکزی؛ اصلی‌ترین دلیل کاهش قیمت‌ها

دکتر "نوراله صالحی" استادیار بخش اقتصاد دانشگاه شهید باهنر کرمان نیز درباره وضعیت اقتصاد کشور به ایسنا گفت: عرضه و تقاضا، بازیگران اصلی بازار طلا، مسکن و خودرو هستند و اگر عرضه و تقاضا با یکدیگر برابر باشند، قیمت‌ها افزایش پیدا نمی‌کند.

وی کاهش تقاضا را یکی از دلایل کاهش قیمت در برخی از بازارها برشمرد و ادامه داد: اکنون به دلیل اتفاقاتی که در سه ماه اخیر در بازار ایران رخ داد شاهد کاهش تقاضا در بخش مسکن، خودرو و ارز بودیم.

این دکتری اقتصاد از وابستگی اقتصاد ایران به انتظارات سخن گفت و این موضوع را یکی دیگر از دلایل کاهش قیمت در بازار ارز، طلا و خودرو دانست و عنوان کرد: انتظارات اقتصاد ایران از عقلایی پیروی نمی‌کند و معمولا روند تعدیلی و تکثیری دارد، به‌طوری که بنگاه‌های اقتصادی، مردم و در کل مصرف‌کنندگان در زمینه روند انتظارات قیمتی و پیش‌بینی‌های آینده تاثیرگذار هستند.

وی سیاست‌های بانک مرکزی را یکی از تاثیرگذارترین موارد در زمینه کاهش قیمت‌ها عنوان کرد و افزود: "همتی" رییس کل بانک مرکزی سیاست‌های اقتصادی درستی به‌کار برد و لذا سیاست‌های کلان پولی بانک مرکزی و مالی دولت اوضاع اقتصاد ایران را بهبود بخشیده است.

صالحی با بیان این مطلب که بانک مرکزی توانسته هم‌افزایی بین بازار ارز و بازار پول ایجاد کند، تصریح کرد: کاهش قیمت ارز و طلا موقتی است و تصور می‌کنم ظرف دو یا سه ماه آینده تغییراتی در بازار ارز و طلا خواهیم داشت و متاسفانه شوک‌های ارزی روی اقتصاد خودش را نشان می‌دهد و اقتصاد را به سمت دلال‌بازی و سفته بازی خواهد برد.

وی تاکید کرد: سیاست‌های کلان بانک مرکزی توانست خلق پول سیستم بانکی را کنترل کند و اضافه برداشت و ذخایر بانک‌ها را نیز کنترل و مدیریت کند.

به سمت پیمان‌های پولی دو جانبه حرکت کنیم

این استادیار دانشگاه شهید باهنر کرمان با بیان این مطلب که وابستگی اقتصاد ایران به دلار مهمترین مشکل اقتصاد کشور است، عنوان کرد: در سال 1944میلادی بعد از جنگ جهانی دوم پشتوانه کشورها از طلا به دلار تغییر داده شد و این اقدام آمریکا یک کار غیر علمی، غیرقانونی و غیراخلاقی بود و اکنون دنیا این موضوع را متوجه شده و دارد از سمت حاکمیت دلار فاصله می‌گیرد؛ لذا سیاست‌گذاران اقتصادی کشور ما نیز باید تدابیری بیندیشند که ارزش پول کشور به دلار وابسته نباشد و به سمت پیمان‌های پولی دو جانبه حرکت کند.

گزارش از «سارا سلطانی» خبرنگار ایسنای منطقه کویر

  • در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
  • - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

نظرات

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.