• شنبه / ۸ مهر ۱۳۹۱ / ۱۱:۲۸
  • دسته‌بندی: کرمانشاه
  • کد خبر: kermanshah-30831

کرمانشاهان؛ سرزمین گویش های اصیل آریایی

1

کرمانشاهان... دیاری که از گذشته به سرزمین خوش نشینان معروف بوده، سرزمین مردمی خون گرم و مهمان نواز که دلاوری و شجاعتشان در تمام ایران زبانزد خاص و عام است.

بی تردید کرمانشاه از بهره های خدادای هیچ کم ندارد، نه از سنگ نوشته و کتیبه و آثار تارخی و نه از چشمه ساران و تالاب ها و رودخانه و آبشارها. هم سرسبزی شمال را در کرمانشاه می بینی، هم گرمای جنوب، هم کویر شرق و هم کوه های سر به فلک کشیده غرب. از چهار گوشه ایران با خود نشان دارد این یادگار ماد و ساسانی.

آب و هوا و اقلیم های متنوع ، ایل ها و عشایر مختلفش، قومهای گوناگون با فرهنگها و پوشش ها و گویشهای خاص، همه و همه یک جا در کرمانشاه جمع شده تا از هر حیث بی نظیر باشد.

هر قومی شیوه و آداب و رسوم ویژه ای دارد، از نوع پوشش گرفته تا نحوه رفتار و طرز گویش.

گورانی، سورانی، کلهری، اورامی، جاف جوانرود، پاوه ای، لهونی، بالاجوبی، لکی، فارسی کرمانشاهی، ترک سنقری و لری از رايج ترين گونه های گويشی در استان کرمانشاه به شمار می رود که هرکدام مختص یک طایفه و منطقه جغرافیایی خاص است.

قدمت برخی از این گونه های گویشی به هزار سال می رسد و این لهجه های شیرین مدتهاست که بر زبان کردنشینان زاگرس جاری می باشد.

اما مدتیست که خطری جدی در کمین این اصالت گویشی نشسته است. ترکیب لهجه های کردی استان به هم ریخته و از هر منطقه دیگر گویش هایی وارد کرمانشاه شده است که زبان آریایی کردی را تهدید می کند.

هویت و اصالت هر قوم و نژاد در گرو گویش و آداب و رسوم آن قوم است و نابودی زبان فنای تاریخچه یک ملت است و بر ماست در نگهداری این امانت گرانبها و انتقال و آموزش آن به نسل های آینده کوشا باشیم.

یک محقق برجسته کرمانشاهی در خصوص زبان کردی گفت: در حال حاضر چهار شاخه اصلی و 64 گونه گویشی کردی در مناطق کرد زبان و خصوصا استان کرمانشاه وجود دارد.

اردشیر کشاورز در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)منطقه کرمانشاه، زبان اصلی و کلی استان کرمانشاهان را کردی عنوان کرد و اظهار داشت: بر حسب موقیعت جغرافیایی و جغرافیای گویشی این زبان شامل چهار بخش «کرمانج شمال»، «کرمانج جنوب»، «کردی کرمانشاهی» و «گویش اورامی گوران» است.

وی در خصوص گویش اورامی گوران افزود: بیشتر اشعار کردی از گذشته های دور تا به امروز به این گویش سروده شده اند و تنها 50 سالی ست که سایر گویشهای کردی نظیر کلهری و کرمانشاهی وارد ادبیات و شعر کردی شده است.

به گفته این نویسنده، کردی کرمانشاهی نیز زبان اصیل بافت قدیمی کرمانشاه است و گویش هسته های اولیه شهر نشینی مردم کرمانشاه به این زبان بوده است.

کشاورز یادآور شد: تمام ایلات عشایربه جز ایلات لک و عشایر جاف جوانرود و اورامان ،از خاکریز همدان تا مرز خسروی به گویش کردی کرمانشاهی و کلهری سخن می گویند.

این محقق کرمانشاهی، گویش فارسی کرمانشاهی را شیوه ای جدید دانست که 200 سالی است وارد کرمانشاه شده و عمدتا به وسیله افراد مهاجر که برای زیارت عتبات عالیات و کسب و کار به این منطقه آمده اند ایجاد شده است.

وی خاطرنشان کرد: گویش کرمانج شمال گویشور عمده ای در کرمانشاه ندارد و بیشتر عشایر خراسان به این لهجه سخن می گویند.

کشاورز گویش کرمانج جنوب را نیز عمدتا مربوط به ایلات جاف جوانرود دانست.

این نویسنده کرمانشاهی با اشاره به قدمت طولانی زبان کردی، گفت: پیشینه این زبان از زمان سنگنوشته بیستون توسط داریوش اول هخامنشی نیز بیشتر است.

وی ضمن ابراز نگرانی از ایجاد ترکیب گویشی در زبان کردی، ادامه داد: گویش نماد هویت مردم است و نابودی آن اصالت کردی را به خطر می اندازد.

کشاورز گویش را مهمترین بخش فرهنگ هر منطقه بعد از نژاد و آداب و رسوم دانست و تاکید کرد: باید برای حفظ این گویشهای کردی تلاش کنیم و نسلهای جدید را برای صحبت کردن با این لهجه ها ترغیب کنیم.

به گفته این محقق کرمانشاهی زبان کردی در بسیاری از کشورهای دیگر از جمله سوریه، عراق، ترکیه، لبنان، ارمنستان و... نیز رایج است.

  • در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
  • - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

نظرات

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.