• جمعه / ۳۰ آبان ۱۳۹۳ / ۰۹:۱۹
  • دسته‌بندی: کرمانشاه
  • کد خبر: kermanshah-46775
  • خبرنگار : 50182

کزازی:

شاهنامه‌های کردی کهن‌تر از شاهنامه فردوسی‌اند

4

یک محقق و پژوهشگر می گوید: آبشخور برخی شاهنامه های کردی به روزگاران ایران باستان بر می گردد و پیش از شاهنامه فردوسی در ایران زمین پدید آمده اند.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) منطقه کرمانشاه، میر جلال الدین کزازی، کتاب را برترین ابزار دانایی و داد دانست و اظهار کرد: داد همواره در گرو دانایی است و دادگر بی گمان داناست.

وی افزود: آن کس که داناست می داند چگونه بایدش زیست و هرگز به بیداد نخواهد گرایید، زیرا بیداد با سامانه های جهان ناساز است و بیدادگر پیش از آن که بر دیگران ستم براند بر خویشتن بیداد و ستم کرده است.

کزازی شاهنامه را دفتر دانایی و داد دانست و اظهار کرد: در شاهنامه هم دانایی را می یابیم و هم داد را، زیرا این دو از همدیگر ناگسستنی هستند.

این استاد زبان و ادبیات فارسی با بیان اینکه روندهای گونه گون هستی سامان مندند و رو به سوی یگانه ای دارند، اظهار کرد: نیاکان ما در ایران باستان آن یگانه را "ارشا" و یا "ارتا" می نامیدند که در ایران پس از اسلام واژه حق را به جای آن بکار می بریم.

وی تصریح کرد: بیداد آن است که ما جهان را از گذار و گرایش بسوی "ارتا" باز داریم و بیداگر و یا پتیاره کسی است که در آن سامانه جهانی و بهین در گذار جهان بسوی راستی درنگ بیافکند.

وی تصریح کرد: پتیاره هر آن چیزی است که جهان را از پویش بسوی راستی که سرانجام هستی است باز می دارد و پتیاره به راستی بیداگر است.

کزازی به پیوند میان دانایی و داد اشاره کرد و افزود: بی گمان کسی که داناست هرگز به بیداد نخواهد گرایید، زیرا اگر سامانه جهان را بپریشد پیوند خود با جهان را خواهد گسیخت.

این استاد ادبیات فارسی اظهار کرد: بیدادگران کمترین آرامش را دارا هستند زیرا با جهان در ستیزند و با خویشتن خویش نیز در کشاکشند و این در حالی است که آرامش درونی در گرو آشتی با جهان و سپس با خویشتن است.

کزازی در ادامه کرمانشاه را شهر باورها و اندیشه های باستانی عنوان کرد و افزود: شهرهای کرمانشاه نیز به همان سان اینگونه هستند و حتی می توانم فراخ تر بگویم جغرافیای گسترده کرمانشاهان که در گذشته جغرافیایی داشته بسیار پهناورتر از جغرافیای کنونی و استان های ایلام و همدان هنوز بخشی از آن بودند و استان پنجم کشور بود هم اینگونه اند.

وی با بیان که اسطوره ها هنوز در کرمانشاه زنده اند، اظهار کرد: حماسه از دامان اسطوره بر می آید و اسطوره پایه فرهنگ حماسی است و در سرزمین هایی که به این فرهنگ رسیدند سامانه ادبی نیز پدید می آید و این سامانه ادبی حماسی در فرهنگ ایران بسیار گسترده است.

این استاد ادبیات فارسی اظهار کرد: گرامی ترین، مایه ورترین و پایه ورترین شاهکار پهلوانی، رزمی و حماسی در جهان بی هیچ گمان و گزافه شاهنامه است.

وی خاطر نشان کرد: این در حالی است که شاهنامه بخشی از فرهنگ پهلوانی ایران را در بردارد.

وی خاستگاه حماسه های کردی را که پرشمار نیز هستند را دو آبشخور شاهنامه «الماس خان کندوله ای» و پاره ای شاهنامه های دیگر که به چاپ نرسیده و ناشناخته مانده اند عنوان کرد.

وی با بیان اینکه برخی شاهنامه سرایان کُرد از شاهنامه فردوسی در سرودن رزم نامه هایشان بهره برده اند اظهار کرد: ارزش این شاهنامه های کردی که از شاهنامه فردوسی ستانده شده اند، بیشتر ارزشی است که در تاریخ ادب بویژه ادبیات سنجشی یا همان تطبیقی داشته اند.

وی تصریح کرد: شاهنامه های کردی وجود دارد که از دید ساختار درونی، داستان، افسانه ها و چهره ها پیوندی با شاهنامه ندارند و حتی گاهی با آن ناسازگارند.

این استاد زبان و ادبیات فارسی تصریح کرد: یکی از پهلوانان در شاهنامه کردی چهره ای به نام "رستم یکدست" است که از رستم شاهنامه بسیار نیرومند تر است.

وی تصریح کرد: پیشینه این حماسه ها بسیار کهن است و باز می گردد به روزگاران باستان، به آن آبشخورهایی که پیش از شاهنامه فردوسی در ایران زمین پدید آمده است. مانند شاهنامه «بوالموید بلخی» که به دریغ باید گفت از بین رفته  و یا حتی به آبشخورهای کهن تر.

کزازی آبشخور حماسه در ایران را بیشتر گفتاری دانست تا نوشتاری و تصریح کرد: در سرزمین های دیگر که دارای فرهنگ حماسه است مانند یونان باستان، داستان به همین گونه است.

وی خاطر نشان کرد: روزگاری سخن وری بزرگ داستان های کهن گفتاری را می نگارد و بدین صورت حماسه پایدار می ماند و ما هنوز نشانه های این تراداد (سنت) فرهنگی و ادبی را می بینیم که هر داستان گویی از شاهنامه (نقال) طوماری دارد که بازگفت هایی دیگر از داستانهای شاهنامه را در آن طومار می توان یافت.

وی تصریح کرد: داستان گویان شاهنامه داستانهایی می گویند که در شاهنامه نیست و این داستان ها از آبشخورهای بسیار کهن که گفتاری بوده اند و پاره ای نوشتاری شدند به یادگار مانده است.

وی تصریح کرد: در زمان حال در سرزمین های کهن ایران، سرزمینی که هنوز فرهنگ ایران باستان در آن هنوز به جا مانده و کمتر زیان و آسیبی دیده مانند کرمانشاهان این افسانه ها و داستانها هنوز زنده است.

کزازی تاکید کرد: باید بصورت پژوهش میدانی این افسانه ها و حماسه های گفتاری و نوشتاری گرد آورده شود.

وی تصریح کرد: این کار صورت گرفته اما اندک است از بسیار و باید به سرعت دست یازید به پیران که این داستانها را در سینه دارند، زیرا تا چند سال دگر آنها خواهند مرد و داستانها نیز با آنها از بین می رود.

این استاد ادبیان فارسی کرمانشاه را بهشت اسطوره شناختی عنوان کرد و افزود: اسطوره خاستگاه حماسه است و حماسه های کردی بی گمان پرشمارترین حماسه های گفتاری ایران زمینند که باید آنها را به سرعت گرد آورد.

کزازی تاکید کرد: باید در دانشگاه رازی کرمانشاه رشته اسطوه شناسی سامان بگیرد تا روشمند به اسطوره های ناب کرمانشاه پرداخت.

 

 

  • در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
  • - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

نظرات

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.