• چهارشنبه / ۱ تیر ۱۳۹۰ / ۰۹:۰۱
  • دسته‌بندی: خوزستان
  • کد خبر: khouzestan-14434
  • خبرنگار : khouzestan-17059

چرا زنان بختياری لباس‌های با رنگ شاد می‌پوشند؟

P1033

يك دوستدار ميراث فرهنگی گفت: زن در عشاير بختياري در همه شرايط زندگي كوچ‌نشيني و در هر كار طاقت‌فرسايي هم‌چون هيزم آوردن، گله‌داري و... هم‌پاي مرد است.

 

 يونس شفيعي در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) در خوزستان بيان كرد: زن در قوم بختياري از ارزش و احترام خاصي برخوردار است به طوري كه در بيش‌تر نزاع‌هاي خانوادگي كه اتفاق مي‌افتد زن باعث امنيت خاطر است. براي نشان دادن پاكي يك خانواده يا شخص به مادر وي يا در اصطلاح محلي "شكم زاي" او اشاره مي‌كرده‌اند.

 

او خاطرنشان كرد: "دالو" كه به پير زن طوايف در قوم بختياري اطلاق مي‌شود، به شكلي رهبري كوچ را به عهده دارد كه در بيش‌تر نزاع‌ها و مشكلات سخن او حرف اول و آخر به شمار مي‌آيد زيرا هدايت نسل جوان قوم با "دالو" است.

 

اين دوستدار ميراث فرهنگی توضيح داد: هر زن بختياري در هر شرايط سني پوشش و زيورآلات خاص خود را دارد. لباس دخترها از رنگ‌هاي بسيار شاد دوخته مي‌شود كه رابطه مستقيمي با رنگ طبيعت دارد. همان طور كه نام آن‌ها برگرفته از گل و زيبايي‌هاي طبيعي است.

 

وي ادامه داد: لباس دختران با سليقه‌ بسيار خاص متعلق به خودشان و با توجه به شرايط زندگي در كوهستان انتخاب مي‌شود. لباس زنان بختياري شامل پيراهني بلند است كه تا زانو ادامه دارد و "دامن قري"، "مينا" و "لچك" نام دارند.

 

او يادآور شد: دوخت لباس‌هاي محلي و انتخاب رنگ‌هاي متعلق به هر نسل بر عهده زن بختياري است. در دوخت پيراهن‌هاي محلي شكاف‌هايي 2 گوشه آن به منظور مشخص شدن بهتر چين‌هاي تنبون قري ايجاد مي‌كنند. اين تنبون با لباس‌هاي زنان زردشتي يكي است. به اين معنا كه در آن زمان نيز زنان دامن‌هايي قري به اين شكل با تنبون‌هايي كه تا زانو كشيده مي‌شد، مي‌پوشيده‌اند.

 

شفيعي گفت: زنان بختياري براي راحتي در راه رفتن و مشخص شدن رقص چين‌هاي تنبون خود شلوارهايي تنگ شبيه به ساپورت مي‌پوشيده‌اند. "مينا" نيز نام روسري محلي است كه زنان بختياري بر سر مي‌گذارند و رنگ‌هاي آن نسبت به سن زنان و دختران متفاوت است.

 

وي اظهار داشت: روسري دختران جوان الواني يا سفيد رنگ است كه به همراه پولك‌هاي ريز از الوان، روسري و يا حاشيه‌هاي آن را مي‌پوشانند تا زيباتر شده و در هنگام حركت صدا كند. زنان بختياري به جاي پولك سكه‌هايي از طلا و نقره بر روسري‌هايشان وصل كرده و لچك‌ بر سر قرار مي‌دهند. لچك كلاهچه‌اي است كه زنان بختياري پس از بافت گيسوان خود بر سر مي‌گذارند.

 

او تصريح كرد: زنان بختياري علاوه بر لچك پيشاني خود را نيز با سكه‌هايي از طلا و نقره پر مي‌كنند. لچك بر سر كردن ميان همه زنان بختياري مرسوم است اما دختران كم‌تر بر سر مي‌گذارند. زنان چيز ديگري شبيه به كت كوتاه بر تن مي‌كنند كه "دلك" نام دارد و از جنس مخمل مي‌باشد. "دلك" از رنگ‌هاي متفاوت و آستري گل‌دار دوخته مي‌شود كه حاشيه آن را با رنگ‌هاي طلايي يا زرد به شكل زيگ‌زاگ مي‌دوزند.

 

او بيان كرد: زنان بختياري در پوشش محلي بر پيراهن خود پيراهن ديگري بر تن مي‌كنند كه "‌جوه" نام دارد. زنان در دوخت "جوه" از رنگ‌هاي شاد استفاه مي‌كنند و تنها زنان عزادار هستند كه جوه تيره مي‌پوشند. استفاده از رنگ‌هاي متنوع و شاد در لباس زنان بختياري از اهميت ويژه‌اي برخوردار است به طوري كه رنگ سرخ تنها رنگ ثابت در لباس آن‌ها است كه هيچ گاه عوض نمي‌شود. رنگ سرخ لباس زنان بختياري برگرفته از رنگ سرخ و شاد گل‌هاي كوه‌هاي زاگرس است.

 

اين دوستدار ميراث فرهنگي گفت: در لباس زنان بختياري چادر وجود نداشته و بعدها وارد فرهنگ آن‌ها شده است. استفاده از چادر تنها به شركت در مهماني‌ها و يا مراسم عزاداري محدود مي‌شود. هم‌چنين معمولا زنان مسن‌تر دور سرئخود پارچه‌هاي سياه و نازكي به طول نيم متر مي‌بندند كه در زبان محلي به آن "مينا" گفته مي‌شود. بيرون بودن گوش زنان بختياري نيز به فرهنگ اين قوم بازمي‌گردد زيرا صدا نقش اصلي در زندگي عشايري ايفا مي‌كرده‌‌ است. به همين خاطر زنان بختياري براي شنيدن صداهاي كوهستان، گله، حركت حيوانان وحشي و... گوشهاي‌شان را خارج از پوشش روسري‌هايشان قرار مي‌دهند.

 

وي افزود: لباس زنان بختياري نسبت به شرايط زندگي عوض مي‌شود اما رنگ آن‌ها هميشه شاد است. سوزن‌دوزي لباس‌ها، رختخواب‌ها و... از ديگر هنرهاي زنان عشاير است. هم‌چنين دست‌بافت‌هاي زنان عشاير بختياري زبان‌زد همگان است.

 

او خاطرنشان كرد: علت گره زدن گيسوان زنان بختياري و قرار دادن آن در دو طرف صورتشان در اين فرهنگ به دلايل مختلف است كه به گواه پيرزن‌هاي بختياري اشاره به گره خوردن زندگي آن‌ها با همسرانشان است و رسم ديرينه‌اي همانند زنان زردشتي دارد. پَل (گيسوان) زنان بختياري همانند كمر زردتشتيان كه 72 گره زده مي‌شد، 38 گره دارد كه به تعداد گره‌هاي آن سن زن مشخص مي‌شود.

شفيعي توضيح داد: ايرانيان رسمي به نام "گيسو برون" دارند كه اين آيين در ميان زنان بختياري نيز اجرا مي‌شود. به اين معنا كه اگر زني يك از عزيزان مرد خود همانند پدر، شوهر و يا برادر را ازدست دهد گيسوانش را مي‌برد. پس از آن گسيوان بريده زن را به نشانه عزاداري به "مانگه" آويزان مي‌كنند. اين آيين در دوران اساطيري و پس از مرگ سياوش نيز اجرا شده است.

 

 او تصريح كرد: گيسو در فرهنگ بختياري نشانه عصمت و وقار يك زن است به طوري كه هر زني كه كار زشت و ناسزايي انجام مي‌داد گيسوانش را مي‌بريدند كه اين خود بدترين نوع تنبيه براي زنان نابكار در اين فرهنگ به شمار مي‌آمد.

 

وي گفت: زنان در فرهنگ بختياري براي آرايش خود از وسايلي هم‌چون سورمه، گل‌هاي سرخ كه پس از خيساندن در آب براي سرخ كردن لب‌ها و گونه‌ها استفاده مي‌شده و هم‌چنين سوراخ كردن سمت چپ بيني دختران تازه عروس شده، استفاده‌ مي‌كرده‌اند.

  • در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
  • - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

نظرات

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.