• دوشنبه / ۲۳ اردیبهشت ۱۳۹۸ / ۱۲:۲۲
  • دسته‌بندی: قم
  • کد خبر: qom-53665
  • خبرنگار : 50151

سد کبار؛ قدیمی‌ترین سد قوسی جهان و نگین تاریخ مهندسی ایران

57851309


مدیر بهره‌برداری و نگهداری از تاسیسات آبی شرکت آب منطقه‌ای استان قم ویژگی‌های منحصر به فرد مهندسی سد کبار، قدیمی ترین سد قوسی-وزنی جهان در قم را تشریح کرد.

محمد دانشور در گفت وگو با خبرنگار ایسنا منطقه قم، در راستای معرفی سازه‌های آبی و نگهداری از منابع آب استان گفت: سد کبار، قدیمی‌ترین سد قوسی جهان است که با قدمت هفتصدساله نگینی زرین در تاریخ مهندسی سازه های آبی در کشور و استان قم است که به رغم حجم نه چندان بزرگ‌سازه و آب‌گیری نمایانگر هوش تاریخی و مهندسی این سازه‌ها در ایران است.

وی افزود: این سد، قدیمی ترین سد قوسی در جهان است که قدمت هفت صد ساله دارد؛ البته مرمت‎هایی انجام شده است که بیشتر آن‌ها در زمان صفوی صورت گرفته است.

مدیر بهره‌برداری و نگهداری از تاسیسات آبی شرکت آب منطقه‌ای استان قم، افزود: طول تاج سد 55 متر و ارتفاع آن 26 متر از کف رودخانه است؛ البته چهل سال پیش اصلاحاتی نیز در دیواره بتنی سد به ارتفاع 3 متر انجام شده است که تغییرات زیادی را از حیث ظاهری روی سد ایجاد کرده و مباحث باستانی آن را نیز تحت‌الشعاع خود قرارداده است؛ علاوه بر آن استحکام سد را نیز با خطر مواجه کرده است.

وی افزود: در همین راستا اقداماتی از سوی شرکت آب منطقه‌ای انجام شده است زیرا این سازه در مسیر مستقیم سرریز بود که اگر سیلابی صورت می گرفت، صدمات سنگینی به بدنه سد وارد می کرد و اگر این امر در طول چند سال تداوم پیدا می کرد، سازه را تحت تاثیر قرار می داد.

وی گفت: در همین راستا سرریزی در جناح چپ ایجاد شد که مشکل سرریز آب از بدنه را حل کند که این کار انجام شد؛ از دیگر سوی فعالیت‌های تحکیمی روی پی و بدنه و جناحین چپ و راست انجام شد و حفرهایی که از قبل وجود داشت با سیمان پر شد و همچنین فعالیت های ظاهری دیگری انجام شد که ظاهر باستانی آن حفظ شود؛ رسوب برداری از مخزن بالادستی از دیگر اقداماتی است که در سازه سد انجام شده است.

دانشور گفت: از دیگر نکات جالب در خصوص این سد، اینکه سد کبار قدیمی‌ترین سد قوسی است که در گذشته با توجه به انتخاب محل سد که هوشمندی و محاسبات خاصی را طلب می کند، ایرانیان هنرمند و با هوش را بر آن داشته است که با توجه به نوع جایگاه، سد را به شکل قوسی بسازند؛ همچنین محاسبات دقیقی در زمینه سازه طاق ضربی و انتقال بار به جناحین در ساخت این سد انجام شده که به جرات می توان گفت که برای اولین بار توسط ایرانیان صورت گرفته است.

وی افزود: این سد در بیست و شش کیلومتری قم و در کنار روستای پاسنگان و زنبورک احداث شده است، جنس بدنه از سنگ و ملات و ملات ساروج، ترکیبی از آهک، خاکستر، سفیده تخم مرغ و ماسه است، که از این ملات در گذشته به خصوص در سازه های آبی استفاده می شده و پس از گذشت هفت صد سال خود را حفظ کرده است.


دانشور عنوان کرد: این سد دارای یک برج آبگیر است، که در سال 93 اصلاحاتی در آن انجام شد و در واقع یک لوله آبگیر از مخزن را به پایین دست راه دادند که در کشاورزی از آن استفاده می شود.

وی گفت: یکی از مزیت‌های این سد، آب گوارا و شیرین آن است که با ای سی 600 که در واقع آب شیرین و شرب است منبع خوبی برای آب شرب برای مردم آن بخش بوده است، با توجه به اینکه قم منطقه‌ای با آب زیرزمینی شور است، وجود چنین آبی در این منطقه آن را در دسته آب شیرین قرارداده است.

وی تصریح کرد: بیشترین مصارف سد نیز در حوزه کشاورزی، مهار سیلاب و تغذیه مصنوعی است و با تغذیه مصنوعی که در این سد انجام می شود، در سالهای پر آب، قنات های پایین دست نیز که در بخش کشاورزی فعال است وضعیت خوبی پیدا می کنند. 

  • در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
  • - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

نظرات

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.