• شنبه / ۱۹ فروردین ۱۳۹۱ / ۰۹:۰۷
  • دسته‌بندی: سمنان
  • کد خبر: semnan-4930

در گفتگوي ايسنا بامعاون دانشگاه علوم پزشكي سمنان بررسي شد؛

انواع مسموميت‌ و راههاي پيشگيري از آن

انواع مسموميت‌ و راههاي پيشگيري از آن

اشاره:

مسموميت يكي از بيماري هاي شايع در كشور مااست كه روزانه شهروندان بسياري در اثر آن روانه بيمارستان ها مي‌شوند. و اين در حالي است كه با رعايت بهداشت فردي و توجه به هشدارهاي متخصصين به سادگي مي توان از اين بيماري خطرناك جلوگيري كرد.

پيشگيري از مسموميت در سلامت فرد و جامعه از اهميت زيادي برخوردار است و مي طلبد كه بيشتر به زواياي پيدا و پنهان اين بيماري خاموش اما خطرناك پرداخته شود.

آنچه در ادامه مي آيد، ماحصل گفتگوي خبرنگار خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، منطقه سمنان با دكتر محمد كاظم زينعلي،معاون غذا و داروي دانشگاه علوم پزشكي سمنان در اولین روز از هفته سلامت است،كه در آن به "آنچه بايد در مورد مسموميت هاي غذايي ودارويي بدانيم "بطور مشروح پرداخته شده است.

شيوه جديد زندگي ماشيني مسموميت هاي اتفاقي و تعمدي را در جامعه افزايش داده است

نوعي از مسموميت غذايي مرسوم به بوتوليسم  از كشنده ترين مسموميت هاست

 

_جناب آقاي دكتر در هفته سلامت هستیم و مسمومیت در سلامت فرد و جامعه تأثیر زیادی دارد، به عنوان سؤال اول، لطفاً تعريفي از مسموميت ارائه دهيد؟

دكتر محمد كاظم زينعلي: مسموميت به مجموعه واكنش هايي گفته مي شود كه بعد از آلودگي به مواد مضر سلامتي، سم هاي توليد شده برخي ميكروارگانيسم ها در بدن افزايش مي يابد. در واقع تعريف ديگر و درست تري از مسموميت  به اين شكل نيز ارائه شده است كه مسموميت را مي توان اين گونه بيان نمود: مجموعه اي از اختلالات بدن است كه در اثر جذب ماده اي بيگانه كه به آن سم گفته مي شود بروز پيدامي كند.

_براي پيشگيري از مسموميت ها چه كاري بايد انجام داد؟

زينعلي: شيوه جديد زندگي ماشيني و دسترسي آسان هموطنان ما به انواع مواد شيميايي، داروها، سموم و ... بدون داشتن اطلاعات كافي از نحوه نگهداري، مصرف، عوارض، خطرات و هشدارهاي مربوطه شيوع مسموميت هاي اتفاقي و تعمدي را در جامعه به ميزان زيادي افزايش داده است.

گر چه بسياري از اين مسموميت ها توسط كادر پزشكي درماني كنترل شده و به مرگ منتهي نمي شود وليكن خسارات جبران ناپذيري را به پيكره اقتصاد، سلامت و بهداشت جسمي و رواني جامعه خانواده ها وارد خواهد نمود. لازم است جهت پيشگيري از مسموميت ها، اقداماتي در خصوص آموزش راه هاي پيشگيري از بروز انواع مسموميت ها، چگونگي كنترل آن و نحوه انجام اقدامات اوليه در مواجهه با فرد مسموم توسط معاونت غذا و دارو و در راْس آن مركز ملي اطلاع رساني داروها و كليه مراكز DPICكشور، با هماهنگي ديگر معاونت هاي وزارت بهداشت، نسبت به اطلاع رساني و آموزش عمومي به صورت گسترده  و وسيع انجام پذيرد.

_آموزش صحيح و درست پيشگيري از مسموميت ها چه فوايدي دارد؟

زينعلي: ارتقاء فرهنگ و دانش عمومي در خصوص پيشگيري از مسموميت ها، آموزش عمومي چگونگي انجام اقدامات اوليه و ضروري پيش از رساندن فرد مسموم به مراكز درماني، ارتقاء سطح سلامت و بهداشت عمومي جامعه، كاهش مرگ و مير ناشي از مسمويت ها، كاهش مراجعات به مراكز درماني و اورژانس ها وكاهش هزينه هاي مربوط به درمان مسموميت هاي دارويي و شيميايي از مهمترين فوايد خواهد بود.

_ فعاليتهاي پيشگيرانه در حوزه اين مسموميت ها چگونه بايد باشد؟

زينعلي: تمامي فعاليت ها روي 4 محور ؛ نحوه پيشگيري از بروز مسموميت هاي دارويي به عنوان شايعترين علت مسموميت ها، نحوه پيشگيري از مسموميت ها در كودكان به عنوان پر خطرترين گروه سني خصوصاً 5 سال، نحوه پيشگيري از مسموميت ناشي از استنشاق گازها به ويژه مونوكسيدكربن و معرفي شرح فعاليت ها و ظرفيت هاي مراكز اطلاع رساني دارو ها و سموم متمركز است.

_ مهمترين انواع مسموميت ها كدامند؟

زينعلي: مسمويت مي تواند ناشي از دارو ها، مواد غذايي و گياهان سمي، گازها، سموم دفع آفات و مواد شيميايي و شوينده هاي خانگي و مسموميت ناشي از سوء مصرف مواد مخدر، پرتوهاي مضر،مواد افزودني غيرمجاز و يا مجاز بيش از اندازه باشد.

مسموميت با مواد غذايي مي تواند بر اثر آلودگي غذا در جريان توليد فرآورده هاي غذايي، تهيه و نگهداري مواد غذايي ايجاد شود، باكتريها، ويروس ها، قارچ ها، مواد افزودني غير مجاز، فلزات سنگين، باقيمانده سموم نباتي از عوامل مهم ايجاد مسموميتهاي غذايي به شمار مي روند.

نوعي از مسموميت غذايي مرسوم به بوتوليسم  از كشنده ترين مسموميت هاست كه بر اثر مصرف مواد غذايي مانند سوسيس، كالباس، كنسرو ذرت، كنسرو لوبيا، كشك خام و عسل طبيعي كه در شرايط نامناسب و غير بهداشتي تهيه و نگهداري شده اند، ايجاد مي شود.

علائم و نشانه هاي بوتوليسم به صورت تأخيري (12 تا 24 ساعت پس از مصرف غذاي آلوده به باكتري)و به صورت تاري ديد، دوبيني، افتادگي پلك، عدم توانايي حركت، سختي در بلع، اختلال در تكلم و يبوست ظاهر مي شود.

براي جلوگيري از بروز مسموميت هاي غذايي بايد از مصرف كنسروهايي كه در قوطي آنها آثار برآمدگي، نشت،فرورفتگي و زنگ زدگي مشاهده مي شود، خودداري كرد.

_ آقاي دكتر چه غذاهايي احتمالآ سبب مسموميت غذايي مي شوند؟

زينعلي: گوشت يا مرغ نپخته يا نيم پز، فرآورده هاي لبني غير پاستوريزه، صدف خوراكي، ميوه هاي نشسته و سبزي نشسته شايع ترين علل مسموميت غذايي هستند.

مسموميت غذايي بيشتر در بوفه ها و در پيك نيك رفتن ها رايج است، كه در آنها چاشني غذاهايي از قبيل مايونز در سالاد سيب زميني براي مدت درازي خارج از يخچال باقي گذاشته مي شود.

_ راههاي پيشگيري از مسموميت غذايي چيست؟

زينعلي: مي توانيد قدم هاي ساده اي براي دوري از مسموميت غذايي برداريد:

ميوه ها و سبزيجات را به دقت بشوييد، ميز محل درست كردن غذا، تخته هاي برش چاقو و وسايل آشپزخانه را پاك كنيد، به طور مرتب دستهايتان و وسائل مورد استفاده تان را بشوييد و گوشتهاي خام و نپخته را كنار هم در يك بشقاب قرار ندهيد.

همچنين چنانچه از چاقو براي تكه تكه كردن جوجه مرغ نپخته استفاده مي كنيد، براي تكه تكه كردن ساير مواد غذايي كه خام مصرف مي شوند، از اين چاقو استفاده نكنيد، گوشت را به طور كامل بپزيد در صورت نياز از حرارت سنج گوشت استفاده كنيد و اطمينان حاصل كنيد كه گوشت گاو تا 71 درجه حرارت ديده است، در مورد گوشت مرغ و ساير ماكيان 82 درجه سانتي گراد و در مورد گوشت ماهي 60درجه سانتي گراد حرارت لازم است.

توصيه شده است از غذاهاي بسته بندي شده كه تاريخ مصرفشان گذشته است، استفاده نكنيد، غذايي كه در قوطي هاي كنسرو شده پف كرده و صدمه ديده  نگهداري شده اند را مصرف نكنيد، ته مانده غذا را چنانچه تا 4 ساعت آن را مصرف نمي كنيد در داخل يخچال بگذاريد.

همچنين قارچهاي جنگلي را نخوريد، و در زمان بارداري و ضعف سيستم ايمني از خوردن پنيرهاي تازه و نرم (مخصوصاً وارداتي) خودداري كنيد.

زمانيكه به سفر سخت و طولاني مي رويد، ميوه هاي خام يا سبزيجاتي كه با آب ضدعفوني و ميكروب زدائي نشده اند مصرف نكنيد و از استفاده كردن از آب شير و آبي كه فيلتر نشده (نجوشيده) بپرهيزيد، زماني كه در رستوران ها يا مجامع عمومي هستيد از خوردن غذاهايي كه مدت زمان زيادي خارج از يخچال قرار دارند بپرهيزيد.

_ اقدامات لازم براي جلوگيري از بروز مسموميت های غذايي چيست؟

زينعلي: مسموميت غذايي در صورت مصرف غذاي آلوده داراي سه مشخصه سابقه خوردن غذاي مشترك، زمان مراجعه به پزشك و نحوه پيشگيري از مسموميت هاي غذايي است.

رعايت ايمني غذايي مي تواند در جلوگيري از مسموميت غذايي كمك كند، گوشت هايي را خريداري كنيد كه سرد باشند و بسته بندي مناسبي داشته باشند،تخم مرغ ها را كنترل نماييد و از خريد انواع شكسته و يا داراي بسته بندي نامناسب خودداري كنيد.

همچنين از خريد قوطي هاي كنسرو داراي برآمدگي، فرورفتگي و يا نشتي خودداري كنيد و مطمئن شويد كه درپوش  آنها شكسته نشده باشد. اگر فرآورده اي ظاهر و يا بوي ناخوشايندي داشت به هيچ عنوان آن را نچشيد.

غذاهاي منجمد را در انتهاي خريد به سبد خريد خود اضافه كنيد تا در حين خريد گرم نشود گوشت و مرغ را از ساير غذاهاي موجود در سبد خريد خود جدا نگهداريد و همچنين اين غذاها را به منظور جلوگيري از نشت عصاره هاي آنها در كيسه هاي پلاستيكي جداگانه نگهداري كنيد، اگر فاصله محل خريد تا منزل بيش از يك ساعت مي باشد براي غذاهاي فاسد شدني از يك خنك كننده مناسب استفاده كنيد

جهت نگهداري غذا نيز دماي يخچال را در 8 درجه سانتي گراد و يا كمتر و فريزر را در20- درجه سانتي گراد و يا كمتر تنظيم نماييد گوشت مرغ و فرآورده هاي لبني را بلافاصله پس از خريد و رسيدن به منزل در يخچال قرار دهيد، اگر تا چند روز از گوشت ها استفاده نمي كنيد آنها را در كيسه نايلوني جداگانه در فريزر قرار دهيد گوشت تازه و يا از حالت انجماد خارج شده (ذوب شده) را در اسرع وقت مصرف كنيد.

_ در خصوص پيشگيري از مسموميت هاي ناشي از دارو ها رعايت چه نكاتي ضرورت دارد؟

زينعلي: انواع مواد شيميايي و داروها نيز مي تواند ايجاد مسموميت كنند عوارض ناشي از اين قبيل مسموميت ها اغلب در دراز مدت و به آهستگي تظاهر مي كند، با توجه به انواع مسموميت ها توصيه هايي در خصوص پيشگيري از مسموميت هاي ناشي از داروها ارائه شده است .

با مصرف خودسرانه داروها بدون تجويز پزشك سلامت خود را به خطر نيندازيد؛ مقادير بالاي برخي از داروهاي به ظاهر كم خطر مي توانند براي فرد كشنده باشند، شايع ترين علت بروز مسموميت در جهان مصرف داروها بيش از مقادير درماني است.

 داروها را دور از ديد و دسترس كودكان و در ارتفاع بالا و در كمد مجهز به قفل نگهداري نماييد، در هنگام بيماري كودكتان مراقب باشيد تا دز تكراري دارو به وي ندهيد، داروهاي خود را مقابل چشم كودكان نخوريد چرا كه كودكان از رفتار بزرگسالان تقليد مي كنند وممكن است دور از چشم والدين دارو ها را به دهان ببرند.

    اگر به كودك خود دارو مي دهيد به او تفهيم كنيد كه اين داروست و از كلماتي مثل آبنبات، شكلات يا خوراكي استفاده نكنيد.

  از قرار دادن دارو در كيف دستي پرهيز كنيد تا مانع خورده شدن دارو توسط كودكان شود.

بهتر است داروهاي بيمار افسرده يا بيماراني كه تعادل رفتاري ندارند يا افرادي كه سابقه اقدام به خودكشي دارند را دور از دسترس ايشان قرار دهيد و مراقبت دقيقي در خصوص ميزان داروي مصرفي ايشان به عمل آوريد.

  بر مصرف داروي افراد مسن خانواده نظارت داشته باشيد، چرا كه آنها به دلايلي ممكن است داروي خود را به اشتباه به طور تكراري مصرف كنند تشابه ظاهري شكل داروها ابتلا به فراموشي عدم اطلاع از نام داروها بي سوادي يا كم سوادي يا خوانا نبودن مقادير مصرفي دارو مندرج روي جعبه دارويي از جمله اين دلايل محسوب مي شود بهترين كار براي پيشگيري از خوردن دز تكراري دارو يادداشت كردن دفعات مصرف دارو يا قرار دادن قرص ها در داخل جعبه هاي مخصوص تقسيم بندي شده ( برحسب صبح،عصرو شب) است.

براي جلوگيري از مسموميت ناشي از گازها حتماً از وسايل گرمازايي استاندار استفاده شود چرا كه نقص فني در وسايل حرارتي موجب توليد گازهاي سمي و كشنده مي شود.

تهويه مناسب در هر مكاني كه وسايل گرمايي در آن نصب مي شود بايد به گونه اي كار كند كه تهويه هوا به درستي صورت گيرد.

سعي كنيد نام گياهان موجود در محيط كار و زندگي خود را بدانيد تا در موارد بروز مسموميت به گروه پزشكي اطلاع دهيد.

مسموميت با قارچ هاي سمي يكي از عنواع مسموميت هاي كشنده محسوب مي شود لذا از مصرف قارچهايي كه نوع آنها را نمي شناسيد جدآ خودداري كنيد.

مسعود محقق- خبرنگار ایسنا منطقه سمنان

 

 

  • در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
  • - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

نظرات

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.