• یکشنبه / ۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۸ / ۱۳:۰۸
  • دسته‌بندی: آذربایجان شرقی
  • کد خبر: tabriz-112144
  • خبرنگار : 50004

«ایکی قاپیلی » در گذر تاریخ

7ab1acfe-5e0d-4848-aaf6-e6ce515f77f1
«ایکی قاپیلی» قسمتی از بازار تاریخی تبریز است که بخشی از خاطرات تبریزی‌ها در این قسمت رقم خورده است، با وقع آتش سوزی در این بخش از بازار، اسم آن بر سر زبان‎ها افتاده و شائبه‌های زیادی در خصوص نام این قسمت از بازار تبریز ایجاد شد. 
  
در حالی که نام «ایکی قاپیلی» در بسیاری از سایت‎های معتبر تاریخی به نام سرای «دو دری» ثبت شده، یک تبریز پژوه معتقد است که کاربرد درست اسامی اماکن تاریخی بر هویت ما تاثیرگذار بوده و نام این قسمت در قدیمی‎ترین نقشه تبریز، به نام «ایکی قاپیلی» ثبت شده است. 
  |
کریم میمنت‌نژاد در این خصوص به ایسنا، منطقه آذربایجان شرقی می‎گوید: اولین و بهترین نقشه از تبریز، نقشه دارالسلطنه مربوط به سال 1297 قمری است، چند نقشه قدیمی‎تر هم هست که نقشه‎های جنگی، ایمنی و استحکامات نظامی و نقاط استراتژیک تبریز را شامل می‎شود که توسط روس‎ها ترسیم شده است. 
  
وی ادامه می‌دهد: نقشه دارالسلطنه توسط مهندسان ایرانی ترسیم و نام تمامی نقاط، محلات، کوچه‌ها و حتی نام رجال و مالکان سرشناس در آن نوشته شده از دیگر ویژگی‎های این شهر، مرزبندی‎های نزدیک محلات بر روی نقشه است و هویت بسیاری از افراد توسط محله‌ای که در آن زندگی می‎کردند، مانند سرخابی، شتربانی و حکم آبادی مشخص می‎شد. 
  
وی می‎گوید: به عنوان مثال، پشت مسجد صاحب‎الامر کوچه‌ای به نام کوچه صابونچیلار قرار دارد که کوچه سرخاب در شرق آن و شتربانی در غرب آن واقع شده و مرزبندی‎ها بسیار به هم نزدیک هستند که این نزدیکی بر روی نقشه هم که با رنگ‌های خاصی مشخص شده، قابل مشاهده است. 
  
این تبریز پژوه با اشاره به اطلاعاتی که نقشه قدیمی دارالسلطنه از بازار تبریز به دست می‎دهد، بیان می‌‎کند: تیمچه مظفریه هنوز در زمان ترسیم این نقشه ایجاد نشده و بازار محل رفت و آمد کاروان‌های تجاری بود. 
  
وی استفاده از عنوان «سرای ایکی قاپیلی» یا «سرای دو دری» را نادرست می‎داند و می‎گوید: برخی واژه‌ها مانند تیمچه، راستا و چهارسوق در نامیدن بازار و برخی اماکن مرسوم شده‌اند، اما از نظر معماری و مطابقات تاریخی، استفاده از عنوان‌سرا نادرست است. 
  
وی اضافه می‌کند: در نقشه‎های قدیمی، بازار تبریز دارای کاروانسراهای متعددی است، اما به تدریج و با تدوین و طراحی نقشه‎های جدیدتر، کاروانسرا به اختصار به سرا تبدیل شده است و طبق ریشه‌یابی‌ها، توپوگرافی و پیشیشنه تاریخی، سرا جایی در بازار ندارد. 
  
میمنت‌نژاد در ادامه با اشاره به وجه تسمیه بازار ایکی قاپیلی تبریز، می‌گوید: ایکی قاپیلی به معنی دارا بودن دو در بوده و با توجه به اینکه این بازار از دو درب ورود و خروج تشکیل شده، به این اسم، نامگذاری شده است.
  
وی می‎افزاید: شاید برایتان سوال باشد که سایر بازارها هم دارای دو درب هستند، در بحث نامگذاری، تقدم و تاخر مطرح است و بازار ایکی قاپیلی از نظر تاریخی، مقدم بر سایر بخش‌ها است، به این معنی که شاید اولین بخش از بازار تبریز که دارای دو درب بوده، این قسمت بوده است. بخش‌های مختلف بازار تبریز دارای هم‌زمانی نبوده و پس از زلزله 1194 قمری توسط اعیان و اشراف و در دوره‌های مختلفی بازسازی شده است. 
  
وی خاطرنشان می‌کند: تاریخ این بازار از دوران زندیه تا قاجاریه متغیر بوده و بین این دو دوره تاریخ، حدود 200 سال فاصله است، شواهد نشان می‎دهد که بازار ایکی قاپیلی یکی از قدیمی‌ترین بخش‌های بازار تبریز بوده و بازار مظفریه از نظر زمانی بر ایکی‌قاپیلی تاخر دارد و بعد از آن و در دوران ولیعهدی مظفرالدین شاه در سال 1305 ایجاد شده است. 
  
بر اساس این گزارش؛ هفته گذشته، حیاط و دالان این بازار طعمه حریق شده و سازمان میراث فرهنگی میزان خسارت وارد شده به بازار ایکی‌قاپلی را 20 میلیارد تومان برآورد کرده است.
  • در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
  • - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

نظرات

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.