متن كامل گزارش عملكرد سازمان ملي جوانان
گزارش كميسيون فرهنگي مجلس در مورد بررسي عملكرد سازمان ملي جوانان امروز در صحن علني مجلس شوراي اسلامي قرائت شد.
به گزارش خبرنگار پارلماني خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا)، علياصغر اميرشعردوست مخبر كميسيون فرهنگي ارائهي اين گزارش را در راستاي اجراي بندهاي 5 و 6 مادهي 33 آئيننامهي داخلي مجلس دانست و گفت: اين گزارش بيشتر مربوط به عملكرد اين سازمان در سالهاي 79 و 80 است.
متن كامل اين گزارش به شرح ذيل است:
مقدمه:
برخي از وظايف و تكاليف سازمان ملي جوانان
الف - هر چند در قانون اساسي، اصلي كه به طور خاص به جوانان بپردازد، وجود ندارد لكن اصول دهم، بيست و هشتم، بيست و نهم و سيام اين قانون، كه در آنها بر امر اشتغال، ازدواج، مسكن و وظايف دولت در اين زمينهها تاكيد شده است، توجه قطعي به اين قشر دارد. زيرا سنين جواني سنيني است كه افراد مشخصا آمادگي ورود به جامعه و بازار كار و تشكيل خانواده را مييابند. لذا اصول فوق به طور خاص در مورد جوانان مصداق مييابند.
به علاوه، بر مبناي بندهاي (3-1) اصل چهل و سوم قانون اساسي، اقتصاد جمهوري اسلامي ايران بر اساس ضوابط زير استوار شده است:
1- تامين نيازهاي اساسي، مسكن، خوراك، پوشاك، بهداشت، درمان، آموزش و پرورش و امكانات لازم جهت تشكيل خانواده براي همه.
2- تامين شرايط و امكانات كار براي همه، به منظور رسيدن به اشتغال كامل و قرار دادن وسايل كار در اختيار همهي كساني كه قادر به كارند.
3- تنظيم برنامهي اقتصادي كشور به صورتي كه شكل، محتوا و ساعات كار چنان باشد كه هر فرد، علاوه بر تامين شغلي، فرصت و توان كافي براي خودسازي معنوي، سياسي و اجتماعي و شركت فعال در رهبري كشور و افزايش مهارت و اشتغال داشته باشد.
همانطور كه ملاحظه ميشود، در بندهاي (1) و (2) اصل چهل و سوم، همانند ديگر اصولي كه قبلا ذكر شد، بر مسالهي مسكن، اشتغال و ازدواج تاكيد شده و بند سوم به اوقات فراغت افراد پرداخته است. از آنجا كه در دوران حساس جواني، افراد به خاطر استعداد، انرژي و پتانسيل فراواني كه دارند و نيز به خاطر فقدان تجربهي كافي در زندگي، چنانچه به طور صحيح از وقت و انرژيشان استفاده نشود و برنامهريزي دقيق و اصولي به ويژه براي ايام فراغت آنان صورت نگيرد، خداي ناكرده معضلاتي جبران ناپذير را براي جامعه و خودشان ايجاد خواهند كرد، لذا پر كردن اوقات فراغت جوانان به نحو مطلوب، از وظايف مهم و بديهي دولت است.
ب - قانون برنامه سوم:
ماده (157) قانون برنامه توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي كشور اسلامي وظايف اساسي زير را براي سازمان ملي جوانان در نظر گرفته است:
1- تدوين برنامه جامع ملي ساماندهي امور جوانان كشور، با عنايت به جايگاه، نقش و ماموريتهاي اساسي دستگاههاي مختلف دولتي و غيردولتي مرتبط با امور جوانان نظير نيروي مقاومت بسيج و توجه اساسي به نيازهاي جوانان در حوزههاي فرهنگي، اجتماعي، سياسي، شغلي، علمي، تفريحي و تحصيلي.
2- شناسايي و پيگيري و واگذاري آن دسته از فعاليتهاي دستگاههاي اجرايي كه ميتواند با پيش بيني تمهيدات لازم از طريق سازمانهاي غيردولتي جوانان انجام گيرد.
3- تهيهي طرحهاي لازم شامل اهداف، اصلاحات سازماني، تسهيلات مالي و حمايتهاي اجرايي از تشكلهاي غيردولتي براي تحقق مواردي كه نياز به تهيهي طرح دارد.
بر اساس آييننامهي اجرايي اين ماده، ضمن بر عهده داشتن ادارهي امور دبيرخانهاي «شوراي عالي جوانان»، وظايف و نحوهي همكاري «سازمان ملي جوانان» با ساير دستگاههاي اجرايي به شرح زير تعيين شد:
1- مطالعه و پژوهش در حوزههاي راهبردي امور جوانان به منظور بازشناسي و تبيين مسائل و نيازهاي گوناگون جوانان و ارائهي راهبردهاي مناسب براي حل مسائل آنان و هماهنگي مطالعات كاربردي دستگاههاي اجرايي در اين زمينهها.
2- تهيه و تدوين برنامهي جامع ساماندهي امور جوانان كشور با عنايت به جايگاه نقش و ماموريتهاي اساسي دستگاههاي مختلف دولتي و غيردولتي مرتبط با امور جوانان.
3- دريافت گزارش عملكرد دستگاههاي اجرايي مرتبط با امور جوانان و بررسي ميزان اثربخشي فعاليتهاي اين دستگاهها و ارسال به مراجع ذيربط.
4- مطالعه و بررسي قوانين و مقررات مربوط به جوانان در جهت رفع كاستيها و پيشنهاد براي تغيير و اصلاح يا وضع قوانين جديد به مراجع ذيصلاح با همكاري دستگاههاي ذيربط.
5- تهيه و ارائهي گزارش وضعيت جوانان كشور در سطح ملي به مراجع ذيربط.
6- طراحي و مديريت برنامههاي ملي ويژه و فرابخشي و نمونه سازي فعاليتهاي مربوط به جوانان با همكاري دستگاههاي مربوط.
7- ساماندهي فعاليتهاي فراغتي نسل جوان متناسب با مقتضيات دورهي جواني در جهت سازندگي كشور در رفع محروميت فرهنگي و اجتماعي جوانان در مناطق شهري و روستايي.
8- ساماندهي و نظارت مراكز خدمات مشاورهاي و اطلاع رساني جوانان.
9- ارائهي شيوههاي مناسب براي استفادهي بهينه از استعدادها و تواناييهاي جوانان و بهرهگيري بيشتر از امكانات و منابع دستگاههاي اجرايي ذيربط.
10- همكاري در تعيين ضوابط و استاندارد براي فعاليتهاي مركز فرهنگي و هنري مربوط به جوانان با دستگاههاي اجرايي ذيربط.
11- شناسايي، نظارت، حمايت و تقويت تشكلهاي غير دولتي جوانان.
12 - همكاري با مراجع ذيربط به منظور شناسايي فعاليتهاي قابل واگذاري دستگاههاي اجرايي به تشكلها و سازمانهاي غيردولتي جوانان.
13- اجراي تصميماتي كه توسط مراجع ذيصلاح اتخاذ ميشود.
بررسي عملكرد سازمان ملي جوانان تطابق وظايف برشمرده در ماده (4) آيين نامه اجرايي ماده (157) قانون توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي (با خلاصهاي از گزارش عملكرد سازمان در سالهاي 1379 و 1380):
بند الف - بر اساس وظايف تفكيك شده اين بند كه عبارت است از:
1- مطالعه و پژوهش در حوزههاي راهبردي امور جوانان.
2- هماهنگي مطالعات كاربردي دستگاههاي اجرايي.
- گر چه بنا بر گزارش سازمان در سالهاي 1379 و 1380، مجموعا بيش از 18 عنوان پژوهش ملي و منطقهاي به انجام رسيده كه بيشتر آنها مربوط به سنجش نگرش جوانان ايران بوده كه در 23 موضوع به اجراء درآمده است و نيز بيش از 280 عنوان پاياننامهي دانشگاهي در مقاطع كارشناسي ارشد و دكتري تخصصي گردآوري و بررسي شده است، معذالك، برخي از تحقيقات عنوان شده، اصلا به اجراء در نيامده و بر اساس عنوان و محتواي پژوهشهاي انجام گرفته، نميتوان همهي آنها را راهبردي در امور جوانان دانست. ضمن اين كه بعضا عناوين تكراري در تحقيقات دو سال ديده ميشود. همچنين در موارد عنوان شده در گزارشها، مطلبي قابل ملاحظه در مورد بخش دوم شرح وظيفه به چشم نميخورد. به نظر ميرسد كه اين وظيفه در اين سالها چندان مورد توجه نبوده است.
در بند (ب) كه ناظر بر تهيه و تدوين برنامه جامع سازماندهي امور جوانان كشور با عنايت به جايگاه و نقش و ماموريتهاي اساسي دستگاههاي مختلف دولتي و غيردولتي مرتبط با امور جوانان است، در سال 1379 مطلب يا موردي مشاهده نميگردد. در سال 1380 تدوين برنامهي جامع سازماندهي امور جوانان وظيفهي ذاتي سازمان ملي جوانان تلقي شده و وظايف اصلي سازمان در اين ارتباط در 3 فاز كوتاه مدت و بلند مدت قابل انجام و فاز كوتاه مدت آن در 5 مورد به طور كامل قابل انجام دانسته شده است. در عملكرد سال 1380 سازمان ساماندهي، هيچ عنايتي به جايگاه، نقش و ماموريتهاي اساسي به دستگاههاي مختلف دولتي و غيردولتي مرتبط با امور جوانان صورت نگرفته است.
در بند (پ) كه وظايف تفكيك شده آن عبارتند از:
1- دريافت گزارش عملكرد دستگاههاي اجرايي مرتبط با امور جوانان
2- بررسي ميزان اثر بخشي فعاليتهاي اين دستگاهها
3- ارسال گزارش عملكرد دستگاهها با بررسيهاي صورت گرفته از ميزان اثر بخشي فعاليتهاي دستگاه به مراجع ذيربط.
سازمان در سال 1379 عملكردي ندارد و در گزارش سال 1380 در اين ارتباط به «طرح بسيج سازندگي» اشاره شده است.
به نظر ميرسد كه اين وظيفه چندان مورد توجه اولياي سازمان ملي جوانان در سالهاي 1379 و 1380 نبوده است.
در بند (ت) كه ناظر بر مطالعه و بررسي قوانين و مقررات مربوط به جوانان در جهت رفع كاستيها و پيشنهاد براي تغيير و اصلاح يا وضع قوانين جديد به مراجع ذيصلاح با همكاري دستگاههاي ذيربط است، در سالهاي 1379 و 1380 سازمان اصولا عملكردي ندارد.
در بند (ث) كه بر تهيه و ارائهي گزارش وضعيت جوانان كشور در سطح ملي به مراجع ذيربط تاكيد ميكند، در سال 1379 سازمان عملكردي ندارد، اما در سال 1380 سنجش وضعيت و نگرش جوانان ايران در قالب طرح مشاوره ملي جوانان به اجرا در ميآيد.
وظايف تفكيك شده در بند (ج) عبارت است از:
1- طراحي و مديريت برنامههاي ملي ويژه و فرابخشي
2- نمونهسازي فعاليتهاي مربوط به جوانان (با همكاري دستگاههاي اجرايي مربوط) در انجام وظايف مربوط به اين بند در سال 1379 طرح ملي گفتوگوي جوانان و گردشگري جوانان و همچنين در سال 1380 طرح كارورزي جوانان و طرح بسيج سازندگي به اجراء درآمده است.
بر اساس گزارش عملكرد سازمان در سال 1380:
طرح كارورزي جوانان به دليل عدم وصول نظريه سازمان مديريت و برنامه ريزي بلااقدام باقي مانده است. ضمنا به نظر ميرسد كه به قسمت دوم وظيفه سازمان در اين بند كه نمونهسازي فعاليتهاي مربوط به جوانان است، توجه لازم مبذول شده است.
بند (چ) به ساماندهي فعاليتهاي فراغتي نسل جوان متناسب با مقتضيات دوره جواني در جهت سازندگي كشور و رفع محروميت فرهنگي و اجتماعي در مناطق شهري و روستايي نظر دارد.
در تحقق اين امر، سازمان در سال 1379 از طريق تشكيل هماهنگي و تخصيص بودجههاي خاص به دستگاههاي نمونه و نظارت و ارزيابي عملكرد دستگاهها به ساماندهي برنامههاي اوقات فراغت دستگاههاي اجرايي پرداخته و با هدف غني سازي واقات فراغت جوانان در طريق ايجاد شده براي انجام سفرهاي گروهي و كم هزينه جوانان به اجراي طرح ملي گردشگري جوانان مبادرت ورزيده است.
در سال 1380 نيز در اين ارتباط فعاليتهاي زير انجام شده است:
- برخي مطالعات ميداني در مورد چگونگي گذران اوقافت فراغت جوانان و نوجوانان و بررسي نظرها و پيشنهادهاي جوانان در طرح گفتوگوي جوانان.
- شناسايي عناوين فعاليتهاي اولويتدار در اوقات فراغت جوانان و نوجوانان.
- تدوين سياستهاي مورد توجه و دستورالعملهاي مربوط به افراد و اوقات فراغت و ابلاغ آن به استانداران سراسر كشور.
- فعال سازي كميتهي ساماندهي اوقات فراغت در استانهاي كشور
همچنين، فعال سازي فرمانداريهاي استانها براي ساماندهي امور جوانان، حصول توافق با وزارت آموزش و پرورش براي اجراي طرح آموزش فني و حرفهاي براي دانش آموزان مقطع متوسطه در سطح استانهاي كشور، حصول توافق با سازمان تربيت بدني به منظور فعال سازي فدراسيونها و هياتهاي ورزشي در استانها و يا حصول توافق با مركز امور مشاركت و وزارت جهاد كشاورزي به منظور و توسعه فعاليتهاي فرهنگي، هنري دختران روستايي از طريق تجهيز كتابخانههاي روستايي، از عملكردهاي سازمان در سال 1380 عنوان شده است.
همان طور كه ملاحظه ميشود، سازمان در سال 1379 امر گردشگري را محور كار خود قرار داده بدون آن كه در خصوص علت اولويت اين طرح نسبت به ساير فعاليتهاي فراغتي توضيحي ارائه كند، اما در سال 1380 عمده فعاليتهاي سازمان، ساماندهي فعاليتهاي فراغتي ذكر شده و بر اساس آن طبق گزارش ارائه فعاليت سازمان را در تحقق اين وظيفه ميتوان مثبت ارزيابي كرد.
بند (ح) وظايف تفكيك شده در اين بند عبارت است از:
1- ساماندهي و نظارت مراكز خدمات مشاورهاي جوانان.
2- ساماندهي و نظارت مراكز اطلاع رساني جوانان.
گزارش سال 1379 حاكي از اين است كه سازمان مقدمات لازم براي ساماندهي مركز اطلاع رساني را از طريق جمع آوري اطلاعات، مشاركت در راهاندازي، تجهيز و تهيه نرم افزار و ... را انجام داده است و در سال 1380 در گزارش سازمان فعال بودن سازمان در موضوع مراكز خدمات جوانان ملاحظه ميشود و آمار نشان ميدهد در اين سال در زمينه مراكز اطلاع رساني جوانان فعاليتهايي صورت پذيرفته است. در حالي كه در گزارشها اشارهاي به بحث نظارت بر مراكز اطلاع رساني نشده است.
وظايف تفكيك شده بند (ج) عبارت است از:
1- ارائه شيوههاي مناسب براي استفاده بهينه از استعدادها و تواناييهاي جوانان.
2- بهرهگيري بيشتر از امكانات و منابع دستگاههاي اجرايي مرتبط با پرورش يا به كارگيري استعدادها و تواناييهاي جوانان. در عمكرد سازمان در سالهاي 1379 و 1380 موردي در اين زمينه ملاحظه نميشود و ظاهرا اين وظيفه در اين دو سال اصولا مورد توجه مسوولين ذيربط در سازمان نبوده است.
3- بند (د) بر همكاري در تعيين ضوابط استاندارد براي فعاليتهاي مراكز فرهنگي و هنري مربوط به جوانان با دستگاههاي اجرايي ذيربط تاكيد دارد.
4- در اين زمينه نيز در گزارش عملكرد سازمان در سالهاي 1379 و 1380 موردي به چشم نميخورد.
بند (ذ) ناظر است بر شناسايي و حمايت و تقويت تشكلهاي غير دولتي و و بند (ر) همكاري مراجع ذيربط به منظور شناسايي فعاليتهاي قابل واگذاري دستگاههاي اجرايي به تشكل و سازمانهاي غيردولتي جوان.
در اين ارتباط، سازمان در سال 1379 برنامههاي زير را داشته است:
- شناسايي تشكلهاي غيردولتي و صدور اعتبارنامهي موقت براي آنها
- حمايتهاي ستادي و برنامهاي.
- حمايتهاي آموزشي و اطلاع رساني.
در سال 1380 ساماندهي و حمايت از تشكلهاي غير دولتي جوانان از جمله شناسايي و تاسيس، حمايت و هماهنگي بين اين تشكلها، بنا بر گزارش عملكرد سازمان در سال 1379 اقدامات مرتبط در اين زمينه را انجام داده اما در سال 1380 به اقدام خاصي در مورد انجام بند (ر) اشاره نشده است.
بند (ز) ناظر بر اجراي تصميماتي است كه توسط مراجع ذيصلاح اتخاذ ميشود.
در اين خصوص تنها در گزارش عملكرد سازمان در سال 1379 به اجراي طرح ملي گفتوگوي جوانان اشاره شده، در حالي كه در اين زمينه مستندي ارائه نشده است.
سازمان ملي جوانان به عنوان متولي سازماندهي امور جوانان با توجه به اصول قانون اساسي بايد به اين سوال پاسخ دهد كه در جهت تحقق يان امور درباره جوانان تاكنون چه اقدامات عملي يا تلاشهاي معنيداري انجام داده است. چه، مردم و به ويژه جوانان، متاسفانه ذهنيت روشن و مثبتي نسبت به عملكرد اين سازمان ندارند.
در پاسخ به سوال فوق و در توجيه عدم موفقيت براي تامين نيازهاي بديهي جوانان، مسوولان اين سازمان، معمولا به تحولات و دگرگونيهايي كه در مدت فعاليت ده ساله آن ايجاد شده، توسل ميجويند. در حالي كه عليرغم تغيير و تحولات سالهاي اخير در كشور، نظام مديريتي حاكم بر سازمان در اين مدت تغيير چنداني نداشته و قطعا در صورت اعمال مديريت قوي، امكان پيشرفتهاي بسيار بيشتري در اين زمينه وجود داشته است.
طرحهاي نا تمام و مسكوت مانده و بلاتكليفي چون طرح جوانان ياوران، طرح همياران جوان، طرح كارورزي جوانان، طرح پرسشگران جوان و … همگي حاكي از عدم موفقيت سازمان در ساماندهي به امور مربوط است.
در هر حال اميد است سازمان جوانان با مديريت جديد با كار كارشناسي لازم روي اساسنامهي اين سازمان و تصويب نهايي آن و اصلاح روشها بر اساس تجربيات ده ساله در مديريت پژوهشي و اجرايي سازمان و مشاوره با كارشناسان و صاحبنظران در امور جوانان و كميتهي زنان، جوانان و امور خانواده مجلس در جهت برنامهريزي بهتر و كاراتر و قابل قبولتر از نظر مردم و به ويژه جوانان بتواند گامهاي موفقيت آميزتر و قابل قبولتري را در جهت ساماندهي امور جوانان بردارد.
انتهاي پيام